REKLAMA

Sport w dwudziestoleciu międzywojennym

Historie Polski
Data emisji:
2018-07-15 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
48:12 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
100 lat niepodległości macicy Polski dzień dobry w taki dzień trudno w historię Polski nie porozmawiać o sporcie w końcu mieliśmy dzisiaj o finał turnieju wimbledońskiego tam zwyciężył Serb Novak Dżoković, który pokonał Kevina Andersona tenisisty z RPA w 3 setach trzeci set był fascynujący w tiebreaku wygrał wygrał Djoković warto też przypomnieć, że ten pierwszy turniej Wimbledon z wimbledońskim miał miejsce w 1 80 0 siedemdziesiątym siódmym roku kawał historii Rozwiń » tej części mieliśmy finał piłkarskich Mistrzów świata w Rosji przed chwilą zakończony Francja wygrała z Chorwacją 4 do 2 i choć w udziale polskiej reprezentacji chcielibyśmy, by szybko zapomnieć to mamy dzisiaj dobrą okazję do przypomnienia dziejów polskiego sportu w 2 0 leciu międzywojennym, kiedy to po zaborach trzeba było wszystko budować często od początku w tym Polski sport wstąpił pan dr Robert Gawkowski historyk kultury fizycznej sportu Uniwersytet warszawski tak tak to można powiedzieć dobry wieczór dobry wieczór znalazłem gdzieś taki fragment w przegląd sportowego z 17 listopada 19 2 8 roku, gdzie na dziesięciolecie niepodległości dziennikarze przeglądu pisali tak spuścizną zaborców było kilka klubów w Krakowie Lwowie Łodzi Warszawie Poznaniu parę sokoli sal gimnastycznych i setki tysięcy młodzieży z kręgosłupa ami powiedział szef danymi od ciągłego ślęczenia nad gramatyka ami historia mi ich biografiami wrażych państwa taki już wisi obraz osiemnastym roku, a może troszeczkę przesadzone, bo tych gniazd Sokoła to w Galicji naliczymy pewną około 300 z tego zapewne co drugie miało jakąś tam swoją salę sportową no ale mówimy o Galicji, czyli przeniesiemy się jednak rząd Królestwa polskiego tutaj gdzieś to zapyziały Mazowsze pojedziemy mówię tak oczywiście wtedy zdobyć punkt widzenia lat dwudziestych no to koszmar to po prostu naprawdę źle to wyglądało, a jeszcze gorzej będzie, kiedy wybierzemy się na Kresy wschodnie, a zatem faktycznie w porównaniu z innymi krajami to był obraz naprawdę blisko innym bliskim nędzy rozpaczy jeśli chodzi o poziom sportowy linia przeciętnego obywatela Rzeczpospolitej pytania czytałem kiedyś takie raporty komisji rekrutacyjnej do wojska no i okazało się, że 3 % poborowych umie pływać, bo to było larum dla tworzonego właśnie polskiego związku Pływackiego dla władz sportowych no rzecz do wykonania to, żeby przeciętny Polak rozumiał sport, żeby był zachęcony do biegania czy do nauki pływania w ich może powiedzmy 2 słowa jeszcze o tym jak on od tych wysoko i sal gimnastycznych w bojach szukamy początków takich zorganizowanego polskiego sportu no to co rzeczywiście możemy się na liście jest dużo wcześniej niż do roku osiemnastego pan już o tym, powiedział, że w Galicji właśnie było dużo nie tych nowości Towarzystwo to było lwowskie Towarzystwo gimnastyczne Sokół to był ten początek lat tak 1 80 0 sześćdziesiątym siódmym roku zawiązanym i jak grzyby po deszczu zaczęły się rodzić Towarzystwa gimnastyczne Sokół, a potem już na początku dwudziestego wieku kluby sportowe i często ludzie na dzisiaj to już nie rozróżniają tego co było w Sokole, a tego co było w klubach sportowych Sokół generalnie bał się rywalizacji sportowej, a zatem sport uprawiamy wspólnie tak jak w siłowni prawda pan nas nazwał to salami gimnastycznymi Sokoła Sokolniki tak to się wtedy nazywało członek Sokoła to odruch no i razem wspólnie napinać mięśnie ćwiczyli gimnastykę ewentualnie razem wspólnie na łódkach gdzieś wioślarstwo uprawiając płynęli mnie, zwiedzając swój kraj później także bicykle weszły w życie albo n p. narty, a zatem tego rodzaju sporty, ale nie w formie rywalizacji oczywiście też były te elementy, ale one były marginesem działalności towarzyst w gimnastycznych Sokół pewnie pan, dlaczego tak było, dlatego że Bano się i to podpowiada ówczesna pedagogika, że jeśli Polak z Polakiem będzie grał przeciwko sobie w piłkę nożną albo dobrze boksował no to jeszcze się pokłóci, a przecież, o co chodziło o to, żebyśmy wspólnie razem tworzyli przyszłe wojsko polskie, żebyśmy w przyszłości znakomicie się sprawdzili, jakiej wojnie, żeby odzyskać niepodległość i stąd właśnie takim niepokojem sprawdza nas podgląda Note pierwsze kluby sportowe typu Pogoń Lwów Czarni Lwów kilka lat później w Krakowie Cracovia Wisła Kraków inny, a dopiero po 10 latach mniej więcej takim opóźnieniem ten sport wkracza do warszawscy, choć w Warszawie zawsze też temat chwalimy, bo klub chyba istnieje do dziś tzw. wódz TW, czyli warszawskie Towarzystwo wioślarskie to jest jeszcze właściwie go w tym czasie jak startuje Wimbledon mniej więcej 1 80 0 siedemdziesiąty ósmy, ale rozumiem, że to było właśnie Towarzystwo wioślarskie na zasadzie praw Towarzystwa, które wypływało Powiśle zgadza się właśnie ta oczywiście też były te elementy sportowe i zupełnie niedawno czytałem w 1 80 0 osiemdziesiątego drugiego roku takie sprawozdanie pierwsze sportowe sprawozdanie między nimi wyścig wódz TW Łodzi bodajże czteroosobowych z jacht klubem niemieckim, który tu w Warszawie w od kilku lat nic tak wcześnie został zawiązany na po to, przecież na brzeg Wisły wyszły tysiące warszawiaków not dopingują sten Polski zespół to rzecz jasna oba zespoły były warszawskie tylko, że 1 złożony jest tutaj mieszkający w Warszawie Niemców, a drugi z Polaków i od paru miesięcy już oficjalnie działających kopalń podał to Date faktycznego powstania rys 4 lata trwał bój o to, żeby w Petersburgu zatwierdzi statut Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego i widzimy, że oczywiście wycieczki ćwiczenia gimnastyczne także w UTW uprawiano była sekcja gimnastyczna sekcja fechtunku, czyli uprawiania szermierki, ale raczej nie potrafi, żeby rywalizować z kimś go wspólnie razem ćwiczyć ma pan rację na zasadzie podglądania tego co robiła Towarzystwo gimnastyczne Sokół w oczy zaborcy w tym, którzy przecież czuli się tutaj niestety jak u siebie czy się oni mieli jakikolwiek sposób zorganizowany sport, ale właśnie on był dla nas albo niedostępne, bo mogliśmy tylko to oglądać to zależy, którzy zaborcy no bo jeśli mówimy o Galicji jako przykładzie dziś ten sport Polski rozwijał oto mamy odpowiedź tutaj zaborca zaborca nie widział jakiś przeszkody, żeby Polakom dać te trochę autonomii i żeby polskie kluby mogły formalnie funkcjonować legalnie działać jedyna różnica taka drukarza nawiewów czy Pogoń Lwów to są tylko kluby już tak powiem jedno dyscyplinarne czytamy w Turznie do zdobyło także sekcja gimnastyczna w nich była tylko że, gdzie nacisk kładziono na piłkę nożną albo na lekkoatletykę, ale na te zawody sportowe, które z zawodników będzie pierwszych 3 zawodników będzie lepszy w nawie takie trochę inne podejście do sportu no i Austriacy tutaj, zwłaszcza po 1 800 sześćdziesiątym szóstym roku to nawet jeszcze przez po 1 800 sześćdziesiąty pierwszy roku, gdzie ta autonomia galicyjska chodzi do użycia Noto także i na niwie sportowej my Polacy to odczuliśmy mieliśmy możliwość zakładania swoich zrzeszeń sportowych i stąd taki wysyp towarzyst w gimnastycznych Sokół właściwie każde miasto w Galicji miało mniejsze lub większe swoje z koła sportowe jest z SW właśnie swoją swoją Sokolnik i swój swoje Towarzystwo gimnastyczne Sokół, ale drogę właśnie one powiedziała tych przykładach o tym, przykładzie z rywalizacji między osadami wioślarskim i polską ligę niemiecką w Warszawie czy, jeżeli właśnie piłkarski klub Czarni Lwów wystawił drużynę to Niewiem grał z drużyną z 1 nogą tak być jeszcze wtedy 19 05 06 07 . roku to była rzadkość bodajże gdzieś koło dziesiątego roku zaczęły przyjeżdżać do innych do Galicji, bo Solbus tuż obok są ze Słowacji z 3 czy też Austrii naftę zdobyła jedno państwo przecież, więc bez paszportów po prostu przez góry taka drużyna przyjeżdżała no i okazało się, że dużo więcej publiki przychodzi na takie mecze, bo Czarni to nasi prawda, a gdzieś tam stojący z Wiednia to zupełnie inna drużyna ba w po co było sprowadzać aż z Wiednia czy z Pragi czeskiej drużyny można było znaleźć nie naszych w naszym ruchu od 2 i w ten sposób hasło my o Lwów toczyły się boje Pogoni Lwów kontra hasło na Lwów wyjaśnimy żydowski klub ze Lwowa Wilna zatem każdy Lwów jak Żyd kibicowało hasło rej każdy rywal jak Polak kibicował Pogoni Lwowskiej i tak to się zaczynała w układach z biegiem czasu, choć brzmi źle oczywiście skojarzenia są dzisiejsze chociażby właśnie też z tamtego okresu powstaje klub Cracovia i klub Wisła i to w zawody między nimi do dziś, choć dobrze spędzają w nim, że rząd Polski chłop z WWF i to wszystko wolno tak wygląda do roku osiemnastego i tak jak po, ale dobrze żyliśmy tym powiedzieli, żeby i w tej dziedzinie nie było tego wrażenia, że to nic z tego nic nowego była Polska od pierwszego angażu to jednak ich początki tego efekty tych organizacji zajmujących się sportem był znacznie wcześniej, że Ania kiedyś napisałem taki też, zwracając uwagę, że sport Polski wyprzedził niepodległość i 1 , 5 miesiąca, dlatego że pod koniec września 19 18 roku w był pierwszy ogólnopolski zjazd sportowej zrzeszeń gimnastycznych klubów sportowych w Warszawie w na poziom ogólnopolski zjechało tylko kilka spoza Warszawy spoza Mazowsza przedstawicieli klubów sportowych bodajże z Poznania Warta Poznań bodajże z Krakowa czy ze Lwowa w po 1 przedstawicielu no ale rozgłos honorze jest to zjazd polskiego sportu i tu z Warszawy już tych drużyn trochę nazbierało dyskutowano o tym jak w obliczu niepodległości ta, którą miano nadzieję przypomnę wrzesień 19 18 roku jeszcze nam do 11 listopada trochę brakuje w ale już przewidywano na ten moment, że nic wtedy trzeba będzie założyć mnie Polski komitet olimpijski Polski Zrzeszenia poszczególnych dyscyplin sportowych n p . Polski związek piłki nożnej Polski związek lekkoatletyczny i t d . no jak to ma funkcjonować, bo przecież myśmy się uczyli tego sportu chociażby co zrobić z klubami sportowymi mniejszości narodowych czy Lwowskich Żydów, którym już mówiliśmy lwowski Ukrainiec czy katowicki Niemiec albo poznański Niemiec czy mają prawo występować jako dobrzy sportowcy z koszulką biało-czerwono z Orłem na piersiach jako reprezentacji jako reprezentacja narodowa Polski na życie Korzym oni nie są narodu polskiego, ale są obywatelami państwa polskiego w no i wtedy trzeba było porozumieć się z międzynarodowym komitetem olimpijskim z luźnymi federacjami międzynarodowymi, żeby zrozumieć, że tam to już działa, że oto są reprezentacje krajowe, a nie reprezentacje narodowe w sensie etnicznym i prawda no i w ten oto sposób w reprezentacji Polski mieliśmy bodajże mówimy o całym okresie drugiej Rzeczpospolitej bodajże 1 0 nie Niemców mówi Olimpijczyka ach, bodajże 7 3 8 Żydów, którzy reprezentowali Polskę na Ukrainie chyba żaden nie brał udział, ale dawno, dlatego że sport na troszeczkę niższym poziomie tam stał w waszym można, by też odnieść wrażenie, że ze względu na to kto tę niepodległość wywalczył, kto stanął na ciele tego odbudowy zwanego państwa polskiego, że najpopularniejszą dyscypliną sportową stroną będzie najbardziej inwestować będzie Szczypiorniak na salę tak się jednak znów się nie stało już wiem natomiast jak zaczęto w ewentualnym Polski sport organizować w odzyskanej przez Polskę w państwie, która odzyskała niepodległość o tym, powiemy już po informacjach w TOK FM stąd na krzyż niepodległości Maciej Zakrocki witam ponownie ten sam stary Polski w tym bardzo sportowy dzień rozmawiamy dzisiaj o sporcie, który się od razu tak jak wszystko w Polsce po roku 19 18 w studiu pan dr Robert Gawkowski historyk kultury fizycznej sportu Andersen warszawski witam ponownie powiedzieliśmy na tych klubach, które zaczęły powstawać już wcześniej jeszcze przed odzyskaniem niepodległości pan wspomniał o tym w wyprzedzeniu 11 listopada, jakie miał miejsce w Warszawie, czyli o spotkaniu przedstawicieli klubów sportowych potworzyły się zastanawiać we wrześniu osiemnastego roku już inny jak zorganizować Polski sport, kiedy odzyskamy niepodległość na jej stos tych wszystkich rozmów przymiarek działań wynikało, jakie były początki tego właśnie sformalizowanego zorganizowanego sport Ano taki, że powstał Polski komitet igrzysk olimpijskich idei igrzysk olimpijskich w 19 2 0 roku zaczynaliśmy się przygotowywać no, skąd wziąć finanse na wysłanie ekipy tam do Antwerpii miejsce robiono zrzutka ogólnopolską wydawano jakieś znaczki pamiątkowe no i gdzieś tam proszę zobaczyć, że państwo nie pomaga ono nie było w stanie przecież budżet państwa dopiero został pierwszy raz w historii sformułowany tak państwo Polski jeszcze nie ma swoje porządnej armii nie jednolitej drogi komunikacji, a tu trzeba wysyłać ekipę Nike sportowa niesie jest rzecz jasna zrozumiała tylko od obywateli naszych należy czy wyślemy tam ekipy no i w zasadzie już wszystko było przygotowane ba nawet koszulki takie pomarańczowe z wielkim potężnym Orłem trasę wyglądającym wyprzedzili tak śmiesznie może plastyk nie da robiony głównie wiem coś tam chyba nie wyszedł ten orzekł naczelny zostały naszyte na tych kilkadziesiąt koszulek i w 19 20 roku proszę nie każdy słuchacz chyba pamięta co było ich laboratoria bolszewicy bolszewicy pod Warszawą, gdzie tam wysyłać naszych sportowców jest pojechała jedynie nasza flaga w biało-czerwone symbolika taka, że oto Polski komitet igrzysk olimpijskich istnieje transportowcy ostentacyjnie brali broń i jeśli na front, a koszulki dostawcy musiały poczekać jeszcze 4 lata w morzu w przywołanym taki fragment w gminie tekstu z tamtego okresu i on brzmiał mniej więcej tak znacznego, niemniej więcej, ale dokładnie tak ojczyzna woła wszyscy na front chodzi o polskie być albo nie być młodzi oficerowie Kawalerii ćwicząca obecnie w Agrykoli swe konie do skoków i igrzysko owych pojadą do Antwerpii zamiast tam, gdzie Budionny rozbija nasze tabory przerywa komunikację zagraża wyłom w armii bohaterskiej cóż odpowiedziałby choćby najlepszy sportowiec, gdyby ktoś rzucił mu urokliwe pytanie pan jest Polakiem i pannie na froncie niż u nas nie będzie w Antwerpii świat to zrozumieć dziwi się nie będzie i szacunku mi głowę pochyli przednio obecny w no właśnie no właśnie tak to było to byłoby źle propagandowo dostrzeżone przez kraj tu każdy, kto może dźwigać broń idzie na front, a nasi sportowcy sportu i osiąganie, więc soczyście dawali przykład pięknej w finanse uzbierane na wyjazd na igrzyska olimpijskie poszły na uzbrojenie polskiej armii i choć sam Piłsudski zwolnił podobno sportowców z obowiązku służby wojskowej także, by mogli się przygoda w latach należy oczywiście było to było to niemożliwe 90 % zawodników, którzy mieli stanowić naszą kadrę na igrzyska one weryfikowane felgi to byli aktywni żołnierze nowość, ale niezależnie już tego, że to nie udało i wyjaśnić z jakich powodów w jakiś można było się dostać do reprezentacji olimpijskiej, kto o tym, decydował, jaki można było drzwi trzeba było mieć ich wyniki do dziś to się mówić trzeba zrobić jakiś tam limity pra w do stylistyki sukces od kosztów operacyjnych trzeba było stworzyć całą strukturę polskiego sportu także tych nazwijmy to wyławiać czy talentów tych, którzy obserwują jak się gra czy jak się biega, kto jak biega no i po prostu tych ludzi nominować do kadry to było ciężkie czasami zupełny przypadek decydował, kto znalazł się w kadrze z ja mam wrażenie, że nasza pierwsza olimpijka mandat Glińska trochę właśnie przez takie niedopatrzenie została wysłana z turnieju szabli brała udział czy szermierki w 19 2 4 roku przegrywa wszystko na wsi była córką premiera, więc może dlatego właśnie wyjechała na te igrzyska pierwsza nasza olimpijka, jakby nie było takich błędów popełnialiśmy jeszcze sporo w 19 20 czwarty roku w swych pierwszych igrzyskach olimpijskich, na którym nam wreszcie przyszło wystartować wiem czy pan wie liczy słuchaczy wiedzą jak wyglądały pojedynki naszych bokserów no Jeślinie zostali zmuszeni zaraz po pierwszej rundzie to przegrywali po 3 rundach w nic tam nie ugrali z no ale trudno, żeby było inaczej boks dopiero się urodził na ziemiach polskich mówi ten sportowy prawdziwy dom z wie pan nie mieliśmy nawet sekundanta okazało się w trakcie igrzysk olimpijskich 20 04 . roku pod patronatem i to nasi trenerzy, że w roku w narożniku ringu stoi 2 jegomości Gento trener drugi sekunda z ręcznikiem pomaga w no i szukamy takiego 1 ani drugiego jegomościa nie mieliśmy w ten sposób Franciszek Szymczyk nasz kolarz miał za zadanie pełnić rolę sekundanta stanął w ręczniku z ręcznikiem nie w narożniku i co robił on troszeczkę tych walk bokserskich widział w życiu, więc wydawało się, że jest specjalistą Leigh krzyczał, by ich kod Kubik i kotku tak koniec nazywał żartobliwie bilansu swojego zawodnika naszego polskiego, a więc był właściwie kibice bardziej niż sekundant ten proces jeśli takich fachowców mieliśmy jeszcze wtedy na to nie dziwota, że przegrywaliśmy jak na zamówienie zatem z o sukcesach trudno to mówić może pojechać ponad 7 0 para osobowa ekipa nie o sukcesach można jednak mówić, bo srebrny brązowy medal czy w kolarstwie czy w jeździectwie został jednak zdobyty sport cieszył się tak jak to w jest zwykle dzisiaj też mogliśmy widzieć na w 2 meczów finału mistrzostw świata w piłce nożnej jak tam prężył się 1 z powszechnie znanych lubianych prezydentów Rosji czy politycy szybko, że tak powiem zorientowali się, że kibicowanie pojawianie się na zawodach sportowych może się opłacać jakość z punktu widzenia pewnej popularności mówiąc krótko czy Józef Piłsudski czy gen. Sosnkowski 3 3 czy inni oficjele interesowali się sportem tak interesowali się, ale to dopiero gdzieś pod koniec lat dwudziestych dwudziestym 1000 trojga miliard zloty na głowie wciąż w 10 0 1 może, dlatego że sport jeszcze nie był tak popularny w 1000 dwudziestym ósmy roku na meczach piłkarskich na Agrykoli nie był obecny prezydent Mościcki w loży honorowej jakże dzisiaj skromnie wyglądającej tak po zdjęciach sądzący innego, ale to stany Zjednoczone był przeciwnikiem jest w Mościckim zjawiali się na meczu w jeśli chodzi o Piłsudskiego to faktycznie on w jeszcze w tym ruchu legionowym uczestniczył w tym nie już był w Warszawie w 1 9 18 dziewiętnastym roku też przyglądał się spotkaniu, ale mam wrażenie, że po to, żeby pokazać, że trzeba uprawiać sport, że on jako naczelnik państwa czy też ten pierwszy brygadier popiera sport, żeby dać przykład dlatego chodził na mecze potem został już przestał chodzić ja nie przypominam sobie z historii patrzą żeby, chociaż raz był na stadionie imienia Józefa Piłsudskiego, czyli dzisiejszym stadionie Legii no to zagadka, dlaczego naczelnik na ten stadion może miał pod bokiem nie, choć w no ale proszę mi wierzyć nie, dlatego że sportu nie popierał, bo w i on i mnie inni decydenci ze śmigłem n p. tuż za lata trzydzieste przechodzimy, owszem, popierali ostentacyjnie finiszowali sportowcom zwycięstwa w 19 20 ósmy roku Halina Konopacka zdobyła pierwszy złoty medal dla Polski w tych drugich igrzyskach, których startowaliśmy, a to przecież posypały się gra z depesz od różnych oficjeli zresztą wie pan sport stawał się na tyle popularny, że na różnych meczach, a przede wszystkim w piłkarskich hokejowych zjawiali się także aktorzy celebryci czy wie pan, że Adolf Dymsza uwielbia chodzić na Konwiktorską scenę Poloni i Sadlok z reguły na tych najniższych ławkach i wtedy podrywał się do góry, ale Polonia trzecia w ich o patologię służbowych Trybunał powtarzała po nim, ale mam wrażenie, że właściwie w dobrze się czuł wtedy, bo był rozpoznawalny w dno tak samo i mnie inni aktorzy dziennikarze sławni uwielbiam Kiepura, który też przychodził czasami na mecze, zwłaszcza tam u siebie w Krynicy albo w Krakowie są zdjęcia, gdy siadał na loży honorowej oglądając pojedynki hokeistów, a zatem sport naprawdę zaczyna być bardzo popularny tak na przełomie lat dwudziestych trzydziestych każdy zauważy może zakończyć karą boską właśnie, bo wspomniał pan o dziennikarzach, a więc coś miłego z z mojej branży Otóż znalazłem taką informację, że wystartowaliśmy również w taki właściwie zawodach sportowych, które potem oba zostały uznane za igrzyska zimowe olimpijskie w samo nikt nic, że Polacy się właśnie spóźnili na tamte zawody, ponieważ tam były jakieś problemy związane z dokumentami w i na otwarciu tych zawodów właśnie polską flagę niósł sportowiec, ale jedyny Polak, który właśnie w tym dniu szamani był dziennikarz Kazimierz Smogorzewski także dochód lub tak jak pierwszy chorążym polskiej ligi firm aż mgła w LM dziennikarzy historia polskiego spod jakiego sportu, ale zespół miał pan już o Halinie Konopackiej czy uczyć ludzie stają się rzeczywiście również takimi bohaterami narodowymi jak dzisiaj od czasów Haliny Konopackiej tak Otóż nie faktycznie stała się rozpoznawalna w całej Polsce była gdzieś tam w Brazylii czy w Argentynie jeśli pani tam powstał klub polonijny klub sportowy naszych rodaków o nazwie Helena w no jakoś można się nazwa Halina Konopacka Nord gdzieś ktoś jakiś nasz rodak w Oslo źle usłyszał na liście do serca miał nazwał tak na cześć tego pierwszego polskiego złotego medalu olimpijskiego pan mówił dziennikarzom o wkładzie dziennikarzy do tego naszego sportu Otóż warto podkreślić, że ten drugi złoty medal to Kazimierz Wierzyński poeta dziennikarz wydawca redaktor przeglądu sportowego to był człowiek bardzo mocno zaawansowany w literaturze i tak jak Pudzian poeta, bo wtedy w tamtych czasach dostawało się także złote medale za poezję za malarstwo, a zatem za dziedzinę w sztuce w sztuce na jej medale złote srebrne brązowe liczył się tak samo jak wyczyny naszych lekkoatletów na czyjeś oczy kolarz mieliśmy już stowarzyszenia sportowe związki w 19 3 2 roku podobno mieliśmy już 5 200 w towarzyszeniu sportowych 5 lat później już prawie 10  000 na co wskazywało rzeczywiście ten sport staje się nie tylko jakąś tam z pasją, ale też dla osób dużo mówić pewnego rodzaju błędną polityką państwa tak polityką państwa po zamachu majowym 19 2 7 roku z dniem 1 stycznia uruchomiona państwowy urząd wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego wiem, że to trudna ducha nazwa, ale działalność jakże z nami znakomita powiedzmy z pewnym uproszczeniem to było takie ministerstwo sportu państwowy urząd wychowania fizycznego przesłanie wojskowego nadawał fundusze poszczególnym klubom rozpatrywał ich wnioski pojawił się dotacje państwowe do sportów i tym oto sposób n p. nasza Warszawa od 19 2 7 roku przez następne 4 czy 5 lat wybudowała tyle obiektów sportowych co nigdy później ani wcześniej w historii swojego miasta nie ma o tym, że wtedy wybudowano stadion na Łazienkowskiej wtedy jeszcze przy Myśliwieckiej, bo z boku, bo wejście stadion na Konwiktorskiej Stali na Podskarbińskiej Orła w stadion Skry wykończono zaczęto budować stadion na wawelskiej wtedy właśnie ten stadion warszawianki czy nie Skry zaczęto budować akcji, czyli AWF dzisiejszy sale Inki na Konopnickiej no, więc jest całe mnóstwo obiektów mniejszych większych Jasiu przystań jacht nie mówi wioślarskich no i zrozumiano, że sport jest już bardzo ważnym stąd to hasło takie im więcej klubów sportowych i więcej stadionów basenów przy przystani w tym mniej będzie gruźlicy w szkołach i picia wódki i t d. tak dalej wiadomo było, że to jest alternatywa i z taką politykę, a to doprowadzi to bardzo pana zdziwię, bo nie tylko dla całego społeczeństwa, ale także i w resorcie więziennictwa w, czyli eksport również jako pomysł na resocjalizację właśnie to jest coś co jest kompletnie zapomniane dzisiaj mówimy o wielkich dokonaniach tak obok tych wielkich klubach czy o mistrzostwie w niezłe w 1 9 30 wzrok, gdy Polska Brazylia przegrała 6 5 to w kontekście tych mistrzostw świata w piłce nożnej, ale sport przez małe jest dekretem Stanisława cara zaczęto w 19 20 ósmy roku budować sale gimnastyczne w więzieniach tam, gdzie nie było funduszy na to to starano się przysposobić jakieś tam okoliczne pola budować stadiony po to, żeby więźniowie pod opieką funkcjonariuszy państwowych przysposobionych do prowadzenia zajęć ze więźniami uprawiali sport to rzecz niezwykła w Europie bodajże tylko będzie miała taki program być może za dziwimy słuchaczy tym no bo w Niemczech wiadomo, jakie były kary w związku Radzieckim jeszcze gorsza z interesem osoby ukarano ludzi, a tu resocjalizować Ano chciano z premedytacją z nich zrobić aniołów po odbyciu kary, a sport miał być właśnie tym czynnikiem resocjalizacji moich rzeczywiście poza tym wielkim sportem wielkimi nazwiskami warto może jeszcze zwrócić uwagę na organizowanie takich imprez, które miały, abyśmy się powiedzieli elementy kultury takiej masowej, ale w tym sportowym kontekstem marsz szlakiem kadrówki rowerowy bieg dookoła Polski no i już pojawia się też coś takiego co ma być elementem zachęcającym do uprawiania sportu do bycia aktywnym Państwowa odznaka sportowa z białym Orłem przyznawana za dobre wyniki w sporcie no i to co też jest istotne pokazuje jak nowoczesna była druga Rzeczpospolita, bo nie tylko przyznaliśmy przyznano wówczas toniemy, a wszelkie prawa wyborcze kobietom, ale również kobiety właściciel pojawiają w tym sporcie bardzo aktywni w takt ręce to jest wszystko w tym dokonaniem polskiego sportu ja pozwolę są to zawsze porównywać, że tym czym dla naszej gospodarki była budowa Gdyni magistrali kolejowej herby Gdynia plany budowy co pół tym dla życia społecznego była budowa i ich struktury polskiego sportu i myśmy to osiągać w wie pan pan wspomniał kilku imprezach takich sztandarowych czasami one trochę tak wrażliwi dzisiaj powiedziałbym infantylną ością był bieg Radzymin Warszawa tam z tego pola bitewnego pod Radzyminem Chin dobrze to był bieg sztafetowy bodajże 10 10 zawodników w sztafecie biegło polisie zamiast pałeczki to znów zmieni dostawał w woreczek z ziemią z pola bitewnego pod Radzyminem no trochę to taka naiwność, ale szlachetny cel no i faktycznie takie biegi cieszyły się popularnością no ale wspomnijmy też n p . tak profesjonalnie zorganizowanych zawodach głośnych Puchar Gordona Bennetta w balonach prawda to co ostatnio karton opisała zatem zawody balonowe, a my dzisiaj baloniarstwo to Niewiem czy traktujemy tak jak ja taki sposób, dlaczego okazji, a wtedy, owszem, pięknie pan zaanonsował ten temat, ale od niego zaczniemy trzecią część naszego dzisiejszego spotkania, bo teraz informacje w TOK FM 100 lat niepodległości, a zysk z kimś tam ponownie studzi dr Robert Gawkowski, z którym rozmawiamy o odradzaniu się sportu w odrodzonej Rzeczpospolitej no i właśnie w końcowej w wolnym w końcowym fragmencie drugiej części pan doktor wspomniał o tym, że polscy zawodnicy świetnie radzili sobie nie tylko w tych najbardziej popularnych znanych dyscyplinach sportowych czy dyscyplinach jak brzmi to dzisiaj dzieli olimpijskich, ale również i w dyscyplinach nieolimpijskich no może tak szybko warto przypomnieć, że właśnie dobrze nam się latało w pilot Bolesław Orliński 20 06 . roku przeleciał trasę Warszawa Tokio Warszawa 30 03. kpt Stanisław Skarżyński pokonał Atlantyk masz wielką i Wigura słynni na osi piloci zwyciężali wczoraj rzecznik międzynarodowych zawodach samolotów turystycznych, ale też mieliśmy te niezwykłe można powiedzieć sukcesy w sporcie balonowym, bo zwyciężali Szmyd w słynnych zawodach o puchar Gordon Bennetta wygląda to wspomnę o w o numerze karty to jest pewien znany kwartalnik, w którym jest bardzo tak obszerna relacja bardzo ciekawa spisana przez 2 naszych badaniach, że płk por. Stanisława Brańka i kap. Antoniego Janusza, którzy właśnie w tych zawodach startowali w sierpniu 19 3 6 roku można do nas napisać na adres dla was małpa to krok, a FM i kilka egzemplarzy kwartalnika karta, w którym właśnie jestem artykuł w balonie rada można będzie wspaniałe wspomnienia poczytać także zachęcam do pisania do nas, a wracamy do naszej rozmowy w tak jak powiedziałem na koniec lat pierwszej części, że rozumiem, że w Polsce rozwinęło się szczególnie podium Józefem Piłsudskim w piłka ręczna, czyli Szczypiorniak i gorsze mówi, że to właśnie w tym obozie internowania po odmowie przysięgi polscy żołnierze właśnie w Szczypiornie zaczęli grać szczypiorniaka i tak się narodziła piłka ręczna Atu sport balonowy i rzeczywiście niezwykłe sukcesy, bo my obok Belgii Stanów zjednoczonych znaleźli się w gronie tym elitarnym państw, które zdobyły Puchar Gordona Bennetta na własność lata był wtedy takim taka reguła, że jeśli ich trzykrotnie wygrywa pod rząd ten Puchar no to wtedy na własność idzie prawda nie do 30 03. roku w Chicago jak, że pani tam też, że Hynek Izmir Buczyński na balonie w balonie Kościuszko wywalczyli po raz pierwszy ten tytuł i oto jakaś była radość 30 04. roku Puchar Gordona Bennetta zawody przyjechały do Warszawy mieliśmy to możliwość wtedy już gościć wszystkie inne załogi powtórnie znów sukces tym tym razem Hynek i po maski 2 naszych wielkich Aarona autów, gdy po raz drugi zdobyliśmy ten tytuł no i od 19 3 5 roku po raz trzeci w zawodach, ponieważ poprzednie zawody wygraliśmy w związku z tym to uraz na polu Mokotowskim te zawody się odbywały i i cała Warszawa wychodziła dosłownie, żeby obserwować zawody, bo jeśli po raz trzeci wygra Polska załoga Lotto wtedy Puchar Gordona Bennetta jest naszą własnością no i stało się to co Berczyński i mniej, bo też Pomaski na Polonii drugiej tak się nazywał ten balon wywalczyliśmy Puchar i oto jest naszą własnością, gdy sprawozdanie, które pan przytoczył, których karta wydrukowała to mniej sprawozdanie z kolejnych zawodów 30 06 . roku obaj nasi wspomniani przez pana piloci nie jesteś dobrym czy Antoni Janusz mieli dowód byli jednymi z faworytów, a życie jest niesamowita, dlatego że wiatr powiał Michael Herbich jednak granicę wschodnią i tam samemu nie lada dyplomatycznych zabiegów, żeby to trzeba przypomnieć słuchaczom był związek reżysera filmowego jest ich zrealizuje ostatni związek wyraził tego waloru w na dogadanie się i baloniarze posunęli dalej chętnych prawie gdzieś tam po Syberię w gdzieś tam pod Archangielsk dokładniej to tam wylądowali wylądowali w lasach gdzieś indziej nie było żadnego w GM Dynów żadnej siedziby ludzkiej przez kilka dni błądzili i właśnie w tych momentach powstaje ten opis ich podróży, kiedy nie są pewni czy w ogóle dojdą do takiej siedziby ludzkiej, a tu w 2 w Polsce uznawano ich przez jakiś czas zaginionych no i odnaleźli się jakaś była radość, chociaż nie wygrali tych tego od tych zawodów o puchar Gordon Bennetta zdaje się Belgowie wówczas dostali no to jednak okazało się, że przeżyli strona radziecka jak trzeba zaopiekowała się naszymi Arena autami wsadzono ich pociąg toczy się pod odpowiednią dyskretną opieką i w rejs po eskortowany aż do Petersburga do Moskwy zdaje się w listach to dopiero do polskiej wrócili równo w trochę jak bohaterowie, bo wrócili z nieznanego nam świata na listach to jest też o tyle nowa żaby sympatyczne, bo rzeczywiście w tym opisie moment, kiedy oni spotykają tych pierwszych ludzi na swojej na swojej drodze to jest to przecież są żadni właśnie oficjele tylko jak byśmy wzięli zwykli ludzie i spotyka sporo jak i serdeczności także to dowód ten kolejny dowód na to, że właśnie w tej relacji międzyludzkich to wcale nie musi tak wyglądać jak w relacji międzypaństwowych właśnie tam jest stąd taki fragment, że niektórzy z tych spotkanych to już tam drugie trzecie pokolenie mieszkają właśnie w tych lasach gdzieś tam po tym, marsz angielski okazało się, że ich filmy w prowadzi do Oviedo byli Polacy chcą polskości ich nazwisk i dobra data ci komentatorzy rzucało w oczy, a w 1 przypadku był eks żołnierz armii czerwonej, w który chwalił się tym, że się w był w obozie jenieckim w Strzałkowie przez Polaków przetrzymywanych po tej nieudanej nie mniej ofert zwiększyła szansę zostać wzięty do niewoli pod Warszawą pojechał do Strzałkowa mnie w obozie jenieckim być był na ich nietrzeźwi, a pan sobie relacje od strony Żoliborza dozwolonych z siedzenia w Strzałkowie zupełnie przyjemnie wspominała w te momenty pobytu w obozie jenieckim co dla nas jest też zresztą pewnym znakiem, że chyba jednak z metra nie było aż tak nie była to aż taka groza siedzi w Polskim obozie jenieckim w dno jeziora zachęcam do sięgnięcia do karty możemy to ułatwić jak wspomniałem w tym, którzy zechcą do nas napisać możesz ze względu na ten dzisiejszy mecz powiedzmy 2 słowa o tej piłce nożnej czy to jest rzeczywiście dyscyplina, która chyba tak jak dzisiaj jedno, pomijając może w momenty Małysz Omanić czy potem z tą Homo ani w to była dyscyplina właśnie najbardziej popularna 3 3 3 najwięcej dziś interesowało czy budziło najwięcej na więcej emocji również, że w relacjach międzynarodowych pierwszy mecz rozgrywaliśmy z Węgrami i przegraliśmy 1 0, żeby było gorzej w Krakowie był rewanż i przegraliśmy 3 0 Motak 3 0 faktycznie nie pan ten wyjazd do Budapesztu pod koniec dwudziesty pierwszego roku w grudniu to tutaj na boiskach, bo w Polsce się przestawało grać gdzieś tam z końcem listopada z PiS po jakiej takiej czy tygodniowej przerwie młodzi piłkarze otrzymali ofertę, że mogą pojechać w pierwszy międzynarodowy mecz nie wynik 1 0 to co pan powiedział uznano za Polski sukces w znaku życia bronił się do Janeiro przykład kiedyś przegrali w lewo nocą Sophia Loren Elizabeth strzelił krążek mniejszy sukces to był w tym meczu Cracovii także 3 0 przegraliśmy na alei już następny mecz ze Szwecją bodajże czwarty mecz z rzędu w Sztokholmie pierwsze nasze zwycięstwo 2 1 Godzisz wspomnieć, że Józef Klotz strzelił tą pierwszą bramkę historyczną z karnego podaje, że dwudzieste któreś minucie no jest pierwsze zwycięstwo wreszcie w jeśli tak powspominamy te dawne pierwsze spotkania piłkarskie to nie rzuca się w oczy to, że tych meczów międzynarodowych było całkiem dużo 5 6 spotkań rocznie tyle tych międzynarodowych spotkań graliśmy przeważnie przeciwnikami po mnie reprezentacji Polski to była nie jest łatwa Estonia Rumunia bardzo często bodajże 11 × graliśmy z Jugosławią to tak w kontekście Chorwacji w dzisiejszych badań już wtedy z Chorwatami graliśmy tylko, że w Horwath tani bar Wach i Gosławski też państwo, które powstaje po pierwszej wojny światowej prawda jako agenta właśnie na to, żeby wlepić te Bałkany w jedno państwo Węgrzy z Węgrami jeszcze dogrywać, a więc popatrzmy łatwo zobaczyć to są nasi sojusznicy także politycznie Rumunia Jugosławia i Łotwa no to właśnie te państwa, z którymi należało grać można było grać i stąd korzystaliśmy bardzo często się z tymi reprezentacjami spotykaliśmy przy okazji nos taką łatwo przystanie łatwo było grać, bo przewidywalny był wynik to raczej wyjdzie nam gorzej jeśli się spotykaliśmy z Węgrami faktycznie Madziarzy przeraźliwą Lwów tak jak w Krakowie na 3 0 czy nawet tak ten pierwszy mecz na mecze z Gocławia na zjeździe osławioną były o tyle ciekawe dla nas, że to 30 07 . roku to był pierwszy nasz mecz nie widać pierwszy taki, gdy z szansą na zwycięstwo mecz eliminacji do mistrzostw świata to właśnie teraz aż o szansie zdziwiłem, że dokładnie 5 czerwca więcej na dno 30 08. roku był nasz debiut w mistrzostwach świata, a więc mieliśmy 8 rocznicę no tak tak tak ich o tym nie wspominano może dobrze po tym, jak wyszło w końcu w tym w tym roku chętnych, ale to było 80 rocznicę debiutu polskiej reprezentacji znaliśmy się na mistrzostwa świata rozegraliśmy 1 mecz Brazylia 6 5 przegrany no ale druga eliminacyjne, a to trzeba było rozegrać 2 spotkania z Włocłavią ten pierwszy mecz sensacyjnie trochę wysoko 4 0 wygraliśmy tu w Warszawie pojechaliśmy do Zagrzebia już raczej pewni tego, że nie przegramy 5 0, a faktycznie przegraliśmy 1 0, ale awansowaliśmy dalej no i ten dramatyczny mecz tak często wspominany z 4 golami Wilimowskiego ten piąty gol strzelony przez Fryderyka Sielska Niemca naszego naszego mięsa z Poznania od jedno w sam Wilimowski zresztą też noś Ślązak chyba tak byśmy go określili na innym coś co uznano za kolejną porażkę nasze zwycięstwo tak możesz, więc taką dobrą drużyną w nowości MSW aż 2 godziny no i tak się pojawił uznał już po tej stronie drugiej, czyli brazylijskiej słynny Leonidas da potem nawet tam mówiono, że on grał na bosaka co oczywiście, bo nieprawdą, ale zawsze przy takiej okazji powstają jakieś jakiś mit w pomiarze rozpoczęły udział w audycji również od informacji, że mieliśmy drugie wielkie sportowe wydarzenie uszami na miłośników tenisa, więc finał kolejnego turnieju wimbledońskiego to może jedno zdanie jednak powiedzmy Jadwiga Jędrzejowska tak na święta nasza tenisistka nie wychowani cała AZS -u Kraków zaczynał w ten sposób, że była taką biedną dziewczyną od podawania piłek, ale nie należała do tego establishmentu, który grał w tenisa nie była Safety urodzoną tak jak wspominano, że są one Dębińska, a szermierki w tonach ratusz tenisa znakomicie i myślę, że w tenisa ziemnego i było działanie w szermierce fakt czasem narciarstwo było jej pasją pani córki premiera Band miejski no ale Jadwiga Jędrzejowska podawała piłki czasami zdarzało się, że ktoś na ten kort nie przyszedł w wtedy nie trzeba było szukać przeciwnika moi to właśnie ta nastoletnia dziewczyna po raz pierwszy żakiety zaczęła grać okazało się, że miał niebywały talent w 19 3 3 roku zaproponowano jej przejście do prawie zawodowej ligi warszawski, która zaczynała być nowością w tej materii, traktując zawodników jak mnie naprawdę tak dający możliwość trenowania w sposób prawie, że zawodowcy jedno in Jadwiga Kędzierska przyjechać do Warszawy tutaj pracowała w sklepie i praca polega na tym, że ma zachwalać rakiety nie powiem, jaki firma ta firma istnieje dzisiejszego dnia no i nagrody pracowała tylko 4 3 6 godzin na kolejne 2 godziny była zwalniana trening i sam pan rozumie, że to dawało jej możliwości trenowania w nas zresztą pracowała w sklepie jak była w Polsce, bo przede wszystkim podróżowała po świecie była cenioną rakietą no, wygrywając są czy też mieszczącą się w finale i uznawania zdarzenia, ale jej byłego majora przykład ważnie będącą 1 z najlepszych rakiet europejskich to jeszcze, bo jest już na koniec dobrych zamknąć ten temat sportu w okresie międzywojennym, choć rzeczywiście pan przed chwilą wspomniał o narciarstwie no to wiadomo też wspaniałe nazwiska z tamtego z tamtego okresu i pewnie wiele wiele rzeczy już po pominęli w Alejach wiele klubów na dzisiaj się głównie kojarzy z jakimś sponsorem albo jakąś firmą, która głównie finansuje często nawet w nazwach klubów pojawiają się właśnie nazwy tych firm jeszcze w PRL-u często mówiło się o klubach sportowych, że mają jakąś afiliacje podporządkowania pod, a to milicję tak jak kluby Gwardii, a to właśnie pod wojsko jak jak Legia jak było w okresie międzywojennym no tak, że istniały takowe kluby policyjny klub sportowy wreszcie był w każdym większym mieście, zwłaszcza na Kresach, a więc tutaj wyczuwamy, że delikatnie administracja działa, żeby tam właśnie taką formę sportu uaktywnić mnie tutaj była z porad domena polityki Otóż bardzo często przy formacjach politycznych tworzyły się kluby mówimy, zwłaszcza początku lat dwudziestych należy, że pan niczego teraz nie podpowiada jak broń Boże myślę, że będą dobrze, że dzisiaj na arenie sportowej nie ma klubu PiS-u po PSL -u SLD praw dla różnych formacji politycznych na politykę dla polityków, a nie dla sportu, a przed wojną tak właśnie było ich tyle oto sposób pierwszy sekretariat Skry Warszawskiego Marymontu mieścił się w Polskiej partii socjalistycznej narodowa demokracja miała wpływ na Towarzystwo gimnastyczne Sokół w AZS był w rękach właśnie narodowej demokracji podobnie kolor na, ale jest po drugiej stronie bieguna była warszawska Polonia, która raczej tą lewica sanacyjną to ta grupa, która wspierała ten klub, a więc taki był podział i wtedy łatwiej zrozumiemy, jaki przed wojną był podział kibiców no zgodnie z tym planem socjalista dopingował Skrę Emdek dopingował swoich kluby Sokoła przede wszystkim na ich tutaj było takie zarzewie, gdzie można było niebezpiecznie poczuć się na stadionie w nawet chyba komuniści mieli zdążyli mieć tak, zanim ich Stalin rozwiązał trzydziestym ósmy po myśli pan taki trochę zmieni dalej zwanej wersji klubu Lauda faktycznie nie odegra żadnej roli w w Polsce natomiast przez lata PRL -u w Ulm słychać było mało liderki w wielkości niesamowitej proszę mi wierzyć to było zgromadzenie młodzieży zupełnie zdezorientowany działało ledwie przez 2 lata 20 05. roku przez komisariat rządu zostało rozwiązane ci młodzi chłopcy szybko znaleźli miejsce w innych klubach często zresztą zupełnie innej od innej ideologii bardzo dziękuję za te wszystkie inne bardzo ciekawe informacje pan dr Robert Gawkowski był z nas dziękuję bardzo państwu również dziękuję za uwagę dziękuję Pawłowi Wiśniewskiemu, który program przygotował za chwilę informacje po niej wywiad pogłębiony, na które zaprasza Anna Wacławik Orpik Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA