REKLAMA

Ile demokracji w parlamentaryzmie? O gorszych momentach w 550 letniej historii Sejmu

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2018-07-16 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
51:50 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
China naszego spotkania poniedziałkowego wieczoru w radiu TOK FM Karolina Lewicka raz jeszcze dobry wieczór państwu i nasz kolejny gość prof. Tomasz Nałęcz Akademia humanistyczna w Pułtusku historyk rzecz jasna kłania się pani profesorze był dobry wieczór będziemy rozmawiać o historii polskiego parlamentaryzmu, bo chyba, zważywszy na ubiegłotygodniowe uroczystości w namiocie na placu Zamkowym w namiocie za 1 000 000 zł wszyscy zdążyli zauważyć się cała opinia Rozwiń » publiczna, że świętujemy w tym roku 5 50 lecie polskiego parlamentaryzmu wybrano rok 1 40 0 sześćdziesiąty ósmy jako początek Sejm piotrkowski, czyli pierwszy Sejm Walny Królestwa polskiego z udziałem posłów wybranych na sejmikach ziemskich niewiele to chyba uchwalono, a może nawet inni senatorowie Sejmie piotrkowskim, ale jednak to jest ten moment, kiedy wszystko się zaczęło czy pan profesor blokował były te początki polskiego parlamentaryzmu gdzieś indziej podejrzewam, że część Polaków, zwłaszcza starszych, którzy pamiętają uroczyste nowych bardziej uroczyste niż te z ubiegłego tygodnia obchody 500 lecia polskiego parlamentaryzmu to był rok 19 9 3 roku wtedy historycy byli dosyć zgodni, że pierwszy Sejm Walny pęd ku partiom przedstawicieli wyłonionych w sejmikach ziemskich zebrał się właśnie za początku panowania króla Olbrachta ja bym do daty nie przywiązywał tak wielkiego znaczenia no bo są wydarzenia jednostkowe co, do których nawet dziecko nie może dyskutować zmiennikiem będzie dyskutował, gdy miał miejsce bitwa pod Grunwaldem, jaki będzie dyskutował, kiedy miała miejsce, chociaż wiedeńska czy wiekopomne zwyczaj, ale początki parlamentaryzm to kwestia umów na mocy z nie to jest proces to jest proces i taki jak datą umowną jest data odzyskania przez Polskę niepodległości, czyli 1 1 listopada osiemnastego roku, jakie ironia losu chęć do specjalnego nie wydarzyło to był proces trwający już samowyzwalacz rzucanie władzą okupantów i ustanawianie suwerenne władze polskie tu proces trwający kilka tygodni od października do listopada roku osiemnastego podobnie Arthur ten proces kształtowania się polskiego parlamentaryzmu to było kilka dziesięcioleci i gmin i oczywiście można przyjąć to Date, którą ostatnio historycy uznali za właściwe są, chociaż jako historyk nie mogę się oprzeć pewnej refleksji, że tu być sami historycy, którzy 2 5 lat temu uznali, że inną datę startu były takie słupy milowe to przede wszystkim były przywileje szlacheckie, bo pamiętają skończył Polski parlamentaryzm tak jak się grupa Lotos w całej Europie, że w obliczu Zhou kłopotów z rządzeniem wszystkim ze ściąganiem podatków w tym przypadku to było ogromne sumy wydatkowane przez Kazimierza Jagiellończyka na wojnę z zakonem krzyżackim, ale podium rymowanki czy we Francji w obliczu kłopotów z rządzeniem, zwłaszcza ze ściąganiem podatków do tej pory absolutnie rządzący władcy dziś musieli porozumiewać z reprezentacją tych, którzy wtedy się uważali za jednych obywateli, czyli ze szlachtą i więcej się w tej władzy w zbywalne rzeczy jachty kolejnymi przywilejami a tym bardziej niezbędne było przedstawicielstwo, które będzie tą kupi mnie czy to wolny od Bugu bohaterskiego wyrażać jej na tej zasadzie to uzbierały się u siebie przedstawicielstwa stanu szlacheckiego wcześniej w obu poczynając jeszcze obiegi no mów prawdę od od pierwszych Jagiellonów, ale rzeczywiście już taki sformalizowany proces sejmiki ziemskie był wcześniej król poczynając od wsi od tych przywilejów jak uleczyć potem Kazimierza Jagiellończyka ograniczających prerogatywę władcy klub dogadywał się, że jak Tomasz Maleta sejmikach ziemskich czy prowincjonalnych Sejmu walnego nie zwoływał po tym, wygodniej się okazało, że w Będzinie i ustalać to z 2 trzymać go zjadł w 1 miejscu czasie lub przedstawicielstwem taki kwestia pragmatyzmu pojazd jest kwestia pragmatyzmu wypchnięty i ich też ważne było wyłanianie przedstawicielstwa, żeby były pewne reguły, żeby to przewidzieć przedstawicielstwo, które się zbierze jak w 1 miejscu w Polsce powiedzmy zresztą tutaj też jest pewien dysonans w tych obchodach na zamku urządzanych jak można obchodzić rocznicy władzy ustawodawczej w Polsce, a w po co odmieni się władzy ustawodawczej to jest przecież pierwszy element podziału władzy do czasu wyodrębnienia się Sejmu przedstawicielstwa w królu łączył wszystkie władz był władzą wykonawczą ustawodawczą GIS IW najwyższym sędzią, więc jak ostre tempo ten proces krzepnięcia władzy uchwałodawczej świętować na miejscu, które symbolizuje władzę wykonawczą, czyli Murawskiemu przejazd królewską inni też o tym w namiocie wszystko co zrobiono oczywiście po to, każdy, kto zna tych kuchnie parlamentaryzmu różne sztuczki, które dokonują one w Polskim parlamencie przez te kilka wieków wie zbyt mało to po to, żeby nie było pustej połowy sali sejmowej widać było zresztą fałszerstwo należy mieć też były puste miejsca lek. Mariusz Rumak był mały widziałem tej kadry klubu Góra 2 0 kilka miejsc oraz sali było nieobecnych prawie 200 polskich jest pytanie zresztą widać od razu jak to wszystko było grubymi nićmi szyte, kto dopuścił się na salę Sejmu, by zgromadzenia Narodowego bólu tym, że ten namiot łup przy całej takiej weekendowej tymczasowości, kto był miejscem posiedzenia zgromadzenia Narodowego tam nie było, że każdy wejść tam nie można wprowadzić wypełniaczy i jaka miała w jakimkolwiek zebranie w dzień dopisała frekwencja w ostatniej chwili zgonu uczniów czy Prokocim zatrzymano autobus miejski zaznaczono las Vegas zachowywał tak zatrzymano Tuszyński tam się chodzi tylko z legitymacjami poselskimi z autorskimi, więc jak wypełniony to sami więc, ale już moście kultury mimo kurtyny Miłosierdzia i wrócił do pierwszej pani prezes żałować, że nagle się w czwartej godzinie o słabościach polskiego parlamentaryzmu ani nie o historii tylko o tym jak sobie ten parlamentaryzm u nas nie radził w pierwszej RPA w drugiej RP jak nie radzi sobie w trzeciej RP i zapewne do namiotu także jeszcze wrócimy pod koniec naszej rozmowy powiedziała prof. Złoczew niż miało utrudnić jakieś dobre słowo GI dla rezerwowych, a z drugiej strony, czyli jest nie tylko historyka parlamentaryzmu, ale też byłem parlamentarzystą poza tym z polskim parlamentem z każdym takim znaczącym w życiu społeczeństwa państwo zjawiskiem jest to, że ono swoje blaski i swoje cienie koncentrować powiesił tak będzie mówić coś się go na 1 stronie tego medalu oczywiście kusili co będzie mówić o Chinach po to, żeby wyciągnąć z nich naukę, ponieważ historia lubi się niestety powtarzać, że już przywilej Koszycki przywilej nieszawski to są chyba w 2 taki pierwszy, który uczył się zresztą na lekcjach historii przywilej Koszycki 1 30 0 siedemdziesiątego czwartego roku żadnego postronny go przybysza starostą nie uczynimy, czyli urzędy nimi obejmować ci, którzy zamieszkiwali na danym terenie co w perspektywie oznaczało, że byli bardziej związani z ludźmi, którzy byli ich sąsiadami niższa z monarchą uczyli służyli swojej ziemi i swoich współplemieńców on, a nie odległy mu gdzieś tam w walkach Gowina Wawelu królowi zlokalizowanemu na przywileje nieszawskie, o których pan profesor już wspomniał czy Kazimierz Jagiellończyk przed bitwą z Krzyżakami muszą zgodzić się na to by bez zgody wręcz bolszewickich w takie testy w tym nie będzie zwoływał pospolitego ruszenia mam inne Józefem Siemiński wykładzie ustrój Rzeczpospolitej Polski historyk prawa pisał tak tak sejmik staje się warownię życia praw i przywilejów szlachty oczywiście tych przywilejów było coraz więcej na Sejmie w Radomiu 1 500 piątym roku, a nam nic nowego bez powszechnej zgody czy jakakolwiek zmiana prawna mogła nastąpić tylko za jednomyślną zgodą Sejmu czy wreszcie artykuły henrykowskie, które były już zobowiązaniem dla królów elekcyjnych spisane po śmierci Zygmunta Augusta w na Sejm elekcyjny 1 500 siedemdziesiątym trzecim roku inne przypomniałam te przywileje, ponieważ chciałabym zadać panu profesorowi pytaniem to jest rzecz pod rozwagę czy w pewnym momencie owo dzielenie się władzą ze szlachtą nie doprowadziło do tego, że król władzy został pozbawiony jest słynna koncepcja 2 ciał Ernsta Kantorowi czarze tłumaczą biologicznej politycznemu biologiczne, czyli swoje jest oczywiście są śmiertelną i polityczne, czyli to czym włada rzeczą rozporządzać w pewnym momencie właściwie król w Polsce był wydmuszką ta władza była nikła nie miał armii miał pusty Skarbiec Szlachta decydowała, kto tu mam tylko wątpliwość czy szlak Brdy zdrowo czy magnaterii czy magnateria, czyli bo, w którym ma pani rację w po udanych Anny w 10 0 kilkudziesięciu latach funkcjonowania polskiego parlamentaryzmu ja bym tutaj nawet nie akcentował tego szlacheckiego parlamentarzyści mu no bo wtedy nikomu do głowy nie przychodziło nigdzie w Europie homogeniczne nasze obserwacje tylko w Europie, żeby za obywateli, czyli tych uważa, że mogą leczyć z dnia data mogą decydować losy państwa ułożyć go kuli w zaroślach tu tak jak w starożytnej Grecji, którą uważam za ideał państwowym tylko wolni obywatele głównie go nie przyszło tylu uznać za obywateli niewolników, których znacznie bowiem, w których było więcej, bo na 1 niepracującego Greka musiało pracować tylko niewolników, zwłaszcza przy ówczesnym systemie pracy i ówczesnej wydajności pracy jej więcej nie krytykujemy tych demokracji żona Bartek ogrodniczą, bo tu też często właśnie modny takim inwestorem dzisiaj, a tu od 8 do 10 %, bo jeśli krytykujemy to te 8 80 % to cóż pamiętajmy, że bardzo długą białą w porcie, kiedy już o zrezygnowano z tego co jeść rosół pochodzenia szachy w szlachectwo to zrobiono najpier w na Zachodzie są w swym wzorem takiego modelu parlamentarnego ówczesnego związku w Brytania leku patrzymy na powszechność prawa wyborczego tylko wtedy 1 9 wieku to oni bardzo późno jeszcze w dziewiętnastym wieku dochodzili do tego progu 10 % populacji choćby, dlatego że nikomu do głowy nie wchodziły w życie z prawami wyborczymi obok obdarzyć kobiety jej to było związane z cenzusem majątkowym, a w gruncie rzeczy z płaconym podatkiem więcej ten model demokracji szlacheckiej w sprawdzał się przez około 2 sprawdzał się sprawdzą się właśnie od końca piętnastego wieku czy go teraz uważamy, że tu już są lata 60 15 tego wieku aż praktycznie był początek wieku 1 8 Nelson siedemnastego, kto wynaturzeń ten system Londynu, którzy obok materia, bo bardzo łatwo je z parlamentaryzmu uczynić wydmuszkę zostawić zapisy zostawić niby wszystko po staremu, a oddaje rzeczywiste decyzje w ręce wybranej grupy koterii, które często wręcz jak to w Polsce było kilkunastu ludzi i oni manipulując masami szlacheckimi byli oni w gruncie rzeczy uczynili ten Sejm rozgrywką usług dla opolan rozrywek dla swoich interesów i Turcy krytykują dziś i słusznie jest wybór starą Space szlacheckiej demokracji to jest demokracja zwyrodniała w czasach, kiedy Magda teoria zrobiła z niej wydmuszkę to co jest zresztą dlatego też inni bardzo doskwierała zyskiwał ten element w tych obchodach na zamku wielu tygodniach, że odwołują się do pięknych tradycji polskiego szlacheckiego parlamentaryzmu, jakby działo się tu robi to ludzie, którzy przekreśla jej to co było istotą tego parlamentaryzmu to znaczy ucieranie głosów szanowani i woli mniejszości jej to co nazywa się dzisiaj lub działaniem konsensus Aldi pra w do dzisiaj wiele organizacji międzynarodowych, gdyby nie być narażonym na opuszczanie przez ludzi niezgadzających się na kierunek działań obligacji tego tworu działa w sposób konsensualny, czyli zasadzie jednomyślności tak funkcjonował Polski parlament to jest to słynne liberum veto, ale przecież ta zasada homoseksualności czy wieku obowiązku lub potrzeby obowiązku utarczek głosu w z o udzielenie głosu polegało na tym, że brali pod uwagę głosy mniejszości interes mniejszości nie narzucam swojej woli istotą szlacheckiego parlamentaryzmu albo, chociaż powie 1 7, gdy nie zwyrodniały w wyniku presji magnackiej pychy to by było poszanowanie mniejszości pamiętajmy, że dyktatura większości, żeby wystarczyło, by się miało kilku posłów więcej chętnych w sejmie i można było robić hulaj dusza piekła nieba, a na straży tej reguły ucierania głosów stąd marszałek Sejmu na giełdzie marszałka Kuchcińskiego czy marszałka Karczewskiego, który już Międzynarodowego oni przyszli, by nic wspólnego z tym pięknym ducha już greckiego parlamentu rozmów, kiedy po polegał właśnie na szukaniu porozumienia nie na dyktaturze większości, bo prawdziwa demokracja także parlamentarna nigdy nie może się sprowadzić do dyktatury większości tylko musi to musi być system, który prawnie zwyczajem parlamentarnym swoją naturalną dylematy zagwarantowana pozycja Belki opozycja się pomija to rewolucja można popływać można w każdej sprawie przegłosować to oczywiście parlamentaryzm obumiera staje się wydmuszką DGP przez to wydmuszką w czasach obywateli, którzy manipulowali tym gronem jak ja sobie tylko chcieć, a pamiętajmy, że włamywanie się z rządowych no właśnie, że liberum veto powstało po to, on by w sytuacji, kiedy wszyscy będą się mylić znalazł się ten ostatni sprawiedliwa, bo jedyny sprawiedliwy, który krzyknie nie pozwalam choćby 1, ale oczywiście to mogło tu mogła być sytuacja w kraju Ano właśnie liberum veto głupot tu umowy musiał uciekanie głosu jak to mówiono mi wstyd po staropolsku, czyli szukanie porozumienia przy winie przy głosów wezwanie tylko tak tak długo debatowała no i tak się jedni drugim posuwali się, że na tej zasadzie uchwalano decyzję potem zwany ustawami włącznie z ustawą zasadniczą, czyli konstytucję tak zresztą powstała konstytucja marcowa, która go tak długo dyskutowano, że praktycznie została przyjęta zgodnie z większością przytłaczającej większości głosów do tego zgodną, że w ogóle nie, licząc głosów, by 17 marca dwudziestego pierwszy roku, dlaczego nie liczono, bo wszyscy mieli zaufanie do marszałka, że tam ludzie przez niego wyznaczenie, skąd u mnie jest niesłuszna w wyniku głosowania był marszałek, aby się ze wstydu pod ziemię zapadł w PiS-ie nagle okazało się, że PiS także rachunek nie zgadzam marsz marszałek musiał być muszą działać ponad interesem swojego obozu reprezentował cały Sejm w 1 3 60 ósmy roku pani prof. Jan Kazimierz rezygnuje z Korony polskiej, bo twierdzi, że niema mocy działania mocy sprawczej nie jest w stanie przeprowadzić się żadnych reform Annę mówił pan profesor, że właściwie tylko siedemnastego Payne na Sejm nie działa tak jak działać powinien, a 3 takim początkiem definitywnego końca to jest Sejm niemy z 1 700 siedemnastego roku, kiedy to marszałek pilnował, żeby nikt się nie odezwał to jest na pewno o znaczącą datą w dziejach w ogóle polskiej suwerenności było praktycznie w sensie stał się igraszką Oblatów po pierwszym zastosowaniu liberum veto to znaczy, kiedy po raz pierwszy 1 z posłów działający na usługach nawet laikom opłacony poproszono go płaconych konkretnie przez 1 z Radziwiłłów zerwał Sejm marszałek używał, że w sensie się rozejść co więcej uznał, że wszystkie uchwały przed liberum veto laski w sejmie podjęte są nieważne, bo wcześniej też zdarzały próby wykorzystania mechanizmu, ale wtedy właśnie, tym bardziej uciec rano odgłosy, a ten, który nawet miał ochotę krzyknąć liberum veto wycofał się z tego powodu, bo byłoby go bracia Szlachta nasza Szlachta się i prawda, więc roznieśli je i finansów praktycznie koniec tego funduszu wylądował wcześniej, ale ta ku takim przełomem jest po raz pierwszy skutecznie zastosowany na pierwszy polecenie 1 z magnatów działającego w swoim magnat z kim egoistycznym interesie nie w interesie Rzeczypospolitej użycie tego mechanizmu uczynienie go istotą tego mechanizmu to zwyrodnienie parlamentu spowodowało postępującą słabość całego państwo, bo każdy z Brodów mogę i ściągnął swoją stronę trochę jak w tej słynnej scenie spotu Warty Bogusław Radziwiłł mówi nic sobie Rzeczpospolita to posta w czerwonego sukna każdy ciągnie ku sobie prawdę bacząc czy mu tego rynku zostanie i to powodowało nie tylko anarchię w meczowej słabość międzynarodową Sejm nie miał tyle ma istotne znaczenie, że to jest przeniesienie tej czułości nagród międzynarodowych Sejm niemy to jest najważniejsze postanowienia Sejmu niemego polegało na tym, że gwarantem kardynalnych praw Rzeczypospolitej, czyli tego nie on był, który był rynkiem dla dom został Car Rosji praktycznie od 1 700 siedemnastego roku w sejmie nie ma go Rzeczpospolita była już protektoratem rosyjskim, gdyby przyjąć taką filozofię myślenia zgodnie, z którą PRL nie był po polskim państwem to zły, bo nie był suwerennym to praktycznie Polska straciła niepodległości przez pociąg już dawno trenowałbym 700 siedemnastym dokładnie w 1 700 10 05. było też kilkadziesiąt lat prawie wiek wybuchu wojny Polski już jako rosyjskiego protektoratu rozumiem, że jeszcze taką światłą szlachetną kartą polskiego parlamentaryzmu będzie Sejm wielki tak to był właśnie do przeja w sprzeciwu przeciwko temu i przekonanie, że uda się i próba takiego powrotu do tych dobrych tradycji parlamentarnej taktu, aczkolwiek już o tym z niezbędnymi korektami natomiast była był Broź też przekonanie, że nikt się siły międzynarodowej państwa zbudować bez siły wewnętrznej państwa, więc jeśli chcemy przywrócić pozycję międzynarodową Polski myślała trzeba walczyć to patriotyczna reformatorska część szlachty było strzałem w Rzeczypospolitą obdarzy ci normalnym zdrowym ustrojem, korygując zresztą wiele reguł tego parlament, bo starość papieskiego włącznie z tą zasadą jednomyślności 1 z najbardziej znaczących decyzji o 5 konstytucji 3 maja było zlikwidowanie biurowe, których usuwanie większością głosów wzmocnienie władzy wykonawczej było efektem tych dalsze magnackiej przyjmowania Rzeczypospolitej rządu przez obywateli kierowania się właśnie egoistycznym interesem, bo Gacki mi ani dobrem całej Rzeczpospolitej głosu obiad i władzy królewskiej był naturalną taką rolą monarchy zawsze było to oburzenie do pamiętania o całości, choć były też monarchowie, którzy utożsamiali z interesami poszczególnych stronnictw magnackich wszelkie reformy było już za późno przebadaliśmy go państwo na 1 2 3 lata wracamy 19 1 8 roku czy pan profesor już mówił już w lutym 19 1 9 roku zbiera się Sejm ustawodawczy był chyba drugiej RP można podzielić się historii polskiego parlamentaryzmu na 2 okresy do 20 06 . roku po 20 06 . roku jak pan ocenia funkcjonowanie demokracji parlamentarnej w Polsce i nie idealnej, ale momentami bardzo sprawnej za niektórych rządów właśnie do roku 20 06 . a potem zobaczymy co z parlamentem w trybie marszałek Piłsudski, kiedy Polska się odmładza jesienią osiemnastego roku nie brakowało mu różnych linii podziału w nie brakowało też różnych wizji Rzeczpospolitej to co łączyło wszystkie obozy polityczne to przekonanie, że nie da się zbudować własnego państwa na innych fundamentach fundamencie wolności i fundamencie demokracji, a instytucją, która miała być najważniejszym elementem demokracji miał być przedstawicielstwo wyłonione przez obywateli w równych demokratycznych wyborach Polska była 1 z pierwszych państ w w Europie, które przyznało prawo wyborcze kobietom zresztą jest zasługa lewicy, która przez kilka pierwszych tygodni rządziła to odradzającą się Rzeczpospolitą potem straciła władzę no ale te decyzje, które podjęto w okresie rządów socjalistycznych, aby pozostał już o tym, nawet jak się komuś się pod wały kobiet z tyłu przy urnach to Leśnik nieśmiało tego kobietom odebrać, więc ustrojem, który miał to wolność korumpować miała być demokracja parlamentarna i tak wszyscy uważali włącznie z tym głównym architektem polskiej prasy właściciel Józef Piłsudski osób nie wyobraża graczy jak w oparciu o Polski o głośnych solidny fundament Demokratycznej wolnościowej konstytucji w właśnie punkt w system przedstawicielski w parlamentarnym jak i jej tak doprowadził już wszystkim bardzo szybko do wyborów parlamentarnych i potem szybko zaczęły się kłopoty, zwłaszcza że w przewagę w parlamencie w polu zyskała prawa strona 7 polityczną prawa strona sceny politycznej, ale lewica tylko wtedy przekonana, że nie można brać całej władzy trzeba budować porozumienie, bo jeśli są jedynie wice prawica centrum skaczą do gardeł wskoczą druga chyba coś innego państwa dziś buduje to by to to wewnętrzna elewacja władzy będzie na rękę wrogom Polski Polska zawsze była otoczona wrogami ba granicy miał nim i parlamentu rolę spełnił parlamentu rolę spełniła położył fundamenty właśnie pod demokratyczny ustrój państwa wytyczył ramy ligustru okrzepł poczynając właśnie są tu od początku roku dziewiętnastego aż pół wiosną roku 20 01 . i ostatecznie okrzepł w Polsce ów uchwalonych 17 marca występ pierwszego roku konstytucji marcowej, ale też przeprowadzono ogromne reform społecznych z budowaną z 3 pół połowę wszelkie jak mówią o 3 zaborach 1 organizm państwowy to gigantyczne dzieło budowy państwa od szczytu główną siłą sprawczą mu tego sukcesu byli sami obywatele, ale ognisko tempo przez parlament on też był takim miejscem, w którym im bez konfliktów, choć nieraz zażartych dyskusji w dyskusjach dochodziło do głosu puszką różnorodność lub placówce, ale to nie myśleli chyba wszystko jedno Kopyto jedni chcieli, by tak jak unijnej reformy rolnej nie chcieli to wielka tak Janinę ustawy, ale wszyscy się zgadzali, że będzie decydowała większość tych leżą rządów ile, o ile w większości i tak tu punkt, ale też potężny Żuraw zdrobnienia hitów lat dwudziestych ta zasada proporcjonalności wyborów to powoduje bałagan gabinety zmieniały się często nie ratusz szkoda tyle tylko, że tu też brał już ducha wolności demokracji, bo był uchwalono ordynację wyborczą, która pozwała odwzorować całą różnorodność społeczeństwo to nie jest już wszystko w pełni demokratyczny jeśli duże stoisko kombinuje tak, żeby ordynacją swoją przewagę jeszcze zwiększyć o 30 4 3 100 % nie po autorze ordynacji ze stycznia roku osiemnastego wyklucza Ali pani ma rację było ogromne rozdrobnienie polityczne tyle tylko, że nie polityka była winna tylko winne były różnorodne poglądy społeczeństwa w Pułtusku Pułtusk społeczeństwu pamiętajmy mówimy Polacy, ale pewnie, by Rzeczpospolita druga Rzeczpospolita oba państwa wielonarodowym Polacy tego mylić się rozumie etnicznie mający polskich przodków wychowani w Polskiej kulturze przywiązani do polskiej kultury w umowie mówiący po polsku to było zaledwie 2 3 obywateli 1 3 to byli Ukraińcy Żydzi Białorusini Niemcy mówią co tych największych o mniejszościach i blok i ich w, a każda mniejszość była niesłychanie bogate życie polityczne on od lewa do prawa, a to nie tylko była Polska lewica Polska tym Polska prawica, ale te same obozy były fi w wśród innych narodowości, więc chyba ogromna różnorodność tu voodoo to była taka mozaika no to były mówiąc językiem dziecinnej gry w pas wg takie ważne tylko w parlamencie można było kupić ułożyć w harmonijną całość oczywiście bardzo rozbudowana o bardzo polubił Polę liczną nieraz skaczą sobie do oczu alternatywą były rządowych to dyktatura, w których zresztą doszliśmy 20 06 . roku ale zanim do tego doszło to zmieni się klimatu chce pożyczyć na początku było tak jak pan profesor powiedział, że ani Piłsudski ani większość elit politycznych nie wyobrażała sobie innej drogi jak demokracja parlamentarna to co zdarzyło się na druku 20 06 . wydarzyło się też innych krajach Europy po pierwszej wojnie światowej ta demokracja parlamentarna bardzo szybko nadesłała była Anne sam Wincenty Witos był rozczarowany uwaga powszechnością prawa wyborczego bardzo szybko chyli się tym rozczarowały właśnie lider ruchu Ludowego pisał ordynacja takiemu Polesiu Gowin mieszkającemu w lasach i szuwarach niemającemu pojęcia o świecie daje prawo do decydowania o losie i przyszłości państwa na równi z prof. Uniwersytetu w panikę przywołuje broszury Witosa w stylu piątego roku w 1 5 symbol polskiej demokracji nigdy się nie w kanały założeniem krawata i nawet po najwyższych przyznawanych od zagranicznych polskich orderów nie zakładał szlakach liczę, że mogliby tak, że wolontariusze się tylko przy franku, więc w dostawie trudno jest w zarzutach braku poczucia demokraty mu tyle tylko, że on był rozdarty między pokusą, bo miał wtedy były to domost w w domu koordynację trochę podrasować n p. wprowadzić coś to co my dzisiaj uważam za oczywistość próg wyborczy to, ponieważ PSL Piast partia Witosa była partią dbającą o kilkanaście procent głosów, ale to i tak była druga trzecia partia w parlamencie jest to z progiem wyborczym, który by był unicestwić te głosy, które padły na partyjny drobiazg to byłoby jeszcze więcej czy można byłoby spokojnie w Sojuszu z narodową demokracją polską, a dzieci to jest właśnie to jest mankament władzy, że mu najszlachetniejsze dały potrafią chodzić trochę nałogu w obliczu pokusy jak to trochę skoryguje trochę poprawi się trochę, więc ogłoszenie gość nie dla demokracji, kto będzie lepiej o klimat chciałabym pana zapytać, bo ten klimat wokół demokracji parlamentarnej dość szybko zaczął się psuł się jest taki pomocnik historyczny polityki stopy tajna 100 lat historii Polski czerwiec osiemnasty 2 0 16 0 wiesz pan profesor odpowiada na kilka bardzo interesujących pytań, ale ja tutaj ma fragment z Andrzeja Chojnowskiego, który pisał tak demokracja w Polsce nie była systemem idealnym urzeczywistnia jednak idea równości politycznej, gwarantując ludności prawa swobody obywatelskie należą dać szansę na rozwój doskonalenie się tymczasem dość szybko zaczęła być spisywane na straty niektórzy politycy o wielkich zasługach dla sprawy niepodległości obrazili się wolnej Polsce na system, który lud głosuje nie na tych co powinien taki właśnie były reakcje popierających PiS suskiego środowisk inteligenckich, które doznały miażdżącej klęski w wyborach 19 2 2 roku to kwota kiedyś były tak też była reakcja samego Piłsudskiego mówiliśmy już Otóż arch. polskiego parlamentaryzmu i demokracją partyjna w systemie parlamentarnym, a przecież w maju 20 06 . roku dokonał zamachu stanu, żeby tą demokrację skorygować taki był moim zdaniem autentyczny solennie zamiar marszałka uczczą okazało się, że to nie wystarcza staż czasu stosik wszystkich grabarzem polskiego parlamentaryzmu mówię tutaj o tym, przełomie, jaki przyniósł przyniosły wybory w 19 30 roku zwany powszechnie wyborami przez Kimi, bo uwięziono w twierdzy brzeskiej wtedy zdecydowaną większość głównych celów VAT, kiedy okazało się 20 09 . roku, kiedy powołano Centrolew, czyli Sojusz partii centrowych lewicowych, że mają szansę, na jaką się dobrą notę walorach 0 3 jak wygląda, jakbym był tym roku przeprowadził dosyć wyraźną linię między motywami polityków i społeczeństwa i właściwie wróciłby do garnka wszystkich polityków boi się już mówić o witał się ulicą Piłsudskiego można, by tu pokazy na przykładzie innych polityków Dmowskiego po kilku latach doświadczeń i się większych plików doszła do wniosku, że się trochę to demokrację i ograniczyć skoryguje w taki sposób, których mojej partii będzie wygodny to być o wiele lepiej i odgłos inny jest i to była główna motywacja do działania któryś z inną motywację, bo motywacja milionów zloty i omal z tymi głupotami rządzenia niewiele miała wspólnego prawdę mówiąc to rozczarowanie systemu parlamentarnego wzięły się rozczarował nas z rozczarowania stanem własnego państwa raczej typ ulegał Otóż 1 000 00 0 Polaków były przekonane, że własne suwerenne państwo będzie receptą na wszystkie łączy bardzo szybką powszechną szczęśliwość najpiękniej było czy będzie bezpieczeństwo dobrobyt my w tej piłce pisał Żeromski w szkole w domu szklany dom, bo tu wyobrażamy sobie to politycy utwierdzali tylnymi, że wszelkie zło w Polsce pochodzi od obcych służb dosięgnąć i czy do Łodzi różne wypowiedzi o 1 noc ładne ładniejszych sformułował pierwsze socjalistyczny premier Jędrzej Moraczewski mów, pisząc o stanie nastrojów z listopada osiemnastego roku, żeby zapanowała powszechna euforia, bo nagle zniknęli zaborcy i nie ma już tych pijawek, które nas wysysał nie ma tych krzywdzić dzieli nastąpi szybko powszechna szczęśliwość głupszy sam sobą będziemy mądrzy zgodnie z polskim interesem rządzili, iż sądzono, a w gruncie rzeczy poprawa sytuacji nie następowała od 3 zwłaszcza, że to co się zmieniło zasadniczo był to szybko uznano za coś normalnego polskie szkolnictwo już nikt oczywiście nie przyszedł obok Polaków za mówienie po polsku za wyznawanie swojej religii miał już nie trzeba było bić pokłonów obcych, ale społeczeństwo cały czas dokuczał kryzys gospodarczy oraz oczywiście było łuk i tego nie można było zmienić terminy, by winda demokracja dość powiedzieć, że te bariery ochronne się rozbiła Polska demokracja oskarżano społeczeństwo sobie z tym nieskutecznie radzi, by pozostały jony potem działały równie mocno, a nawet jeszcze mocniej, bo przyszedł wielki kryzys ekonomiczny w druku 20 09 . w czasie rządów Piłsudskiego o tyle tylko, że ich buntu nieładnie można było tak łatwo zorganizować, bo po pierwsze nie było takiego sztandaru jak Piłsudski i jego podkomendni na poza tym autorytarna władza nie pozwalała na takie formy protestu, który demokracja uznała, że coś normalnego konstytucja marcowa, który mówi pan profesor wprowadzały twierdzą niektórzy naukowcy absolutyzm parlamentarne to na 3 może to jest zbyt daleko idąca nazwa, ale władza ustawodawcza była bardzo silna w konstytucji marcowej konstruowano bowiem ustawę zasadniczą trochę w opozycji do Piłsudskiego, ponieważ obawiano się, że będzie chciał zostać prezydentem, żeby miał wtedy jak najmniej kompetencji, żeby to Sejm inne rządziło mówił Panny profesorzy Piłsudski chciał skorygowania demokracji parlamentarnej, którą zresztą fani bezradnie wybranymi słowami obdarzał, ale mam cytat CEZ Józefa Piłsudskiego z 17 czerwca 20 06 . roku, czyli tuż tuż po zamachu majowym mówił do Kazimierza Świtalskiego ten Sejm niech gnije z nich ma jak najmniej roboty ostatni numer był czasopisma historycznego karta zawiera teksty źródłowe fragmenty tekstów źródłowych poświęcone właśnie temu co działo się roku 20 06. lisy kontent cytaty zaczerpnąłem, ale też 2 inne, jeżeli pan profesor pozwoli, ponieważ gminy twórcy zamachu majowego utrzymali ten Sejm wyłoniony w 20 02 . roku, w którym nie mieli przewagi zdominowany przez prawicę lub dawców i postanowili go po prostu ani szlifować trochę Stanisław Kogut scen utrzymany ku powszechnemu zdziwieniu przy użyciu przez majowych zwyżkach SUV z Ghany jest odtąd systematycznie w nicość część uprawnień pozbył się inny ofiarował tych, któremu pozostały nie wolno używać pod grozą wpuszcza cię na niego opinii publicznej ciężkiego oskarżenia o przeszkadzanie pożyteczną udziału uzdrawiania stosunków wzywany do pracy nieodzownej potrzebie dla załatwienia budżetu albo ratyfikacji umów międzynarodowych rząd, odmawiając wszelkiej z nim współpracy pozostawia go w próżni, której wcześniej lub później musi zniszczyć jeszcze Ignacy Daszyński, który oponował Polska bez zdrowego silnego szanowanego Sejmu nie może istnieć naród będzie tylko wtedy silne, gdy będą go interesowały bezpośrednio sprawy jego ojczyzny najbliższym łącznikiem między ojczyzną, a szerokimi masami ludowymi jest i pozostaje Sejm nie ten Sejm, ale Sejm w ogóle tak paradoks w orkiestracji polegał na tym, że pani zacytowała ludzi, którzy mają 20 06 . roku Stali murem za Piłsudskim, który bardzo szybko się rozczarowali bardzo szybko się rozczarowali my no było pod innymi hasłami za mało zrobiono takim najprostszym, ale głównym hasłem zamachu zamachu było z Rosją oraz by rozwiązać ten Sejm o zwrot miał on już nie reprezentuje narodu jej jej przeprowadzić szybkie przedterminowe wybory parlamentarne to kto to się powtarzało we wszystkich wystąpieniach zwolenników marszałka, że się okazało, że Piłsudski tego nie zamierza czynić z bardzo prostej przyczyny słusznie dziś w Tyńcu nie było co prawda w 2 sondażowe nie jest trudno było zbadać przekonanie społeczeństwa, ale na ile to tu możliwe w tamtych warunkach na polecenie Piłsudskiego do najbliższego otoczenia takie taka symulacja została uczyniona i jego starszy i wynikało, że piłsudczycy i wspierającej Gryfic miażdżącej większości bytem z nim wybory przegrają po prostu przegra już wygrają je ugrupowania, które zostały w wyniku przewrotu otrzymał od władzy co więcej aż o PIT ten docelowy program Piłsudskiego ten rzeczywisty obraz zmiany ustrojowej on już ostro kolidował z popierającą Piłsudskiego lewicową, kiedy już wyboru dwudziestym ósmy roku przeprowadzono, kiedy ta kadencja Sejmu pierwszej kadencji jak mówiono po pierwszym ustawodawczy potem brat Krzysiek agencja pięcioletnia 2 2 2 7 zresztą obliczono moment wyboru zwołano Rusek nowy Sejm już w ostatnim momencie także to się prawie 6 lat bił głową o Piłsudskim właśnie Niechciał konfrontacji z tym nowym Sejmem, kiedy to już się stało okazało się, że te ugrupowania, które uległy wzmocnieniu, owszem, owszem da się pojawili się w soczewce bezpartyjny blok współpracy rządu był trzeźwy w tym samym roku, ale była 1 3 izba ILS wzmocniona uległa wynik wyborów wzmocniły, bo lewica, ale lewica była niezmiennie bastionem obrony parlamentu zyskuje i szybko dochodzi do konfliktu między lewicą popierający Piłsudskiego mają dostęp do szóstego roku, a właśnie nic sławę klubu lewica nie chce nie zgadzam się na limitowanie parlamentaryzm ograniczenie parlamentaryzmu lewica chce zmieniać Polskę, ale chce zmieniać Polskę wg reguł parlamentaryzmu uważają, że rządy autorytarne są żadną alternatywą były wybory w 20 08 . ta ma niebawem BBWR nie zysk koło znaczącej przewagi Ignacy Mościcki roku trzydziestym inna rozwiązuje w sejmie Senacie mówmy o imieniu tak pani dzisiaj mówi lek. Andrzej Duda podjął itp w dzień jak radzą Ignacy Mościcki wykrywa śluzówki znaczy oczywiście decyzję podjął Piłsudski podpisał były na dekrecie rozwiązującym po parlament prezydent, bo takie były kompetencje Piłsudski rządził polską nie mają do tego mandatu w żadnym stanowisku, które posiadał to też jest pewna analogia w czasach współczesnych i właściwie sanacja trzyma władzę do samego końca nawet nie zdecydowano się i tutaj też się Ignacy Mościcki już samo marszałka Piłsudskiego nie było nie zgodził się na możliwość utworzenia rządu obrony narodowej, czyli wielopartyjnego się już od stwierdzeń dziewiąta już jednak społeczeństwo było do tej Formuły rządzenia coraz bardziej rozczarowany na tyle był rozczarowany, że piłsudczycy nie mieli wątpliwości, zwłaszcza że PiS, że wolne wybory przegrane w mieście to będą w miarę wolne wybory w miarę nie tak uzupełniło drewniane wolne wybory przegrają z kretesem z tłuszczem zmienić ordynację wyborczą, w której rządzą w świetle, której rządzący nie mogli przegrać ona była tak korzystne dla rządzących tak niekorzystne dla opozycji Żukowice zdecydowała się tego widowiska nie firmować i boczne w druku 30 05. choć wybory były jeszcze wszystko musi w tym roku kolejne opozycja nie brała udział w wyborach jedno pułku uważają, że w grze znaczonymi kartami nie ma szansy uczestniczyć, bo się tylko firmuję to ciągle nic nie mogąc wyraźnie w tej grze uzyskać ci już po to, ta słynna ordynacja wyborcza plik informacyjny, ale czystego piątego roku starsi, bo nasi słuchacze spotkali się z tym modelem, bo o zgrozo twarz to jest fakt taka nasza tajemnica historyczna nie nagłaśniały tego, ale w gruncie rzeczy ordynacja funkcjonująca w PRL, zwłaszcza po pięćdziesiątym szóstym roku, którą w apelu oznajmił, że system w nas za symbol braku wolności demokracji zniewolenia narodu, ale demokracja była kopią niemalże z tej 30 05. roku chodziło bowiem o to, żeby zmonopolizować wskazywanie kandydatów na posłów, a potem dorosły Polak mógłby bardzo chciał je kogo by nie wybrał wybierał posła z obozu władzy takie rozwiązanie bardzo sprytny my, ale też pełna władza to pełna odpowiedzialność tylko na Piłsudczyków spadło to odium września 30 09 . roku w oczy Piłsudczyków producenci wart pół wieku, ponieważ nogami nie ulega wątpliwości czy gdyby porządek Europejski został wywrócony Polska została w zniewolonym przez Hitlera Stalina szef Niemców Sowietów to prędzej czy później społeczeństwo najpewniej przerwą publicznej myślę o wolności demokracji upomniał go nie ma co do tego wątpliwości Polacy są zbyt przywiązani do wolności, żeby można było w nim rządzić długą systemem, który wolność eliminuje życia publicznego i i doby nastąpiło ma pani rację oni odchodzili w niesławie, ponieważ zmonopolizował przy władzy ogłupia społeczeństwo mocarstwową polityką przekonując, że Polska jest mocarstw inie oddać musi spełnić się jak nikt w świecie nie od Adama nietuzinkową, zwłaszcza różnic w Polsce nie zagraża oni to hołd tym właśnie postępowaniem wzięli na siebie całe odium za klęskę wrześniową także spod tego powodu urzędu w ostatniej chwili zadufanie nie chcą się dzielić władzą odmówili ustały w sytuacji podbramkowej, kiedy już wszystko było jasne lub powołania w ślad za rogiem dwudziestym rządowego narodowej, w którym dominowali wtedy dotrzymali wszystkich końcówki władzy, ale weszliby temu do tego rządu też przedstawiciele opozycji nie, ale obowiązywała zasada prawdziwymi patriotami są rządzący opozycja jest anty narodu antypolska problem w Puszczy nie może być żadnego dialogu w żadnej sytuacji i jej, ale im się tak upiekło również druga Rzeczpospolita włącznie z rządami Piłsudczyków także z tymi z lat trzydziestych, kiedy już naprawdę rzeczy pozytywnych było coraz mniej niż negatywnych tomy pozostałego tak jasne wspomnienie o powolnej suwerennej Polsce nie zniewolonej, bo taką do Polski, aby wszyscy dyktatury piłki szkockiej była zostawiamy tę zaskarżył wyrok jest międzywojenny włącznie z tym kursem autorytarnym czasami peerelowskiego uzależnienia od sowieckiego imperium, gdy rzeczywiście przestrzeń wolności jej nie funkcjonowała i tak to wszystko pięknie no ja jestem przekonany o PIT dla Piłsudskiego to w ogóle rozbłyska, bo od 3 30 05 . roku o bardzo wcześnie, bo przecież 6 7 lat w momencie, gdy wszystko błyszczy w porządku stąd niektórzy mówili ba Andy Marshall dożył 06 10 . roku to nie byłoby klęską oczywiście po gonili byśmy Niemcowi Rosjan było, żeby je niewiele to zmieniło ale, ale można było ten mit budować i średni Polski niepodległej suwerennej tak aż się było, ale przecież niedemokratyczne niesprawiedliwe i to on pozwalał na to by przetrwać ten najczarniejszy okres PRL -u, a piłsudczycy znowu korzystaliby było tak naprawdę w naszym Narodowym w rachunku nigdy tego braku gustu mogą sobie faktury żeśmy niezrozumienie zrobili już nigdy nie zrobiłbym Listen to teraz szybciutko trzecia wersja, ponieważ zostało nam niewiele czasu do północy musimy skupić się na tym okresie ostatnim chyba najbardziej interesującym, jeżeli chodzi o in złe strony polskiego parlamentaryzmu właściwie doprowadzanie do ruiny teatru polskiego Sejmu Senatu zebrałam w swoich punktach to co wydarzyło się na przestrzeni ostatnich miesięcy lat pracy po pierwsze, gdy Sejm co wcześniej niebywałą jest otoczone metalowymi barierkami dodatkowymi patrolami policji w kancelarii Sejmu rozważa też budowę muru wokół kompleksu na wiejskiej po drugie, od początku kadencji marszałek Sejmu ogranicza przestrzeń dostępną dla dziennikarzy i możemy się poruszać po coraz mniejszej liczbie sal korytarzy poza tym pamiętamy kryzys sejmowy usiłowano nas w ogóle przenieść z budynku, gdzie odbywają się obrady do odległego stworzonego przez lisy centrum medialnego zwiększona liczba funkcjonariuszy straży Marszałkowskiej, którzy mogą teraz nosić się nabitą broń kneblowanie opozycji, a w lutym zmieniono regulamin Sejmu tak, by można było karać posłów obcięcie uposażenia za naruszenie powagi Sejmu, a o tym co z naruszeniem decyduje oczywiście marszałek, a potem prezydium Sejmu, w którym prawo sprawiedliwość zagwarantowało sobie zawsze zwycięstwo w głosowaniu ponieważ, jeżeli jest równa liczba głosów decyduje głos marszałka ograniczenia w dostępie do budynków Sejmu n p . dla obywateli, kiedy na teren Sejmu weszli działacze komitetu obrony demokracji zostali oskarżeni o naruszenie miru domowego Marka Kuchcińskiego Annę nieliczne wysłuchania publiczne ograniczenia dla dziennikarzy i wydawanie jednorazowych przepustek inne zakaz lekko dostatnio dla osób, które protestowały w sejmie osób niepełnosprawnych ich opiekunów i wreszcie legislacyjnych ciąg technologiczny tutaj chyba najlepszą egzemplifikacją jest nowelizacja ustawy o IPN-ie w ciągu kilku godzin sobie z nią pracować, a były mu 2 godziny tak błyskawicznie do przeszło przez Sejm Senat w ogóle w ciągu 9 godzin pracy osobie od momentu złożenia do podpisu przez pana prezydenta jak pan profesor się na to zapatruje się powiedzieć tyle wspólnego z tymi pięknymi kartami polskiego parlamentaryzmu, owszem, clio i wiele analogii z tymi złymi kart, w których przyszło też przecież mówili globu dzisiaj pisowska większość rozumie swoją prawo do rządzenia ja ku tyranii większości, by w ogóle liczenia się z głosem mniejszości dla mnie dzisiaj dzisiejsze rządy PiS-u to są takie rządy 1 koterii magnackiej, której się udało uzyskać przewagę głos to analogia nie jest zupełną poprzez wybory w roku 20 1 5 były wolne nikt tego mandatu nie pozwala czuję, ale dały już PiS rządzi koteria Pomorska poprawna ciągnie w tym postaw czerwonego sukna osobie starał, żeby w ręku jak najwięcej ba zostaje im bardzo dużo się popatrzy na premie jak się patrzy na uposażenia prawda do domu apanaży niektórym działaczom PiS-u mogliby niektórzy magnaci pozazdrościć logo 5 nieskutecznie i to jest niestety nawozami w złej kondycji to by się skupić uwagę tych najgorszych wzorów z okresu pomiarowego, czyli okresu wojny polsko usuwała się autorytaryzm w całe szczęście pijany skorzystała z tej premii z tego bonusa Strug korzystają też piłsudczycy w latach 2 6 2 9 i wszystko obiektywne warunki składają się na pomyślność ekonomiczną i można ludziom tłumaczyć, że to prawda wyemitujemy trochę to swobody, ale dzięki temu jest Bóg żyje się lepiej żyje się lepiej, bo tak dziękuję pani życie Polaków, którzy PiS-owi, bo co będzie tam wody użył pistoletu stracie wszystkim Polska straci, a co będzie jak dostąpił powtórka z druku 20 09 . koniunktura się pogorszy nie daj Boże byś tak działała w tym, gdzie w tym roku się nagle okaże, że dostała receptę, która w czasach koniunktury się sprawdzała funta kłaków niewarta i ta władza autorytarna w Łodzi z Gruzją prowadzi symbol jest Polski problemami niż Joseph wszedł jest już szóstym rokiem władza parlamentarna, więc ja się dziwnych siedzibie tej pisowskiej ekipie żona jest tak ślepa na polskie doświadczenie parlamentarne inż. Gil z podąża torami, które już nieraz polskiej przyszłości tak rządzących skompromitowały i spowodowały, że już na tych kartach historii oddalonych setki czy dziesiątki lat bonita wyglądają bardzo marnie jej może ja przesadzam z tą odpowiedzialnością przed historią prawda no ale na na litość boską jeśliby, gdzie szukać formacji, która deklaruje, że czuje się najbardziej odpowiedzialna za rządzenie obok przed polską przerwać ich historię i przed Bogiem to PiS, więc moim zdaniem oni się wodą pod jego gol Legia, bo mają w związku z Lund znaczy zupełnie się do sądu podobnych mu i sądu ostatecznego moim zdaniem tym się w ogóle nie martwił, a ja myślę, że jednak Europa nie ulegnie kolejnemu kata kataklizm, mówi że z światło za nie doznał wstrząsu w posadach pech doznał w 30 09 . roku i że sprawiedliwość to społeczeństwo, aby ekipy nastąpi prof. Tomasza Nałęcza Akademia humanistyczna w Pułtusku historyk był naszą właśnie przed dwudziestą czwartą bardzo dziękuję panie profesorze ja państwu dziękuję za wspólne poniedziałkowy wieczór zapraszamy oczywiście za tydzień, a codziennie o siedemnastej na wywiad polityczny teraz życzę państwu dobrych snów spokojnej nocy i udanego Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! A w promocji Black Friday obowiązuje prawdziwe 50% zniżki!

KUP TERAZ 50% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA