REKLAMA

Drzewa, które leczą miejskie rany (cz. 2)

Studio Plac
Data emisji:
2018-06-29 12:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
19:47 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka dla studio plac zapraszam na drugą odsłonę moje rozmowy z prof. Martą Leśniak kostką z Instytutu sztuki Polskiej Akademii Nauk badaczka historii i roli sztuki architektury i fotografii 1 9 ego dwudziestego i 20 01 . wieku tak interesująco taniej i pasjonująco, bo nie porno opowiada, że z lansowaną umknęły słowa, gdzie się utknęły i nie za sprawą obu ministra Szyszko mienia RM drzewa do nas wrócą może niekoniecznie w takim geście szekspirowskim, ale te Rozwiń » drzewa są częścią tej przestrzeni, która była tutaj o wojnie kreowana, ponieważ ta nuta niezwykle bujna zieleń, która nas otacza we współczesnej Warszawie nie jest wyłącznie efektem tego, że się zachowały te nieliczne enklawy parkową ogrodowe z przeszłości, ale także z są efektem powojennych nasadzeń, a te nasadzenia miały za zadanie ukryć się miejsc po nieistniejących zburzonych w czasie okupacji i ostatecznie usuniętych ruin po wojnie albo po wyburzonych sukcesywnie po wojnie w latach czterdziestych pięćdziesiątych jeszcze w czasach 60 wydłużoną całe partie nie ulic ze 1 9 wiecznej zabudowy n p . zlikwidowano kompletnie unicestwiono całe kwartały, gdzie stał, gdzie miał stanąć pałac kultury z kamienic, które istniały tam była zachowana po wojnie cała siatka urbanistyczna ona była tylko wypalona, ale przy odrobinie dobrej woli można było sondę całą tę substancję architektoniczną odbudować coś się na miejsce w dole w papierosowym i w te wydłużone małe kamienice wtedy w ślady te blizny po dawnym mieście sadzono drzewa, dlaczego wysadzono po pierwsze, dlatego, że coś trzeba było z tym PiS tymi pustymi miejscami zrobić to było takie zaplecze dla przyszłej budowy różnych realizacji, a pamiętajmy o tym, że Warszawa jest między miastem, które było nerwowo poddane dekretowi Bieruta, czyli całe miasto należało do panującej partii było własnością partii własnością rządu była całkowicie znacjonalizowany własność prywatna w tym mieście miejsc miała, a więc sadzono drzewa po to, żeby ukryć te ślady po dawnej zabudowie, ale także w podtekście, żeby mówiąc w cudzysłowie nie odrósł od kamienicznika Boże Boże, który będzie miał jakieś pomysły niecne przywracające tutaj niedawno dawny system z Elmer polityczne czy Noel i wód chciałby budować kamienice i w ten sposób n p . jeżeli państwo idą krakowskim Przedmieściem i mijają właśnie 1 z tych nielicznych oryginalnych obiektów historycznych jakiż zachował, czyli przepiękny barokowy kościół Wizytek to obok tych tego kościoła Wizytek jest skwer to jest ten skwer, gdzie stoi pomnik Prusa i te drzewa, które tam rosną to nie jest jakaś jakiś park, który został kiedyś w jaki zamierzchłej przeszłości za założony to są drzewa, które zostały nasadzone w miejscu kamienicy dziewiętnastowieczny, która została rozebrana po wojnie, ponieważ zamierzano z coś z tym placem zrobić był jakiś jakieś pomysły na te już mniejsza z tym, jakie po to, żeby w tym miejscu zatrzeć ślady potem wyburzeniu posadzono drzewa, które dzisiaj po tych 6 0 paru latach już są naprawdę dorodnym parkiem i żadna Żan nikt się nie odważy podniesie ręki na te piękne drzewa pamiętam jak ze mną takie 2 wielkie topole czy klony rosły na fast and na tle fasady kościoła Wizytek, które niebezpiecznie się przechylał groziło to, że po prostu stały się niebezpieczne niż doszło do swojego wieku biologicznego i kampania w obronie tych 2 drze w była niezwykle niezwykle głośna no bo tutaj trzeba było się znaleźć kompromis między bezpieczeństwem przechodniów troską o ten Super zabytek, a walką o ten o tym, że Ovostar, więc wracać do pytania jak to się dzieje, że dzisiejsza Warszawa wygląda jako miasto, które jest miastem tonącym w zieleni to to jest mówiąc zupełnie otwarcie jest to twór sztuczny i sztucznie wykreowana przestrzeń, która nie do końca była zaplanowana jak moglibyśmy sobie wyobrazić, że chodziło o to, żeby stworzyć zielone miasto to jest efekt różnych różnych grup interesów najróżniejszych sił, które tutaj w tym w tej przestrzeni nie działały na jej efekt jest taki, jaki jest i mamy teraz z tym problem, ponieważ w okresie nie PRL-u Warszawa czy również bardzo wiele miast w Polsce były inne, zwłaszcza te, które w czasie były poddawane tej nacjonalizacji, a Warszawa szczególnie jest dotknięta Reno przede wszystkim prowadzono rabunkową gospodarkę z przestrzenią miejską pod tymi drzewami, które tam rosną na tym krakowskim Przedmieściu i zrób w różnych innych punktach miasta po tych starych kamienicach czy jest pełna infrastruktura miejska ten grunt ze mnie jakby nie nie pracują na rzecz miasta w takim sensie ekonomicznym one pełnią oczywiście inną zupełnie funkcje i realna i tak się tak ta historia się tutaj nam po ułożyła to co drugą bardzo ciekawy wątek pani mnie poruszyła mnie, a propos tych drze w, które niebezpiecznych biły się w kierunku fasady kościoła Wizytek, czyli mamy 2 wartości te, z którą wartość właśnie wybieramy i ten wątek to ślad po obydwoje pojawił się też 1 z moich rozmów dotyczących drzew, które niosą na cmentarzach i sytuacji, w której skład mamy nagrobek unikatowy jedyny, który przetworzy już okresu historycznej tak daj tek i mamy drzewo, które zaczną go niszczyć teraz co wybieramy czy wybieramy ten nagrobek zachowanie nagrobka, który powtórzy jest jedyny unikatowy wyjątkowy i t d . czy drzewo, które w pewnym sensie jest unikatowe, ale także stare tak, a z drugiej strony jest jakoś tam powtarzalną c to panu te są oczywiście problem ten konflikt natura kultura, które tutaj w takich momentach się objawia stałą wyrazistością i wybór nie jest prosty prawdę mówiąc i każdy, kto podejmuje taką decyzję musi ważyć Zaj przeciw no drzewa mają to do siebie, że dożywają pewnego swojego wieku biologicznego i rzeczywiście stają się w takich miejscach, które są bonie mówimy oczywiście opuszczą Leszek Dzierżewicz tanie bezpieczne państwo jest dla bywalców lasów dość problematyczne, ale jeżeli takie stare wielkie rozrośnie NT drzewa, które ulegają różnego rodzaju działania n p. wody gruntowna opadającą ma miejsce w Warszawie w i te drzewa po prostu not tracą, jakby swoje i swoim możliwość swojego domu na swej egzystencji stają się po prostu niebezpieczne to trzeba po prostu rozważyć tego rodzaju pytanie co jest tutaj rzeczywiście istotne w ten ten przypadek mnie kościoła Wizytek z tymi 2 innymi drzewami był bardzo pouczającą lekcją, która się powtórzyła jeszcze w mniejszym wymiarze w swym parę lat temu, kiedy robiono po pracowano przy częściowym odtworzeniu czy od takiemu tutaj o odnowieniu parku Krasińskich, które było okropnie zaniedbany i miałem tutaj na marginesie chciałam podkreślić to, że Warszawa wprawdzie ma całą serię różnych banków, ale tak parki generalnie nie są w dobrym stanie one są naprawdę bardzo zaniedbane łazienki nie są najpiękniejszym parkiem, jaki sobie moglibyśmy wyobrażać 1 z najładniejszych modernistycznych w Polsce parku Skaryszewski, który jest nowym absolutnym arcydziełem jeśli chodzi o założenie parkowe ogrodowe z początku dwudziestego wieku jest inna też nie do końca od w takim stanie jak być powinien krótko mówiąc troska o te parki jest troską taką część czasami dość my problematyczną czy wątpliwą wyparł Krasińskich było 1 z takich parków historycznych, który był po prostu zaniedbany jest zarośnięty te drzewa właśnie do do dochodziły do swojego wieku biologicznego nie chciałabym te precyzyjnie wchodzić w te problemy, bo od tego są specjaliści, ale przystąpiono do tego są inne architekci krajobrazu ogrodnicy nazywają złotym księciem, czyli po prostu chodzi o higieniczne cięcia drzew, które już po prostu grożą nie bezpieczeństwa i przy okazji ten park poddano takiej rekonstrukcji, próbując odtworzyć przynajmniej osie widokowe i 1 7 i osiemnastowiecznej, które były częścią tego całego założenia, że w wojnę, jaka się toczyła między ekologami, a innym, a zwolennikami tego tego rekonstrukcja niezłą w pewnym sensie była dość brutalna tam się naprawdę działy rzeczy dość nieprzyjemne, ponieważ bardzo wyraźnie do głosów w tej wojnie domowej szły takie 2 postawy po 1 stronie mamy do czynienia z postawą, którą możemy nazwać postawą ideologii idealistyczna są, w którą charakteryzuje karta Florence, a to jest lekarz tam inny per analogia do karty weneckiej odnoszących się do architektury karta florencki dotyczyła zagadnień czy dotyczy problematyki ochrony zabytkowych parków zabytkowej zieleni sformułowana w 19 8 1 roku mówi wprost, że na zabytkowy ogród zabytkowy park wieś przed jest przestrzenią, którą musi podlegać co jakiś czas różnym pracom takim właśnie rekonstrukcyjne ma zachowywać swój pierwotny wygląd w odpowiedzi na to on odezwało się środowisko one włoskich ogrodników i historyków sztuki i architektów krajobrazu, którzy sformułowali taką takiego o taką doktrynę materialistyczne mówiącą o tym, że ogród park niezależnie od tego czy współczesny czy jest zabytkowy jest pewną przestrzeń unikatową jest uników, który ma swoją własną historię rodzi się rozwijała zamiera, a i w to miejsce wchodzą nowe rośliny i rozpoczyna się ten cykl biologiczny, który powoduje, że każde każdy w każdym odcinku czasu owym te parki ogrody zmieniają swój charakter to roślina rośnie zmienia swoje swoje inne swój kształt zmienia się ich funkcja i t d . tak dalej i tt 2 stanowiska zderzyły się właśnie w w tym przy tej przy tej wojny oparty Krasiński ostatecznie zwyciężyła ta nie postawa związana z resztą kartą żony Hollywood Florenc koło i park został częściowo oczyszczony, ale w znacznym stopniu oczyszczone właśnie taki już przerośniętej przerośniętych drze w które, które dochodziły do swojego wieku biologicznego i stawały się po prostu niebezpieczne ten park dzisiaj wygląda bardzo zresztą ładnie to jest cenna to jest duże osiągnięcie częściowo efekt kompromisu i częściowo efekt tego sporu ideowego i takiego kulturowego jak się zachować wobec wobec mnie przyroda w w tych wielkich aglomeracjach miejskich, które muszą być również, ale przestrzeniami bezpiecznymi dla nas rozmawiamy o drzewach, ale w barwnym warto też wspomnieć o tym, że to życie z drzewami z punktu widzenia architektury takiej, którą matka używamy takt, czyli naszych domów mieszkań willi osiedli to jest raczej takie, że życie osobno niż razem no bo wydaje się, że nie da się z ziemi mieszkać bo gdzie posadzić to rozsadzi przecież sufit albo jest duże będzie rosło nie wiadomo, ale pani właśnie w tej książce, o których wspomnieliśmy na początku serii architektury najważniejsza to wydanie dotyczące drzew pisze o takich przypadkach, gdzie można już w drzewo włączyć zostaje się częścią tej myśli architektonicznej no tak to jest problem, który mnie od pewnego czasu bardzo mnie interesuje, ponieważ możemy prześledzić taką historię my współdziałania właśnie natury i kultury z bardzo konkretnym takim przejawia polegającym na tym, że architektura i Włoch trza to drzewo rosnące na miejscu, gdzie ten budynek ma powstać i czyni z tego drzewa część przestrzeni architektonicznej nie, wycinając go tylko, traktując go jako współ mieszkańca czy współgra to na tej przestrzeni architektonicznej to jest bardzo stary wątek, który pozwala nam obserwować jak tego rodzaju idea pojawia się już w sadze w Biblii potem się pojawia u u Homera w takim słynnym fragmencie gry w doborze opisującymi jak ech, jak MO ODS budował swoje swój dom jest względne, wycinając części mając nie wyciągnę z tego, ścinając częściowo NES stare drzewo oliwne i na tym piło zakorzenionym w ziemi osadził swoją małżeńską złożyli Celina i na tym wszystkim dopiero zbudował strukturę nel całego domu, czyli taka paradygmat Tyczyna figura miejsca prokreacji figura fallusa i t d. no to wszystko się tutaj kulturowo nam pięknie ujawnia i tego rodzaju obiekty możemy obserwować je w w ich teorii architektury i w różnych realizacjach n p. jedno z takich najbardziej chyba po ciekawych z punktu widzenia współczesnej architektury dwudziestowiecznej jest pawilon LS Split nowo zbudowany w latach w 19 2 5 roku przez le Corbusiera, który na wielką wystawę pary w Paryżu wie światową wystawę sztuk dekoracyjnych wystawił mu pawilon, który miał być miało reklamować się jego czasopismo Esprit nouveau, czyli nowy duch czy nowy czas, ponieważ teren, któremu przydzielono do budowy tego pawilonu, który przeszedł do historii jako pierwszy turystyczny budynek łącznie z tym pojęciem Pure wzmógł Tereka Rybus nie wprowadził do języka sztuki i architektury w latach 19 2 5 roku Otóż ten mecz ten pawilony parterowy bez zostały zaprojektowane w ten sposób, że rosnące w tej części Pm AFP przy w tej części, która mu przydzielono do realizacji rosło drzewo, którego on właśnie nie wyciął tylko na nich działo na ten na te na to drzewo dach i część części tego pawilonu w ten sposób to drzewo stało się we wnętrzu tego pawilonu taką żywą kolumną to jest również oczywiście taka figura bardzo archaiczne odwołująca się do urn bardzo starych tradycji w kulturze zachodniej, a nawet tempa Wilsonem rozpościera się Korona ne tego drzewa oczywiście ten pawilon już dzisiaj nie istnieje został rozebrany, ale odtworzony został później w latach późnej 8 0 tych i powtórzono ten sam zawodnik i to jest idea, która w nowoczesnej architekturze stała się niezwykle atrakcyjna dla współczesnej Eco architektura dla tych wszystkich problemów właśnie związanych z tym jak tu jak pracować z drzewem w taki sposób, żeby architektura nie stała się opresyjna wobec przyrody miała swój tekst skończyła się taką konkluzją, że nie w tej relacji między naturą, a kulturą między drzewem architekturą architektura jest zawsze agresorem wkracza wtedy na terytorium, które jest zam . przez drzewa one są na pozycjach straconych wobec wobec ME procesów architektonicznych urbanistycznych i Korbus jak pokazał idąc zresztą tropem wcześniejszych luźnych rozwiązań znanych nam z historii architektury, ale tutaj w nowoczesny sposób pokazał jak można te 2 ten związek Anny przepracowali zupełnie nowy sposób w jaki SI jak dzisiaj tego rodzaju myślenie architekturą, że jestem bardzo się coraz częściej u widoczne cały nurt Eko architektury polega właśnie na tym, żeby architektura współpracowała z tym i zielonym otoczeniem, a nie była wobec tego zielonego otoczenia agresorem i żebyśmy my się w tym wszystkim odpowiednio o pozycjonowaniu mówiąc współczesnym językiem pozostań dziękuję pani profesor ja również bardzo dziękuję prof. Marta Szpakowska Instytut sztuki Polskiej Akademii Nauk badaczka historii teorii sztuki architektury fotografii dziewiętnastego dwudziestego 20 01. wieku, bo państwo i moim gościem dziękuję pani profesor dziękuję rozmawialiśmy także o tomie czwartym serii architektura jest najważniejsza tom zatytułowany drzewa po przednie to rozmowy z architektami architektki, czyli znowu pionierki polskiej architektury po trzeci to rozmowy z historykami sztuki krytykami architektury my no to czwarty drzewa, czyli reset relacje drzewa i zieleni z architekturą Cezary łasiczka dla studio plac do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: STUDIO PLAC

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA