REKLAMA

Przechadzka przez współczesne Skopje: od brutalistycznych przedmieść do folkowego centrum

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2018-06-21 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
41:21 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM słuchamy Radia TOK FM rzeczą Radia TOK FM jeszcze zdobyć mówi Paweł Sulik w naszym studiu Michał Szarek dobry wieczór dobry wieczór jeszcze do 7 lipca, że 8 lipca 1 lipca 8 lipca można wybrać się w Warszawie w Instytucie fotografii Fort jest wystawa fotografii pana projekt mówi wystawa fotografii, chociaż to jest dla większości słuchaczy składek, którzy odwiedzą z tych fotografii Fort raczej taka robota mentalna przy użyciu pana fotografii robota mentalna w Rozwiń » takim sensie, że pan opowiada obrazami historii miasta i państwa, które postanowiły zbudować w pewnym sensie na nową, a albo nawet wymyślać na nową, a mówimy o Macedonii tak mówimy o byłej jugosłowiańskiej Republice Macedonii od niedawna północnej Macedonii, ale pan tam pojechał to parę lat temu zaczął tam jeździć przyglądać się temu krajowi z jakiego powodu ekip ten pierwszy, a ich moment, kiedy pan musiał to jest ważne interesujące ciekawe, ale po raz pierwszy pojadę tam w 20 10 i troszkę nie miałem świadomości tego, że to, że to przywiąże mnie na 8 lat pracy tam wtedy za rozpoczyna się tzw . projekt Skopje 2 0 14 po i 1 z pierwszych rzeczy, które tam zobaczyłem, bo konstrukcja pomnika od 2 0 paru metrowego, które jeszcze nie miał figury na szczycie później okazało się, że to figur Lalek figura Aleksandra wielkiego, który nie może tak być oficjalnie nazwany nazwa się pomnikiem wojownika na koniu zatem nie może być tak cenię za, ponieważ z powodów czysto politycznych uznano, że delikatniej mnie niezręcznie w związku z macedońskim konflikt ma radzyński zatargi z Grecją, do którego pewnie wrócimy uznano, że nie trzeba go tak nazywać, ale oficjalnie wszyscy wiedzieli kim ta figura jest najlepiej wiedzieli to Grecy co spowodowało natychmiastowe ochłodzenie w stosunkach międzynarodowych odczytem pomnik był w jakimś sensie imponujący znaczy czy on miał to cechy, żeby być tak spektakularnym, żeby nie było dyskusji, że to o to jest coś naszego nowego tak ten pomnik stanął na głównym placu, który przemianowano na plac Macedonii pomnik ma 2 5 m też triumfujący wojownik na koniu skierowany zatem do Grecji przodem do Europy a kto jest intencjonalnym Czykier na jakie intencjonalne nie jestem pewien, ale ale ale gdy cała ta koncepcja tego, żeby ukryć to, że to nie jest Aleksander wielki, ale wszyscy wiedzą, że to Aleksander wielki to było celowe to, bo to jest taka gra gra pozorów mówiąc mówiąc więcej tutaj jakby od Alexander jest zwieńczeniem fontanny, która przykrywa sobie raz na kilkadziesiąt minut na kilkanaście minut marszem Walkirii i hoplici, której pilnują macedońska Falanga, której pilnuje ma na tarczach słońce słońce w Berlinie takiej taki bardzo bardzo istotny symbol dynastii macedońskiej problem w tym, że ma o jedno, a o jedno 1 ‰ mniej, dlatego że oficjalnie słońce z Berlina, czyli denat symbol dynastii Argeadów zastrzeżonym zastrzelono własnością Grecji intelektualną i żeby to obejście dodano po prostu 1 ‰ mniej wprawdzie paprocie Skopje 2 0 1 4 jak tak to co za projekt, o co chodziło, iż projekt lub 2 0 14 zakładał przebudowę centrum stolicy Macedonii Skopje, a z portali w styczniu tego miasta, które powstało tak naprawdę po sześćdziesiątym trzecim roku w coś co miało być imitacją Oxygen dawnych stylów powiedzmy limit imitacja zachodnia zachodnia Europejskiej stolicy, która miałaby nawiązywać do dołu do dziedzictwa po Aleksandrze wielkim dowodu tożsamości, która miałaby być mogą, ale niska to czy jak rozumiem efektem miał być to, że oto ugruntuje się takie myślenie Macedończyków, a raczej taka próba pokazania światu nic sobie samym tak to my jesteśmy spadkobiercami, a tej całej wielkiej tradycji związanej z Aleksandrem macedońskim, ale nie mówimy tak expressis verbis nie piszemy są w pierwszym zdaniu konstytucji nie pokazujemy tego wyraźnie na na fladze to się objawia się z miast właśnie w tych budynkach w tych założeniach architektonicznych myślę, że warto cofnąć się kilka lat wstecz, żeby wyjaśnić jak w ogóle doszło do tego rozkopy, więc 1 4 się zmaterializowało w 20 0 6 Macedonia z trafiłam Macedonia została w zablokowana w greckim wetem w swoje akcesji do NATO, a nierozwiązany spór o nazwie z Grecją też Macedonii formalnie nazywała się byłą jugosłowiańską republiką Macedonii uniemożliwiał im aplikacja również do Unii to był sport, który trwa od 2 7 lat trwało przez 2 7 lat, a i na mocy tego tego tego weta w 20 0 6 Grecy macedońska polityka wykonała wartą 1 80 stopni wszystko wszystko postawione na Carte budowania tożsamości wewnętrznej czyny się Unia część sąsiadów na kanwie tego powstał między nimi projekt Skopje 2 0 1 4 wzmacnia też Mości narodowej Macedończyk tydzień wręcz budowania jej jedno HS o tyle istotne, że jeśli przyjrzymy się historią Macedonii to budowanie odnowa własnej tożsamości jest skomplikowane ze względu na bardzo silne związki kulturowe też trochę językowe z Bułgarią, a część wspólną historię po burzy na początku był była Jugosłowiańska Republika Macedonii zdjęć możecie z krajami błogosławi, a z olbrzymią mniejszością albańską, która kulturowo przynależy jednak trochę innego kraju i kręgu, a już ligi na pewno i dodaje, że wygra spór z Grecją tak rozumiem to mamy oto na naszych oczach rodzącą się tożsamość, którą trzeba ubrać jakieś sukienki odpowiedniej ten projekt Skopje 2 0 1 4 ma być miał być czymś takim, a tak tak z 1 strony z 1 strony chodziło o to z drugiej też o naszym atutem pomysł ten ten problem, ale macedoński i problem macedoński tożsamości ma szersze konotacje, dlatego że kiedy i kiedy słuchacze myśląc Macedonia słuchaczy myślę prawdopodobnie Aleksander wielki, czyli ponad 2 000 lat temu natomiast zespół ciasnego punktu widzenia jest jest to co potrzebę graficzne Macedonii należąca w na terenie Republiki Macedonii tz w Macedonii Wardaru ska 1 Macedonia leżąca na terenie Bułgarii te znaki Ryńska 1 prowincja grecka, która nazywa się Macedonia oprócz tego Albanię twierdzi, że ma kawałek Macedonii Serb znajduje się w Macedonii i z tego wszystkiego PSE odpiera się kwestia kwestia terminów tak naprawdę po, o czym mówimy tak Macedonii z bardzo szerokim konceptem było 10 Top mówimy Sarzyński prowincji Macedonii i z tego pół dnia stwierdzili, że ktoś jest Macedończyka w 20 01. wieku jest jest dosyć problematyczne, zwłaszcza w kontekście też się przemian socjalistycznych na wywodzące się wokół w okresie federacji na Bałkanach, więc a, więc z tego punktu z Macedonii mierzy się z porą kryzysem tożsamości kim oni w ogóle są od drapania krost zauważa w rozmowie wrócimy, kiedy przegląda się do na zdjęciu występ n p. z wręczeniem przez architektów tak odpowiedzialnych za zna za to jak Skopje ma wyglądać i w jaki sposób, by te komunikują toczy to wciąż są niepewni tej tożsamości czy oni mają już nie żyją teraz właśnie tworzą 3 to jest jakiś zespół wspólnych poglądów Bodnara na temat Macedonii struktura nienaturalnie opowiadają o tym jak sam pan wspomniał jest tyle czynników, które to wpływają to znaczy ten chociażby czynnika Lubański czynnik macedoński i i relacji z sąsiadami, że za to, że to tak naprawdę wypadkową bardzo bardzo wiele czynników, które się stopniowo odbiera morze morze, sięgając trochę historyczni osadzając w kontekście dziewiętnastego wieku w tym regionie nie istniała koncepcja tożsamości narodowej, by ludzie określali się albo o tym, że są stąd z tej Doliny z tej wioski, a albo etno religijnymi czynnikami co oznacza, że brak 1 rodzinie mógł ojciec mógł być Serbem, a matka Greczynką, a syn Bułgarem zaszczutego, za jaką frakcją polityczną się opowiadał, w których kościół, do którego kościoła chodził i na niby komu, kto stawiał pytanie też były istotne więc, że więcej, więc powiedzmy że, o ile pierwsze królestwo Jugosławii na początku dwudziestego wieku, a później jego transformacja we z jugosłowiańską federację, ale miał zdanie skleić to wszystko i połatać i pozbyć się lokalnych antagonizmów w tle w pewnym sensie to tak naprawdę to dosyć tematy z 2 potem w kwestie to po upadku doszło w latach pięćdziesiątych, kiedy cała historia była wspólnej dogadaliśmy się, że nie będziemy nią walczyć nagle nagle wszystko trzeba było z powrotem podzielić i tak to jest problem z kim ci ludzie kim ci ludzie czuli się po latach dziewięćdziesiątych i o którym pokoleniu wtedy mówimy to jest taka wielopoziomowa schizofrenia i odpowiadając już znana pytanie czy obywatel obywatele sami nie do końca wiedzą co większość obywateli samic nie do końca 2 co chciałby wiedzieć dlatego też historyk Aleksandrze wielkim jest przekonywująca, bo bez odwieczna, a projekt 5 1 4 zakłady z Macedonii w ogóle wieczna, bo wieczna brzmi lepiej niż stara, ale jak z nimi sporo elementów takich grup globalnego świata idei, które wspiera to myślenie i Macedonii jako mieście, skąd pochodził Aleksander macedoński znany hollywoodzki film mamy nawet to skojarzenie w Polsce po Macedonię przymiotnik macedoński jak Aleksander jest to odwołanie, które żeglarzy jest aż pod ręką chcę się wychwycić, przeglądając pana zdjęcie to może zaskakujące jest to, że można próbować z tego budować nie tylko jakieś wyobrażenia czy jakąś wizję polityki historycznej, ale budować budynki takie, że ktoś musiał po prostu powiedzieć jak w tym stylu, w którym budujemy to będziemy mieli brać takie kapitale kolumn albo inne albo będziemy się od raczej kierowali obrazem późnej Grecji może nie Grecja antyczny może klasycznych ktoś już na razie ktoś musi też zły powiedział pan, że będziemy się kierowali obrazem Grecji byłoby już tylko obrazami w no tak rzeczywiście tak natomiast natomiast we śnie to, bo to była bardzo niebezpieczna polityczna karta, którą zagrał Mikołaj Górecki tego, że jakby auto właśnie wróćmy do tego, kto jest autorem projektu jest w Luizjanie nikt do końca w praktyce wszystko wskazuje na to, zwłaszcza taśmy z rozmów, które wyciekły z 20 1 5 roku podsłuchy które, które ujawniają rozmowy najwyższych urzędników państwowych, że generalnie autorem projektu jest premier głównie w i w 1 z taśmą wyjaśnia swoim współpracownikom jak powinien wyglądać 1 4 piętrowy garaż, żeby był barokowy, ale nie klasyczny, który pasował do nowej koncepcji jak to zrobić, żeby nie był z marmuru tylko z gipsu, ale wygląda jak marmur RR niby 1 z architektów wypowiada się wypowiadać się o tym w ten sposób rząd chciałby połączyć 2 ery 2 architektoniczne style to znaczy podstawą miał być klasyczną, by miał być klasyczna Antek, ale zmodyfikowane na współczesną interpretację tak, żeby ten język był czystej wyraziste ale, żeby nie wcześniej Dora doręczyć obywatelom na jasny komunikat, że nasza cywilizacja trwa od ponad 2 tysięcy lat z bardzo polityczne bardzo polityczne podejście do tego warto też dać architekci którzy, którzy wygrywali te przetargi w nie zawsze wygrywali tak naprawdę źle ludzie, którzy zajmowali drugie trzecie miejsca, bo w ogóle nie byli z konkursów budowali najważniejsze pomniki państwowe nie mają żadnego poważnego doświadczenia wcześniej n p . główny pomnik zbudowany przez panią Valentine Stefana, skąd wojownik na koniu już państewka Noska nie wygrała tego konkursu nago przegrała 0 drugi trzecie miejsce, ale mimo tego zbudowała najważniejszy pomnik, który rozpoczął ten temat Honduras patrzyli jak prezenty histeria, które pan opowiada ona jest wielowątkowa, ale to też jest historia kraju na Bałkanach, gdzie już nepotyzmie korupcji są niejasne nieprzejrzyste kryteria, ale jest on są olbrzymie inwestycje w chce się zbudować coś nowego, ale rozumiem dalej jest się w tym świecie układów układzików takiej pewnej niemocy, a z drugiej strony akurat historia tego projektu jak rozumiem Starka sprawczość oto odbudowujemy tak pan z wspominał w 1 z chyba z wywiadów lub też wodę przy opisie zdjęcia to było być może, że do da się to po to, próbować wyjaśnić, że projekt Skopje 2 0 1 4 można podać, kiedy się będzie pamiętało o olbrzymim trzęsieniu ziemi, które jeszcze tam ludzie starsi mogli pamiętać, że to był ten punkt w głowie, że można tak można mieć zniszczone miasto, które trzeba budować, a w olbrzymim stopniu, że to nie jest nic nowego, że ktoś tu nagle na całe kwartały będzie na wybudował, bo my pamiętamy trzęsienie ziemi tak to jest jeszcze ważne tak wesprzeć inne elementy także, że Skopie w tym wszystkim, a jest jest jest taki, jakim takim kolega student pracowałem nazwa to 4 sam, dlatego że wszystko, by przeszły 3 trzęsienia ziemi pierwsze w czasach rzymskich, które zrujnowało pierwszą osadę skupi wtedy przeniesiono miał ulokowane miasto bliżej rzeki potem drugie w okolice średniowiecza i trzecie sześćdziesiątym trzecim, który zrujnował 80 % współczesnego Skopje co też było dużo dużo do dużym punktem ważnym punktem zwrotnym dla Skopie, ponieważ to wtedy by cała społeczność międzynarodowa rzuciła się na pomoc zza żelaznej kurtyny i Zachodu i skok miał być najnowocześniejszym miastem na Bałkanach w założeniu to też znamienne plan odbudowy Skopje przygotował Kenzo tanga, które też odpowiadał za projekt budowy Hiroszimy co to to co samo w sobie było ogromną ogromnie naładowane symboliką, że Skopie w stanie stanie do czegoś nowego tak naprawdę skok było miastem na peryferiach federacji jugosłowiańskiej najbiedniejsza Republika rok wyniosła tego nie są w stanie powiedzieć czy tak czy nie natomiast najmniej zagospodarowana i by do tej pory do tej pory dosyć dosyć się w tyle natomiast z tego punktu skok dostał szansę, bo było miastem wynik feminizm to ma na ten temat mnóstwo fascynujących publikacje, ale też architektura, którą zaproponowano dla Skopje jest fenomenalna może może tę bryłę dla wielu obywateli były zbyt futurystyczny, jakby zaciśnięte pięści ostre kąty i t d. a to, bo po to, takiego podlane tą socjalistyczną ideologię to miał być narodowe to definicja, bo modernistyczna architektura map miała być ponadnarodowa, czyli w obrębie w obrębie socjalistycznej federacji to miało być coś co nawiązuje do dojdą do Unii tych wszystkich państ w miało być mnie nacechowane narodowo raczej międzynarodowym International w tym sensie ponadnarodową a, toteż bardzo ciekawym, ale i tym absurdalnie niż była próba przyklejenia tym wszystkim budynkom, a tu w 2 tys w 2000 dziesiątym roku przykleja tym wszystkim budynkom, który był narodowe granice antycznych fasad, żeby były bardziej narodowe, bo jak oni też Comarch ładnie ujęli w przez po latach komunistycznej byli też prawo wani moralnością testy też cytat z filmu propagandowego, która oddzielała ich od pięknej natury i t d. tak dalej teraz muszą zaczepić temu Herodot doczepić temu, a te kolumny, żeby to było bardziej narodowe, żeby uwznioślić wszystkich bohaterów, których należało zapomnieć, bo nie wolno było o nich pamiętać to była to była solidna nowomowa i jakby też niesamowity projekt społeczny tego, żeby zapomnieć wymazać w ogóle, bo to wzbogaca je wymazać przeszłość socjalistyczną za swą tożsamość Macedonii macedoński po raz kolejny też wymazać, ale czy to jest tak, że kiedy pan znalazł w mieszkaniu w Macedonii Skopje czy w Skopje czy czy też jest także miał pan wrażenie, że przynajmniej częściowo wierzą w ten projekt Sadownik, którego fragmenty to było czy to było szczere bo kiedy musimy sobie, a ktoś przez poprzez znajomość otrzyma możliwość renowacji jakieś budynki albo zbudowania czegoś od nowa lub też zaprojektowanie to jest taka rzeczywistość kolega kolegi znajomy znajomego, ale mimo wszystko w tej szerokiej perspektywie myślenia oto my jesteśmy potomkami tak nawet jeśli nie genetycznymi kulturowymi tego wielkiego antyku lub będzie nieduża duża partia też budową nie są zaś potomkami genetycznymi, jakby osobiście z najmu w Karpatach to jest to jest poboczne historie najbardziej absurdalnym wątkiem była rozmowa z jak najbardziej absurdalne wątkiem, który na, które Jaś natrafiłem był wywiad z Aleksandrem wielkim przyznaje i Marek Ast wie na co nas na to już miejsc w NATO NATO w miejsce nie znaleźliśmy dlatego, że to już było tak od Rihanny w bok czy próby odczytywania kamienia z OZE, które umożliwiło odczytanie hieroglifów egipskich odczytywanie tego jako słowiańskich językach to by takich takich romantyków, którzy za wszelką cenę próbują udowodnić łączność Georgea Busha z Macedończykami Chrystusa z Macedończykami, ale do tego każdy naród ma takich historyków romantyków folkowych, więc takich wątków jest więcej, ale związek z tym wszystkim, którzy muszą Macedonii chęci ta potrzeba jest o wiele większa tak, bo my możemy jednak w Polsce po sporze z umiarem na Wawel nie jechać na do tłumu pod Łęczycą oglądać zabytki kultury architektonicznej powiedzieć tonie jest jakaś ciągłość tak myśleliśmy przez pokolenia o tym, że to są te kawałki, które nam na tożsamość klienta wizualną stawiającą w przypadku Macedonii problemem jest to, że trzeba zedrzeć z socjalistycznym jugosłowiańską i maskę później zedrzeć panowanie tureckie takich należałoby wymazać Turków tak Bizancjum całkiem sporo rzeczy, które należałoby wymazać mebel od lat dlatego skok jest tak g dane, bo z 1 strony przychodzi mecz ze portali stycznych przedmieść do turbo folkowego centrum, a potem do tureckiej dzielnicy, która też nie jest oryginalna, dlatego że ryby w tureckiej dzielnicy każdy przebudowuje wszystko na własną rękę nie ma żadnej żadnego programu ochrony zabytków generalnie oznacza, że co oznacza, że każdy Jean Reno wójta tak jak chce więcej, bo to jest strasznie eklektyczna samo w sobie i potem będą właśnie te tez cały ten piramidalny czar Skopje, które sprawia, że to że, że jest to miasto nam dana nam na przecięciu kultur i niesamowicie wymieszanej trudne do zrozumienia i bez całego tego skomplikowania zaczęliśmy od tego jak jak to wyjaśnić tak w ogóle co to w ogóle zaś dla mnie zaczął to właśnie tego, że nie był w stanie tego zrozumieć, że to miasto, które ma ledwo ledwo pół 1 000 00 0 mieszkańców kraju wielkości województwa mazowieckiego wszyscy mają jakąś opinię na temat tego kim są też, jakby zupełnie zrozumiałe, ale powiedzmy co trzeci tytuł czwarty jest historykiem amatorem, który próbuje udowodnić swoją ciągłość z tym lub w tamtym mnie osobiście wyjątkowo wyjątkowo zafascynowało, że naprawdę ci ludzie mają tak ogromną potrzebę działania w tej historii do do punktu, w którym zaczyna się mienić obsesję i poświęcać całą górę całą pracę po godzinach po godzinach DC, lecz poświęcać czas po godzinach pracy na to żeby, żeby zgłębiać różne teorie historyków porównywać je potem wykłócać się na forach internetowych innych pasjonatów, szczególnie że diaspory macedoński na całym świecie test jest fenomenalne jak szeroko jak szeroko zakrojona w ogóle ta dyskusja, a w zasadzie spór o to czy jesteśmy potomkami starożytnego plemienia cieniach i podczas gdy są dużo ważniejsze problemy na miejscu, a na to jest bardzo ważna sprawa, ponieważ część publicystów dziennikarzy opisujących Bałkany używa takiej oto figury, że poprzedni rząd nie mogąc albo nie chcą, bo wiedzą, że to jest niema prawie niemożliwe zreformować kraj tak używał pewnego za co płaci z obu zastępców, gdy w zastęp NIK to pokażemy całemu społeczeństwu, że trwa właśnie proces przypominania sobie, że to my jesteśmy częścią tej wielkiej antycznej kultury dzięki temu ludzie przestaną myśleć o cenach prądu cena gazu o tym, że kraj się nie nie rozwija, że jego droga do Unii Europejskiej jest bardzo bardzo daleka brzmi jak polityka wstawania z kolan prawda no ale myśmy mieli z perspektywy Macedonia Gruzja niesamowite szczęście, ponieważ u nas realne reformy i odbudowa kraju się dokonała w wystarczy wyjechać 50 km od Skopje, żeby dalej, że mają miejsce, ale ich zawieść mówi mówimy mówimy o nieporównywalnie niższym PKB, a tam o też nieporównywalnie mniejszą kraiku który, który boryka się z kilkoma sąsiadami, którzy wszyscy roszczą sobie prawa do do tego co jest macedońskiego, sięgając do takiej geopolitycznej sytuacji Macedonii izolacja dna na na arenie na arenie międzynarodowej Bałkanów, gdyż parę lat pan sobie ten projekt, ponieważ znów daleko Macedończyk tych rzeczy proste argumenty, dlaczego w wam Polakom to u nas się nic nie udało nam tylko się cokolwiek Macedonii zaś łatwo wam było mówić nie mieliście tylu wrogów nie macie tylu wrogów nie macie trwale związane z wewnętrznych to jest dla mnie bardzo ważne, by władza zacznie mówić o geopolityce regionu to faktycznie może mu żaden, dlaczego mnie to tak interesuje, bo w 20 1 0 roku 1 po raz pierwszy pojechałem mieć świadomość tego, że to jest coś ogromnego i że żadne zagraniczne media nie są tym zainteresowany przeszukaniem repozytoria różnych agencji wiedziałem, że nikt tego tematu nie rusza i mogę z całą pewnością powiedzieć, że przez 8 lat żadna agencja duża mam namyśli nie ma nam się agencji niszowych tylko poważne agencje, które mogły na ten temat przygotować bardziej tam mogłem być głębsze analizy, które byłyby skierowane do generalnej publiczności nic takiego nie powstało w co, bo dla mnie kolosalna szokiem, że przez przez tyle lat nie było żadnego zainteresowania ze strony fotografów stały raptem kilka książek na ten temat, które byłyby mniej specjalistów cię to znaczenie akademickie tylko dla popularnej publiczności, żeby wyjaśnić, dlaczego w ogóle to sieć i z tego punktu widzenia ja będąc tam zacząłem mieć takie poczucie, że w pewnym sensie odpowiedzialności zanieśliśmy do studia mówiliśmy o rewolucji prawda jak wspomnieliśmy do tego odnieść przejdziemy, ale i świadomość tego, że byłem obserwatorem od samego początku tego procesu aż do aż do bezkrwawej na szczęście rewolucji transformacji do punktu, w którym podpisano ugodę w ten projekt i cała ta historia z torów którymi się zaangażować stał się archiwum konfliktu i nie ma okazji niedawno zaprezentować to w macedońskim ministerstwie kultury w właśnie w tym kontekście, żeby oni mogą mieć takie Lubinie i inne opinie na temat tego co się w Skopje Macedonia co się wydarzyło listy PiS jest jest jest to projekt historyczny stricte i to co mnie interesowało w tym wszystkim od samego początku to była próba pobicia zrozumienia pobudek wyjaśnia procesu, ale też wyjaśnia szerszej szerszej publiczności, że to tak, by ta ta konstrukcja tożsamości nie jest tak oczywiste mogłoby się wydawać, że w tak małej skali jak Macedonia łatwiej o tekstach Małyska w skali kraju takiego w skali mini zależność między między lokalną geopolityką i by kontrolą społeczną, dlaczego w ogóle służy to cała tożsamość narodowa po co po co im to było po co po co po co ktoś w tym przypadku Mikołaj Górecki zagrał zagrał taką kartą, żeby polaryzować społeczeństwa tych, którzy wierzą w jakąś historię Aleksandrze wielkim nie wierzą o wielkiej przeszłości Macedonii z tego punktu i mieć świadomość tego ten projekt i by nośnikiem rzeczywiście Macedonia Aleksander wielki jest takim punktem, który zwrócił uwagę, ale generalnie w ogóle nie podzielić, by nie do końca chodzi o to żeby, żeby mówić tylko Macedonii ma bardzo uniwersalny wydźwięk przez to, że skala jest mała można zobaczyć jak to tak jak te rzeczy działają, toteż przełożą się na pewno warstwowo książka, która jednak jeszcze porozmawiamy, bo z 1 strony jest to co to co widział obywatela to, co gdyby obywatel, a z drugiej strony to co obywatele mówią zupełnie zupełnie jest w opozycji do tego co my możemy zobaczyć będąc Skopie mogłoby natomiast boją się o tym, rozmawiać przez 8 lat nie udało się zrobić żadnego sensownego wywiadu z nich, kto byłby prorządowe tylko z antyrządowymi, dlatego że warto powiedzieć, że przez te 5 lat, a kiedy, kiedy rząd ostro budował 20  000 obywateli było stale na podsłuchu to niedużego w skali tego, ale ludzie bali się o swoje prace o swoje rodziny i t d. tak dalej, ponieważ jest mnóstwo dowodów na to, że rząd miał pełną kontrolę nad tym, kto będzie pracował, kto nie będzie głosował nad tym, kto głosował na kogo, a i czy w związku z tym może być zatrudniony w Państwowej spółce i skala tego tak tak jak Argentyńczyk na winnicę architektury z drugiej strony pewnej presji kontroli społecznej w każdy bał się każdego każdy bał się rozmawiać o tym czy Skopiec z 14 czy Aleksander co z tego typu ma sens doprowadziło do jakich DEK DEK z krajobrazu strachu niesamowitego, a w, którym mnie zafascynował do tego, żeby siąść na tym, iż to rozmontować w wierze one jak pan tom opowiadań teraz to myślę, że dla słuchaczy słuchaczy w SP k pewne taka może nie reminiscencje, ale z tych historii Rumunii za czasów Ceausescu, kiedy cały olbrzymi kwartały Bukaresztu zabytkowych kamienic zrównano z ziemią po to, żeby budować tam rzeczy, które dyktatury uważał, że są właśnie wyrazem tej nowoczesnej tożsamości rumskiej są takie ikoniczne zdjęcie Ceausescu nad makietą kredą bierze budynki dla niewysoki facet, który rządził Rumunią nabierze z tej makiety tak wysokie budynki przestawia je w różne inne miejsce, bo uważa, że w grzech, że tam lepiej wygląda nie oczywiście nie kończą się z nim żadnego wykształcenia niebyła tak z wykształcenia to Mikołaj Górecki technik jest ekonomistą, a w nośne w każdym razie to to ktoś się to, o czym mówi się działo w momencie, kiedy Rumunia była 1 z najbardziej zamkniętych krajów, gdzie poziom życia spadł radykalnie a kto może mówić o presja była trzecia wykorzystuje dwudziesty pierwsze wie pan opowiada historię 20 01 . wieku, zważywszy na forum teraz wszystko po prostu odbywało się trochę mniej na serio to znaczenie, by takie poczucie poczucie schizofrenii będąc będąc Macedonii było takie, że coś tam jest w krzywym zwierciadle odbija się cały czas tego, że ze strony mer, relacjonując protesty, gdzie ludzie domagali się wolności i t d. tak dalej ulice dalej ci sami ludzie siedzieli pili kawę grali w piłkę przed parlamentem co z tego typu i mieli na transparentach anarchistyczne symbole, których nawet nie rozumieli zapytani o to dlaczego mają zaciśniętą pięść tak, by znaleźli w internecie, bo w porządku, gdyby tam jest tyle schizofreniczny elementów w tym, a z punktu widzenia może może za bardzo to zamieszanie, a dla słoni w słowo schizofrenia może być wartościujące tymczasem kiedy patrzy się w różnimy się do tego raz drugi, kiedy patrzy się spala osad z naszej perspektywy na taką historię opowiedzianą mi pokazana na zdjęciach przez pana to rzeczywiście Spartakiem, że to, że ktoś może na premierze gwar efektem tego terenu obejrzenia one zostały może być takie, że zaczyna patrzeć na Polskę n p. można także ze wspaniale, a w byłoby wspaniale, bo tak naprawdę uważam, że Macedonia tylko tych zmian mają fantastyczną okazję, żeby przyjrzeć się pewnym pewnym zjawiskom w modelu, który był bardzo mało ogarnia wzrokiem, gdzie wszyscy wszystkich znają, więc z 1 strony politycznie to bardzo skomplikowane, ale dla dla dla kogoś, kto zaczyna być swoim, ale pan wspomniał zaczyna mówić jak Macedończyk na ten temat no tak mało też też, jakby te szyby w tym sensie jestem adwokatem tej historii nie ma żadnego z nich nie ma żadnego znaczenia w terenie politycznej, ale mogę opowiadać historię tego kraju wyjaśniać w twarzy to nie takie proste 1 z rynkowe mogłoby się wydawać się do czego tak naprawdę to służyło, że to społeczeństwo się spolaryzowane wokół tego czy jest potomkiem starożytnego wodza czy nie to ważne warto chyba mógłby wydawać dla porządku, że ta część społeczeństwa, która na myśli Albańczyków Targ 3 KW, która nie poczuwa się wybory w załączeniu poczułem dotyk do udziału w tym projekcie nie wie czy wreszcie gdzie głównym zarzutem do projektu Skopje Wendy 1 4 w obrębie kraju były głównymi zarzutami były dobrze to, że projekt nigdy nie skonsultowana społecznie po prostu przedstawiono zaimplementowano w Węgorzynie rozmawiając o kosztach, a to był 1 zarzut natomiast 02 02. to właśnie to rząd całkowicie nie wyklucza tożsamość albańską z przestrzeni miejskiej chce się rzucono im kilka pomników ona na notatkę, ale ale, jakby sama architektura absolutnie neguje obecność Albańczyków i tak też była zaskakująca polityka partii rządzącej narody na punkt chociaż, chociaż głównym koalicjantem było właśnie partia Lubańska długi przez przez długie lata co uznawały tylko to utrzymywał z władz, że mieli tego koalicjanta, więc ta Antal pańska polityka czy może nie tak może nie żyje wojna, ale w pewnym momencie Antal bańce tak od 2 Edward otwarcie otwarcie otwarcie nawołujące do konfrontacji to powiedzmy powiedzmy na stronie 8 dziesiąty piąte znajdziesz taki będzie zaiste, ogromny krzyż, który powstał w dzielnicy RO drom drugi taki sam krzyż powstał w dzielnicy zam. przez mniejszości etniczne i tamten przystawka wybudowano za kartki SZ zaczęto budować za karę, dlatego że będzie to nie chcieli się zgodzić na jakiś jak wieki były rozruchy na mieście i w ramach tego rada miasta postanowiła z dnia na dzień zupełnie bez zupełnie bez żadnego wyjaśnienia postawić tam 3 0 metrowy krzyż centrum muzułmańskie dzielnice ten, który ten, który ma pan przed sobą jest postawiony na naprzeciwko wieżowców zbudowany przez, a przez tureckiego inwestora w generalnie raczej braci muzułmańskich dzielnicach Okaj w porządku w krajach prawosławnych te krzyże faktycznie znajdują się miastami z zyskiem analizując, sygnalizując wyznanie język bardzo ważny element w porządku natomiast mówimy o stawianie takich krzyży z kopyta krzyży jest więcej w ich bardzo newralgicznych punktach Aleksander Kwiek czy ktoś, kto jako wszystkim się dokona pro po przeczytaniu oblężenie pana książki Aleksander i albo wystawy do kolarzy taki katar istotą ktoś spojrzy na pomnik Chrystusa w Świebodzinie to ich zobaczy go winnym kontekście, ale po pierwsze, ucieszyć, że nie postawiono w środku stolicy tak to są takie możliwe, zanim mogły być także ten Chrystus Polski ze Świebodzina wylądowałby w centrum Warszawy jako najwyższy w ogóle pomnik tutaj po pierwsze, a po drugie, mogli moglibyśmy pomyśleć o tym, jaką historię o próbie modernizacji kraju tylko, że w sferze czysto symboliczny znaczek nie stać nas nowe drogi nie stać na astmę zwiększony wzrost gospodarczy to spróbuję symbolicznie zmodernizować nasz kraj jak my tak nie zrobimy to nie wiem być może następni to zrobią albo nasi wrogowie będą mieli więcej do opowiedzenia na co nie możemy się pozbyć tymczasem sytuacja w dwójnasób uległa zmianie po pierwsze, już kilkakrotnie mogliśmy otworzyć pomiędzy Grecją Macedonią w końcu pojawia się kompromisu do nazwy Macedonii co otworzy Macedonii drogę do pewnych przyszłość członkostwo Unii Europejskiej z drugiej strony władza się zmieniła w Macedonii to co pan mówił o podsłuchach inwigilacji tak jak w sferze nie wiem braku bezpieczeństwa jeśli chodzi o własną przyszłość to tylko za to, że zmieniła tak czy czy zmieni się ludzie mają nadzieję, że się może trochę zmieni, kiedy tak naprawdę te podsłuchy w 20 15 roku ujrzały światło dzienne co tyczy z pełną parą do tego co u nas wydarzyło nasze podsłuchy były mało poważna natomiast natomiast tam z dnia na dzień poinformowano opinię publiczną o tym, że podczas wiecu wyborczego zamordowano chłopaka służby specjalne, które ochraniają premiera i 1 z 1 z członków tzw. tu Bach Bach alfę niż nazywają każde nasze pobił chłopaka i należał do ukrycia, bo mowa o tym w tych taśmach właśnie jak to ukryć przed opinią publiczną albo zwalić na oponentów z drugiej strony w tych taśmach jest mowa o tym, jakby to jakby to wywołać konflikt między etniczne, żeby żeby, żeby sytuacja Kubańczyków trochę dokręcić beż beż beżowy podporze pod Wrześnią sfera Cybiny strony te taśmy ujawniły takie bardzo zabawne rzeczy, czyli jak premier ministrów jest swojego pomagiera jak zbudować ten wspomniany garaż, ale z drugiej strony mowa, bo o tym jak otwierać worki wyborcza jak kontrolować na kogo głosował jak jak usadzić wszystkich przedsiębiorców którzy, którzy z jakiegoś powodu nie są po naszej stronie jak dokładnie kontrolowano media to by to była to byto to, bo Opera mydlana, kiedy przeczytałem to 60 godzin transkrypcji mniej więcej, które zostały ujawnione re ja byłem w ciężkim szoku tego jak i jaki krajobraz polityczny to ujawnił ani nie wierzyli w to co robili, a przynajmniej część nie wierzyła część polityków, bo w pełni świadoma tego że, że ten proces prowadzi do między nimi minister spra w wewnętrznych to co robią, a jest w pewnym sensie zdradą stanu i ci wszyscy politycy stają w tym morsy Stali w tym momencie przed przed przedsądem, a między nimi na mocy tych taśm natomiast linia obrony była bardzo interesująca co tak naprawdę potrząsnąć Macedonia 20 1 5 roku szalenie, więc Mikołaj Górecki, stając twarzą twarz tymi podsłuchami powiedział, że tak część tych podsłuchów jest prawdziwa części zmanipulowana, ale właściwym pytaniem powinno być, kto pyta pan, kto temu panowie dał czy ciekawy odwrócił kota ogonem oskarżając, oskarżając opozycję o szpiegostwo i ponieść, jakoby miał tu przyjść jest, że z zagranicznych służb specjalnych, jakby znów to tworzenie zewnętrznego wroga, który cały czas dybie na Macedonii jest Grecja czy Bułgaria czy Unia czy NATO każdy próbujący coś w Macedonii wymusić mnóstwo mnóstwo wariantów na zewnętrznego wroga który, który powinien był konsolidować nas przeciwko całemu światu no, więc kiedy, kiedy zagrano tą kartą znów społeczeństw społeczeństwo pękło na pół po raz kolejny może to ten podział się utwierdził pomyśl już podziało to czy jesteśmy potomkami czy nie czy stolica ma sens czy nie teraz czy wierzyć czy nie i przez ponad pół roku w centrum dowód w półmilionowej go miasto odbywało się równolegle demonstracje poparcia i demonstracje domagające się ustąpienia rządu, które ostatecznie doprowadził do pokojowego przejścia, ale też tak naprawdę przez przypadek, bo do Boga bo jakby rząd Nikoli greckiego upadł dopiero kiedy dopiero kiedy, kiedy wymusiła na NATO na Macedonię Unia tak wtedy i tak wtedy nie dano opozycji mandatu Todd był to były kolejne przepychanki między upraszczając dojdą do minimum w 20 1 5 roku aż 20 16 tam było panowało kompletne bezkrólewie to znaczy był urząd, który nie miał legitymizacja legitymizacji już, ale nikt nie dało się powołać nowego rządu, ponieważ prezydent kraju odmawiał udzielenia mandatu warto trawy legalnie wygrać wybory, bo obawia się o interesy narodowe interesy narodowe w tym rozumieniu było właśnie kwestia nazwy kraju i mniejszości albańskiej co doprowadziło do bardzo niebezpiecznych napięć etnicznych politycznych, by kraj stanął w pewnym momencie na granicy wojny domowej i tu przed wejściem rozmawialiśmy o konflikcie w Kumanowie, kiedy nagle w czasie tych demonstracji pokojowych w Skopje przez granice Kosowską macedońską przedziera się zupełnie niewiadomych powodów zbrojna banda i w kilka godzin później w kilka godzin później w przygranicznym mieście rozpoczyna się rozpocząć się konflikt na pełną skalę tego auta wjeżdżają transportery i t d. nie do końca nie wie, dlaczego tak się stało ale jakby mając na uwadze powagę sytuacji tego, że w stolicy trwają zamieszki największe historia przez dwudziestoparoletnich stery kraju to przy granicach Macedonia zebrały się wojska, który miał grać choć, jakby my byliśmy troszkę przekonani będąc na miejscu, że jesteśmy w rzece już w kotle, że ta może wybuchnąć konflikt w każdej chwili ostatecznie rozeszło się rozeszły się to po kościach natomiast ostatnio sąd to by pojawił się dowody na to, że faktycznie chyba ustawka służąca w dzień stronę temu, żeby odwrócić uwagę i skonsolidować naród pokazać, że Och, my jesteśmy wiadomo tutaj bronimy, jakby PiS są są wszystkie przesłanki do tego, żeby zapanować nad nad tym chaosem, że żebrzą Nikolę Lewskiego ma to wszystko w garści, a z drugiej nasuwało się nasuwał sztuki skojarzenie, że być może dojdzie do przewrotu wojskowego i wojsko mając dość się dość tej sytuacji przejmie kontrolę nie było jasne co się wydarzy teraz ostatecznie fascynujące to, że żal, że w skali tych wszystkich konfliktów upadku Jugosławii i by w wojnie domowej 20 01 roku i konfliktów do i tutaj sporu w 20 15 cały czas mówimy o pokojowych protestach rewolucjom rewolucja nazwana kolorową, dlatego że obywatele zamiast dewastować miasto obrzucali po prostu te wszystkie marmurowe pomniki kolorową farbą, żeby jeszcze podkreślić absurdalność tej sytuacji tej bony miały być wiadomo z marmuru i t d . to efekt monumentalności te budynki miały takie czyste i jasne, więc odrzucone jako nową farbą, żeby trochę, żeby to się przebić ten balon domowe i toteż ma też to efekt dużo dużo mówi o tym co się to co źle działa to tak łatwo się też pan powiedział o tym jak takie proste przy przemówieniu napięcia w konfliktach różnicach to jednak wybór formy protestu kolorowy ani siłowy jest jednak optymistyczne, że na koniec chciałem przypomnieć, bo czas już kończy naszą rozmowę, że do 8 lipca w Warszawie można obejrzeć pana zdjęcia z to jest taka galeria, która nazywa się Ford tak i możemy tam obejrzeć pana zdjęcia w ramach tego projektu, którym od początku mówimy ukazał się również książka Aleksander świetny wspaniale w wydana oprócz zdjęcia pisze, które są, niemniej istotne, a myślę, że dla części z państwa, ale mogą kluczową rolę pełnić takiej drodze po rozwijającym się kraju jak rozum to jest proces taktu pan mówiło o o projekcie w Skopje 2 0 1 4, ale rozumiem to są dalej niedokończone rzeczy on poważnie może z kontuzją to w ten sposób regulują tę książkę zamknąć, bo wydawał się ten projekt jest już skończony w tym sensie, że w Skopje Nisko już świata nie zaskoczę Otóż Skopje może jeszcze świat zaskoczyć dlatego trwają negocjacje zdjęcia tych wszystkich pomników i w ramach układu, którym mówiliśmy pomniki mają zyskać nowe inskrypcje, które potwierdzą się jednak są to pomnik przyjaźni tak dalej n p. autostrady imienia Aleksandra wielkiego przemianowano na autostradę przyjaźni, ale internauci byli szybsi szybcy szybcy w złośliwych komentarzach i określi, jaką było autostradą imienia Aleksandra wielkiego natomiast natomiast rząd w Skopje całkiem poważnie rozrost rozpatruje zdemontowanie większości tych banków ponosi rozpadają co jest CCC jest straszną puentą tego, że archiwum narodowe przecieka w związku z tym naprawianie utrzymanie go w stanie używalności, żeby mogła zabezpieczać macedoński archiwa będzie droższe niż zaoranie go i postawienie go na nowo to dlatego jest to, że żona sam koniec firma ma Gdański betonu, która to wszystko budę się budowa prawdopodobnie będzie to również rozmontowała bez największą firmą 1, która ma za sprzęt natomiast nie jest do końca jasne czy kiedy zostanie rozmontowany ci co z tym mogę zrobić, bo tak wspaniałe rząd w Skopje ma poważny problem to budynki są nieadekwatnie wykonane to znaczy są zdeformowane mnóstwo pieniędzy te budynki wymagają ciągłej renowacji z drugiej strony nie można tak po prostu zdemontować z jeszcze innej perspektywy są to właśnie budynki historyczne, które doklejono fasady i na społeczeństwo domaga się część społeczeństwa szczególnie wyborcy obecnej partii rządzącej domagają się znormalizowania tej sytuacji jest to wszystko bardzo, bo bardzo newralgiczne teraz, bo nie wiadomo jak skończy w zasadzie w zasadzie dogadano się co do nazwy, ale na płytę będzie musieli poczekać do od września października kiedy, kiedy dojdzie do referendum może się okazać, że wrócimy do punktu wyjścia i ich, by nie Michał Szarek był naszym gościem fotograf wystawa w Instytucie fotografii Fort jeszcze czynna do 8 lipca bardzo serdecznie wszystkich zapraszamy również autor wydawnictwa, które nosi tytuł, ale Xander warto jeszcze dodać, że książka plus jest dostępna w formie elektronicznej taki jest jest to multimedialna formuła, która przenosi wszystkie materiały, które są zawarte w książce, jeżeli ktoś nie jest w stanie lub nie może nie chce nabyć nabyć publikacji to jest wszystko dostępne online za darmo na mojej stronie www Michał Czarnik kosiarek kropkę com bardzo dziękuję za dzisiejszą rozmowę dziękuję również w Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - PAWEŁ SULIK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" teraz 45% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA