REKLAMA

Czy o historycznej traumie można się zamyśleć zamiast zakrzyczeć? O Marszu Pamięci

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2018-07-20 21:20
Prowadzący:
Czas trwania:
33:43 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
z Radia TOK FM dwudziesta pierwsza 2 5 piątkowy wieczór radiu TOK FM przy mikrofonie Hanna Zielińska, a z nami w studiu są już nasi goście Jolanta Hercog dobry wieczór dobry wieczór i Olga Szymańska dobry wieczór wieczorów obie panie z żydowskiego Instytutu historycznego, a to, dlatego że będziemy właśnie teraz w tej części wieczoru Radia TOK FM rozmawiać o marszu pamięci 2 2 lipca już za chwilę będzie miał miejsce w tym roku i tegoroczna edycja będzie poświęcona Rozwiń » konkretnie 1 postaci Szymula z gier, bo ma, zanim powiemy o tym, kim był z giełdowym, zanim powiemy, dlaczego warto zastanowić się chwilę nad jego życiorysem pomyśleć być może milczenia być może porozmawiać Opowiedz o samej formule marszu pamięci co to jest za pomysł i co to jest forma przeżywania historii w marsz pamięci 2 2 lipca to była inicjatywa żydowskiego Instytutu historycznego w 20 1 2 roku po raz pierwszy przeszedł ulicami Warszawy i w tym roku po raz siódmy będziemy właśnie w ten sposób upamiętnia -li ta data data, która w UE mamy nadzieję coraz większej grupie warszawiaków Polaków ARM kojarzy się będzie będzie dla nich znana jako datę początku likwidacji getta Warszawskiego jest dla nas z punktu widzenia instytutom bardzo ważny moment moment kulminacyjny historii Żydów warszawskich historii, która rozpoczęła się przecież w końcu piętnastego wieku tak brutalnie została przerwana, a czasem okupacji Elżbieta i właśnie zagłady w warszawskich Żydów w obozie zagłady Treblince co jest dla nas istotna, a my idziemy w tym marszu zawsze z jakimś 1 bohaterem bądź grupom bohaterowi tutaj przez stopnia też 7 lat bohaterami byli n p. Janusz Korczak był pierwszy marsz pamięci Janusz to była 7 0 rocznica likwidacji getta i śmierć Janusza Korczaka dlatego też szliśmy właśnie upamiętniając jego wychowawców domu sierot oraz wychowanków sieroty dzieci które, który był tutaj w getcie razem z nimi zginęły kolejne marsze były poświęcone choćby Mariusz mgle ROM dzieciom, które ze wykładał się wybiegały na stronę aryjską próbowały czy to zbiorowo czy też indywidualnego wspomóc swoją rodzinę przynieść kawałek chleba leczyć się w jakikolwiek pożywienia, aby uchronić rodzinę od śmierci głodowej Mann to byli lekarze pracownicy wśród służby medycznej getta Warszawskiego lekarze pielęgniarki wszyscy ci, którzy tutaj wykorzystaliśmy, więc 1 z najbardziej poruszających książki wspomnienia lekarki powinny blade szwagier o nadludzkiej medycynie od tych, którzy właśnie w tej ostatniej chwili próbowali próbowali jak tylko mogli tak naprawdę nieść pomoc umierającym realnym w tym roku właśnie ktoś muzyk jest moim natomiast takim przewodnim motywem każdego marszu i taką obowiązkową nasiona są też takim pomysłem i są wstążki pamięci i ty tzw. akcja stożkowe, która rozpoczyna się na Umschlagplatz, by za chwilę powiemy na czym na czym polega co ty masz, dlaczego są takie trasy natomiast akcje stożkowaty jest ten moment taki bardzo osobisty dla każdego uczestnika marszu, kiedy niesie wstążkę z imieniem to jest konkretny i miałem prawdopodobnie jakieś osoby, że do Warszawskiego getta, który został została zamordowana w Treblince i Tesco moment takiego właśnie osobistego kontaktu wspomnienia, kiedy możemy zatem przez te kilkadziesiąt minut wraz z tą osobą jest w żebra przewracać i ważne chodzi też taką relację emocjonalną falą mer w próby wyobrażenia sobie przybliżenie, gdyż trasa nie jest przypadkowa ten marsz w sensie dosłownym coś odtwarzam w drogę to jest zawsze droga od śmierci do życia i zawsze startujemy właśnie z Umschlagplatz, czyli miejsca, z którego rozpoczynał się deportacje do Treblinki, a jedziemy do życia czy jakiegoś miejsca, które upamiętnia właśnie życie Warsa warszawskich Żydów był to przykład szpital imienia w rozmowie muzułmanów jest w tym roku budynek żydowskiego Instytutu historycznego natomiast tutaj też 3 tak jest nasze zadanie, aby nikt nie, jakby nie mówić tylko o liczbach nie mówić nie nie powtarzać także tam w latach 2 proc w statystykach z Zatora ludzkich historiach jak trzeba pamiętać o tym, że za każdą cyfrę za każdą liczbą trasy po w tych zestawieniach, bo też na naszej wystawie mamy taką taktykę taką statystykę codziennej i ile codziennie było deportowanych Żydów z 2 szafki getta między 2 2 lipca, a 2 1 września czterdziestego drugiego roku i trzeba pamiętać o tym za każdą tą jednostką za każdą cyfrą w tym zestawieniu krzyż stoi konkretna rzecz konkretny człowiek no tak w inny i postać Szmula z gier, bo ma dokładnie też jest opowieścią pewnej bezradności wobec gigantycznych liczb to był ładny Olga Szymańska i Jolanta Hercog co możemy jeszcze powiedzieć naszym oczom jak Tomasz przebiegają jak wyglądają dla tych, którzy nie byli nie widzieli może teraz pierwszy raz słyszą i może zechcą wziąć udział właśnie w takiej formie upamiętnienia Żydów polskich w bardzo serdecznie zapraszamy do wzięcia udziału w tym marszów tak jak wspomniała Olga New rozpoczynamy ten marsz zawsze w tym miejscu, w którym Żydzi byli wywożeni do Treblinki rozpoczynamy pod koniec dnia 1 8 lat i staramy się upamiętnić tych wszystkich, którzy zginęli, odwracając ich los my idziemy od śmierci do życia my podchodzimy w ten inne miejsca w tym roku będziemy kończyć masz pod budynkiem żydowskiego Instytutu historycznego na ulicy Tłomackie, ale dla nas bardzo ważne w tym marszu jest pochód ludzi, którzy po prostu idą nawet w trakcie marszu rozmawiamy przy chodzą ludzie z rowerami czasem z psami kobiety z dziećmi mężczyźni znosi dołkami, gdzie mają swoich maluchów to nie jest marsz milczenia to nie jest tak, że czarny marsz to jest marsz, w którym przychodzą zarówno warszawiacy, jaki mieszkańcy okolicznych miasteczek, z których byli dowożeni Żydzi do getta Warszawskiego i staramy się upamiętnić tak, ale właśnie upamiętnione Intel tymi szafami tym szafami, które niektórzy z nas zawiązują sobie na rynku niektórzy trzymają, a które powiesimy pod budynkiem żydowskiego Instytutu historycznego na specjalnie przygotowanej instalacji każdy marsz kończy się tak taką chwilą rozpoczęcia akcji w tym roku zostaną odczytane listy pożegnalne 8 West Boy ma on pozostawił 3 listy 3 wzruszające do zdania pożegnania swojego brata do władz polskich ideowych do swoich przyjaciół z buntu te listy to to jego ostatnie chwile i w sumie apelu, jaki jest nim kieruje anty ich podczas tego czytania każdy będzie mógł zostawić tę wstążkę, którą niósł każdy będzie mógł się pożegnać z tą osobą, któremu towarzyszyła i posłuchać w no to teraz przyjrzyjmy się sylwetce Szmula zysk RBI ma AM, która jak się okazuje właściwie całe życie krótkie życzę poświęcił alarmowanie New najpier w działalności namierzyć społeczności żydowskiej, kiedy był młody miał taką charyzmę działacza działał w okolicach Chełma potem działał w Warszawie w międzyczasie w Łodzi pracował ale kiedy przyszła wojna byle, kiedy zorientował się, z jaką skalą grozę ma do czynienia poświęcił swoją działalność alarmowanie zachodniej opinii publicznej o masowym mordowaniu Żydów im w zasadzie przez cały ten czas tej swojej działalności zderza się albo z niedowierzaniem, ale ze ścianą milczenia lub obojętności tak muzyk wyborem urodził się w 1 80 0 dziewięćdziesiątym piątym roku urodził się w malutkiej wsi pod Lublinem jak w rodzinie bardzo ubogiej jako dziesiąte dziecko albo jedno z 1 0 lat 60 godzin, gdy miał 1 2 lat zamieszkał w Warszawie, by tę rodzinę wspomóc bardzo szybko obrazu w pracę tak bardzo szybko stał się osobą bardzo aktywną rzeczywiście przelotu zarówno związki zawodowe żydowskiej, jaki do centralnego komitetu Bundu był członkiem rady miejskiej zarówno Warszawy jak i później młodzi 30 09 . roku, gdy wybuchła wojna przedostał się do Warszawy, gdzie organizował hufce samoobrony żydowskiej, gdy zostało zorganizowane Get to wstąpił do Judenratu i stamtąd przedostał się przez Niemcy Belgia Francja Madryt aż do Lizbony wyjechał do Stanów zjednoczonych, a ślub w 40 2 roku trafił do Londynu i w tym czasie cały czas stara się zaalarmować świat stawał się zaalarmować o tym co dzieje się z wodami w Polsce rzeczywiście jego wezwania były spotykał się z ogromnym niedowierzaniem, a swoje wyzwania opierał zarówno na relacje, które otrzymywał od przyjaciół z Bundu, jaki od grupy Oneg Szabat bieg jeździł po Europie jeździł po świecie wygłaszał przemówienia ABW m. in . w Brukseli na konferencji europejskich partii socjaldemokratycznych dotarł do Londynu o tym, też pani mówiła, ale też należał do struktur narodowych remont nie działał tylko na rzecz czy w ramach organizacji żydowskich, ale był członkiem rady narodowej Rzeczypospolitej działający przy prezydencie w i tam także spotkał się zwalczaniem dlatego ten 1 z jego pożegnalnych listów kieruje wprost do nich i nie są to niezwykle wzruszające słowa Jet odczytami państwo dobrze jest to fragment listu pożegnalnego do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej doc. Władysława Raczkiewicza i do Prezesa Rady Ministrów w gen. Władysława Sikorskiego pozwalam sobie kierować do panów ostatnie moje słowa, a przez panów do rządu i społeczeństwa polskiego do rządów i narodów państ w sprzymierzonych do sumienia świata milczeć nie mogę żyć nie mogę, gdy giną resztki ludu żydowskiego w Polsce, którego reprezentantem miastami towarzysza moich getcie warszawskim zginęli z bronią w ręku ostatnim porwie bohaterskim nie było mi dane zginąć tak jak oni razem z nimi, a nawet, ale należą do nich do ich grobów masowych proszę popatrzeć muzyka Luboń wiedział o zagładzie getta wiedział już o tym co dzieje się w lipcu czterdziestego drugiego roku wiedział o tym, gdy wybucha powstanie to powstanie, które było o zorganizowany już przez resztki szyldu i tak bardzo o pozbawione broni w tym gronie było tam bardzo nie wie na utrzymało się tak długo to to powstanie także został skazany na klęskę związek on wiedział wiedział o tym, wiedział o tym, że zginęło tam jego żonę i mały sens i w jego życie było ich klęską nie udało mu się poinformować świata było informować się dało, ale należy się zwrot na dach czy jego treść jego, a kopalnie wywołał nikt nie wywołał takiego takiej reakcji, na jaką liczna, jaka wieko wydawało się, że powinna nastąpić na współ pracował też czy starał się przekazywać informacje robił to światowemu Kongresowi Żydów amerykańskiemu Kongresowi żydowskiemu w momencie, kiedy już nie wystarczało przekazywanie innych informacji władzom Polski i nadal zdarzało się jest właśnie jak to rozumieć czy z obojętnością czy z jakimś niepoważnym traktowaniem może to było tak nieprawdopodobne co on przekazywał te dane tak szokujące tak niepasujące do wszystkiego, o czym dotychczas świadczył fakt, iż po prostu ludzie mnie wierzyli na pewno wyłożono w tym sporo niewiarę na pewno była także taka bierność, jeżeli popatrzymy na także na w pewnym momencie w 1 z raportów Jan Karski powiedział coś takiego, że Żydom pozostało już tylko godna śmierć tak być może to byłaby to co spowodowało, że przy tak już muzykę albo im się poddał poddał się w tabeli w tej samotności może to jego samobójstwo, bo podjął się tego ostatecznego kroku jako ostatecznego aktu sprzeciwu nic nie wiemy czy to świat nie uwierzą nie wiemy, dlaczego i, skąd wzięła się taka bierność, jakiej polityki za mną stał jak w jakie mechanizmy powodowały, że świetnie reagował tez pytanie, które ciągle jest pytaniem otwartym, a to co staramy się robić dzisiaj -li i też tak, że część naszych badań to to próba zmierzenia się z tym ta w co świat wiedział co one Szabat przekazał światu co Jan Karski przekazał światu widzom co wiedziała strona rosyjska o o tym co dzieje się w getcie co się dzieje podczas zagłady w tutaj postać Jana Koska Karskiego w naturalny sposób pewnie od razu kojarzy się naszym słuchaczom, którzy dotychczas jeśli chodzi o przekazywanie światu informacji na temat zagłady Żydów w pierwszej kolejności pewnie kojarzyli właśnie na Karskiego powstać mural z wieloma takiej powszechnej świadomości jeszcze nie funkcjonuje od 3 i dzielą między nimi upamiętnienia jego postać jest również to, żeby pamiętać, że on też temu właśnie poświęcił życie tak w tym roku, gdy przypada siedemdziesiąta piąta rocznica jego samobójczej śmierci zorganizowaliśmy cały szereg wydarzeń, które upamiętniają jego działania nie mogą zostać od upamiętnienia na samej rocznicy trwa na 11 12 . maja 2 lutego roku w tym samym czasie otworzyliśmy wystawę tą wystawę jeszcze można dzisiaj mogę liczyć żydowskim Instytucie historycznym i w trakcie marszu będziemy organizować finis aż tygodnia na zostanie zamknięta, ale wszystkich uczestników marszu bardzo serdecznie zaprasza dziś, a jeśli ktoś teraz w tej chwili pierwszy raz usłyszał jego postaci pierwsza słyszało jego działalności, gdzie może znaleźć informacje może nie zdąży na wystawę może zechce przeczytać książkę czy są takie źródła, które możemy polecić tak samo są źródła my na marsz przygotowaliśmy taką niewielką broszurę Ślązak albo milczeć nie mogę żyć nie mogę nikt czytelnik znajdzie tutaj takie podstawowe informacje zarówno o biografii Śląsk albo na jakie jego rodzinie o buncie o całej działalności o podróży, którą przeszedł tak, ale także znajdź teksty źródłowe, czyli te listy, które były adresowane do niego rodzinne gender pozostawił w dni w przypadku decydowania o tym w jaki sposób uczcić pamięć ofiar pamięć zagłady w jaki sposób oddać się im hołd wydaje się, że celem nadrzędnym jest to, żeby z z zagłady z tragedii wojny z tragedii historycznej uczynić jakiś sens na przyszłość na teraźniejszość niestety jest tak co właściwie coraz bardziej staje się oczywiste widoczne wręcz jaskrawe, że wszystkie rozmowy o historii zaczynają być rozmową o teraźniejszości, że wszystkie formy nawet rozmowa o tym, że, że i w świat jest obojętne, że świat milczy mamy oczywiście dzisiaj innego n p. wojenne mamy inne masowe ofiary, ale w pewnym sensie rozmowa o historyczną oraz gibona jesteś jakimś komentarzem do tego co się dzieje dzisiaj i tylko wtedy właściwie ma sens, kiedy ona będzie nie tylko historyczna, ale będzie również 3 jakąś szansą na wyciągnięcie wniosku o teraźniejszości czy tak jest również państwa cel państwa założenie myślę, że naszym głównym celem zarówno działalności liceum upowszechniania informacji o zagładzie o historii getta Warszawskiego to właśnie działalności edukacyjnej jest to, aby oddać głos ofiarom świadkom tych wydarzeń i im o tym, też jest nasza wystawa, czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu wystawa poświęcona konspiracyjnej grupie Oneg Szabat i stworzonej przez nią imprezy namaścił go do Warszawy lot ja myślę, że takie rozmowy właśnie 3 inne upamiętnienie w konkretny sposób jest ze mnie bardziej przemawiające we wzruszający odbiorca i zachęca, bo co do przeczytania tekstów różnych tekstów źródłowych dokumentów wtedy, kiedy czytamy testamenty n p . David Grove ranach ma Grzywacza 17 18 letnich chłopaków, którzy wiedzą, że zakopują skarb za za oknami tej kamienicy z piwnicy, które tak naprawdę siedzą w nocy z drugiego na trzeciego 50 0 czterdziestego drugiego roku szaleje akcja likwidacyjna i oni nie wiedzą co się dzieje z ich rodzinami nie mają pojęcia co się z nimi za chwilę stanie i kiedy co się stanie, kiedy zostaną zabrani Real piszą testamenty i to ja myślę jest tym ptakiem wyjątkowe w naszym w naszym Instytucie naszej działalności dzisiaj rzadko ktoś, kto ma 17 1 8 latem nie nie wiążemy takiego wieku ze złem testament żaden sposób, ale oni piszą zakopują skarp i piszą że, czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu zachód zakopali na ziemi i nie chcą skarb dostanie się dobre ręce czy też zobaczyć, jaka to jest też nie są też świadomość tych chłopców w warunkach tego, jakiej sytuacji uczestniczą w LM i zachęcamy do czytania pamiętników ESG tato jest tez chociażby PL dziennik Abrahama Lewina, w którym on relacjonuje dzień po dniu zagłady getta Warszawskiego i tym samym cieszy mnie sytuacja, w której zagłada dotyka jego rodzinę dotyka jego najbliższych ja w pewnym momencie w rolę, kiedy jest zdaje sobie sprawę z tego, że na Umschlagplatz została zabrana jego żona pisze zgasło moje słońce w LM kilka dni później zastanawia się, że wyszła z domu w letniej sukience bez końca ach, więc, jeżeli ktoś próbuje w takich sytuacjach zawłaszczyć taką historię próbuje się zdarza akurat chyba się to nie zdarza w przypadku upamiętnienia historii Żydów polskich, ale zdarza się w przypadku ukończenia szkoły historii powstania Warszawskiego to widzimy w ostatnich latach zamysł idea były inne, a rzeczywiście doszło takiego zjawiska strojenia się w niej swoje symbole w nich swoje zasługi race okrzyki pohukiwania tak ale kiedy oddamy głos ofiarom to my też tak bezdyskusyjna dodaje nie możemy dyskutować z kimś emocjami z tym, że w tym momencie kiedy, kiedy zagładę dociera do getta, kiedy dociera do konkretnej rodziny do konkretnych osób oni przeżywają tragedie, ale i tytoń to może kolokwialnie z tych tras mówi, ale tak tak wydaje mi się, że w małym Jasiem Car meczem jest jest mała świadomość tego, że to było, gdyby konkretne osoby czeka go próbujemy się przerzucać wielkościami mieć wami, a czynienia nie na tym polega to chodzi o to, żeby zajrzeć właśnie dokumenty, że przez naszą wystawę zobaczyć ręczne pismo Davida ERN Huma Abrahama i wielu wielu innych zobaczyć to wstrzymanie się musi zmierzyć w tym momencie kiedy, kiedy działasz likwidacja getta, kiedy doga stada schodziły informacje o zagładzie w Ponarach w Chełmnie nad Nerem w w Lublinie luksusem życia w czasach pokoju jest to, że sami decydujemy o tym czy się zmierzymy z tym, z czym inni musieli się zmierzyć i to też tartan ten nasz wysiłek jest inny wielokrotnie nieporównywalny do lasu z ofiar wojny czekać stąd, że włoski Instytut historyczny zmaga się z takim oporem w publiczności jest tym, że listy ciężko, by przejmować się takie lektury takie wystawy być świadkiem tej historii przypominam sobie, by swoje własne osobiste doświadczenie, kiedy on kilka lat temu przerwany lektura dzienników Korczaka z Get ta metoda to dla mnie to w obu przekroczenie w PIT niestety wymian malutkie dzieci jak czytałam w jaki sposób dzieci umierały na jego oczach na jego rękach taki sposób on usiłował walczyć ci w OFE w warunkach, kiedy biegunka właściwie była śmiertelna psy w jaki sposób czerpało ostatnie kalorie z wódki, bo nie miał żadnego innego wyboru im to właśnie tego także było lato 2 w wakacje ja sobie myślałam właściwie, jaki jest bilans zysków i strat muszą odłożyć tę książkę, bo oderwała się swojej rodziny od swoich dzieci i nie wróciła zmagamy się z tym rzeczywiście żydowski Instytut historyczny ma w bardzo dobrą publiczność jest także z roku na rok zarówno marsz pamięci, jaki na inne uroczystości, którą organizujemy przychodzi coraz większa grupa osób i ich to jest bardzo dobre nasze wydawnictwo, które w przeciągu ostatnich 5 lat wydał ponad 100 publikacji to to także już wydawnictwo, które dociera bardzo nas cieszy to, że z naszych książek, korzystając nie tylko nasza księgarnia, która jest instytucją takim miejscem oczywistym, że wciąż można znaleźć, na które związaną z zagładą, ale przeżył to nasze książki są rozchwytywane także przez inne księgarnie przed nakłady bardzo niewielkie jednak się sprzedają tylko pamiętajmy o tym, że to są bardzo niewielkie nakłady od momentu, gdy otworzyliśmy wystawę poświęconą właśnie grupie Oneg Szabat archiwum Ringelbluma to bardzo wzrosła liczba osób korzystających właśnie zajęcia edukacyjne z warsztatów tylko to publiczność jest także przede wszystkim na powtórzenie nasza zachodnia przyjeżdża do nas bardzo, ale to bardzo dużo studentów uczniów turystów ze Stanów zjednoczonych z Izraela, ale także z Kanady z Brazylii, która praktycznie każdy gość z całego świata i teraz my sięgamy także to w nowoczesne formy podania tej treści otworzyliśmy w tamtym roku portal gala jest to takie taki portal edukacyjny, gdzie te treści poukładane są także w formie warsztatów lekcji przygotowany przez naszych historyków przez edukatorów one są wybrane w taki sposób duża ta lektura nie poraża mimo tego, że znane także bardzo drastyczne zdjęcia w naszych zasobach, że treść wybrane są oczywiście bardzo osobiste bardzo intymne bardzo trudne chwalone są podane także z takim komentarzem, że są przystępne niż Otóż to jest dedykowane także dla osób, które nie, dla których może jeszcze tak dziennik Lewina jest w mrozach trudno, ale taka forma przejrzenia kilkunastu slajd może być zastępowany jest rozdarta jest jest tym pierwszym krokiem co trzeba wykonać, by wejść dalej to lektura lektury trudna w tamtym roku w wydaliśmy pełne archiwum Ringelbluma zakończyliśmy pełną edycję West 3 8 tomów wydanie ponad 30 pierwsze oględziny słuchaczom może młodym słuchaczom, którzy na stres Hańczy jest to archiwum, bo dla pani z tą oczywiste i po prostu przejrzano na wylot, ale warto przy okazji przypomnieć się co to jest za gigantyczne archiwum na czym polega jego wartość piątkowa jego wartość jest przede wszystkim autentyczność to są dokumenty, które były tworzone i zbierane TUI teraz na bieżąco wtedy, kiedy istniała gestu warszawskiej to tajemna oczywiście im postać lidera tej sumy, czyli Emanuela Ringelbluma historyka dr historii nauczyciela działacza partyjnego i który postanowił, że z nas kończy legenda sobie sprawę, że znajdują się w sytuacji bezprecedensowe, że Żydzi doświadczyli pogromu wygnanie, ale gęsto w sytuacji okupowanej stolicy okupowanego kraju jest sytuacją bezprecedensową ITS sytuacji należy dokumentować Lynn początkowo zbierali wszystko to co wydawało im się ważne wszystko to co udokumentował w jaki sposób życia w getcie warszawskim i tutaj, kiedy ja pracuję najczęściej właśnie z uczniami z z dziećmi z młodzieżą i pytam i bardzo często osobiście dzisiaj złożyć takiego archiwum to tak oczywiste jest wiele wiele różnych pomysłów jest żelaznym komentować codzienna butelek z tak jak na naszą codzienność beret natomiast kiedy mówimy, że rzeczy, które wrzucać do śmieci takie jak bilet tramwajowy papierek po cukier jest dokument jest dokument UE i takie właśnie dokumenty też grupa Oneg Szabat, czyli radość soboty zbierała, kiedy zaczęły przychodzić do Get to informacje o zagładzie, kiedy przybyli pierwsi uciekinierzy z autem mam namyśli Jakuba Gronowskiego, który ucieka z pierwszego obozu zagłady czy jest KUL Hoff z Chełmna nad Nerem, kiedy pojawiają się łącznicy docierające z Wilna chociażby o informujący o zbrodni w Ponarach RM dzwonek trzeba dokument jest zagłada i tutaj wracając do tego co co powiedziałaś wcześniej na temat w ogóle informowania o zagładzie to też trzeba przypomnieć o tym, że nie tylko Karski nie tylko z wielu wojen, ale też Oneg Szabat to jest 2 6 czerwca czterdziestego drugiego roku, kiedy na antenie Radia BBC pojawia się informacja o tym co dzieje się na terenach okupowanej Polski i kilka dni później Ringelblum w swoim Dzienniku piszemy bardzo jest jest bardzo dumny z tego, że właśnie bilety na aneksie obaw, że informacje, które wysyłali zagranicę również za mają alarmować świat no tak jak wiemy zachód mimo tego, że te informacje i jak już też wiemy kilkoma kanałami do Zachodu dotarły nie odniosło to tego skutku natomiast archiwum dzisiaj jest faktycznym skarbem historycznym jest przede wszystkim do tego, że zostało odnalezione zostały Zakopane w 2 częściach wspominam już od tej nocy z drugiego na 3 sierpnia 19 4 2 roku, kiedy jest zakopana pierwsza część co do drugiej części nie mamy pewności, kiedy i to też jest z punktu widzenia doktryny oraz DM nikt też tak ciekawym i wątek, w którym tak naprawdę, więc jest pytań niż konkretnych odpowiedzi na temat archiwum na temat grupy Oneg Szabat właśnie z tego źródła działalność konspiracyjną nie wiemy czy została zakopana druga część prawdopodobnie był to początek lutego 19 4 3 roku natomiast odnalezione zostały w tej samej kolejności pierwsza część 18 września 1 80 0 czterdziestego szóstego roku druga 1 grudnia rok 19 50 EUR mniej obyte części są naszym największym skarbem jesteśmy depozytariuszem tego tego archiwum jest ono po raz pierwszy zresztą prezentowane na na wystawie, czego nie mogę się wykrzyczeć światu, ale jego ogromną zaraz za zaletą jego z ogromnym znaczeniem zyski z tego autentyczną jest to, że spisane na bieżąco to nie są teksty redagowane są poddawane jakiejkolwiek obróbce późniejszej, więc cieczy czy jest to wkład relacja Jakuba krzepickiego, który przy przybywa z Treblinki czy wcześniej jako błąd Dawida nowodworskiego ARM to są z 1 strony ciekawe ciekawe motywy do porównania, bo mamy z Nestą relacji Krzywickiego i relacje i dziennik Helgi Auerbach, która z nim rozmawia, więc później Levin, który rozmawia z nowodworskim i relacji z Nowodworskiej, więc tym są to prawdziwe dokumenty dotyczące tego czasu, w którym były pisane on także na naszej wystawy mamy takie 4 gabloty, w których prezentujemy te dokumenty i 1 z nich nazywa się mi piekielne dni i to jest właśnie o o wysiedleniu z Warszawą każda każdy dzień każdy moment jest system odnotowane w tych dokumentach i test n p. też, że relacja raport postawy Jarecki ostatnim etapem przesiedlenia jest śmierć, kiedy przez pewne co jest w Treblince co tam siedzieli jak wygląda proces zagłady Jolanta chcą o wydanie archiwum było ogromnym przedsięwzięciem od wielu lat prowadziliśmy prace i torze dziś to archiwum jest dostępna zarówno online nie w postaci ksiąg jest dla nas po prostu takim nad zwiększeniem zwalczają wizji leków, ale do to jest dopiero też początek następnego wysiłku dlatego, że to archiwa ze względu na jego ogromną wartość jest z pamięcią świata w dziewięćdziesiątym dziewiątym roku został wpisany obok rękopisów Kopernika i rękopisów Chopina na listę UNESCO pamięć świata nasza praca dzisiaj to także tłumaczenie tego archiwum na język angielski udostępnienie go szerszej publiczności, a żeby to wszystko 4 8 tomów 3 8 tomów 3 5  00 0 dokumentów, żeby to wszystko zrobić powołaliśmy taki program, który nazwaliśmy programu na Szabat jest taki program, który skupia wszelkie działania Instytutu naszego partnera Stowarzyszenie żydowski Instytut historyczny w toku prac nad archiwum i tak bardzo serdecznie zapraszam wszystkich państwa słuchające zajrzenia na tę stronę ido włączania się do przyłączenia się do naszej pracy jak do stanie się klubom ambasadorem lub po prostu czytelnikiem, by zajrzeć zobaczyć przeżyć, chociaż fragment tego świadectwa za 2 dni 2 2 lipca będziemy obchodzić kolejną rocznicę likwidacji getta Warszawskiego będziemy mówić już muzyk trwoni tak, ale pamiętajmy także od tych, którzy zginęli, którzy byli tysiącami wywożeni do Treblinki to wstęgi, które o, których tyle rozmawiamy, które mają imiona ona właśnie są pieczołowicie te imiona wybudowana z archiwum siedzimy i to tam strona po stronie, by odnaleźć te imiona to każdy każdy z nich zostało zapisane pamiętać o o nich jak się zmienia marsz pamięci z roku na rok wspomniała pani o tym, że jest coraz więcej osób to ma związek pewnie z wieloma zjawiskami, ale pewnie z tym, że coraz więcej rozumiem z historii inaczej rozkładamy akcenty to już nie są tylko niuanse tylko pewne fakty dotyczące majątku naszej świadomości też może, by warszawiacy przestają czuć się gośćmi na takich wydarzeniach, ale współgospodarzami jakoś współodpowiedzialni za tę historię za to wydarzenie za to upamiętnianie jak pani zauważa oceniam widzi ewolucję tego marszu przez te kilka lat pewnie pierwszy marsz był dosyć kameralne w Jemenie w znanych wierszy nie miałeś marsz był zdecydowanie najbardziej liczna Dagmary oraz brak regularnych w NATO to była rocznica w wersji śmierci Korczaka danina od 2 min przyszło wtedy ponad 3 00 0 osób to co mogę powiedzieć dziś od 7 latach rzeczywiście warszawiacy z tym marszem się oswoili się ona już dla nich ważnych warszawscy radni jest zgoda ta, która weszła w obiekt taki kalendarzowe na pewno bardzo dziękujemy burmistrza dzielnicy woli Śródmieścia są ogromne wsparcie na marsz zawsze styka się z ogromną i z ogromną przyjaźnią zarówno ze strony policji, jakie ze strony kościoła, jakie ze strony władz miejskich co co jest niezwykle dla nas ważne jest to taki marsz, który łączy my, organizując go zaproszą bardzo szerokie grono partnerów i to, o czym możemy dziś mówi Lech to także torze z istoty partnerów uczestniczących pomagające nam w tym marszu rośnie z roku na rok coraz więcej wolontariuszy jest coraz więcej osób, które pomagają innym, które przyprowadzają swoich znajomych znajomych ta i tak wspominam na początku jest to taki marsz, na którym można przejechać rowerem, na którym można przez wózkiem żyjemy w przedziwnych czasach, gdyby ktoś nieznający zupełnie sytuacji w Polsce wysłuchał tylko tej 1 audycji i tego jak przebiega ten marsz jak się zmienia z roku na rok pomyślał, że mówimy o jakimś niezwykle otwartym solidarnym społecznie kraju świadomym historycznie refleksyjnym historycznie kurs tymczasem w tym samym mieście toczą się procesy w odwrotnym kierunku i to wszystko się dzieje równolegle tak to jest najważniejsze jest to, żeby jednak dostrzegać dobro i żeby dostrzegać, że dzieją się dobre rzeczy i że w najbliższą niedzielę pójdziemy po raz siódmy w marszu pamięci 2 2 lipca w najbliższą niedzielę o siedemnastej spod pomnika Umschlagplatz wyruszy marsz pamięci, by przejedzie trasą nel, którą mam tutaj wypisaną ulica stawki była Zamenhofa Anielewicza Andersa aż właśnie do alei Solidarności to budynku żydowskiego Instytutu historycznego, którzy to żydowski Instytut historyczny dzisiaj reprezentowały panie Jolanta serca dziękuję bardzo złym megahercom i Olga Szymańska dziękuję bardzo dziękuję zapraszam państwa na informację Radia TOK FM, które będą za minutę, a po informacjach naszym gościem będzie Agnieszka Jucewicz dziennikarka wysokich obcasów Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA