REKLAMA

Wyklęci z komiksu? Pierwsze badania nad Wyklętymi. Ponad 20 lat temu

Twój Problem - Moja Sprawa
Data emisji:
2018-07-07 13:40
Czas trwania:
15:16 min.
Udostępnij:

Reportaż poświęcony pierwszym badaniom nad problematyką polskiego powojennego podziemia antykomunistycznego i niepodległościowego. Badania prowadzili młodzi wtedy naukowcy, studenci i doktoranci, pod okiem prof. Tomasza Strzembosza na KUL. Zbierali relacje "Wyklętych", godzinami siedzieli w archiwach, docierając do dokumentów, których nikt przed nimi nie widział. Poznawali zasługi żołnierzy podziemia, ale i drugą stronę medalu. A dziś to oni - historycy - są "wyklęci", odsunięci, niewygodni.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
swój problem moja sprawa w Anna Gmiter Zabłocka witam państwa, a w drugiej części programu mój profil na Facebooku nazywa się tak samo jak ten program, czyli twój problem moja sprawa, a już teraz dumnie polskie powojenne podziemie antykomunistyczne niepodległościowe, czyli dziś mówimy o nim żołnierze wyklęci dzisiejsza władza wynosi ich niemal pod niebiosa nam tymczasem wiemy ze źródeł, żeby za mostem rośnie, gdyby nie historycy, którzy ponad 20 lat temu zaczęli Rozwiń » to pod ziemię, by dać niewiele byśmy o nim wiedzieli zresztą sami państwo posłuchajcie w latach dziewięćdziesiątych myśmy pracowali w totalnej ciszy nikogo to nie interesowało, a jeśli kogoś interesowało to wolność była olbrzymia Rafał wnuk katolicki Uniwersytet lubelski koncert dziewięćdziesiątych napisałem tekst czy sprzedaż już masę pociąg z pierwszego wieku o problemie bandytyzmu w oddziałach podziemia o demoralizacji o mordach o antysemityzmie w stosunku do mniejszości ponad 3 0 wywołał spory oddźwięk, ale też spory oddźwięk w wąskich kręgach TEN -T sprzedał 50 7 0 historyków i pies kulawą nogą się tym urzędnik nie zainteresował, gdyby ten tekst pojawił się 1 5 lat później na to mógłby się okazać wielkim wstrząsem także zupełnie zupełnie inny sposób myślenia pracować uczyć się przede wszystkim my mieliśmy niesamowite szczęście jeszcze w tamtym w tamtym czasie po 20 kilka lat temu żyło liczne grono uczestników powojennej konspiracji dr Sławomir Panasiuk pracownik biura badań historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Lublinie od ponad 2 0 lat zajmuje się tematyką podziemia niepodległościowego działającego w Polsce po drugiej wojny światowej trzeba było się bardzo śpieszyć, żeby do tych ludzi dotrzeć, żeby przekonać ich do siebie, żeby otworzyli przed nami swoje na początku serca później dopiero ustawa i podzielić się swoimi wspomnieniami swoimi bezcennymi informacjami, które w, które posiadali na temat tego co działo się w Polsce w czasie wojny i i bezpośrednio, bo po wojnie miałem niewątpliwie poczucie, że odkrywamy nieznane lądy to przyjemność zajmowania się problemem nowym zespołem dziewiczym i oczywiście nie mogłem wiedzieć nie mogłem przypuszczać, że rząd ta problematyka powojennego podziemia stanie się swego rodzaju kultem państwowym mnie to w rok dziewięćdziesiąty 03 04. było niewyobrażalne to było zupełnie pole zarośnięte które, które trzeba było od podstaw uprawiać, gdzie trzeba było tak naprawdę ustalać fakty podstawowa i dzięki tej pracy wtedy rozpoczęte przez żmudne prace następnych 20 kilku lat mamy taki efekt, jaki mamy dzisiaj w naszej naszej wiedzy nie mówiąc o tym jak ten temat jest wykorzystywany natomiast natomiast mówię o tym jak o jaki został zbudowany korpus artykułów książek, na podstawie których możemy przeczytać o pewne rzeczy i wyrobić swoje zdanie na ten temat neonu temat historii ma to 8 w lesie tak widział tyle to w lesie relacja nagrana przez dr Sławomira Poleszaka znajdująca się w zasobach IPN mówi świętej pamięci Andrzej Kiszka, który ukrywał się do grudnia 6 0 do pierwszego roku Jan kara śmierci Michaela mówię no to trochę się ukrywać i złoty kij ma ich wolny, lecz było to nie były tydzień Tytan ma tylko z niej, że tego lata na studiach nie do końca wiedziałem, o czym chce pisać pracę magisterską nawet widziałem u kogo chcę pisać tu pracę magisterską było praktycznie od początku chodziliśmy pewną grupą na wykłady profesorów Tomasza Strzembosza, który był legendą na katolickim Uniwersytecie lubelskim prof. Strzembosz na 1 z seminariów odczytało przejmujący list od 1 z uczestników konspiracji antykomunistycznej od początku Franciszka Konopki, który wówczas mieszkał w Gdańsku o latach wojny i po wojnie działał w strukturach podziemia akowskiego później Polakowskiego w łomżyńskim pisało tym, że minęło już 5 lotów do upadku komunizmu, a ciągle żyją z piętnem bandytów z piętnem złodziei takie etykietki takie plakiety przychodziło im władza komunistyczna i pan Konopka epizodu prof. Strzembosza, który już wcześniej badał tu konspirację antysowiecką wśród bagien biebrzańskich, zwracając się do niego z gorącą prośbą, że być może ono wyraźnie stanowi coś Notus sytuacji zaradzić niezbyt długo się zastanawiają, choć mając wiedzę dosyć dosyć skromną zdecydowałem się, że spróbuje podjąć ten temat Ryszard śmietanka Kruszelnicki jestem historykiem zajmuje się historią najnowszą Polski jest szczególnie województwa kieleckiego w sferę polityczną po czterdziestym piątym roku miał robić doktorat zupełnie z innego okresu z osiemnastego wieku, ale tak się kiedyś złożyło, że prof. Smaga są nowe występowała w telewizji z pewnym pytaniem zwróciła się z pytaniem do kibiców ja akurat znam odpowiedź na to pytanie, ale spotkaliśmy się w Warszawie ma się stać rozmowa prof. Krystyna Kersten zaproponowano pisanie o nich doktoratu też zaczynamy badania historii podziemia podczas weekendu dokumenty Czyż po pewnym czasie kiedyś była właśnie dosyć zaawansowany pod względem c 3 lata ach, prof. Ks stwierdziła, że nie jest w stanie za bardzo pomóc przy tym temacie, ponieważ wierzy prof. Tomasz Strzembosz zebrać taką bardzo silną ekipą historyków szczególnie tych słów swoich uczniów i po prostu ogarniam praktycznie cały kraj, choć badanie podziemia niepodległościowego po czterdziestym piątym roku zostaną tam skierowany profesor nie przyjął na seminarium tak zaczęła się przygoda pojawiłem się na seminarium Tomasza Strzembosza, czyj to był trzeci rok studiów z pomysłem gotowym, żeby się zająć podziemiem powojennym wtedy już po drugim obiegu weszły pierwsze prace dotyczące Łupaszki ciekawy tekst dotyczące ognia w tym również pamiętniki Kor bańskiego, który przy Mikołajczyk kół objeżdżał Polskę i tam, bo kilka interesujących takich właśnie wspomnień plus plus orientowania się, że region, z którego pochodzą z mężczyzna znany jako bardzo silna silny obszar działalności armii krajowej nie przestał działać wtedy, kiedy mi się wydawało, iż działacz przestał, czyli po czterdziestym czwartym roku jednak jeszcze coś działo się zorientowałem się z póz słówek światłocień różnych, że we wsi, której pochodzenie coś było jeszcze jakieś na weselach czy po kościele spotkania przerwane rozmowy to mnie bardzo zainteresowało nazwisko profesora z 3 Boscha niejednokrotnie jego listy polecające do tych osób, gdzie prof. Strzembosz gwarantował zamierza, że jestem osobą godną zaufania, który można powierzyć pewne pewne sekrety to bywało, że dowiadywałem się o pewnych rzeczach, o których oni naprawdę przez kilkadziesiąt lat nie mówili mówili nawet nawet członkom najbliższej swojej rodziny, bo jak zawsze podkreślali dalej w jakimś sensie obowiązywała ich tajemnice konstrukcji tajemnica służbowa Gazecie jeszcze ich ujęli Kajetana Blahnik pomaluje siły tego nie idzie pomału mija tydzień letniej Julii i miast mieli chęć odejścia siedzieli pilnowali podatnik w dziejach tłumnie nie widzieli torbiel i nie no bo analiza emitentów Różewicz nie tyle, ale nikt jej troje to oni chcieli pamiętać, że pierwszą były bardzo długą rozmowę odbyłem z wspomnianym Franciszkiem Konopko, do którego pojechałem do Gdańska to była niesamowicie emocjonalna rozmowa przede wszystkim, kiedy pan Franciszek wspomniał o tym co przeżył było aresztowanie przez funkcjonariuszy urzędu bezpieczeństwa kierowców uchwały w jakimś potwornym obliczu były poddawane przez funkcjonariuszy po to, żeby wydobyć z niego informacji, które pozwoliłyby na aresztowanie kolejnych osób, które były współpracownikami to jest w kilkuosobowych grup przetrwania mjr bruzdę, żeby przede wszystkim o uchwycić kontakt, żeby można było doprowadzić do ostatecznej likwidacji tej grupy mam ten obraz jeszcze przed oczyma dzisiaj, kiedy on mi o tym, opowiadał nie siedział spokojnie tylko tylko o detale z wcześniejszą partia rozmowy odbywała się w pozycji siedzącej to kiedy opowiadał o tym, nerwową wstał nerwowo chodził, bo po pokoju jak pan pamięta początki jak w latach osiemdziesiątych no tak czy tak się złożyło, że był zaangażowany w działalność nazwijmy tę nielegalną w strukturach związanych z Solidarnością, ale nie tylko i w pewnym momencie mieliśmy także pewne kontakty z ludźmi ze środowiska, które wywodziły się ze związku z Wronek konspiracji takiego bardzo znanego dowódcy na tamtych terenach por. Franciszka Jaskulskiego Zagończyka i akurat pochodzę z takiej miejscowości, w której i 4 w okresie okupacji niemieckiej była Komenda obwodu armii krajowej, a po czterdziestym roku po czterdziestym piątym roku przez oszustów była Komenda obwodu Zrzeszenia wolność i rolnictwo stąd orientował się w środowisku natomiast samo spotkanie z pewną są rzeczywiście było zaskoczeniem było zaskoczeniem, bo nigdy nie pomyślałbym, że nawiąże taki kontakt swoista sztafeta pokoleń między ludźmi, którzy wówczas byli zmuszeni czy chcieli przyjąć taką drogę postępowania życia tymi, którzy w latach osiemdziesiątych podjęli uda się tu też wiele osób o tym, wie, że to środowisko pomagało nam jak i całej strukturze wówczas w latach osiemdziesiątych można powiedzieć, że podejmowali działania o charakterze jak już dziś tak kończyli kontr wywiadowczych przestrzegali przed administracjami Janoscha był osobą, którą zapoznano z pewnymi technikami rozpoznawania zagrożeń jak pan już wszedł z nimi na takich chowano czy stało się tak będzie historyczna czyli by rozmawiać i zbierać materiał do rąk do pracy to o to, jakie to były rozmowy i adres, ale i tak zupełnie inna sprawa tego to osoby tak naprawdę w większości nie chciał rozmawiać na temat historii na torze ja miałem kontakt z takim pojedynczymi osobami to bardzo pomagało mi później w badaniach historycznych w interpretacji wielu dokumentów stworzonych zarówno przez przez organizacje podziemne i przez urząd bezpieczeństwa, a także dokumenty, które powstawały, a związane były z działalnością już podziemia solidarnościowego bądź innych organizacji czy pamięta pan pierwszą osobę, która zdecydowała się z panem porozmawiać, jaka to była rozmowa z pierwszą osobą był jeszcze dobrze pamiętam pan Tchórzewski 6 i tańca i do niego dotarłem przez powiązania są świeckie przez sprawną pomoc również mojego taty, bo to był człowiek znajome to było bardzo ciekawe, bo to bardziej mnie przesłuchiwał niż jego on imiennie uchwałą sprawdzał moją wiedza i sprawdzało moje poglądy i ta sytuacja powtarzała się, ale z czasem szczególnie, kiedy już mają dostęp do akcji to już zacząłem mieć przewagę nad swoimi rozmówcami, bo ja potrafiłem umieścić pewne wydarzenie w miejscu i w czasie potrafiłem nadać kontekst czasami koszt siłom żeby, żeby zadać następne wydanie, a wtedy trzeba było zamilczeć i pozwolić temu człowiekowi człowiekowi mówić, bo czasami bywało także wytrącony z pewnego wokół powieści już nigdy nie wrócił do tego co w pewnej chwili zaczął i opowieści to opowieść płynęła udało mi się dotrzeć do Stanisław książka to był wtedy najwyższy stopniem żyjący oficer armii krajowej Zrzeszenia wolność i niezawisłością w czasie wojny był komendantem obwodu Zamoyskiego potem był w obwodzie biłgorajskim tomaszowskim i ono również otworzył przede mną para drzwi ci ludzie zapamiętali rzeczy, których absolutnie w dokumentach nie wyczytamy to byli ludzie, którzy tak naprawdę nie dokumentowali przebiegu tych akcji tylko te akcje zostawały w ich w ich pamięci w ich w ich umysłach nieśmiertelne herbatka sernik wszak Ruciak koniecznie zjeść u szczególnie w domach wycieczkowych bicia kobiet zbiera relacje u niektórych mężczyzn koniecznie trzeba było wypić kilka 5 0 tek, bo bez tego roznosi w ogóle nie mogła zacząć próba także również tego typu na doświadczenia nietypowe miałem do wzrostu z tymi obcymi z tymi ludźmi, ale to było to by wszystko o Lwów fascynujące było bardzo ciekawa akcja ich w mundurkach na później niż udali się chodziło, choć minęły, bo mamy takie hity chorych po latach w w pewnym momencie drogi różnych różnych kolegów, z którymi zaczynaliśmy badania zaczęły się w efekcie rozchodzi panie, którzy właśnie byli zwolennikami patrzenia NATO pod ziemię przez zdecydowanie różowe okulary, a nawet dokonywali eliminacje i faktów, których ja nie dokonał czy uważasz, że pewne rzeczy należy przemilczeć, wcielając się bardziej w rolę adwokata niższa człowieka, który ma opisać problem możliwe obiektywnie z wielu punktów widzenia i którzy lubią opowiadać potrafił opowiadać niektórzy mimo tego, że mają ogromną wiedzę nie potrafią tego przekazać potrafią się otworzyć albo też pomni tego co ich spotkało, że to co robili nie chcą się dzielić z tymi tymi wspomnieniami, bo tego typu uwagi, że powie pan nie wiadomo jak jeszcze będzie mógł już nic nie zrobią, ale mam dzieci wnuki mam poczucie bycia uczniem czarnoksiężnika, który wywołał pewne zjawiska siły, które zaczęły żyć własnym życiem, ale tak jest chyba często History coś pisze jako badacza, a potem ktoś wykorzystuje ustalenia naukowe dla zupełnie nie naukowych CERN dla celów propagandowych dla celów czysto politycznych niedawno 1 z kolegów powiedział mi, że wśród znajomych nazywają mnie to chrom Frankensteina, który najpier w stworzył potwora, a teraz ma z tym potworem problemy i próbuje zrobić coś, aby ten potwór przestał być potworem moim zdaniem to jest trochę przerysowane, ale rozumiem ten sposób myślenia zbadali z Obamą są robione no z ludzi, którzy byli w dramatycznej sytuacji i jedno barwne płaskie postaci z komiksu to niema też oczywiście nic wspólnego z rzeczywistością to taka bardzo brzydka manipulacja, a dziś pan czuje się takim trochę historykiem wyklętym nie odpowiem stopy to był proszę państwa ostatni temat na dziś wakacyjnie pozdrawiam, a już teraz u nas informacje Radia TOK FM twój problem moja sprawa Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: TWÓJ PROBLEM - MOJA SPRAWA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NULL
Array