REKLAMA

Andrzej Franaszek opowiada o dwutomowej biografii Zbigniewa Herberta "Herbert. Biografia"

Krakowskie Przedmieście
Data emisji:
2018-06-20 14:40
Prowadzący:
Czas trwania:
13:52 min.
Udostępnij:

Monumentalna, szczegółowa i bardzo ciekawa - taka jest dwutomowa biografia Zbigniewa Herberta autorstwa Andrzeja Franaszka. To opowieść o losie poety, podróżach, postawie wobec świata, wielogłosowa historia jednego z najważniejszych polskich twórców XX wieku. O wyborach nie tylko literackich Zbigniewa Herberta z Andrzejem Franaszkiem rozmawia Łukasz Wojtusik.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
w przypadku tej książki powinienem powiedzieć zaświadczyć, że tak przeczytałem od początku do końca tomy 2 ponad 1 60 0 stron warto przyjrzeć się z bliska historii Zbigniewa Herberta, którą w tych 2 tomach próbują opisać Andrzej Franaszek, który z gościem audycji krakowskie Przedmieście dzień dobry dzień rowerem po gratuluję ci oczywiście, że dotarł w końcu RI dziękuje nawet, kto chce zrozumieć poetę musi zaoferować do jego kraju takiego Goethego cytujesz Rozwiń » tutaj w 1 z tomu biografii udała się ta wędrówka tak myślę oczywiście przypadkowo Zbigniewa Herberta, że kraj rodzinny, że kraj dzieciństwa nie jest jakoś niezwykle odległy jak potoczyły się, że Lwów po prostu, którym w życiu urodził w roku 19 2 4 sędziów być może najszczęśliwsze lata swojego życia, czyli typie pierwsze 15 lat do września 19 3 9 roku to rzeczywiście była dla mnie pouczająca wyprawa w każdym razie podróż dlatego przede wszystkim, że tak mi się źle zrozumiałem w jakim stopniu co ukształtowało jego pierwszy lato lato właśnie dzieciństwa jej młodości, a więc miasto stabilne mieszczańskie bogate miasto, owszem, oczywiście wielokulturowy co sam Herbert będzie później podkreślał, ale też mocno naznaczony takim polskością identyfikujący się z obrońcami Europy na skoczek przedmurzem Europy miasto mające mocne poczucie granicy przebiegającej gdzieś za jego murami, czyli granicy między Europą, a jak Polacy często myślą o Azję zarówno to poczucie bezpieczeństwa stabilności zmierza też przede wszystkim z rodziną samego Herberta jak i jakie nowości myślenia o kategorii przedłuża wydaje mi się, że były dla formowania się z Herberta i człowieka i na zimę czarek Europejczyka później bardzo istotne czytając miałem taki niedosyt, że wszystko tam było tak ładnie fajnie jak i sielsko, ale zaraz się skończyło dla mamy dokładne zmiany pod Wawel czy drugą stronę powieśmy medalu pierwszy 1 5 lat jak się wydaje właśnie niezwykle pogodna zresztą myślę, że Herbert był takim grzecznym dość chłopcem, który się niezmiennie buntował jako nastolatek nie przeżywałem wielkich Romney wtedy jeszcze namiętności czy właśnie sporów z rodziną nie uciekał z domu n p . po Denis takiego się nie wydarzyło w lesie niczym takim nie wiemy natomiast chwilę później czy właśnie wrzesień 3 9 najpierw jest to co on sam nazwie swoim własnym upadkiem Rzymu, czyli oczyszczenie upadek państwa polskiego klęska wrześniowa klęska szczególnie bolesne lekkie młodego chłopca, który był wychowany w tym patriotycznym, ale też może nie aż imperialnej, ale lalkarze duchów przekonania, że Polska jest silnym państwem, a raczej mogą sobie tam odrobinę marzyć o tych powiedzmy polskich koloniach dzieci zamojskich jest też nikt nie przesadzajmy z tym zobaczył zamiast tego zobaczył żołnierze pokonanych głodnych spragnionych, którzy uciekają, gdzie jeszcze usiłują się przegrupować one razem z matką wynosi limit to co mają do jedzenia w 1 ścieki pod Lwowskich w miejscowości i zaraz później coś oczywiście jeszcze gorszego, czyli właściwie zdegradowani nie ze statusu obywatela może przyszłego jak lubicie jak na rzecz następcy tronu, ponieważ ta rodzina uciekła stabilną rodzinę dającą nadzieję młodemu człowiekowi na przyszłość no i do statusu nieledwie niewolniczej kogoś, kto musi się uczyć języka ukraińskiego, czego nie chce języka rosyjskiego, czego nie chce uczyć się w sowieckiej szkole przedmiotów, których nie chce się uczyć zamiast lekcji łaciny ma powiedzmy marksizm leninizm ranna i to jest zupełnie inna inna historia będzie jeśli mamy ten czas stabilności bezpieczeństwa ładu to zaraz potem mamy czas niepokoju upokorzenia strachu oczywiście bardzo wiele strachu to musiało być tym czasie drugiej wojny światowej ważny wątek związany dla mnie elementem kreacji, dlaczego Herbert tak bardzo chciałby jego droga prowadziła bohaterskim szlakiem konspiracji PET nie jest to przede wszystkim pytanie o polską kulturę żyjemy w pewne takim wyobrażeniu w micie, że wszyscy angażujemy się w opór wszyscy byśmy w razie próby poszli na barykady, że w każdym razie młodzi ludzie, a już osobliwie młodzi mężczyźni angażują się właśnie walkę zbrojną i naturalnie Polska historia jak doskonale wiemy obfituje w te kolejne chwile, w których młodzi ludzie mieli ku temu okazji no, zaczynając oczywiście od n p. powstania kościuszkowskiego listopadowego styczniowego tą ostatnią kulminacją zbrojną no i dzięki Bogu właśnie ostatnio było powstaniem warszawskim Herbert, który ja myślę, że one też bardzo ryzykowne zdanie, ale wydaje mi się rząd w głębi duszy był takim krzykiem nastawionym jednak nad dobro szlachetność to znaczy wielu artystów czy tu ukrywać ten wymiar etyczny moralny codziennego życia jakoś po prostu, gdy mija termin nie jest to co ich najbardziej powietrzne przejmuje, a jego jednak takim szerzą się tu bardzo mocno zobowiązany do sprostania tym patriotycznym wymaganiom on bardzo chciał ten mit polskiej wcielić nie miał ku temu specjalnej okazji moim zdaniem tak najzwyczajniej w świecie we Lwowie, zwłaszcza we Lwowie sowieckim ten ruch oporu był skromny najzwyczajniej w świecie młody Zbyszek nie jest wtedy dobrym kandydatem na młodego poważny podchorążego czy po prostu Partyzanta myślę, że rodzina w żadnej mierze nie zachęcała do tego rodzaju działań tu się bracie rodzina bezpieczna nazwiemy nastawiona też na przetrwanie jak oczywiście mnóstwo rodzin, więc jego cały ten możliwość cała ta możliwość uczestniczenia jakoś pandemia nie jest ona dostępna aportem rzeczywiście ewidentnie widać czy się z tym czuł niedobrze po prostu czegoś w życiorysie brakowało, ale myślę, że tak naprawdę konstruował opowieściach dla samego siebie nie po to, żeby powiedzmy nie zyskać sympatię Czytelników po w jakiś aplauz publiczności w czasie spotkań tegoż to było coś co jemu tak naprawdę było najbardziej potrzebne, ale trochę po przeskoczy w tej biografii dalej jeśli pozwoli, bo później był starszy to oczywiście było spowodowanej chorobą, a również jak to tłumaczyć biografię tym łatwiej rozliczał wszystkich tych, którzy n p. sprzyjali władzy albo, którzy nie przedstawi nie przeciwstawiali się władzy okupacyjnej totalitarnej Zbigniew Herbert zawsze miał dość zdecydowane poglądy nazwijmy to poglądami politycznymi, chociaż to jest słowo nieprecyzyjne i czy jest się z polityką umowną łączy się oczywiście bardzo mocno moralność dla niego wszystko to co dzieje się po wybuchu wojny no po wrześniu 30 09 . roku udzielił polskiego państwa naszą pościel i jednoznacznie ocenione jako zło i przesunięcie granic mnie nowe władze po roku czterdziestym piątym to jest już, żeby nie jego Polska toczy się nie znaczy, że się są polską, jakby zupełnie nie utożsamia żyje nam się migracji wewnętrznych oczywiście nie Allen jest brak jednoznacznie przeciwko tym procesem nowe władze traktują w oczywisty sposób jako nowość najeźdźców 3 okupantów, ale w relacjach z innymi ludźmi oka oczywiście to różnych ocen dokonywały przez lata zastanawiam się jeszcze nad 1 rzeczą jest, ponieważ po pięćdziesiątym piątym roku i później po odwilży Herbert, jeżeli tylko otrzymuje możliwość wyjazdu wyjeżdża i dziś kolbą w głowie, w który cały czas takie myślenie o tym dlaczego tak naprawdę od nie został stuprocentowo emigrantem wielokrotnie miał taką możliwość wielokrotnie przedłużał swoją wyjazd miał wyjechać na 3 miesiące nagle nie było go 2 lata i tuzinów musi być jakaś złość Pasieka złożona odpowiedź, ale w rzeczy samej Zbigniew Herbert nigdy nie brał tak naprawdę na poważnie myśli o zostaniu na emigracji Reisner rozmaici względów n p . dlatego że czuł się i teraz będzie bardzo taka banalna fraza rzeczywiście polskim patriotą, który chce jednak zostać w obrębie własnej własnej własnego kraju jakakolwiek z drugiej strony te wyjazdy są dla niego no, żeby być fundamentalnie ważnych fundamentalnie ważne dla niego jako dla pisarza, ale też jako dla powietrznej Europejczyka, który chce uczestniczyć w normalnym obiegu kulturowym i kontynentu, ale wreszcie dla niego jako dla osobowości człowieka, który ewidentnie potrzebował podróże zmiany właśnie nowych bodźców Herbert należał do tych, którzy raczej coś gnał po różnych miejscach ranny świata niż mieliby ochoty zostawać w miejscu, ale są również inne na pewno przyczyny z twojej biografii dla miasta też wynika, że ceną, którą płacił za te wyjazdy jest również to, że nie był w tych momentach także jako patriota w kraju, kiedy działo się rzeczy naprawdę bardzo ważne w sześćdziesiątym ósmym roku go nie było na początku lat siedemdziesiątych też go nie ma w tych ważnych historiach nie ma go też wtedy, kiedy n p. umiera jego ojciec mi się wydaje, że to jest jakiś rys, który jest nazywany może przesadnie koledzy myślą o nich jak i Krakowie pewnego tragizm Herbert zawsze był trochę obok co zresztą paradoksem jeśli wziąć pod uwagę, że równocześnie od połowy lat siedemdziesiątych, a już, zwłaszcza w Płock pierwszy powiat 8 1 zostaje uznany za koszty niż właśnie obok kolekty w absolutnie w centrum absolutnie wręcz na przodzie na PL na froncie jak to się staje tym poetą przywódcą nieledwie duchowym społeczeństwa, którego słowa są w niekończącej się ilości niekończącą się ile razy przywoływany cytowane wybrany właśnie, że coś co może moglibyśmy wręcz wypisać na sztandarach tymczasem rzeczywiście tak jak zauważyłeś, że ciągle coś się tak jakby wymieniało czy on jakby wymijał różne najbardziej takie oczywiste ME drogi płacił też różniące się właśnie te pobyty na Zachodzie po przypomina się umiera jego ojciec rodzina matka siostra wiedzą o tym, że ojciec jest w okno umierający syn mógłby zdążyć wrócić z Paryża, ale rodzina to ukrywa przed nim, żeby wasze broń Boże nie przyjechał no bo obawiali się zresztą zapewne słusznie, że przyjechał Czyżby nie mógł wyjechać ponownie nam Han na zachód, a w takim formacie biografii graficznym jest taki moment, w którym możesz powiedzieć, że Herbert zaczyna przegrywać sam ze sobą o tym, tak można tak powiedzieć oczywiście od odnosił zwycięstwa, ale też ponosił klęsk winę ponoszą ukraińskie różny sposób wtedy, kiedy n p. atakował ludzi bardzo mu bliskich od danych, bo popadł w Ammanie prześladowców i był przekonany, że wszyscy go Włosi oszukują, że jego matka kariera na Zachodzie jest zaprzepaszczona, dlatego że znowu źle tłumaczone na język angielski albo on niemiecki albo, że wydawcy wszyscy wydawcy na świecie nie płacą mu odpowiednich tantiem, dlaczego jest biednym człowiekiem, ale i go okradają ta idzie są okropne okropne moment taki, kiedy on zresztą jak wspominają nieraz jego przyjaciel nie był w stanie się zatrzymać znaczek znała go jakiś taki wielki ból tak pan poczucie niesprawiedliwości bycia prześladowanym, że nie dało się go powstrzymać jego niemiecki przyjaciel Michael Krüger wspomina jak to w Monachium, kiedy go Herbert odwiedzali mieli nagrywać rozmowę może nawet tak jak my teraz siedzimy w radiu dokładnie tak był, ale on nie był w stanie po prostu rozmawiać na żaden inny tematyka temat tego, że takie czyny wydawnictwo we włoszech albo w Niemczech właśnie go okrada rząd musi tam zadzwonić i musi wreszcie odzyskać swoje pieniądze te nie chodziło, żeby lawetą to nie jest żadna chciwość n p . kto jest przekonanie, że dzielimy się krzywda i że muszę z tym walczyć muszę coś w tym co robić myślę, że tego rodzaju zawał zachowania Herberta zaważyły na tym, że w latach osiemdziesiątych nie dostało nagrody Nobla był niewątpliwie poważnym kandydatem było jasne, że wtedy jest na takim poetą zaangażowanym będącym przywódcą zniewolonego i walczącego oswoją godność wolność narodu, ale w, jeżeli ten sam człowiek właśnie zrywa kontakty ze swymi wydawcami zrywa kontakty z tłumaczami nie spotyka się z zewnątrz krytykami dziennikarzami, którzy mogliby zrobić nim rozmowy na jasne, że jest to niepokojące, że kandydat i trudno wokół niego budowa ścieżek rzadko trylogii wspierające jego kandydaturę, ale myślę, że najbardziej przykre na to by jak ścieki pasma właśnie osobisty konflikt z różnymi ludźmi takim przykładem dla mnie wyraziste są karty Interowi, który w pewnym momencie otrzymali niezwykle okrutny rękodzieło list od Zbigniewa Herberta, zarzucając im nowo się najrozmaitsze grzechy od błędów Zatorski to pewnie nieuczciwości wydawniczej i dla równowagi pewne, że kilka lat później hybrydy są badani przeprosiny same mówią, że to był szok pisać niż w okresie zaciskania poważnego zaćmienia umysłu biografia to z dużą dyscypliną napisana poezja to też chciałbym wprost dyscyplinarne mówi o miłość, mówi że dyscyplinie, trzymając w rękach wygrywa co tu ukrywać ciężkie tomy cieszy się, że tak na to ratusz popatrzeć jak Andrzej Franaszek autor biografii Zbigniewa Herberta zawartej w 2 tomach tom pierwszy niepokój ten drugi pan Cogito obie książki cała biografia wydana przez wydawnictwo znak, że garaż był moim państwa w Chinach dzięki bardzo dziękuję, a na antenie Radia TOK FM najwyższa pora na in forma Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KRAKOWSKIE PRZEDMIEŚCIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA