REKLAMA

Japońskie strajki, słoweńska okupacja uniwersytetu i protesty w Meksyku. Mniej znane oblicza rewolty 1968

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2018-06-08 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
41:08 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
specjalne wydanie wieczoru Radia TOK FM wydanie poświęcone letnim ogrodom polityki 15 jubileuszowej edycji przy mikrofonie Hanna Zielińska, a w tej części naszego programu naszym gościem jest prof. Waldemar Kuligowski z Instytutu etnologii i antropologii kulturowej Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu redaktor kwartalnika czas kultury do wieczora dobry będziemy się rozmawiać o tym, co, gdzie co działo się wczoraj w Elblągu wczoraj w trakcie debaty poświęconej Rozwiń » kwiatom korzeniom rewolucji sześćdziesiątego ósmego roku bardzo ciekawe kwestii wątki w 5 0 lat po sześćdziesiątym ósmy roku głównie jednak okazuje się, że publiczność się w Niemczech Polska czy elbląska potrzebuje wciąż zanurzenia w tym polskim obliczu sześćdziesiątego ósmego roku i to był jednak głównie marzec, ale dzisiaj chciałem porozmawiać my to znaczy rewolucji kulturowej i nie tyle o Polsce zlotych oblicza światowych pomogę słowo jeszcze opasek i Elblągu o debata odbyła się wczoraj temat był taki jak jakiś tani powiedziała, ale warto też nie powiedzieć parę słów o tym, jaka była atmosfera tej debaty sala w bibliotece całkiem spora wypełniona ludźmi myślę, że było około setka setka osób trwało to bardzo długo pewnie trwałoby dłużej, gdyby nie kolejny punkt programu, czyli projekcja filmowa mnóstwo pytań rozmawialiśmy na trudne tematy przecież pojawiały się głównie antysemityzm pojawiały się o antysemityzm pojawiła się Solidarność pojawiła się wolność no i można było o tym, rozmawiać zgodnie z konstruktywną nie twórczo mało tego druga debata zakończyła to jeszcze różni ludzie podchodzili dzielili się swoimi spostrzeżeniami to bardzo budujące o tym ile było Elbląskie media polskie była śnie w tym trudno pewne jest w ogóle zaczną w Elblągu i to przez 1 5 edycja ogrodów polityki i ta publiczność jest trochę wychowana przez przez organizatorów i to mówię oczywiście tutaj sprawną z pewnym przymrużeniem oka wiedzą jak się jak się zachować, czego mogą się spodziewać przygotowują się do tych spotkań, bo niektórych pytań wynikało, że mają za sobą całkiem poważne lektury n p. przyczyną rewolucji Veddera w Polsce chyba znacznie trudniej, ponieważ w interiorze jak pozostałym, ponieważ mamy mamy takie czasy, że najłatwiej skupić uwagę, wykrzykując skandalizujący, posługując się jakimś skrótem królujące po prostu tak to już jest nie tylko o domenę internetową, ale po prostu po prostu debat o taksie dzieje, więc dlatego, tym bardziej uznałem, że warto warto wspomnieć swą świetną atmosferę to prawda o tej atmosferze rozmawialiśmy też w poprzednich część programu z Jackiem bocheńskim, pytając o to jak przygotowuje się publiczność w tego typu kultury dyskusji i czy można potraktować się letnie ogrody polityki co 1 5 lat pracy z publicznością jako taki mikro laboratorium w inne debat społecznych i czy przypadkiem moglibyśmy nauczyć się jakoś przenosić tę atmosferę ten klimat dyskusji właśnie na taką panoramę ogólnopolską, ale zdaje się, że to nie jest takie proste proste nie jest, ale to można też taką ciekawą analogię należy go po sześćdziesiątego ósmego roku o 1 przecież z takich idei, która wtedy się narodziła najpier w na uniwersytetach amerykańskich apotem innych to koncepcja Teaching, czyli raz spotykamy się na otwartych seminariach, które mają jakiś temat szeroko szeroko nakreślony i każdy może zabrać głos na, ważąc wszelkie ruchy toczy się duża różnica to to był taki elbląski dzieci w ramach ogrodów polityki no to teraz porozmawiajmy o tych kwestiach, które padły wczoraj do w związku z 60 na ósmym rokiem, ale poza jednak związkiem sportu, skąd pan mówił m. in . o różnych obliczach odmianach rewolucji sześćdziesiątego ósmego roku na świecie, o których ja zupełnie nie słyszałam n p. możemy zacząć od Japonii od mrocznej okupacji kampusu Uniwersyteckiego przy dziesiątym w tym roku w ogóle nie miał o tym, będziemy się wydawało, że strajki studenckie przeciętym na koncie oczywiście, że tylko w Polsce no właśnie to by to tutaj jest takie myślenie o 60 osób w roku poprzez pewne klisze tak właśnie bardziej Paryż Rzym ewentualnie coś co działo się w Niemczech w Niemczech zachodnich tak Dariusz jest duża perspektywa dziś nie zarzekam się w naszym kraju to wszyscy całkiem źle, że jak się okazuje nie wszystko z ostatnim numerze czasu kultury postanowiliśmy właśnie z takiej perspektywy nie zachodniej spojrzeć na rok osiemdziesiąty ósmy po to, rzeczywiście był ruch niemal globalny, choć bardzo różnych powodów do bardzo różnych niekonsekwencji też prowadzimy właśnie 1 z takich miejsc, o których wiemy bardzo niewiele jest Japonia bardzo gwałtowne strajki studentów studenci i tworzyli coś na kształt, bo Jurek po prostu przejmowali kolejne budynki jak Izrael postulatów utrzymali się w tych budynkach przez rok przewrotnie odbywały się zajęcia część wykładowców też się do tego dołączyła chodziło przede wszystkim o zerwanie z przeszłością musimy pamiętać, że do tegoż 10 08 . roku Japonia ciągle była w szoku po drugiej wojnie światowej, by właściwie była wasalem Stanów zjednoczonych tam stacjonowała amerykańskie amerykańskie wojsko to prowadziło do wielu napięć pojawiło się pokolenie, które nie chciało już ponosić odpowiedzialności za to co co działo się w czasie wojny chciało wolności niezależności wycofania tych wojsk wojsk, które miały coraz gorszą opinię małpy przypomnijmy, że przetrwała nie wojna okropna wojna w Wietnamie i właściwie udało się to osiągnąć może może nie od razu i pewnie nikt otwarcie się do tego nie chciał przyznać że, że to sprawili studenci, ale rzeczywiście od tego momentu Japonia wkroczyła na nowe na nowe tory na jak to wygląda dziś o możemy być albo nalewki roczna kuracja to muszą być jednak zupełnie coś innego inny wymiar niż to co sobie wyobrażamy powszechnie na temat strajków studenckich no tak bo gdyby była dla pewnego kontrastu przejść do innego kraju n p. do Słowenii to tam też studenci okupowali Uniwersytet mieli bardzo bardzo inne postulaty chodziło można powiedzieć, że chodził i ma 2 rzeczy chodziło o to, żeby było więcej religii katolickiej chodziło im oprawa mniejszości Słowiańskiej w Karyntii, czyli miast w regionie należącym do Austrii, a zatem tu studenci byli rewolucyjnej pod parasolem katolicką nacjonalistycznym, ale zupełnie coś innego niż dziś wiadomo oni mnie w nieodległym od Goplany w Belgradzie studenci chcieli jeszcze czegoś innego tam Iskrą zapalną stało się podniesienie opłat za studia on wtedy były były płatne i to była tak tutaj były postulaty socjalne takie dotarły postulaty socjalne się na to nie zgadzamy w dodatku to to były strajki w obronie socjalizmu w obronie socjalizmu tego Dzikowskiego nazwanego trzecią trzecią drogą pamiętajmy, że ci to rano przez wiele dziesięcioleci lawirował między blokiem wschodnim zachodnim zasadniczo dość dość skutecznie się to udawało my i bardzo długo Real zupełnie widok nie reagował na te tematy strajki studenci bardzo chcieli zwrócić na siebie uwagę wychodzili na ulice wnosili coraz bardziej radykalne radykalne hasła przywódca narodu milczał aż wreszcie zabrał głos trochę w takim trybie jak jak dziadek do rozbrykanych wnucząt powiedział kochani studenci uwielbiam was macie rację my właściwie odebrał im wszelką możliwość działania na włosku jak zamontować i w ich przywódca narodu, mówi że jest okres i to NATO to co z co dalej robić za chwilę jeszcze odezwała się tzw. większa historia wojska układu Warszawskiego najechały Czechosłowacji i to powiedział widzicie będziemy następni, więc bądź może cicho jak sprowokuje wielkiego brata przyjdzie zły pan i dach są też tutaj się pojawią tak się rzeczywiście dzieci są rasiści no i korą i udało się rozbroić w ten sposób sam przebieg strajku jak mógł wyglądać się słowa nic w porównaniu z tym w Japonii, który ranił taki paramilitarne gangi paramilitarne tutaj mieliśmy do czynienia z bardzo zorganizowanym w taki, by powiedziałbym w sposób obywatelski oddolny studenci organizowali grupy spotkania, by pisali różne odezwy manifesty to wszystko co właściwie jest uznamy, że z Polski i z Europy, ale to też warto zwrócić uwagę, że to był nowy sposób znaczy oni chcieli mówić sami w swoim imieniu nie poprzez system mający oficjalnie organizacje nie poprzez szefów tych organizacji podobnie zresztą było n p . we Francji, kiedy te największe strajki robotnicze my inspirowane były nie przez związki zawodowe, których nie darzą zaufaniem tylko przez organizacje poza strukturalne te które, która po powstawały poza tym oficjalnie ustanowionym porządkiem to też takie znowu sześćdziesiątego ósmego roku w, kiedy mówimy o strajku w studenckich trudno nie zauważyć nie odnieść się do tego co dzieje się dzisiaj na uczelniach i również do pewnego rodzaju strajku studenckiego czy też po prostu do strajku studenckiego, ale takiego, który ma zupełnie inną skalę zupełnie inny wymiar zupełnie inną czytelność postulatów i my jednorodność środowiska akademickiego jeśli chodzi o ocenę tych postulatów, ale spróbujmy jakąś parabolą innych w tym 5 0 leciu znaleźć między tym co się działo w sześćdziesiątym ósmym i dzisiaj ten etap zalążkowy, który prawdopodobnie nie będzie miał takiego potencjału nic się na to nie zanosi się na szukanie tych podobieńst w rzeczywiście jest jest utrudnione, bo trzeba wziąć pod uwagę 1 rzecz te wszystkie strajki, o których tutaj mówimy w byłej Jugosławii w Japonii Francji tak dalej my one siedziały w społeczeństwach, w których studiowało bardzo mało ludzi jeśli to było 10 % młodzieży w ogóle to było bardzo dużo zauważmy, że ten odsetek dzisiaj w Polsce znacznie większy 60 % maturzystów idzie na ja w uważa się, więc mamy do czynienia z absolutem uosobieniem szkolnictwa wyższego co ma różne konsekwencje 1 z nich jest niebywałe rozdrobnienia tego środowiska to nie jest tak, że 1 idea potrafi tutaj studentów poruszyć przypominam sobie jakoś ostatnio sprzed 5 bodaj albo 6 lat demonstracje w Poznaniu przyszło na nią 7 studentów to czy transparentów tak duży, że nie byli w stanie właściwie nawet sami sami utrzymać takie sprawy w bardzo narzekał na moście nie mogą się teraz zwolnić to był jak i PiS Barbara Dziwisz jak dzisiaj jakiś ekonomiczny postulat wydaje się, że bagaż reforma planowana reforma systemu systemu stypendialnego dla tak aż trudno zatem o jedno 1 i bardzo często się powtarza powtarza taką tezę, że rok sześćdziesiąty ósmy jest jest już niemożliwe, że studenci dziś są apatyczni co jest oczywiście uogólnienie jak każde uogólnienie trochę trochę krzywdzące mnie rzecz jasna terminali bardziej narzucające się dzisiaj kontekstem jest planowana reforma ministra Gowina ministra Gowina bowiem leżało 2 dni na Uniwersytecie warszawskim co się w związku z tym dzieje kłopot z tą reformą polegał on polegał bardzo długo na tym, że nawet jeśli znaliśmy jej zarysy no to właściwie to wszystko, bo niekonkretne to znaczy czas nas pytano, dlaczego ludzie spoza środowiska akademickiego pytali, dlaczego nie strajkuje się, dlaczego nie reagujecie alarmująco nie wiemy przeciwko czemu de facto do to jest dokument, który ulegał wielu wielu zmianom czasem bardzo bardzo głębokim i pewnie można wyobrazić że, zanim byśmy zorganizowali to już ten punkt który, których chcielibyśmy umieścić na transparentach, by zniknął teraz wreszcie możemy przeczytać jak to ma wyglądać no i racja jest szybka co jednak wskazywało na to, że bierze z akademikami nie jest także Noto wraca my do kontekstu światowego wczoraj na debacie padło takie stwierdzenie, że rewolucja 6 10 08 . roku nieprzypadkowo odbyła się w momencie, kiedy trwał taki globalny proces dekolonizacji czy też nawet koniec tej tylko dekolonizacja i miał związek 1 z drugim tak bronić jak rewolucja z kontekstu, którym też, że często zapominamy no bo myślimy właśnie tutaj, że najważniejsze rzeczy dzieją się w Europie ewentualnie w stanach Zjednoczonych, a to faktycznie był był koniec wielkich imperiów czy takiego porządku trwającego niemal niemal 300 lat bardzo wiele państw pojawiło się na mapie świata wiele podmiotów politycznych, ale też podmiotów etnicznych rasowych i to chyba naj widocznie i dało o sobie znać właśnie we wspomnianych Stanach w stanach Zjednoczonych, gdzie rok sześćdziesiąty ósmy to jest po pierwsze, kulminacja walki o prawa Afroamerykanów, czyli słynne czarne Pantery i w ogóle ruch Black Power mnie to także ruch walki o prawa ludności pochodzenia meksykańskiego bardzo przecież licznej, czyli tzw. czeka nas tutaj ruch pod nazwą brązowe berety no chyba najmniej znany jak najmniej znany jak bardzo interesujący ruch brać chwałę Ciach zatrzęsła się przy nim też wczoraj o tym, pierwszy raz usłyszałam wszystko, że oczywiście ruch Black Power Why Poor, ale Derek Power to jest coś co tam z badał dobrze czy Panama opowiedział wczoraj myślę, że dla słuchaczy byłoby to bardzo interesująca inne ruchy emancypacyjne rdzennej ludności Ameryki północnej tak wszystko wszystko rozpoczęło się w latach sześćdziesiątych dzisiaj się mówi o tzw. indiańskim indiański odrodzeniu momentem przełomowym był rok sześćdziesiąty pierwszy wtedy na Uniwersytecie w Chicago takie uznane antropolog Sol PAX zorganizował pierwszą ogólnokrajową konferencje, w których brali udział angielscy studenci oni przywozili ze swoich miejsc pochodzenia pewne postulaty na konstruowanie je konsultowali lokalni i te postulaty miały być zebrane w 1 miejscu ponad 300 uczestników rzeczywiście ogromne ogromny rozmach okazało się, że tak z trochę nie docenił tego co się może dziać konferencja zaplanowana była na tydzień już trzeciego dnia sami Indianie przejęli prowadzenie prowadzą kontrole na prowadzenie tej konferencji ona stała się raczej właśnie tak o taką trybuną opowiadania o dyskryminacji i rasizmie potwornej biedzie no właśnie te różne opowieści o bezrobociu ogółem w skrajnym ubóstwie dotyczyły przede wszystkim indiańskich rezerwatów my czasem bardzo też skażonych ekologicznie, bo tu na ziemiach Nawa chów przeprowadzano przez wiele lat n p. próby próby atomowe my i owoce tej konferencji były manifest indiańskich celów, których mówiono o składzie my żyjemy nie jesteśmy wynikającą oraz jak dotąd nasz określa liście nie mamy twarzy Indianina z popularnych Łoś Tarnów tylko jesteśmy grupą liczącą dziś wtedy około 1 000 00 0 ludzi chcemy być obywatelami w pełnym znaczeniu tego słowa rok sześćdziesiąty pierwszy przysiągł ósmy roku to wszystko to wszystko znalazło kulminację właśnie w ukonstytuowaniu się ruchu ruchu LED Power, który miał już znacznie szersze oddziaływanie niż tylko ci na pewno elita tak czy ci rdzenni rdzenni amerykańscy studenci to były także bojówki to byli ludzie, którzy jak sami po latach wspominali mieli dość tego, że gdzieś, gdy pojawiali się w jakimś barze to biali mogli skopać pobić po twarzy, a że byli sami niezłymi zabijaka barwy MiTo mówili dość tego zaczęli stawiać stawiać opór, ale to oczywiście także ruch intelektualny społeczny to się bardzo szybko włączyły kobiety także, mówiąc że emocje też potencjał feministyczne man z padliny no właśnie tak tak tak 1 z organizacji wprost była założona przez kobiety i o nich i o nich opowiadała okazało się, że mają jeszcze inne problemy, że to nie tylko dyskryminacja etniczna rasowa, ale też po prostu dyskryminacja ze względu na płeć nawet własnych społecznościach to może warto dodać, że ten ruch otworzył też drogę do taką przestrzeń dla ujawnienia pewnej tożsamości, która w ogóle się nie mieściła się w miejskim amerykański mianowicie czegoś co się określa jako my jako trzecia płeć runie albo ludzie o podwójnych duszach jak znacznie ładniej chyba sami rdzenni Amerykanie o tym, mówią, czyli dla ludzi o niestandardowych tożsamości ach, płciowych okazało się, że właściwie w każdej publicznej społeczności tacy ludzie są mają swoją tradycję mają swoje role społeczne mają do przekazania pewne pewne my mądrości, ale oni mieli zresztą specjalny status ciasto byli przywódcami duchowymi wizjonerami artystami rzemieślnikami lub jakiś niesamowite rzeczy rok sześćdziesiąty ósmy ratowały otworzył także im drogę do tego, żeby mnie, żeby mogli zaistnieć to rewolta w wykonaniu ruchu ZPR objawiła się założeniem pewnego rodzaju dzikiego, chociaż bardzo zorganizowanego kampusu tak to jest niezwykła historia mówimy o wyspie Alcatraz no miejsce, które znamy dzięki filmom literaturze skalista wysepka, na której przez wiele lat znajdowało się najcięższe więzienie w stanach Zjednoczonych więzienie, z którego praktycznie nie ma na łuku uciekł z wody zatoki San Francisco, który oblewają tam spowodował śmierć niejedną IT więzienie nagle zostało spustoszone kilka miesięcy później na tej wysepce wylądowało kilkudziesięciu Indian młodych kobiet i mężczyzn i powiedzieli to będzie teraz nasza ziemia zgodnie ze statusem czy traktatem, jaki podpisywali z kolejnymi prezydentami ziemianie użytkowana przez białych staje się automatycznie własnością Indian nazwali się Indianami wszystkich plemion, wskazując na taki pan indiański charakter tego tego wszystkiego, by mieli bardzo ciekawy program to oczywiście była była trochę trochę komuna, którą odwiedzało bardzo dużo ludzi, a wielu też znanych aktorów celebrytów tamtego czasu my sami Indianie po pierwsze, założyli Uniwersytet, który ma prowadzili zajęcia wykłady profesorowi zajęcia były zajęcia, które to pokazywały ich perspektywę n p. dotyczącą historii kolei z racji zupełnie zaskakującej odsłonie wielu Amerykanów do wyrwało się po raz pierwszy, że bohaterowie z pomników, które stoją w centrach miast to my w oczach są naprawdę to są oprawcy dla nas sprawcy masakry przesiedleń i taki naprawdę krwawej krwawe eksterminacji poza uniwersytetem założono szkołę średnią przedszkole, więc tak bardzo wiele stopniowa edukacja założono bibliotekarzy szkół społecznych KC inne też można, by to tak nazwać zaczął działać radio, którego audycje na żywo się gigantyczną popularnością nawet przegrywałam moje i odtwarzaną z wielu głośnych lokalnych i w stanach i w Kanadzie no i wszystko trwało w najlepsze wszystko rozbijało się doskonale pojawiały się kolejne pomysły niestety to kto to wszystko nie podobało się bardzo rządzącym ile czasu przetrwał 8 KUL armatnich więcej po 1 , 5 roku wkroczyła zrodziła tam wojsko i siłą wyrzuciło stamtąd Indian nie tylko, przerywając są tą piękną historię, ale gwałcąc też prawo traktatowe, a tutaj po raz kolejni rdzenni Amerykanie nie zostali potwierdzeni w przekonaniu, że prawo działa jeśli jest korzystne dla dla więźniów dominują raczej wziąć becikowe smaczna Alcatraz w jaki sposób upamiętnia się to historia, bo teraz tam jest po prostu muzeum więzienia i ani śladu macie tam w ogóle nie nie widać po chwili zwiedza się cele są same informacje o tym jak ciężkie było to więzienie, a o tym co działo się przez to 1,5 roku jest przecież, że duży kawał historii tej wyspy i też bardzo znacząca jest tak to jest rzeczywiście dziś już legendarne wydarzenie ja nie byłem na Alcatraz, ale wiemy od innych osób, że można znaleźć miejsca, na których są jeszcze napisy wymalowane farbą na ścianach które, które tubylcy pozostawili wielu tubylców tam przyjeżdża jako do takiego miejsca trochę pamięć, ale trochę też mogą z czegoś co ma ich na nastraja się na stres na nowo na pewno to jest źródło inspiracji ciągle liczą, choć ciągle trwały akurat awarię działa do dziś miażdży, że Madryt Power leży na postulaty wygnanie im złudzeń że, że właśnie wszystko udało się załatwić co są takie 2 rezerwaty, które są najbiedniejszymi regionami Stanów zjednoczonych ubóstwo poniżej wszelkich wszelkich znanych standardów bardzo wysokie bezrobocie sięgające 60 % do tego bardzo wysoki stopień alkoholizmu narkomanii jest dużo rzeczy jest jest jeszcze ciągle do zrobienia chociażby kwestia nauczania tubylczych języków one wymierają w teraz jest właśnie w przyspieszonym tempie, a ciągle system edukacyjny tego tego nie chce uznać i ich faworyzować, więc mnóstwo rzeczy ciągle jest wyższa jeszcze to zrobić chciałbym zrobić teraz w naszej rozmowie 60 ósmy roku do przerwy przestrzeń na inne polskie oblicza perspektywy na sprawy indiańską jest to związane z polskim ruchem przyjaciół Indian co to za organizacja i właściwie taki sposób działa i płacą to jest organizacja, która ma już długą historię maści ona sięga lat lat siedemdziesiątych wtedy po raz pierwszy miłośnicy Indian zaczęli się jakoś organizować okazało się, że jest ich całkiem sporo w różnych miastach i w drugiej połowie lat siedemdziesiątych zaczęliśmy spotykać na corocznych zlotach organizowanych w różnych miejscach zwykle zwykle gdzieś w lesie nad jeziorem czy nie było jeszcze takie Echo właśnie lektur w ryzach całą pewnością o głos też myślę, że to taki trochę jak każe testowani każdy mógłby opowiedzieć swoją historię na zawsze się zacznie od takich książek, których się może trochę wstydzimy i filmów, które w najwyższych lotów nie są ważne co później tak czy umiemy wyjść z tego z tego kraju zaznaczono na inne na inne poziomy my Polski do przyjaciół Indian jest bardzo zróżnicowane i nikt nigdy nie policzył jego członków nie ma tam sekcji stowarzyszeń to jest takie luźne luźne zgromadzeni ludzie są różni jedni pewnie pozostają na poziomie Winnetou czy może raczej tańczącego z wilkami inni bardzo silnie działają w zakresie rękodzieła czyszczono robią cudowne rzeczy jeszcze inni dostają się z Grekami badaczami część osób mieszka w społecznościach indiańskich w Polsce my nie w stanach Zjednoczonych Kanadzie na Alasce n p. współtworzące Polski ruch przyjaciół nigdy im tak, bo to są ludzie, z którymi się strych kontaktujemy są tłumacze literatury tubylczej poezji no każdy robi to co umie jak potrafili kwestia dzisiejszych praw Indian kwestia dzisiejszego oblicza ruchu czerpała też jakoś jest ta trwa właśnie chciałem dodać, że też są ludzie, którzy bardzo są uczuleni na rok na taką działalność powiedzmy to pomocowe o solidarnościową co jakiś czas spływają do nas petycję z prośbami o poparcie naboru przyjaciół Indian to nie tylko zainteresowania dotyczące Ameryki północnej też Południowej Środkowej, tak więc gigantyczne gigantyczna przestrzeń różnych problemów, z czym innym jest być zbycie wartości mienia zupełnie czym innym na ławce n p . tak ujmując rzecz rzecz najkrócej bardzo kolorowy bardzo kolorowy ruch z ze świetnymi ludźmi tak to niektórzy już już zgrani mają przyprószoną siwizną, ale nadal nadal się się tym zajmują, chociaż mówiono trudno tu uogólnić, mówiąc że jest tak lub takiej umowy ma wiele odcieni wracamy do rewolucji wczoraj w trakcie panelu o tym co działo się w sześćdziesiątym ósmym roku w kontekście globalnym padły takie zdanie, że warunkiem rewolucji w ogóle niezależnie od tego kiedy liczono się odbywa jest poczucie realnej szansy na zmianę, a nie poczucie totalnego upodlenia co to znaczy graczy, jaki jest moment punkt rewolucyjne, który jest idealnym potencjałem dla właśnie skanalizowania nerki społecznej tak to jest taki mechanizm, który udało się opisać na różnych przykładach tutaj rok sześćdziesiąty ósmy jest tylko 1 z 1 z nich okazuje się, że potencjał rewolucyjny nie uwalnia się wtedy, kiedy jest obiektywnie rzecz biorąc najgorzej tak jak ludzie w Korei Płn, kiedy zaczynamy narzekać myślimy sobie, że jesteśmy w stanie coś zmienić na tym chyba w ogóle polega, że ta siła ten magnetyzm roku sześćdziesiątego ósmego może, że już, że chcemy się nim zajmować się o nim mówić nim inspirować życie wiara w to, że coś od nas zależy tak, że to wielkie systemy, które nas otaczają systemów politycznych przez przez ekonomicznej tak dalej, że one są do zmiany i to nie chodzi o taką zmianę kosmetyczną także 1 element zastąpimy innym tylko o zmianę generalną całego całego porządku jeśli on jest nieludzki niesprawiedliwe jeśli nas, że jeśli nas ogranicza i t d. tak dalej, więc można powiedzieć, że trochę z tęsknotą chyba też patrzymy na to 60 ósmy roku myśląc sobie o tym, potencjalnie może to jest znowu może znów się tak stało, a może jednak najdalej za rok rzecz ważna jest podobnie w innych trudno jest jak diagnozować nie jest na pewno najgorzej może być gorzej, ale rzecz jasna może być może być też lepiej kwestią kluczową, gdy osoba kwestie kluczowe i to słowo się tutaj w tej naszej rozmowie oba te słowa już przejawiają znaczy wolność i sprawczość mówi o wolność powinna być bez przymiotnika walczyli jak to jest taka wolność najbardziej kłopotliwa, bo to oznacza, że wolni są wszyscy nawet ci, których nie lubimy nawet, którzy nazywają, którzy nas znieważają nawet ci, których n p. nie dostrzegamy, bo tak jak ci Indianie, o których rozmawialiśmy w zasadzie byli niewidoczni, a jednak nagle się okazało, że istnieją i bardzo konkretnie swoje my postulaty potrafią potrafią sformułować wolność bez przymiotnika VAT, czyli dla każdego rzecz jasna w ramach pewnej umowy społecznej tak to nie jest wolność do to do wszystkiego toby oznaczało niekończący się proces emancypacji i ciągle trwa i wcale nie jest jednokierunkowy historia praw kobiet w Polsce chociażby z tego świetnym dowodem tak wydawało się, że już, że już jest nieźle ma teraz kobiety wychodzą na ulice, bo poszedł im tom tom wolność odbiera po raz kolejny, bo to nie jest tak, gdy pierwsza władza, która odbiera wolność gotowości, by się stało na początku lat dziewięćdziesiątych, kiedy ruch feministyczny zasilającymi zmianę systemową został ustawiony w drugim rzędzie ze swymi postulatami poczekajcie poczekajcie my tutaj urządzimy nową Polskę, kiedy już w tej nowej Polsce na salonach urządziła się nowa władza to nie wpuściła feministek z powrotem tymi postulatami kupuje zalesioną ulice i my nie będziemy chwastów wówczas nie było żadnej umowy na maszcie i pewnie można, by wiele więcej takich przykładów podać no sławne albo niesławny obrady okrągłego stołu tak uczestniczyła w nich 1 kobieta, a przypomnijmy, że to były obrady dotyczące ustalania nowego porządku w naszym kraju zgłaszane listka nie mówmy o tych oraz stolikach fakt, że warto tam tam było trochę więcej, ale 1 kobieta w otoczeniu kilkudziesięciu mężczyzn tak na to też przecież niezwykle niezwykle symboliczne i wracając do roku sześćdziesiątego ósmego czy takie myślenie, że mam, że sprawczości i że wolność, ale także, że nie musi się już bać, że mogę się przestać bać kimkolwiek jestem kobietą mężczyzną Starym młodym czekano czarnym brązowym jakimkolwiek tak może się bać zatem chyba tęsknimy tęsknimy za tym ale dlaczego w takim razie musimy sięgać w momencie, kiedy wierzymy w realną zmianę widzimy, że jest szansa nie jest jeszcze na tyle źle, żeby nie można było czegokolwiek zmienić, dlaczego sięgamy po takie narzędzie jak rewolucja, a nie n p . po takie narzędzia, do których zachęcał rektor Uniwersytetu Warszawskiego strajkujących ostatnio studentów pracowników naukowych, żeby zastosowali się do regulaminu strajku, żeby przeszli do sali w tej sali zostali zamknięci odcięci od mediów i w sposób cywilizowany tam sobie po cichutku niezauważeni protestowali w no taka unormowana rewolucja może być karykaturą po prostu rewolucji i rok sześćdziesiąty ósmy miał jeszcze coś w sobie to była rewolucja, owszem, o, których mówimy, ale to była też gigantyczna zmiana społeczna taka rewolucja kulturowa powiedziałbym, że to był czas kultury po prostu mnóstwo rzeczy się działo ludzie wychodzili na ulice nie tylko do Ostrowa, ale też n p . Piszcie zachwytu, kiedy widzą, gdy lider Stali do takie obrazki, które traktujemy z pobłażaniem, jako że z lekceważeniem, ale ja myślę, że w tym trzeba zobaczyć coś innego to kobiety wychodzą przestrzeń publiczna robią to co jest zabronione, czyli jakość pokazują własne emocje własną seksualność własne uwielbienie mdlały przecież tak i nagle poprzez taki akt pokazują jak objawia się nie boją taka jestem już my to też niezwykle ważny kontekst tych wydarzeń no, a mówię o tym, dlatego, że trudno mi wyobrazić taką unormowana rewolucji, że teraz będziemy strajkowali od ósmej do piętnastej, a potem się rozjedziemy jutro jutro wrócimy, chociaż z drugiej strony, gdyby to było permanentne, gdyby to miało taki wymiar rzeczywiście poważny, bo to właściwie, dlaczego nie może też straż mogłoby się też mogłoby się powieść pytanie z kim z jakimi postulatami warto tutaj jest chyba największy największy problem zatrzymajmy się nad morskim, bo wczoraj, by w trakcie debaty rozmowy o korzeniach kwiatach rewolucji sześćdziesiątego ósmego roku wielokrotnie powracał John Lennon, ale właśnie Koliber rewolucji jako guru rewolucyjny paradoksalny, bo chłopiec z mieszczańskim dobrym bezpiecznym pochodzeniem Grant and brytyjskiej dominującej przez stulecia kulturę, który nagle gminy okazał się mówić głosem całych mas nie tylko w swoim kraju nie tylko w swoim kontynencie od czego to zależy, kto w danej rewolucji przejmie głosy mas, bo to jest skomplikowane pytanie czy i tymi liderami mogą być czasami bardzo zaskakujące osoby mamy mamy n p. nastolatka, który potrafił ucznia szkoły średniej, który potrafił wyciągać studentów na ulice tak się działo we Francji tak się działo w dawnych Niemczech w Niemczech zachodnich, a fenomen dodana polega chyba na tym, że można było w ciągu 1 dekady właściwie zobaczyć gigantyczne przemiany no właśnie człowiek jako własną trasę jego 1 ułożonego chłopca chłopca ułożonego, który na początku grało z w boisk będzie takie piosenki do tańca podnóżek lub poddanych mechanizmom Zaleskiemu i podał się okazało, że niezwykle szybko zaczął się zmieniać czasami fani zatem wręcz nie nadążali z ich fanów było potem potem coraz mniej, ale 3 ósmy roku Lennon spółka wydają głośny legendarny biały album Opowiedz o nim trochę, bo być może nie wszyscy słuchacze wiedzą wczoraj rzeczywiście sporo było debat na debacie o tym na albumie, ale myślę, że znaczna część społeczeństwa, bo usłyszała o nim to jest w dyskografii tego zespołu i w ogóle w historii muzyki rockowej 1 z najbardziej niesamowitych albumów dwupłytowy rozległy, na którym wszystko, na którym są pisanki przebojowe, na którym jest Tomasz jedność, na którym są śmiechy rozmowy dodaje, że gotowość w wydaje się, że panuje tam chaos i nagrywa to zespół, który jest na pierwszych miejscach list przebojów tak sprzedaje bestsellery przed momentem wydał niezwykle barwną też na okładce Abbey płyty klub samotnych serc sierż. Pieprza i nagle w sześćdziesiątym ósmym roku w połowie tego roku okazuje się biały album okładka, na której nie ma nic Biała okładka w taki bardzo dyskretny wrogu numer seryjny i tylko wytłoczony, ale się pod kątem zobaczyć wytłoczone nazwa nazwa zespołu to też gest estetyczne doszliśmy do jakiego w jakiejś ściany na poprzedniej okładce płyty było kilkadziesiąt osób ona była rażąco kolorowa teraz mamy białe wypełni trasa początek minimalizmu jest można na to tak czy ogrzewania, ale gotowości, ale jeśli tak, ale właśnie jeśli tam się znajduje utwór Revolution no to ta oznacza że, że ty masz współtworzyć tę rewolucję, że to jest miejsce dla ciebie w istocie wiąże jeszcze 1 ciekawa ciekawa historia, która chce mi jako argument na rzecz takiego odczytania droga album mogłaby posłużyć jest taki ma artysta koreańskiego pochodzenia, który mieszka obecnie w Kaliforni nazywa się rady wspólnot Chang artysta wizualny konceptualne 1 z jego akcji polega na tym rząd kolekcjonuje białą albumy my ich prawie 2 000 egzemplarzy poszczególne branże ta, która nie tak z tymi z tymi numerami my, mówiąc że po pierwsze, traktuje jako obiekt sztuki tak mu takiego właśnie minimalizmu, ale także, że jest to miejsca pamięci, bo przez już teraz 5 0 lat na okładkach tych tych białych płyt coś się co się zadziało ludzie czasami intencjonalnie coś na nich pisali rysowali wycinali dług bali, a czasem działał ciasto okładka odśnieżała Gniła niszczyła się można w sieci internetowej na stronie rady forda cienka zobaczyć okładki on rzeczywiście mówią o ostatnim półwieczu to jest niezwykła niezwykle niezwykła metafora jeszcze bardzo cieszy, bo my kilka miesięcy temu w galerii ma skala działający przy redakcji czasu kultury gościliśmy Changa z inną pracą, ale rozmawiałem z nim wtedy o tej tej kolekcji płyt i widzę, że to dla niego ważne mówił, że codziennie słucha białego albumu to już zakrawa trochę na przechowanie zmaleje, ale wydawało się być bardzo bardzo trzeźwe i niedorzeczne nawet jeszcze taki 1 kontekst tego jak można myśleć o tym co wydarzyło się 5 0 zlote mamy w Polsce oczywiście 50 lat temu byliśmy odcięci od tego co działo się na świecie sześćdziesiątym ósmy roku to też nie były czasy ner globalizacji informacji, więc poszczególne rewolucje były co najwyżej sobą inspirowana radni była naj stała regularna bieżąca wymiana informacji, ale czy możemy sobie wyobrazić że, gdyby nie marzec 3 10 08. roku u nas, który de facto miał oblicze właśnie m. in . w maju to ten ma jakoś się przedostał się szczeliny światła przez żelazną kurtynę do nas dotarły myślę, że tak myślę, że tak, by się wydarzyło oczywiście tu jesteśmy na dane na poziomie dbania tylko gdyby nie ten okropny antysemicki marzec 2 mogłoby być zupełnie zupełnie inaczej są studenci mieli swoje kanały przecież komunikacyjne to ta kurtyna nie była w tych miastach prześwity dla miast przeszły te można było słuchać zachodnich rozgłośni radiowych część ludzi część niewielka, ale jednak podróżowała to była pewna lawina atak na nasze rozdawała z Paryża właśnie na zachodnie Niemcy nawet na Włochy nie to ciekawe, że kiedy myślimy o tym o tym w maju to zapominamy też peryferia Europy n p . takie kraje Portugalia Hiszpania wtedy peryferia wtedy jeszcze ta starszego brata czy w sensie geograficznym o takiej myśli tylko wtedy to był kraj rządzony przez dyktatury i tam właściwie wystąpień studenckich nie było nie było na niej w ogóle przestrzeni, ale myślę, że Polska, choć też o kwas dyktatura to tutaj studenci byliby jakoś aktywni, ale pozostajemy tylko ona na poziomie na poziomie gdybanie w jakiej jest koszt nie odrobienia lekcji mają 6 10 08. roku w maju osiemdziesiątego ósmego roku na gigantyczne tak myślę, że to jest wiele spra w, które ciągle jako społeczeństwo mamy nieprzemyślane nie przerobione mało tego wiele z tych rzeczy nie traktujemy jako poważne wybaczą, dlaczego jest popkultura, bo to jest popkultura no bo coś takiego jak wolność wolność to też na końcu odpowiedzialność branie sprawy swoje ręce konieczność zorientowanie się w tym co dzieje się na świecie konieczność bycia aktywnym nieraz na 4 lata, kiedy wrzucamy kartkę wyborczą, ale bycie aktywnym cały czas trzeba mieć pewien typ osobowości otwartej właśnie takie nastawienie na reakcję na rzeczywistość lat, żeby ją lepiej samemu, a to ciekawa, bo wydawał się z tego co pan mówi można wysnuć wniosek, że społeczeństwo za odpowiedzialność ostrzega podległość systemowi, a nie faktyczną odpowiedzialność za każdy swój krok tak tak, ale tak jesteśmy w kształceniu tutaj są te 3 najważniejsze najważniejsze instytucje, przez które prawie każdy z nas przechodzi na przerwie na pewno też rodzina kościół i szkoła i tam wszędzie nas uczy, że właśnie podległość tak nie wychylaj się pamięta jest regulamin to tam dowolności odtąd dotąd, a i tak zawsze zależeć od kogoś zależą od kogoś ma, więc nie dziwi, że potem takie nie wolnościowe wychowanie skutkuje tym, że jesteśmy łatwo z zewnątrz sterowni łatwo się poddajemy, że populistom u nas doskonale się doskonale się powodzi, że wystarczy jakieś jedno mniej lub bardziej zgrabne hasło i trochę socjalu maj można rządzić taki konkurs na po prostu ta, a co możemy powiedzieć się o takim potencjale do wolności bez przymiotnikowej do wewnątrz sterowności dzisiaj tuż przez wszystkie pokolenia nie tylko wśród młodych ludzi czy studentów, o których rozmawialiśmy, bo oni wydają się wciąż jednak stosunkowo mniej aktywni i to być może jakimś symptomem był też przekrój wiekowy wczorajszej publiczności na debacie, gdzie to było przede wszystkim osób 50 + 60 proc bardzo aktywne bardzo zainteresowane tematem bardzo świadome co z tym pokoleniem generalnie szerokość 3 ujmując dzisiaj w Polsce może się słówko tych o tych seniorach to bardzo symptomatyczna cieszę się, że panie i to zauważyła i o tym, mówić, bo w tym kontekście należałoby się zrewidować to taki najczęstsze poglądy, że kieruje się przekaz głównie do młodych ludzi, ale być może to wcale nie oni będą podmiotem zmian w Boninie chodzą na wybory, bo oni nie są aktywni, by nie zależy ASO oceniał, że ich jest bardzo dużo też w sensie statystycznym paki i być może nie powiedzieli, że rynki na słowa moje dzieli nas może lecieć 80 70 może być tak teraz dokończone może tylko, że zmiany mają siwe włosy no właśnie to tu to byłoby bardzo bardzo ciekawą rzecz jasna wszystko tylko my wszystko tylko w sensie gdybania, ale tam ta debata wczorajsza o tym, przekonuje ja czasem mam zajęcia dla uczestników uniwersytetów trzeciego wieku proszę mi wierzyć nie ma wdzięcznie się publiczności bardziej aktywnej zaangażowanej twórczej o nie mają czasu mają pasję oni mają bowiem w oczach chyba mają to, czego nie mają młodzi mają siłę 4 lata młodsi studenci nowość i co oni mówią politycy co pana studenci mówią o zaangażowaniu się sprawy społeczno-polityczne moja ja mam świadomość tego, że prowadzę zajęcia na dość szczególnym kierunku studiów antropologia kulturowa u nas nie ma studentów w garniturach dziewczyny nie znoszą wysokich obcasów to jest raczej młodzież alternatywna, która w różne rzeczy się angażuje n p. działania na rzecz uchodźców tak no to jeszcze jakieś koszmarna sytuacja się w Polsce w związku z tym stało, ale można pomagać można pomagać na odległość to są ludzie, którzy są na czas wolontariuszami w obozach dla uchodźców to są ludzie, którzy organizują garażu w PiS, których dochód przy przekazywany jest na pomoc konkretnym osobom poszkodowanym n p . kiedy przeprawia się przez morze morze Śródziemne, gdyby założyć taki Sojusz tych elbląskich seniorów przez studentami antropologii ponad kulturą ponad czworga generacji w generalce żony to było 5 mianowicie, że takich miejsc na szczęście na szczęście więcej, żeby ta teza o tej apatii jest jest powtarzana ona też czasami chyba jest wygodna w po wygodna, bo po prostu domyka status quo nikt nie wymaga dalszego działania drodzy państwo zachęcamy tych z państwa, którzy jeszcze mogą im, a oprócz tego mają ochotę, ale jeszcze zdążą wziąć udział w letnich ogrodach polityki i jutro w sobotę kolejne wydarzenia tym razem debata związana z prasą i opinią publiczną w 10 0 lecia międzywojennego na panel dyskusyjny, który będzie poświęcony temu jak Polska na 19 18 roku była postrzegana n p . z perspektywą mediów zagranicznych, ale też jak Polska sytuacja w szczególności polskich społeczne grupy zamkniętych wykluczonych była przedstawiana w ówczesnych mediach dwudziestolecia międzywojennego ta debata jutro o dwudziestej jutro również w bibliotece elbląskiej nocy bibliotek różnego rodzaju atrakcje dla gości biblioteki Group również dla całych rodzin to one są przede wszystkim adresatami mer tej części programu występującego obok letnich ogrodów polityki, a zatem część wieczoru już bardzo dziękuję naszym gościem był prof. Waldemar Kuligowski, który zachęca do czytania czasów kultury rzut ta okładka nowy numer poświęcony 6 0 temu samemu urokowi pod drukiem jest plaża prof. Waldemar Kuligowski z Instytutu etnologii antropologii kulturowej Uniwersytetu imienia Adama Mickiewicza w Poznaniu redaktor kwartalnika czas kultury, do którego lektury serdecznie zapraszam dziękuję bardzo za rozmowę dziękuję zapraszamy na informacje, które będą za kilka dni Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA