REKLAMA

Jedyne referendum z taką frekwencją. O kulisach przeprowadzonego 15 lat temu referendum unijnego opowiadali Anna Radwan i Lech Nikolski

Historie Polski
Data emisji:
2018-06-10 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
45:53 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zegarski dzień dobry to są w historii Polski, a rozmawiamy no prawie, że dokładnie w piętnastą rocznicę referendum unijnego, ale było dwudniowe trwało 07 08 . czerwca 20 0 3 roku i dla historii może powiem jeszcze, że odpowiadaliśmy wtedy na pytanie czy wyraża pani pan zgodę na przystąpienie Rzeczypospolitej polskiej do Unii Europejski tak odpowiedziało 13  5 14  8 7 2 osoby w no i frekwencja co było najważniejsze wyniosła 5 8 , 8 5 % przeciwników integracji Rozwiń » było 3  9 3 5  6 5 5 to o tyle w danych statystycznych, a jak ten sukces się w urodził i m. in . dzięki komu to o tym, dzisiaj będziemy właśnie rozmawialiście już pani Anna Radwan dzień dobry dobry od 20 0 1 roku związana z polską fundację imienia Roberta Schumanna na nich właśnie tam pani odpowiadałam m. in. za te wszystkie działania związane z referendum akcesyjnym w Gazecie, ale pan Lech Nikolski dzień dobry od 7 stycznia do 30 kwietnia 20 0 3 roku minister członek rady ministrów kierował pracami biura d s. referendum Europejskiego przy rządzie Leszka Millera w taki strach wszystko się zgadza, ale zawsze jak to w programach historycznych muszę powiedzieć nie tylko samym dniu referendum, ale przede wszystkim o tym i tu może zacznę od pana Lecha Nikolskiego, kto w ogóle wpadł na taki niebezpieczny pomysł, żeby robić referendum w tak ważnej sprawie w sytuacji, kiedy wiadomo było, że jest właśnie ten próg 50 %owej w frekwencji jako wymóg niezbędny, aby referendum było ważne Unia Europejska pewna filozofia przystępowania do Unii żaden kraj nie przystąpił do Unii bez referendum wewnętrznego rynnę, bo Unia to nie jest tylko stowarzyszeniem państ w rządów, ale tu członkostwo obywateli jest jak obywatele się muszą wypowiedzieć muszą się zgodzić, a tu warto w różny przykład wspomnieć, że obywatele Norwegii dwukrotnie w k wypowiada się negatywnie jest Norwegia 2 × próbowała przystąpić do Unii Europejskiej oraz Antoni Duda po 4 8 4 9 % obywateli mówił o tak on większość mówiła niech, ale 1 ile sobie, że powinnam raczej dorzuca przypominam dostałem się do śledzić to cóż taki spór w Polsce czy rzeczywiście to referendum jest niezbędne do sporu o prawdę prezydent Aleksander Kwaśniewski powołał Chyła 20 02 roku taki zespół pod przewodnictwem Piotra Winczorka, który miał właśnie, by się na to pytanie jak to zrobić, żeby w lenno po pierwsze, wszystko się odbywało właśnie zgodnie z kortu odsyłam pana redaktora do konstytucji Rzeczypospolitej polskiej, która wyraźnie, mówi że w takiej sprawie musi być referendum tylko, że w tym sensie mówię to, o czym się z pól, ponieważ chodziło m. in . o to co się stanie, a jeśli nie będzie 4 5 2 do zupy z rektorem zupełnie inna historia i wtedy właśnie ci konstytucjonaliści wypowiadali się w różny sposób i właśnie wspomniany prof. Winczorek mówił o dostępie Sejm, którego od elit i Sejm Senat przy głosowaniu 2 3 za może uznać, że jednak jest powód do ratyfikacji traktatu akcesyjnego Panasiuk prezes Stanisław Gebethner mówił, że żenię, że jednak, jeżeli nie będzie w lekturze pana można mówić o zupełnie innej sytuacji mówi o sytuacji, którą sobie jedno rządzącym polską musieli postawić co ewentualnie zrobić jak się zachować w sytuacji, kiedy referendum nie skończy się pełnym powodzeniem, której nie będzie albo frekwencję 50 % jedno, gdyż obywatele wypowiedzieli nawet przy frekwencji mniejsza niż 50 %, ale przewaga byłaby pojedzie na nie on nigdy nie francuską, bo parlament, ale było pytanie czy rząd jest większość będzie na tak, ale niemal 50 %owej frekwencji to co może w tej sprawie parlament za rok mówi o takiej sytuacji jak o tym co robić wodę referendum czy nie robić to jest inna sytuacja no właśnie, a organizacje pozarządowe właściwie nie przejmując się tym przynajmniej na tym etapie już od dłuższego czasu robiły wszystko, żeby przekonywać Polaków, żeby w 2 8 Olsztyn, że była to frekwencja jak to się życia i pisarzy z przyjmowaliśmy też pamiętam tę dyskusję na temat tego czy zmienić konstytucję czy to referendum powinno się odbywać czy nie myśmy przez tajne takim na stanowisku, iż to jest tak ważny moment historyczny, że ta legitymizacja to poparcie społeczne jak na przyszłość dla przyszłych pokoleń jest niezwykle istotnego taki znak poparcia dla instytucji dla dla wejścia Polski do Unii Europejskiej, jeżeli chodzi o organizacje pozarządowe to myśmy działali na różne HR na kilku różnych płaszczyznach 1 opłata, której panowie już wspomnień to, że referendum było dwudniowe warto przypomnieć, że to właśnie organizacje pozarządowe m. in. pani prof. Lena Kolarska-Bobińska była za tym, żeby ta referendum referendum trwało 2 dni po to, od obywa się przekroczyć ten próg 50 % w przypadku, gdyby referendum trwało 1 dzień mówiło się, że ta frekwencja wynosiła około 5 1 %, więc na granicy ryzyka nieważności kleru żydostwo się pojawiła wtedy taka takie badanie zrobione przez pracownię badań społecznych w Sopocie, z którego wynikało wprost, że jak będzie dwudniowe to frekwencja będzie 5 1 tu w przeszłości Hurts, kiedy zerknęła na badania wychodziło na to, że ta frekwencja będzie wyższa no rzeczywiście można powiedzieć po latach po tych 15 latach, że to dwudniowe referendum też dłuższe godziny głosowania przyczynił się na pewno do sukcesu tego referendum Stare Miasto z tego badania wynika tylko 1 rzecz, że jeśli byłoby dwudniowe to ewentualnie 1 3 zagłosuje pierwszego dnia od 2 3 drugie, ale i tak czekaliśmy do ostatnich wzrostach chwilę, ale Zuzia to za krajowymi od o tym jeszcze za chwilę no bo w sumie strony rozumiem, że na panu ciążyła olbrzymia odpowiedzialność, ponieważ to zresztą, o czym do dziś Leszek Miller mówił jako najważniejszy chyba jego sukces polityczny NATO było doprowadzenie do zakończenia negocjacji w Kopenhadze przypominamy w grudniu trzynastego na nowym 20 0 2 roku nie no ale ich wadą w takim wystąpieniu sejmowym Leszek Leszek Miller mówił Poźniak, relacjonując na jakich warunkach będziemy wchodzić do tego nie powiedział drzwi do Unii zostało otwarte teraz musimy tylko przez nie przejść w innej rozumiem, że spotka się z panem wydziałów myślę, że byliście po imieniu drogi Leszku ty masz tak zrobić, żebyśmy przestali przeszli, ale chce go tak nie zrobisz coś się obecna głowa w swych rozłożone równo o obcinaniu głowy ogromu odpowiedzialności oczywiście, że tak im wyższe w wypadku w ich wszyscy politycy i są tego typu wyzwania i trudno uciekać od takiej odpowiedzialności nie potraktował rzeczywiście tego co rodzaj życiowego wyzwania, choć byli tacy, którzy mówili, że brak zajęć w referendum to jest do odejścia z lepszego stanowiska jak byłem wtedy szefem gabinetu politycznego generalny ONZ jutro w zostawmy takie ataki takie dywagacje są potraktowane jako pewne wyzwanie innym ich losu musiał powiedzieć, że w chmurze pod tym względem to co pół roku w pół roku zajmowania się referendum moje, jakby nadzieje z takim wyzwaniem to spełniło to była rzeczywiście bardzo bardzo fajna bardzo duża przygoda, ale liczba miał pomysł coś pan pomysł był tym pomysłem było kilka skutecznych pomysłów było kilka po pierwsze, kogoś namawiać rannemu jednak w drużynie byli przekonani Ano właśnie odmianę wrażenia, że do tej pory znaczna część takich aktywności tych działań związanych z przygotowaniem do referendum czy, zamawiając do rozwodu koncentruje się przekonywaniem przekonanych, iż jest wyrazem przekonania się nawzajem przekonują do dokonania takiej elektrowni w handlu nie wchodziło w 2 Frysztak zaraz powiem, że takich centrów, ale trudno uznać, że coraz częściej w środowiskach, które zadecydują o wyniku referendum niewielkie miasto przede wszystkim prowincja prowincja Rzeczpospolitej polskiej małe miasto wieś rolnicy środowiska małomiasteczkowy, że to jest o nazwie metropolia to już dzisiaj powiedział to standardem czy Wencel na takiej kampanii informacyjnej projektu staraliśmy się robi na, a właśnie Fundacja Schumana od, która jest jeszcze przed pani przyjść do fundacji, bo dziś od 10 04. roku już robiła takie spotkania europejskie, ale wtedy też nic o tym, członkostwo nie myślała im bliżej warto wspomnieć skoro pan sięga do do dawnych kart historii w ogóle o własną fundację Schumana i o tym, poco nam powstałe w dziewięćdziesiątym pierwszym roku to wtedy Tadeusz Mazowiecki miał już to wizja stołu świadomość, że Polska musi wejść na drogę Europejską wtedy na ten temat nie cieszył się tak dużym zainteresowaniem jak jak później, ale warto o tym, przypomni, żeby też może dzisiaj dawać takie wskazówki politykom, że jednak to wizjonerstwo czasami ma sens i przynosi swoje owoce natomiast, jeżeli chodzi o już o dalsze lata o dalsze działania to oczywiście były spotkania debaty szkolne kluby europejskie czymś takim ważnym momentem to było podpisanie układu akcesyjnych w Atenach 20 0 3 roku wtedy nagraliśmy najwięcej energii już wiedzieliśmy, że tą drogą trzeba też trzeba ich misja przypomnę, że Fundacja Schumana współpracowała też z innymi organizacjami pozarządowymi przedsiębiorcami sceny z ze stowarzyszeniem przedsiębiorców niem panią Henryką Bochniarz, która była takim spiritus movens, jeżeli chodzi też o zgranie przedsiębiorców artystów bardzo różnych środowisk interdyscyplinarnych do tego, żeby nawoływać na Natalkę z Unii Europejskiej chciałbym przypomnieć też takie bardzo ciekawej kampanii mniej chyba znanej dzisiaj elektorów zainicjował Stanisław Tyczyński to były szef 1 z dużych rozgłośni komercyjnych Jon zaangażował parę prezydencką i aktorów i kierowców rajdowych i wreszcie obwieścił całą Polskę właśnie to Polska poza wielkimi miastami takimi billboardami taki jestem Europejczykiem dzisiaj po latach się, że mogę nawet zdradził żonę taki pomysł, żeby zrobić zdjęcie ojca Tadeusza Rydzyka i jego też podpisać tak jestem Europejczykiem, ale nie odważył się bał się, że to będzie esbecy kontrowersyjne dla dla ówczesnego odbiorcy pan wspomniał o tych przekonanych reż Hannes fundacji Schumana to też szczególnie na oczach przypomni role róży Thun ona mnóstwo energii włożyła w to, żeby jeździć po małych miejscowościach, żeby spotykać się z tym nie przekona się tymi wątkami sej mi, że będą często dochodziło do umów się do awantur do ręki przypomina palenia kukły pani róży przez 1 z obecnych też znanych osobistości, która była przeciwna Unii Europejskiej, więc cechy tych zderzeń było bardzo duża, ale przebił pomińmy też będziesz to jest ważne, że środowisko kościelne też na początku nie było tak przychylna naszemu członkostwu Polski w unii Europejskiej, ale rozumiem, że latem będzie mówić po przerwie po przerwie właściwie trudno do nas z przerwą, ale będąc na pełną informację w TOK FM Maciej Zagórski witam ponownie to są historie Polski wspominamy dzisiaj wydarzenie sprzed 1 5 laty, kiedy to Polacy zdecydowali w referendum w dwudniowym o członkostwie w unii Europejskiej w studiu pan Lech Nikolski wówczas z ramienia rządu Leszka Millera odpowiedzialny za sukces referendum witam ponownie i Anna Radwan w fundacjach i Schumanna wówczas wówczas to właśnie chciałem tu jeszcze powiedzieć o tym, że z nim mówiliście państwo, że trzeba było przekonać się przekonać nieprzekonanych, ale też za to dużo mówić takie elementy w ramach obozu przekonanych, że w pewnej, a przynajmniej niektórzy tak myśleli, że pewnego dystansu w czy rzeczywiście uda nam się po Bogu połączyć właśnie w tak ważnej historycznej chwili od razu dodam, że się udawała się w momencie przeczytać fragment wypowiedzi pani róży Thun wspomnianej przez Santandera bank, gdy szefowej fundacji Schumana, która w rozmowie ze mną zbierałem te rozmowy kilka lat temu mówiła mówiła tak w działaniach w fundacji partyjności w zasadzie nie było byli niewidoczni PS nowina Konopka i Tadeusz Mazowiecki, ale cała kadra ci wspaniali ludzie od roboty nie mieli związku z jakąkolwiek partią, choć muszę przyznać, że niektórzy z moich znajomych, a co gorsza krewnych zarzucali mi, że się okazuje z Aleksandrem Kwaśniewskim Leszkiem Millerem, gdy ten został premierem, a nie chodziło o Polskę w unii Europejskiej zresztą może przyznać, że panu prezydentowi Kwaśniewskiemu chodziło dokładnie to samo i dalej i Aleksander Kwaśniewski świadomie swoją rolę odegrał wyskakiwał wraz ze mną ponad te wszystkie partyjne układy jak trzeba było n p . z Lechem ni kolskim rozmawiać o informowaniu społeczeństwa na temat Unii to widząc, że on znakomicie robi nie miałam problemu by z nim współpracować, bo on wiedział, że Fundacja Schumana to ludzie wprawdzie nie, głosując na SLD ale, angażując się mocno referendum na tak, a my wiedzieliśmy, że był doskonałym partnerem wspólnych działań poproszą o grosz ponad podziałami w halach było przedmieść i rzeczywiście nie wspominała Anna Tomczak sesyjnym bardzo zagrożone, bo wspólna zabawa w planach na Podlasiu znaleźliśmy miejscowość o nazwie hotel w Anglii znów pojechaliśmy tam świętować podpisanie traktatu akcesyjnego zdobyła pani Róża Thun albo z jabłkiem jeszcze sporo innych osób, które jest wojna o aktorach stąd też byli razem z nami nie tylko bardzo droga taka fajna fajne fajne przedsięwzięcie, choć szczerze powiem, że teatr NN to dosłownie metr 4 w budynki, a niewielka miejscowość no ale jakże istotny, ale jakże istotna maksymalizować o pewną ważną rzecz wówczas wielu z nich znamy no to powiedzieć to pamiętam ten czas Selim i pracy pani Róża Thun i też z panem ministrem Sikorskim Lis jest z kancelarią prezydenta, że z innymi środkami, że zawsze, że chodzi o fundacji Schumana wspomina Róża Thun zależało nam na tym, żeby bardzo różne środowiska różne bajki jak to się ze sobą posadzić przy wspólnym stole, bo jest za wiele do przegrania i tak właśnie nowy wiadomo że, że ówczesna rząd stanie była największą sympatię fundacji Schumana i też na nie cieszyła się ówczesny rząd wielkim poparciem sympatią, ale trzeba było pozostawić na boki ERM im pójść razem dołączyć właśnie wspomniane inne środowiska wokół tego wspólnego celu i ma on dobrze się udało im przypomnimy sobie trochę jest przypomnijmy słuchaczom kitu pana ministra Sikorskiego poszły jakieś wady w swoje właśnie wspomnienia, że jednak rzeczywiście dzisiaj, kiedy mówimy o tym, ponad 80 %owym to różne są te badania poparciu dla naszego członkostwa w unii wtedy to wyglądało inaczej to znaczy może nie wiem, jakie były wtedy badania pokazujące poparcie, ale jeśli chodzi o głośność na scenie politycznej to jednak głośno było z tym jeśli chodzi o propagandę anty unijną mam tu przed sobą kopie ulotki ligi polskich rodzin 10 powodów, dlaczego Polacy nie mogą zgodzić się na integrację z Unią Europejską w menu wszystkich nie będę czytał, ale w n p. wchodząc do Unii Europejskiej naród Polski utraci suwerenność bowiem prawodawstwo unijne będzie miał pierwszeństwo nawet przed konstytucją Rzeczypospolitej polskiej po akcesji Polski dojdzie do niego, że niekontrolowane przez nikogo wykupu ziemi przez obcokrajowców w błąd zaraz powiem tak, bo to pytanie pojawiło trend ten wątek się pojawił na 1 z pierwszych spotkań, jakie miała w gminach, gdyż na Podlasiu przypomniałem spytałem się jakiegoś rolnika czy sprzedałby ziemię pod kościół zamknięto zależy za ile Under World Photo walk w 2 banków nie trafiały do ludzi nadmiernie no i innymi już w tej chwili okazało się, że nie trafiały Alone w tej debacie politycznej były ja pamiętam niezwykle silnej i zwykle może będzie trudno to nadzieję, że zwierzę, a my to znaczenie też nas wykupią, że gospodarka straci, żeby samemu zrobić wzrośnie liczba ludności chrześcijańskiej tak dalej tajnych i to, ale też nie tylko w tej, że tak penalizacji eurosceptycznej, ale też wśród zwolenników Lecha panują już cel przekonanie naszych kół myślę, że będzie gorzej było bliżej będzie trudniej w ogóle krążyło mnóstwo takich dziwnych mitów pamięcią z kolei gdzieś w zachodniopomorskim bodajże jak jakaś taka jest były starsze bardzo sympatyczna pani przyszła ich nie pyta czy to prawda, że nie będzie już Mazurka Dąbrowskiego jak dojdziemy do ulgi mogłyby pomóc nowe, niwelując medale to znaczy, że właśnie musieliście być dobrze przygotowani oczywiście nowe liście, ale jednocześnie trzeba było uzbroić się rozmów także dziś to byśmy byli instrumentarium, które pozwoliło to, żeby mnie, żeby tych nieprzekonanych przekonywać, ale albo, żeby te osoby, które właśnie na skalę miały tego typu wyobrażenie, że nie będzie Mazurka Dąbrowskiego, żeby inny wiarygodny sposób nie nie raz dziennie niech pani głupoty gada tak rzeczywiście jest on poszerzenia bazy w terenie audycje i t d. no ale ich też przypomnimy stan należy do partii politycznych n p . prawo i sprawiedliwość w taki moment, że raz była za apotem potem te była przeci w wspomniany kościół też tak no i stanowisko kościoła tak naprawdę zmieniło się po słowach Jana Pawła II w dwudziestą piątą rocznicę jego podwładnym pontyfikatu w maju, kiedy też ojciec Rydzyk obraz nabrał wody w usta i przestał agitować przeciwko Unii Europejskiej o stołek się stało, ale na razie są też na chwilę na sile Laurie na szaleństwo w zapomnienie, ale tu trzeba też wspomnieć, bo ja miałem Lechii w swoje rozmowy w z inną zimy zajmującym się mediami przedstawicielami Episkopatu w próbowali też umówić co do pewnych rzeczy, żeby no przynajmniej teren kościoła nie były terenami ból tak właśnie prawdziwej propagandy raz się udawało raz nie szły wolno, bo trzeba powiedzieć, że to w sumie Polski kościół się z pisowską nazwijmy bardzo szeroką koalicję proeuropejską, choć oczywiście, gdyby miał powiedzieć czy w całości lub pokonał miejscową firmą niż rzeczywiście rola Jana Pawła Europa potrzebuje Polski Polska potrzebuje Europy od Unii lubelskiej do Unii Europejskiej na tydzień przed referendum rozliczane zmienią zupełnie zmienił nastawiałem też chyba 1 maja 20 0 4 roku dłużyzn był wprawiony, bo referendum, ale pamiętam to siła jacyś znajomi zaprosili mnie ślub brali i gdzieś na Podlasiu jestem w kościele i ksiądz, który mówi do tych młodych bierzecie ślub w tak ważnym dniu Polska wstępuje do Unii Europejskiej niewiele pomógł w myśl, że propaganda czy agitacja ze strony fundacji Schumana do rządu indeks rozumie ich w 1 000 000 zł, ale chodziło oto Bóg naprawdę ciekawe że, żebyście spróbowali państwo nawet na właśnie takich przykładach takich spotkań z tymi ludźmi nowość coś opowiedzieć o tym, ode mnie o tym, języku o tym, właśnie nowy czy n p. właśnie te spotkania mieliście takie poczucie że, że one spełniają w tym sensie swój cel, że ludzie przychodząc mówiono tak, ale mówią nam co akurat było częściowo prawną i tu wracam do ulotki ligi polskich rodzin, a rolnicy polscy przez okres 1 0 lat będą dyskryminowani w zakresie dopłat bezpośrednich na poziomie około 3 6 % tego co oferuje się rolnikom w unii to tylko 6 można rozbierać dokładnie, gdyby to zdanie znaleźli się w 1 po w negocjacjach wynegocjowane było, że będziemy przez 1 0 lat dochodzić częściowo te dopłaty to zasługa Jarosława Kalinowskiego jeszcze za okres właśnie do negocjacji akcesyjnych była, że trochę z budżetu państwa tak, by w bardzo proszę pani także program dopłat miało nie być, więc to film, który znalazł chętnego, ale jak zwraca zaś możliwość związana z 20 % w pierwszym roku tego co mają tam silną drużynę może ich będzie w związku z tym ta żywność tańsza no to nam zaleje no to jak żeście ludzie mówili nie bójcie się nie zaleje zbyt wolno, a w myśl zrobili są różne sposoby nauczy się można rozmnażać przekonywanie ma swoje plusy minusy, ale myśmy zrobili takie kalkulatory ulotka kalkulatora ekipą tych, którzy prosto z politycznych, jakie będą twoje dopłat czymś ważnym to był niesamowicie nie bez wątpienia emocjonalnej często trudno było tak też w przejmował właśnie 3 pytania jeszcze mówiono dzisiaj zarabiam tyle autami mówią, że będę tyle no trudno być często przygotowanym na nas na tego typu zarzuty na pewno to była bardzo emocjonalne spotkania dla dla obydwu stron tak dla tej strony w Europejskiej daje wątpiącym, że ważne, bo to, żebyśmy wychodzili tych ludzi, żebyśmy się z nim spotykać, że mimowolnie tę myśl tych negatywnych jest dużo emocji też była szansa, żeby pokazać im, że ta Unia nie jest taka straszna, że te korzyści są na tym poziomie materialnym, ale też na tym poziomie symbolicznym, któremu trudno też w zależności od rejonu Polski też miały znaczenie dla aut, ale domyślam się na takie spotkania również przychodzili ci chociażby właśnie zwolennicy tych ugrupowań, bo Samoobrona czy pamiętajmy też służby aktora z wagi do polskich rodzin młodzież Wszechpolską manifestację te wynoszą one wolne to myśmy robili n p. fundacji Schumana zabawne takie wlepki to był ten czas zrobił takie nalepki tak jak mnie bym dzisiaj media społecznościowe są wtedy pamiętam, że ulotki Jacek Kiełb też takie wlepki, więc myśmy starali się trochę ich śmiechem, z jaką się jakoś zwalczyć ich też nie było urząd, że oni byli głośni, bo załóżmy, że idzie kolorowa wesoła uśmiechnięta parada Schumana z flagami europejskimi no i stoi w tym 3 panów z rezerwy dewizowe w istniejących to 1 ten proeuropejski protest na dystans nie są w stanie od razu przyciąga uwagę, ale niżej i że dobrze pamiętają czy pan minister się ze mną zgodził nie było aż takich dramatycznych, jakiej sytuacji silne, że ich zdrajcami gigahercom stąd LLC man zrealizowanej w ich nie znaczy, że w nas wtedy Andrzeja jachty w samą pracę magisterską polisy i przekonania wielkiej, a tak, że jest ona zmianie szanse dla mnie jest właśnie Anna urodziła Muhammadowi, który się do OFE nie mogą zmienić tego co się działo po osiemdziesiątym dziewiątym roku to referendum dawało temu młodemu pokoleniu organizacjom pozarządowym możliwość właśnie w ujęciu na historię gdy, więc były różniące się sytuacje, ale z maja wtedy byłem jestem człowiekiem palący dziś już Niejestem ale, ale dogmatu o 4 jedno 3 na papierosa w takim spotkaniu, a ona dawała strasznie lub informacji w niebo wychodziło się stempel z rolnikami w gminie i oni tam przez ten papier szybę auta są tam aż 3 0 z PiS Samoobrona ktoś się o nim, o ile pan Hiszpan nie przejmuję to dobrze wygląda tylko rysy interesująco więc, o co ja wiedziałem, że my trafiamy do pełni on, że od miesiąca spotkania publiczną muszą mieć swój klimat u nas są pewnym widowiskiem, a on, że potem gdzieś uruchamia nawet to właśnie takie racjonalne myślenie ten kalkulator nel trochę tych kwestii symbolicznych, ale należytą dozą trudno to zatrzymać Raptors 1 2 rzecz już wspomniałem, że byśmy chcieli zaakcentować to kampania do do innych środowisk no tej małej polskiej wsi małe miasteczka i t d . to przedstawiciele rządu przecież miałem taką werwą ruszy akcja nazywała nas, że jedziemy do gminy, a także, że do każdej gminy oraz oczywiście przedstawiciele rządu się pokazali w każdej gminie takiej neurozy MTU globalny na Podlasiu to nie zapomnę też takich słów kogoś z miejscowych, który mówi pewnie peronie zada to musi być strasznie ważna sprawa, bo po raz pierwszy w historii naszej gminy przyjechał do nas jakiś minister w grzebaniu w Grodnie to powrót osiągnąwszy po prostu Staś swój bunt był twarzą Diora z tej Warszawę pojechać do ludzi przekonywać dodawała, że to robił prezydent robił premier to robią nic robili ministrowie byli premierzy tak Marię media, więc są to co są całe ich być taka wielka koalicja jedni trafiali do tak drodzy drudzy trafiali trafiali do innych zmian to by do dróg i osiągnął też łupków wiele w tym sensie, że doświadczony kolega z warzy w do tego wszystkiego wchodził ten kontekst też polityki krajowej chociażby w mąż wraca w rodzaju akcji, ale dochodzi tylko o to, że ona symboliczna dziesiąty album, bo to było 10 powodów, dlaczego Polacy nie mogą zgodzić się na integrację z Unią co dziesiąty punkty ulotki grzmiał, głosując przeciw Unii Europejskiej wyrażamy wotum nieufności wobec rządu Leszka Millera o walce nad morzem i co ma piernik do jutra kabin w Weimarze jeśli to on pokazuje właśnie, że rząd polityka krajowa miała jednak duży na to wpływ Glen Johnson tematyka Europejska jest traktowany instrumentalnie przez polityków tak zresztą sam premier Leszek SZ zdaje się, że na początku obie kampanie mówił, że leży w referendum, że członkostwo Polski w unii Europejskiej co będzie dowodem na skuteczność jego rządów, więc tak, jakby dwustronny mechanizm działa ona po pierwsze w ruch jak wy na to nie patrzeć była dowodem na skutecznym rzeczywiście rząd przyspieszył negocjacje opóźnione z różnych powodów to się z Kenii nie chce, żebyśmy w tej chwili wtórnika -li przyśpieszył zamknął go w różowych trzeba było zrobić referendum przygotować kampanię robił gęstą no nie da się zaprzeczyć, że był to sukces rząd, a dla nas rzeczywiście jesteś taki to się zdarza nie tylko w Polsce, ale i w innych krajach zdarzało się w Irlandii szczególnie tak, że referendum europejskie w takiej czy winnej sprawie jest wykorzystywane jako instrument do krajowej polityki to groziło polskiemu referent rzeczywiście wróżyło polskiemu referendum i rzeczywiście trzeba było też tłumaczy, że to nie jest referendum za akcję przeci w rządowi tylko za wejściem do Polski do Unii Europejskiej lub nie po wejściu Polski do Unii Europejskiej, tak więc pan przytoczył na początku pytanie to mało, kto wie, jakby wiedziała, że to pytanie co zostało wybrane przez ludzi pytanie referendum on czy wyraża pan pani zgodę na przystąpienie Polski rozbili nas do Unii Europejskiej w przepisie podano nazwę traktatu i państwa kandydujące no właśnie na te pytania odpowiadaliśmy 15 lat temu jak ten dzień wyglądał czy też z niej takie temu towarzyszyły emocje o tym, po informacjach TOK FM Basil Kerski witamy ponownie to są historie Polski w studiu Anna Radwan Lech Nikolski rozmawiamy o referendum akcesyjnym nie ma już piętnastą rocznicę tego wydarzenia skończyliśmy drugą część przywołaniem takiej informacji przez pana Lecha Nikolskiego, że pytanie referendalne było wybrane przez ludzi, a dokładniej wcale, bo był problem jak skonstruować pytanie sam lub 3 różne propozycje zostały one wybrane formy w sądach przez media w Oslo robią nalot, który się ludziom najbardziej podobała naiwnym idealistą przekazałem do marszałka Sejmu po to, Sejm decydował o tym jakie będzie pytanie jak to było nawet z ZUS Sejm przyjął to pytanie, kto zaprezentował, która tam wygrywało wstawił do tego z naborem miał trochę pretensji do oferującego całą sprawę dzisiejszego przewodniczącego rady Europejskiej Donalda Tuska, który poprzez rozchorował, ale ja miałam do niego pretensje, że nie powiedział, że właśnie była sonda jest on wiedział, że zapomniał o trudach i bywa z widzem trwa inwazja z marszałkami wielkiego i jestem ciekaw nowych filmów frytki czy państwo był wtedy też mieliście jakieś informacje na dzisiaj dużo więcej z tych różnych pracowni, które badają różne rzeczy ale gdzie byliście spokojni o jej nie było w tył hondy był zły dramat miał inny materiał, o ile Tauron nowa zależność Europy z mojej głowie właściciela zostanie w lidze, a my wszyscy myśleli chyba tylko Itaki nie my spokojnym bilans ja sobie poprosiłem, aby nikt mu braki Departament, z którym analiz społecznych w kancelarii premiera o zrobienie takiej kroczącej analiz czy jak się ma deklarowana w sondażach frekwencja do frekwencji w rzeczywistości jak ktoś się w zbyt mały zmieniała ze mną było z diagnozy w zamyśle do głosowania i mniej więcej 50 % frekwencji wyższej analiza byśmy przekroczyli bodajże gdzieś tam koło 10 12. maja dopiero po kontaktach mieli na miesiąc przed referendum nie jest to trochę tam trochę może mniej niż miesiąc taśm wprost MMA pomiędzy nimi w ich jest w Chinach w pośredniaku utrzymywało wzrosło ono w myśl tych, których moje hala jest frekwencja powinna wynieść aż 5 4 5 5 Ford ja sobie oczywiście podzieliłem to frekwencja jest zgodny z tymi badaniami na 2 dni referendum, czyli ile powinna wynosić w sobotę miałem symulację i wieczorem w sobotę słucham informacji jak donosi frekwencja drużyna jest ono się zgadza z moją symulacją co do miejsca po przecinku ja dopiero wtedy chyba żadnego nigdy nie byłem trochę się, o którym się przeraziłem, bo wiedziałem co ja kim to po prostu jest tylko taka zabawa to przypadek czyją naprawdę dobrze kombinuje, czyja mogę spać spokojnie przyjmie on do chmury takim mnie tak przynajmniej twierdzi dobrym prognostykiem tego jak będzie wyglądał wynik referendum był też prof. Grzegorz Kołodko wicepremier minister finansów w rządzie Leszka Millera w dół przepraszam za autopromocję dzisiaj nawet sam w tym wszystkim dech uczestniczyłem jako dziennikarz potem zbierałem wspomnienia Grzegorz Kołodko mówi właśnie o tym, że sceptykiem co do tego wyniku był Leszek Miller i Duda oraz fragment z dobrego wyniku w aktach fragment wypowiedzi prof. Grzegorza Kołodki i dzielić przy kolejnej fazie dyskusji na ten temat podczas rady ministrów powiedziałem Leszek obstawiamy ja obstawiam, że 2 3 narodu głosuje większość głosujących opowie się za panie ministrze zwróciła się do któregoś z kolegów rzadziej bierze pan czapkę i zbieramy losy wszyscy członkowie rady ministrów wrzucili kartki z 2 liczbami, jaki odsetek zagłosuje i z tych, którzy zagłosują ilu opowie się za jak już o referendum stało się historycznym faktem na posiedzeniu rządu odczytaliśmy te kartki okazało się, że ja byłem bardzo optymistyczny realistyczny w swoich przewidywaniach moje wyniki były bardzo blisko rzeczywistym podobnie wskazał wynik referendum minister kultury Waldemar Dąbrowski to niewielka, ale co prawda co ja to trochę pamiętacie Walentego morderstw chcą referendum zbieraliśmy w Chinach lub rodzaj handlu gazem płynnym cieszę się, że się panom ten optymizm wtedy dopisywał ja pamiętam, żebyśmy się straszliwie tego bali, że ten próg 50 pracowni nim nie zostanie spełniony i że referendum będzie nieważne trzeba się było to stuprocentowe, że ci, którzy na ich blogu, ale nie przyzwolenie zdecydowanej większości będą mierzyć się strasznie denerwowali sobota, jeżeli dobrze pamiętam to frekwencja była bardzo słaba po tym, burżuazji Valencia 16 chętnych na pewno, choć w filmach w latach 2 trojga 3 ile to jest zmora Anwil w każdym razie mamy z nimi tego poczuć się na pamiętamy, że zmobilizowane też były wtedy media żeby, żeby przypominać ludziom, że mimo weekendu ładnej pogody jednak, żeby PiS wraca z wydziałem chemii i głosować w niedzielę wieczorem z organizowanych w centrum sztuki współczesnej taki wieczór wyborczy zresztą z wspólnie ze z list z rządem z panem prezydentem z organizacjami pozarządowymi i podczas tego studia wyborczego na czeskim i szykowali się, gdy zaczęliśmy się zastanawiać się dobrze, jaki będzie plan to znaczy chętnych są plany mamy luki w ramach z rozpaczy czy chce zarobić, więc cieszę się, że pan minister miał wtedy dobry dobry prognostyk na myśmy rzeczywiście bali pamiętam też, że zna się, że te telefonie komórkowe też uruchomiły cały system przypominania ani lania po 1 d s. referendum wykupiło 2 × wysyłamy czy wysyłania walczyli z rodzinnego bezpłatnie należy, iż na miejsce pionowo na posiedzeniach zarządu ja zarobiłem, tyle że u nas dworek utrzymywanie na nim zatrzymywała je poda swój talent i państwo nasi słuchacze no ja byłam przekonana, iż rzeczywiście ta informacja do dzisiaj może, że się zastanowią dżemy dania oraz związanych z uporem problem, bo 3 3 nie zostanie potraktowana jako naruszanie dziś na niedzielę pragnę, więc ja w celu udała się do Państwowej Komisji Wyborczej z pytaniem czy ja mogę wysłać taki SMS, na jaką brzmiały one zarówno on grzmiał, że głosowanie kończy się w niedzielę o z o dwudziestej biuro d s. referendum bardzo neutralne było dla list tego tego SMS-a rozmawiałem z Państwowej Komisji Wyborczej ówczesny przewodniczący Państwowej komisji, że prof. Marzanną fachowiec ogromnej klasy na ogromne auto Bruno moje pytanie to zależy co będzie napisane no to już wiedziałem, że mogę z dawnych i usłyszeliśmy w głąb, że mogę wysłać statek i ich zaprosiłem wszystkich operatorów ówczesnej telefonii komórkowej w Polsce oprócz 3 wszyscy powiedzieli Romeo 4  000 00 0 abonentów takie za mąż no, więc branża chce wysłać 2 × SMS zasila to będzie kosztowało powiedzieli jakąś kwotę schedy po była duża była mała, ale ja jestem strasznie sknera finansowej branży zapłacą po groszu w i tak też ruch na coś drgnęło w ich Apropos tych 2 wątków, a więc, kto był pewny, że będzie dobrze im w te i 3 nie było groźby, jakimi się pod przy podejmowaniu innych działań oskarżenia potem o złamanie ciszy wyborczej i w związku z tym podjęcia przez właśnie ta anty europejskie siły próby unieważnienia referendum to tu wrócę na moment do wspomnień, że Grzegorza Kołodki, który opowiadał mi nie, że druk w drugim dniu wyglądało to tak zadzwonił do mnie premier w Leszek Miller około czternastej i mówi wójt Olga nie on przemówi do narodu, bo my przegrywamy referendum mówi Leszek spokojnie jest dopiero czternasta ludzie są w lesie na działkach będą wracać będą głosować ile razy mam się mówić, że referendum mamy wygrane w kinie mówi Miller Zobacz, jakie są wyniki sondażowe 2 na organie przemówi nawiązanie do Olka odnosić, choć od pana prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego, a więc nie dolega mówi słuchaj premier panikuje Pasieki sygnały, że coś idzie nie tak zgadza się zgadzam się z tobą spokojnie mówi Kwaśniewski, by potem, ale winnej moje rozmowy z prezydentem Kwaśniewskim rzeczywiście on potwierdza, że był taki telefon czy czasem nie powinien na obszarze mówi dziś, ale też konsultowano, że właśnie ono takie przemówienie w ciągu dnia zachęcające do udziału w głosowaniu no może być potraktowane jako złamanie ciszy wyborczej razem, że od rana i tak odbywał się pielgrzymki do urn tak to była też będą na zwracaniu uwagi opinii publicznej, że referendum się pielgrzymki ów dochód z Nysy nie znajdzie się chętny na wzór z pana redaktora w polityce przedstawiciele organizacji pozarządowej znalazła 300 do chwili pojawiały się właśnie wcześnie rano przy urnach, żeby zaznaczyć ważność tego gazetami tam są takie są znane zdjęcie Niemki być może pań panowie pamiętacie róży Thun z Janem Nowakiem Jeziorańskim o szóstej rano tak tuż po otwarciu lokalu wyborczego też, by pokazać, że dla takich osobistości dla takiej osobowości NAND to referendum jest także bardzo, że mają już mocno schorowany na rozwijaniu na wózku albo nic nie było w niedzielę oczywiście trochę tej paniki, o których pan ochoty harować pierwszy finał wspominał po mnie też wołał premier już raz w Kilkenny jawną w skokach miałem ja mówiłem, że wg moich obliczeń kalkulacji prognoz, które co robiłem wszystko idzie tak jak trzeba przekroczymy to frekwencja się nie ma mowy nikt tak nie było dodaje byłbym zdrajcą kroczymy tą frekwencję tak, ale nadal w ale oczywiście wpływ jedni wsiadali uspokoić drodzy drudzy nie dodzwoniłem do prezydent w Sojuszu rozmawiał reż maja poinformowałem prezydenta właśnie o tym, że wg mnie rano wszystko jest tak jak trzeba no ale jeśli zostanie już, jakby uznano, że ziarno trzeba trochę małe i rozliczanie to ja jestem gotów, licząc na ułaskawienie Anwilu remis wywalczony w post factum instynkt nie na fałszerstwa mamy dramat reż Anthony and Love trio Jerzy Langer szef Amber room w małych i historyczne najważniejszą zmianą masek dla Emmy można było realizować przez referendum w czasie kampanii Anię w dniu głosowania pełna w dniu głosowania zrobiono wszystko były SMS-y były różne inne informacje to co można było zrobić, tak więc by przeinaczenia zabrzmi nie zapomnieli, że w dniu głosowania też, że dym dniem głosowania te są ważne, że nie tylko, że czeka na nie no ja my przekażemy Bojas powiedziałem w mediach pytano się czy Augustowa to dla mnie, bo ja chcę być tym, którym będzie ten sam bilet do ponad 50 w bębny i pojechałem po dziewiętnastej, gdy głosować słuszny państwo są to wytłumaczyć, dlaczego ale, ale pojechałem tak przed nawet 19 18 30, gdyż jak głosować jak honor, który już na pewno przez DHL działa od lat wiedzą z różnych stron, jeżeli zawali my w referendum przez Sejm w oczach dziś Sejm Senat jednak mieliby podjąć decyzje są inne z woli narodu nie wbrew wielu braków wody jak to w ogóle z ust, aby nie było zalane są na zawodowego dla porównania tego wątku, który w World Tour na postoju na początku lat słyszę złożoną trudno zaletą każdego planu, by jest to, że nie chciała go wprowadzać w życie, a premier Miller miał przygotowane 2 przemówieniami oraz w premierach Millar, w który współpracował od wielu lat zawsze było gotowych na różną okoliczność najgorliwszych bardzo solidny wynik referendum nie skończyły się powodzeniem no to w Elblągu musiałoby być wystąpienia Lane jakby, komentując ten fakt ale, ponieważ skończyły się powodzeniem ją wszyscy mogli wersję, a i swoich wystąpień lepsze stawki danin już podsumowujące jak myślą o tej o tej rocznicy o tym, 1 5 leciu, który mija dzisiaj czy minęło w tym tygodniu od referendum, że wreszcie pada tak to jest nawet wasze ważniejsza niż 1 maja 20 0 4 roku, kiedy weszliśmy do Unii Europejskiej Dariusz Cholewa nieformalny dlatego rzeczywiście to były te 2 dni Integer 1 to ludzie po na tym cała Polska zdecydowała o nią o tej przeszłości te różne środowiska i politycznej pozarządowe i media stanęły murem za tym inne projektem europejskim, więc myślę, że historycy nie wiem jak będą patrzeć na to za 50 lat, ale mam nadzieję, że będą pamiętać o tym, że ten czerwcowe referendum na ME było ono kluczowe dla naszej naszej obecności norm jedyna, w których ponad połowa rodaków widziała w nim udziału w Katarze jest prawda nowy rząd żadna inna do tej pory się nawet nie zbliżyło do do autorki mamy w planach z tych Arnold wspaniały oczywiście zwycięstwo w wiadomo, że jak spojrzymy dzisiaj na te wszystkie punkty właśnie przeciwników to on otrzymywać reklamuje dzisiejszą odkryli polskich rodzin z, ale jak zapytasz dwoił, ale z dnia normalnie, dlatego że PiS jest 1 z przyczyn klęski jest, a za reaktywacją tego ugrupowania, ale w tej logice jeszcze 1 z punktów osi detal był najbardziej prawdziwy z punktu widzenia od daty, kiedy ta ulotka powstawała potem było napisane, że z tej organizacji niemożna wystąpić nie jest przewidziane prawem wystąpienie z tej organizacji ożywić w tamtym systemie traktatowym nie było dopiero traktat lizboński wprowadził słynny art. 50, o którym teraz dużo wiemy nowo, bo mamy Brexit w jedyna rzecz, której też już tak w i troszkę, podsumowując jeszcze dając państwu oczywiście chwile mógł żałuję tamtego okresu to jest to, że bardzo szybko przeszliśmy jak i jakoś do porządku dziennego nad naszym członkostwem w rzutach przestaliśmy mniej pielęgnować to być w unii Europejskiej z punktu widzenia właśnie tych wielkich emocji dążeń, które towarzyszyły tamtemu okresowi najczęściej dzisiaj mówimy tylko o tym czy nam się to opłacalna ile dostajemy stamtąd pieniędzy czy nie za dużo teraz nam dadzą albo nie za mało nie za dużo to oczywiście nikt, tak więc ale generalnie w to co tak szumnie nazywamy wartościami jakoś trochę zniknęło z naszej debaty i radości bycia w unii to chyba jest taki naturalny to naturalna kolej rzeczy tak w procesach WEK historycznych czy społecznych niż w referendum mogliśmy ten moment przejścia jakiegoś przełomu wiadomo, że w naturalny sposób to bym pana zaangażuje emocjonalnie na różnych poziomach tak tym osobistym zawodowym politycznym może być nawet nie ma globalnym dzisiaj często tak mówi się też, że Unia Europejska jest jak powietrze, że nam się tak oczywiste, że nie czujemy jej obecności ja bym nie szło tak bardzo pesymistyczne myślenie pan redaktor znaczy ta i cały czas utrzymujące się poparcie Polaków dla Unii Europejskiej jednak pokazuje, że ten projekt ma dla nas sens, bo jest pewna ciekawostka, że Polska jest zupełnym ewenementem, bo w większości krajów UE po przystąpieniu do Unii Polonusów z par 3 czy poparcie dla euro członkostwo spadało w Polsce nie spadł z chwilą mówiłem być może jakimś norm nieobiektywnie on mówi, że to jest także efekt kampanii referendalnej myśleniu szukali wyszły na wymienieniu oszukanych ludzi w naczyniu obiecywaliśmy nie wiadomo, czego po wstąpieniu do wiedzy o coś obiecywali zostało spełnione w zespół walczy się utrzymuje Miłosz zniszcz rozczarowali słyszymy rozmawiajmy o Europie, bo zawsze warto ba jest dzisiaj dziękuję Anna Radwan Lech Nikolski byli gośćmi audycji historii Polski dziękuję bardzo dziękuję bardzo nieraz informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast - bez reklam. Słuchaj wygodniej w naszej aplikacji mobilnej z pakietem "Aplikacja i WWW"

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA