REKLAMA

Czy Stefan Starzyński wygrałby dziś wybory na prezydenta Warszawy?

Data emisji:
2018-07-16 12:00
Audycja:
Studio Plac
Prowadzący:
Czas trwania:
16:59 min.
Udostępnij:

Karolina Głowacka rozmawiała z Grzegorzem Piątkiem, varsavianistą, krytykiem i badaczem architektury, autorem książki "Sanator. Kariera Stefana Starzyńskiego". Rozwiń »

Gość audycji Studio Plac opowiada, jakim człowiekiem był ostatni przed wojną prezydent Warszawy: jakie były jego poglądy polityczne, na kwestie światopoglądowe, czy religijne? Jak wyglądała Warszawa przed wojną? Do czego dążył Stefan Starzyński na swoim stanowisku?

Grzegorz Piątek stara się również odpowiedzieć na pytanie, czy gdyby teraz Stefan Starzyński startował w wyborach na prezydenta stolicy, to miałby szansę na zwycięstwo? Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Karolina Głowacka przy mikrofonie, to jest podcast z cyklu Studio plac, a w naszym studio Grzegorz piątek, dzień dobry, dzień dobry, znany varsavianista, krytyk i badacz architektury i również autor głośnej książki "Sanator" o Stefanie Starzyńskim I dzisiaj właśnie zmierzymy się z tą legendarną postacią, z legendą samego Starzyńskiego. Ciekawa jestem, czy Starzyński, z jego temperamentem, stylem bycia, tempem pracy, przeniesiony do teraz, 2018, kilka tygodni przed wyborami, wygrałby wybory? Rozwiń »
Myślę, że miałby dużą szansę może musiałby jeszcze przyspieszyć tempo, ale na swoje czasy był człowiekiem działającym bardzo szybko energicznie bardzo stanowczym zorientowanym na na efekty na cel i nie przebywającym w środkach także i cholernie pracowitym na co wszyscy zwracali uwagę, że tak takie same pracowitości wymagająca dniem od podwładnych dlatego myślę, że miałby wielką szansę, bo przecież kampania to jest bardzo ciężka praca 

Czy byłby medialny, bo przystojny raczej nie?

Przystojny nie za bardzo, ale od czego styliści na pewno był bardzo elegancko ubrany to się to to też wszyscy podkreślali, że był świetnie obszyty jak się wówczas mówiło, więc na wygląd na pewno zwraca uwagę oczywiście obrazki jeszcze nie miał aż takiego znaczenia wtedy jak jak dziś, ale ta cywilizacja obraz Kowal już zaczynała były magazyny kolorowe i coraz lepsze zdjęcia w prasie także zdjęcia też miały u waga 

Natomiast o wiele bardziej oczywiście liczyły się pismo gazety radio i myślę, że list tego Radia też pamiętamy te są ostatnie oczywiście miesiące tygodnie, ale to jest coś co jest elementem jego legendy 

Tak, w radiu pamiętamy co trzeba na żywo Otóż mało, kto pamięta, ale znacznie ze swoich żarliwych przemówień wygłaszanych podczas kampanii wrześniowej podczas obrony Warszawy w warszawskiej rozgłośni i wtedy wtedy objawił się jego talent medialny można powiedzieć przedtem czytał z kartki głównie gotowe przemówienia raz tutaj musiał pod wpływem chwili te przemówienia szybko notować korzysta z takich luźnych notatek i rzeźby nie emocje były autentyczne emocje były bardzo autentyczne i on wprowadził do polskiego radia nieświadomy zupełnie do niego zamierzony efekt taką nową jakość wtedy radio było bardzo wystudiowane nienaganna dykcja teksty napisane sprawdzone on mówił nasz wolny jak taki reporter wojenny, który nadaje z ruin i mówił właśnie bardzo emocjonalnie, powtarzając się, robiąc błędy językowe to było bardzo autentyczne i to był autentyzm, którego mediach wtedy w ogóle nie było i to, pomijając czy całą grozę sytuacji na pewno też spowodowało, że ludzie tak bardzo mu wtedy uwierzyli, że stało się tak bardzo w tej roli prezydenta walczącej Warszawy wiarygodny

Trzymając się tego pomysłu, że oto Starzyński kandyduje w 20 18 roku to z jakimi hasłami, gdy poszedł, jakie były jego poglądy polityczne?

Poglądy polityczne Starzyńskiego były i są do dzisiaj dla mnie nie ma napisania tej książki i przebadania postaci zagadką, dlatego że reprezentował grono polityków piłsudczykowskiej, którzy programowo programowo brzydzi się tak z deklaracjami ideowymi czy doktrynami politycznymi oni zachowywali się, jakby ich program był obiektywnym programem rozwoju modernizacji czy badania w celu zadania w leczyć, bo takie bardzo technokratyczny hasła lanie asfaltu, którego było bardzo mało wtedy Warszawy sadzenie drze w budowa szkół także nastawienia na pewno na podniesienie jakości życia także dla zwykłych mieszkańców to na pewno to jest coś jeszcze dzisiaj Starzyński startował bez w wyborach, ale bez jeśli chodzi o kwestie światopoglądowe jest zupełnie przezroczyste to znaczy n p. był zmieniłby zdanie po to, żeby móc się drugi raz ożenić także tutaj tu katolicy tacy ortodoksyjni mimo to za złe, ale też jak trzeba chodzić pod rękę z biskupami tak samo kwestia stosunku do Żydów nie był nigdy takim antysemitą wojującym ale kiedy trzeba było w kampanii wyborczej pod podbić wątek takiego egoizmu gospodarczego, czyli kupujmy u swoich popierają polskie polskie pensje otrzymują z surowym to to też takie hasła wysuwał także technokrata, który w kwestiach światopoglądowych czy kulturowych wybierał hasła wybierał poglądy trochę pod wpływem chwili, ale bardziej urzędnik czy polityk urzędnik przez większość życia, który z ostatnich latach, kiedy został prezydentem Warszawy potrafił być bardzo zręcznym politykiem cały czas Starzyński 20 1 8 przylatuje tutaj powiedzmy rozgląda się i co jest bardziej przerażony tym ile miałby do roboty jako prezydent czy wtedy w latach trzydziestych to co się działo w Warszawie to ile było wyzwaniem było tak naprawdę większe, chociaż Warszawo terytorialnie była mniejsza myślę, że cala wiele celów, które wtedy stracił Starzyński sobie wyznaczał został osiągnięty w międzyczasie tak na pewno musiałby wynaleźć inny problem rozwiązania no bo mamy mamy bulwary, o których marzyły, który zaczął budować mamy szerokie ulice arteria, które wtedy prawie zupełnie nie było mamy sprawną komunikację publiczną, którą za, którą się dopiero zabierał, chociaż miał kontrowersyjny jak na nasze czasy pomysł likwidacji tramwajów, bo wtedy za tramwaje były uważane za przeżytek i chciał wprowadzać autobusy wy też hałas wały okrutnie hałasował okropnie blokowały ruch samochodowy, ponieważ nie było wydzielonych torowisk tylko tak jak na starych ulicach Krakowa n p . teraz, gdy dziś jeździły po jezdni razem z innymi pojazdami to, że tramwaj był uważany za za taką zawalidrogę, którą trzeba pożegnać mamy wreszcie 1,5 m metra bus linii metra, które Starzyński wreszcie budować także wiele z tych punktów po wielu 1 0 latach zostało osiągniętych myślę, że na pewno byłoby mu bliskie hasła zarządzania miasta, bo tutaj mamy jeszcze sporo do zrobienia na pewno estetyka, bo na to też bardzo zwraca uwagę wyremontował fasady choćby fasady miejskich budynków po to, żeby miasto była mniejsza remontował główne place także, że tak kwestie estetyczne i środowiskowe dzisiaj by najbardziej zaprzątały oraz kwestia mieszkaniowa, która w, którą ma wtedy była, w których związanie się, bo poza zasięgiem miasto natomiast teraz miasto ma o czym mogą mieć narzędzia, żeby budować mieszkania komunalne i t d. rząd za to zabrał, a takie względy higieniczne sanitarne w jakim stanie wtedy była Warszawa Warszawa była w opłakanym stanie to znaczy w wiele domów nie miała dostępu do teraz nie przytoczę z głowy konkretnych liczb, ale Doda ani do Wodociągów ani do gazu ani do kanalizacji nawet do prądu czasami i toteż była jego wielka zasługa że, że te statystyki poprawił, że wielu warszawiaków podniosło standard życia, chociaż trzeba przyznać, że działo to głównie na nowych dzielnicach wtedy Śródmieście i dzielnice północne, czyli późniejsze gęsto Muranów był najbardziej zaniedbane pod tym względem Sanitarno infrastrukturalnym i w bardzo trudno było w tych starych dzielnicach wtedy coś zmienić, ponieważ w prywatnych właścicieli i t d . tak dalej, a natomiast w nowych dzielnicach Żoliborz Ochota Grochów i t d . tak dalej budowana już wg nowych standardów i dzięki samemu choćby przyrostowi tych nowych budynków czy nastąpił wtedy lawinowo w latach trzydziestych te statystyki się bardzo poprawiły i ludzie, którzy tam zamieszkali zamieszkali wreszcie w nowoczesnym budownictwie to po napisaniu tej książki sążniste jej znakomitym researcher po zapoznaniu się z tyloma dokumentami jak go oceniać jako urzędnika z perspektywy tych lat, a jego cenę wtedy na pewno dzisiaj możemy go oceniać lepiej, ponieważ nie widzimy czy jest już dla nas dla nas mniej istotny kontekst polityczny w 2 sam fakt, że był remont prezydentem komisarycznym narzuconym przez rząd, że był takim bulteriera można również, którego rząd sanacyjny spuścił ze smyczy tej Warszawy, żeby zrobił porządki wyborów nigdy nie wygra wyborów nigdy nie wygrał tylko był gol przyniesione w teczce można powiedzieć i nie chodziło tylko o to, żeby Warszawa była lepiej zarządzana rządowi czy, żeby swoją katastrofalną sytuację budżetową naprawiła, ale też chodziło o to, żeby Warszawa, która nigdy już czeka mnie była, o czym dzisiaj nie pamiętamy przychyla szczególnie w tej równie popularna, bo lewica endecja sympatię warszawiaków były bardzo podzielone ambicją Piłsudczyków było, żeby Warszawa wreszcie wziąć zdobyć, ponieważ nie udawało w tych wyborach to rozwiązano samorząd i wprowadzono żadnych historyczne dlatego ja mam takie obawy, kiedy wiele osób również polityków powołuje się na postać marszałka FOT k po te klimaty nie zawsze są takie sympatyczne tak o mnie też to drażni niepokoi, bo w tęsknocie za Starzyński jest tęsknota za takim oświeconym zamordyzm w czasie zaznaczył też nie mówiąc ładniej, że ktoś wreszcie przyjdzie jej zrobi porządek jest w tym też trochę tak nie dojrzałości Obywatelskiej czy politycznej czekamy, że zawsze się czeka na to aż ktoś przyjdzie ktoś załatwił to załatwi za nas sprawy Anders śladem konia nie wybiegać ze Słupska wrócić PZU kochamy takie postaci droga ktoś przyjdzie zrobi nas nas bawi i Starzyński wypełnia trochę taką emocjonalną lukę taką tęsknotę za ulice, które w surowym ojcem który, który zrobi porządek, ale też zaopiekuje, ale cieszy też odnosi właśnie do całego takiego wspomnienia Piłsudczyków samego marszałka prawda, że to psy po ich, że ostro i pod wąsem powie coś mocnego w obrazie n p. kogoś już tak wszystko będzie poukładane Świerzyński też na obrazie kuźnię obrać Nerona, że zebrania w ratuszu to są kąpiele błotne potęg potrafiło zmieszać z błotem także on bardzo umiejętnie balansował między takim wizerunkiem opiekuńczego ojca miasta na trasie do surowego ojca, który potrafi przełożyć na sprawy osobiste sam był ojcem sam nie był ojcem tu chyba chodziło o wódce świadkowie epoki są bardzo dyskretni, ale ale, ale chodziło pewnie też kwestie dla niepłodności czy czyjeś zdolności do posiadania dzieci jego żonę Paulinę, która w końcu tuż przed wojną umarła na nowotwór, ale też tych okolic kobiecych nawet nie wiemy dokładnie co to było, bo tak dyskretnie się wypowiadano Skorży był to nowotwór Paulina była drugą żoną Starzyńskiego pierwszą poślubił jeszcze jako młody chłopak w regionach poślubił inną legionistę, ale ta to małżeństwo długo nie przetrzymała go porzuciła i przez parę lat był sam i poznał Paulinę Paulina z taką postacią dość tajemniczą, która prawie nie istnieje we wspomnieniach wspomnienia z epoki, która ewidentnie nawet nie pełniła takiej roli pierwszej damy w dzisiejszym pojęciu, która to tam, gdzie udzielała się role społeczne albo bardzo mało widoczna o wiele mniej niż niższy niż n p . Mościcki cieczy czy Piłsudska i wiele innych żon sanacji ona raczej zajmowała się domem i występuje jako taka taki dobry duch w życiu zapracowanego mężczyzny niewiele bardzo nie wiem to zmierz się z tą legendą, która oczywiście urosła w czasie kampanii wrześniowej tych przemówienia, których mówiłeś na początku radiowych i dramatycznego końca samego startu niskiego, więc pytanie jest takie niczyjego pośrednictwa w czasie okupacji wynikała z niezłomności logistyki wewnętrznej czy może z tych inne korzeni jako legionisty, a może, by inaczej się druga nie dało w tamtym momencie został tą legendą w przypadku wszystko po trochu wszystkie odpowiedzi Airbus składają się da nam na prawdziwy obraz z 1 strony było niewątpliwie zachowane bardzo z takiej żarliwej patriotycznej tradycji, czyli był wychowany na romantyka przez matkę potem potem cała ta szkoła Legionowa, a wcześniej konspiracja były niewątpliwe patriotą, ale z drugiej strony nie miał wyboru został postawiony przez rząd, który ewakuował się z Warszawy na wschód przed zadaniem dbania o to, żeby miasto funkcjonowało w miarę normalnie w trakcie oblężenia przez Niemców i żeby cywile pomagali wojsku Jerozolimę kazano Zofią kazano zostać tak to był rozkaz osa w pierwszych dniach września trzydziestym dziewiątego roku był bardzo zagubiony nie wie, że właściwie co ma robić w tej nowej sytuacji nie nie dostał leki sprzeczne instrukcje tu nie ma, więc dziwić wszak zgryźliwie w takiej sytuacji postawiony w co prawda i wreszcie, kiedy jest, kiedy 06 07. września rząd zaczął się ewakuować kazano mu zostać i bronić czy pomagać wojsku bronić bronić Warszawy także nie miał w zasadzie wyjścia został po prostu wyznaczona do tego, żeby być najwyższym cywilnym urzędnikiem w Warszawie, który dba o to, żeby woda była w kranach i żeby cywile pomagali wojsku natomiast z trzeciej strony niektórzy brzydko mówię spełni się w tej roli znakomicie to muszą oddać obejrzeć to był jego wybór też trochę już teraz nieważne czy to był jego wybór czy to była jak duża w tym było przekonania ile poczucia obowiązku trzeba przyznać, że to była taka sytuacja życiowa, która taki niezwykle brutalne test życiowy, który o spełniona na szóstkę jak ginie w Virginia już po kapitulacji Warszawy jeszcze przez parę tygodni pełni funkcję prezydenta Warszawy pod administracją Niemiec pod okupacją niemiecką ściera się próbuje jeszcze parę spra w załatwić n p. zabezpieczyć finansowo urzędników którzy, który grozi zwolnienie czy rozdzielić rad miejskich pieniędzy na remonty po obu zasiadła w 10 % zniszczona w wrześniu, o czym dziś nie pamięta, bo potem dostał o wiele mocniej liczona i w końcówce aresztowany przez gestapo i znika stare pale poszlak tylko wskazywała na to, że jest dziś w warszawskich więzieniach podziemie próbuje go namówić do ucieczki z więzienia, ale w końcu kontakt się urywa dopiero niedawno na szczęście podczas pisania mojej książki i ten wykonał prace śledczą do końca Zambia i spośród wielu hipotezy, które krążyły po wojnie na temat śmierci Starzyńskiego udało się zweryfikować pozytywnie jedno widać, że zginął w Warszawie jeszcze 30 10 . roku prawdopodobnie w okolicach Bożego Narodzenia został w Warszawie uśmiercony i anonimowo pochowany nie wiemy, gdzie są jego szczątki nie wiemy dzisiaj nie odnaleziono także jest to śledztwo bez bez trupa można powiedzieć jest pomnik Starzyńskiego charakterystyczny takim nawet można, by wywodzić z rozmachem, ale może być coś lepszego przydało nie jestem fanem tego pomnika, który w latach dziewięćdziesiątych stanowili dla trzeba pracować w dal, gdzie Starzyński niby wyrasta z mapy przedwojennej Warszawy, a trochę wygląda, jakby mu krynoliny pod biało to jest dość wskazuje na Mokotów wskazuje na Mokotów, gdzie mieszkał w Niemczy docelowa rzeczywiście nie jest najlepszy projekt jest mniej, gdy jest to zły BIK jest to zupełnie w osiemdziesiątym roku powstał pomnik ładniejszy skromniejsze w ogrodzie Saskim dłuta Ludwiki nicią owej autorki syreny warszawskiej, która Starzyńskiego zeznała i to był pomnik realistyczny bar, za który pokazuje Starzyńskiego jako takiego zapracowanego urzędnika można powiedzieć, że więcej prawdy mniej symboliczne wiedzy prawnej symboliki i jest coś dać znaczące, że ten pomnik Zniczowi od razu spotkać zagrał tylko, że nie jest nie dorasta do do wielkości postaci jakoś się w dziesiątą więcej dostaw, choć sprzątnięte staną przed szkołą na Saskiej Kępie wstydliwie, a mamy ten pomnik na placu bankowym, który bardziej pewnie odpowiada wyobrażeniom pewnych osób potrzebą ochrony liczbie Starzyńskiego takim potrzebom emocjonalnym, ale nawet jest podobna do Starzyńskiego fizycznie i Grzegorz piątek varsavianista krytyka badaczy architektury autor książki senator Stefan Starzyński dziękuję bardzo dziękuję bardzo
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: STUDIO PLAC

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Uwaga, wiosenna promocja! Im dłuższy okres Dostępu Premium wybierzesz, tym większy rabat dostaniesz! 1 miesiąc 10%, 3 miesiące 20%, a 12 miesięcy aż 40% taniej!

KUP TERAZ - 40%

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!