REKLAMA

Mord w Piaśnicy. Rozmawiają prof. Eugeniusz Cezary Król, prof. Piotr Madajczyk i Maciej Zakrocki

Historie Polski
Data emisji:
2018-07-22 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
46:57 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
flisacki dzień dobry tą samą historię Polski dzisiaj rozmawiamy o dość smutnych dramatycznych wydarzeniach z Pomorza, a pretekstem naszej rozmowy są pojawiające się już zwiastuny nowego filmu Filipa Bajona p t. kamerdyner w ten film będzie miał premierę 2 1 września, ale już są materiały prasowe i materiały wizualne pokazujący zwiastuny tego w inny tego filmu w studiu historycy pan prof. Cezary król historyk politolog wykładowca zarządzania kulturą wizualną Akademii Rozwiń » sztuk pięknych i dobre pan poseł Piotr Madajczyk Instytut studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk uczelnia Łazarskiego dzień dobry dzień dobry państwu i może zaczną pana profesora, bo to jest zawsze ciekawe jak historycy odnoszą się do historii pokazywanej w kinie, kiedy zawsze twórcy filmowi mówią tak ale, żeby tak bardzo nie brać pod uwagę inne tych faktów historycznych faktów tak bardzo poważnie oby jednak film to też sztuka to zawsze element pewnej wizji pandy w zachęcał do oglądania chociażby filmu kamerdyner oczywiście jest jest zawsze zawsze problem, a niektórzy historycy po innym już bardzo znanym filmie o Wołyniu mówili reżyser zajmuje się teraz już czymś innym, a myśmy zostali z emocjami, które ten film wywołał w, więc oczywiście i je po to, pokazuje to chyba dobrze jak trudny test formy, ale równocześnie no żyjemy w takiej w takiej epoce, w której film jest ogromnie ważnym nośnikiem informacji dla bardzo od ogromnej nie wiem jak duże, ale dla ogromnej części społeczeństwa to ten to część ludzi w ogóle historia z myśli, że zna na podstawie właśnie filmu od razu jest ryzyko w dal, ale oczywiście jest często jest to trudne bardzo wyzwanie jak zrobić film, który będzie zgodny z zasadami sztuki filmowej w związku z tym będzie atrakcyjny jako film, na którym równocześnie, który w założeniu oznacza to musi dokonywać pewnych skrótów musi trochę modyfikować tę historię dlatego, żeby móc to właśnie pokazać, a równocześnie, żeby nie oznaczało to zafałszowania dlatego jest to trudne, ale te filmy są ogromnie ważna i dlatego ten tutaj KO no co zresztą w tak dobrze tak tak dobrym reżyserem nos Filip Bajon jest jest pewną marką od psów wiele już lat gwarancji tak i pewną gwarancją, że beżowy i to też w Polskę w Polskiej perspektywie Polska miała obok w pasie znaczy Polska myślę tutaj o też w filmach ogromne problemy z przygotowywani na 3 z włączeniem się taką i polską mali i szerszą narrację, gdzie pokazują, gdzie właśnie przez filmy pokazujemy dobrze swoje historyczne doświadczenie dlatego mam nadzieję, że kamerdyner to będzie taki będzie właśnie bardzo ważny punkt pan prezes Cezary król od wielu lat w zajmuje się kinem w ogóle również właśnie z punktu widzenia okazywania historię mieliśmy przyjemność wspólnie produkować kilka odcinków takiego telewizyjnego cyklu fałszywy kadr, ale też dobrze wiemy, że to, że poza tym żyć czasami zdarzają jakieś drobne nieznaczące ale gdy historyczne w filmach mogą wywoływać one nawet poważne kryzysy międzynarodowe, żeby wspomnieć niemiecki cykl nasze matki nasi ojcowie pan redaktor wie, że jestem zwolennikiem tezy, iż film również fabularnej jest rodzajem źródła ze źródła historycznego, który podlega pode podobnym prawom jak wszelkie inne źródła to znaczy powinien być weryfikowany i konfrontowane ma on tę cechę umyślności gminy, że jest sugestywny Kniaź oddziaływuje na odbiorcę i ich głosem i obrazem i to jest ich wada Żaneta kina może taki film uwieść i spowodować powstanie pewnych skojarzeń się w odbiorze kibica, który oddalają się z czegoś co nazywamy prawdą historyczną i może być takim czynnikiem, który skłoni odbiorcę do wejścia głębiej w materię do zapoznania się z literaturą przedmiotu i wtedy jest dobra droga do tego, żeby inne obrazy filmy owe weryfikować to jest nieodłączne nieodzowne warunek służby publicznej, jaką pełni kino, jaką pełni sił w tym silnym historyczny powiem panu redaktorowi panu reżyserowi, że mam taki wzorzec jeśli chodzi o film historyczny, który moim zdaniem zbliża się do ideału jest to film Jerzego Kawalerowicza śmierć prezydenta, gdzie kanwą są oczywiście znane tragiczne wypadki prowadzące do śmierci Gabriela Narutowicza, ale silnik ten przedstawia tę materię historyczną z różnych perspekty w również z perspektywy mordercy to jest bardzo ważne, żeby jeśli umawiamy jakiś ważny kontrowersyjnym problem pokazać z różnych punktów widzenia jeśli do tego dojdzie jeszcze procedura weryfikacji na podstawie innych źródeł to wtedy mamy prostą drogą to czegoś co nazywamy prawdą historyczną w Jaworznie, chociaż to jest bardzo trudne wspomniany Wołyń pewnie pewnie właśnie przykładem jednak nie chce oceniać rzeczywiście pracy z twórców, ale myślę, że na po drugiej stronie granicy trochę inaczej sobie w UE z najdelikatniej rzecz ujmując, o czym opowiada film Canal kamery Dynarek czy o jakim okresie to może jeszcze krótko pan Czesław Madajczyk, a potem już właśnie spojrzymy z punktu widzenia wiedzy historycznej na tamten czas tamten region, a czym właściwie są takie 2 pkt 2 punkty, o których warto wspomnieć dotyczy 2 płaszczyzny, na których warto mówić o treść tego filmu pierwsza to pierwsza rzecz to się właśnie taką szerszą narrację, która już od ładnych paru lat, ale po osiemdziesiątym dziewiątym roku w Polsce jest do naszej zainteresowanie takimi społecznościami, które określa się jako społeczność pogranicza niekoniecznie ogranicza znaczenie terytorialny to nie musi być bezpośrednia granica oddzielająca 2 państwa, ale 2 społeczności żyjące w 2 kulturach narodowych, w których można spotkać ludzi o opcji czujących się albo Polakami albo Niemcami albo miejscowymi i tutaj takie firmy już pojawiały wcześniej WI, bo wiadomo, że takie społeczności, których no właśnie nie sądzę i jednoznacznie bowiem jednoznacznego zidentyfikowania, a w trudnych chwilach historycznych jak wojny jak przechodzenie armii najbardziej boleśnie odczuwają to co się dzieje tutaj film kamerdyner to Kaszuby czyli, czyli jesteśmy na na północy Polski im i społeczności do takich społeczności można być mamy właściwie trzeszczy Mazurzy i w ich armia c na północnym Wschodzie Ślązacy na południu i Kaszubi właśnie bardziej na północny zachód i społeczność kaszubską to jest właśnie próg tutaj próba pokazania jej losów dwudziestowiecznych, bo mamy właśnie Kaszubów, który dominuje opcja Polska bardzo silna jest opcja my jesteśmy Kaszubami jest też część Kaszubów, która ten obszar jednak, że dług do Niemiec i czuje się czuje się Niemcami i właśnie film kamerdyner w takich w dłuższej perspektywie próbuje potem to nie próbuje pokazuje historie na podstawie zamożnej rodziny niemieckiej oczywiście szlacheckiej rodziny, która adoptuje dziecko o wpół kaszubskie i jest to okres przed pierwszą wojną światową czyli gdy obszar należy do Niemiec ta rodzina w tym momencie, że ja bardzo zamożni nie później teren, o którym od lat, o którym które to tym jest, na którym toczy się film po pierwszej wojnie światowej staje się częścią częścią drugiej Rzeczypospolitej uwarunkowania polityczne całkowicie się zmieniają tempo, bo obóz właśnie pogarsza się sytuacja materialna, ale równocześnie też pokazany konflikt tej rodzinie Ada, czyli jedno 1 1 sen 1 syn zrodzić w kaszubski drugi i prawdziwy niemiecki znaczy prawdziwe, dlatego że pójdzie w kierunku o ideologii i narodowosocjalistycznej SA i t d. oczywiście jak pan wielkim nieobecnym musi być też wątek wątek miłości między między w tej w tej rodzinie i ja, ale no i Czech i a równocześnie no no Contest tego są także i napięcia polsko Polsko-Niemieckie, które wreszcie w tym okresie drugiej wojny eksplodują chyba najbardziej radykalnej formie, bo to, chociaż wcześniej już też pojawia się przemoc to ona film jest pokazana w końcowej fazie pierwszej wojny światowej, gdy jest mowa właśnie do do do kogo będą to obszary należały, gdy są bardzo różne postawy, ale właśnie druga wojna przyniesie radykalną przyniesie radykalną zmianę eskalację, czyli dotarcie do przemocy są w najbardziej krwawej formie w tutaj filmie w filmie nie bardzo nie w bardzo rozbudowanymi części, ale bardzo wyraźnie zostaje to pokazane na przykładzie Piaśnicy, czyli tam gdzie, gdzie zbrodni w, gdzie część ludności i chciał napoić zostaje wymordowana przy współudziale drugiej części ludności, bo dużą część ofiarnie nie większość dużą cześć ofiar stanowią Kaszubi Polacy, którzy tam się znajdują, a część tych, którzy tej zbrodni dokonują stanowią miejscowi Niemcy służący w formacjach za trząsł i choć kończy się to jeszcze jeszcze w wejściu armii czerwonej, gdy znowu radni mają oni mają pojawić w LM w angażu jest trochę inny to pewnie Niemiec więc, więc znowu znowu są pośrodku między między 2 siłami, które w, które traktują ich, w których teraz ta, ale wchodząc armia sowiecka też traktuje jako wrogów Niemców, a wiadomo jak armia sowiecka traktowała Niemców wchodząc wchodząc na teren nie nowość Niemców, ale i też tych co to nie mieli pewności kim są tak poważnie traktują go mówiąc, odnosząc mówiono o nich stolica Warmii, ale wyniesie ona miejsce, dla której wchodzi na jej właściwie co to jest jakiś Niemiec jakiś Ślązak jakiś bank Mbank niemiecka po prostu nie mieć trzeba go tak odpowiednio potraktować tych blaszany Bębenek po raz pierwszy na uświadomił właśnie, jakim było to wejście i prawne tak no nam uświadomią tym, że jest oświaty feminizm to ten film nie mógł znaleźć drogi do masowego odbiorcy jak pamiętamy, kiedy był pierwszy pokaz tego filmu to jakaś delegacja państ w socjalistycznych z tego festiwalu filmu filmowego z oburzeniem wyszła, ale nadal jest inna historia za chwilę informacje w radiu TOK FM, ale pani wrócimy właśnie do tej historycznej opowieści o tamtych czasach tamtych ziemiach związki witam ponownie rosną historię Polski w studiu panowie profesorowie prof . Piotr Madajczyk prof. Cezary król rozmawiamy o w oczy pretekstem naszej rozmowy jest pojawiający się już zapowiedzi filmu kamerdyner, który będzie do obejrzenia od połowy września, ale chcielibyśmy teraz właśnie naświetlić słuchaczom specyfikę tych terenów tych czasów, o których film opowiada mówimy o Kaszubach, a więc tych terenach północnej i północnej Polski bank SA ma dać już tam mniej więcej nakreśla w pierwszej części i jaki to jest czas może dzisiaj skupimy się w naszej opowieści Renata tym najbardziej dramatycznym fragmencie tamtych czasów, czyli wysokości na finale tej opowieści filmowej w, czyli właśnie do wspomnianej już po zbrodni w Piaśnicy różnie zresztą określanej w dziejach może nagle zaczął od pana profesora króla, który bardzo wnikliwie badał w inne Narodowy socjalizm ma swoje przygotowywania i Niemiec do wojny w reakcji ludzi na to co proponowały władze w kto kto wpadł na taki pomysł czy jak można było w przepraszam za wyrażenie sprzedać taki pomysł, który nazywamy w historii pod nazwą inteligencja Aktion, czyli rozpoczynamy wojnę, ale zaraz na jej początku musimy wymordować inteligencję, która jak mówił Hitler czy przyczyn uzasadniających liter mówił tylko tam idę tylko naród, którego warstwy kierownicze zostaną zniszczone da się zepchnąć do roli niewolników jeszcze na chwilę wrócę do zapowiadanego filmu jeszcze będzie zobaczymy, ale chcę wierzyć, że będzie to film na miarę magnata wcześniejszej fabuły Filipa Bajona wydaje się, że ona jest zbieżne jeśli chodzi o typ narracji jest to rodzaj sagi, która się ciągnie przez kilka pokoleń magnat był filmem ciekawym oddanym miejmy nadzieję, że myślimy będzie podobną produkcją i że nie pójdzie śladem jednak słabiej, a produkcji, czyli przedwiośnia Filipa Bajona, która wtedy coś się po prostu znakomitemu reżyserowi nie udało teraz i zarabia przez szczerze powiedziawszy uważam, że pomysłu wymordowania kierowniczych warstw tak to się nazywało w tym języku sił PnD 6 nie jest pomysłem nowym zwykle okupant przystępuje do wyniszczania tych, którzy z Tarnovią potencjalny rdzeń oporu tyle tylko, że w warunkach totalitarnego nowoczesnego państwa, jakim była trzecia rzesza tego rodzaju koncept stał się koncertem to talentem tak jak to państwo było totalitarne ta formuła kierowniczych was była bardzo szeroko potraktowana i była niezwykle radykalny przeprowadzone pomysł wywodzi się obcy wiadomo samego Adolfa Hitlera jego najbliższych współpracowników natomiast realizatorem tej akcji mającej na celu wyniszczenie tych kierowniczych warstw był aparat policyjny, a ściślej biorąc grupy operacyjne policji bezpieczeństwa jest sens wsparty przez wspomniane już grupy zemsty w Czudcu, czyli samoobrony pojęcie Samoobrona jest tym oczywiście eufemizm Penta Samoobrona była niezwykle agresywna na zewnątrz, a ci, którzy się samo bronili nie byli zagrożeni natomiast stanowić zagrożenie dla swoich sąsiadów, więc z tymi siłami przeprowadzone na realizację konceptu takiego z 1 strony typowego, a z drugiej strony nietypowego w swoim zakresie swojej realizacji to co nazywamy inteligencją akcji łodzian jest 1 z kilku naz w oznaczających pasmo terroru, które przetoczyła się objęła całe terytorium ziem wcielonych do rzeszy, czyli ziemie zachodnie i północne drugiej Rzeczypospolitej odpowiednikiem tych akcji przeciwko inteligencji jest nadzwyczajna akcja pacyfikacyjna generalnym Gubernatorstwie tzw . aby jej akcji ułan, która odbywa się mniej więcej w tym samym czasie, tyle że nie co w węższym obszarze chronologicznym mniej więcej od maja do lipca 19 4 0 roku, gdy akcja przeci w inteligencji na ziemiach północnych i zachodnich zaczęło się właściwie już od września 30 09 . roku trwała do późnej wiosny nie zanosi się do początku lata 19 40 roku chciałbym jeszcze zwrócić uwagę na pewną analogię mianowicie nasz w cudzysłowie drugi agresor okupant, czyli stalinowski związek radziecki trzecie meczu był podobną akcję wyniszczania polskich elit, których dramatyczne im dramatycznym szczytem jest oczywiście zbrodnia katyńska w tym mieniem mówiąc o zbrodni katyńskiej mamy jakby 2 znaczenia na uwadze znaczenie we mszy to znaczy ci, którzy zostali zamordowani w Katyniu, a więc internowani polscy oficerowie z 1 z obozów internowania natomiast jeśli mówimy szczerzej to mam namyśli całe pasmo terroru, które przetoczyła się przez ziemie wschodnie drugiej Rzeczypospolitej, który również objęło kręgi naszej elity naszej inteligencji jeśli zważyć, że często mordowani oficerowie podoficerowie to byli oficerowie podoficerowie rezerwy, a więc ludzie, którzy wykonywali zawody cywilne często związane właśnie z inteligencją, czyli warto zwrócić uwagę, że obaj okupanci mieli na uwadze ten sam cel wyniszczyć inteligencję, która będzie im przeszkadzać w realizacji celów podstawowych, jaką była okupacja eksterminacji i eksploatacja zajętych terenów gotuj jeszcze 1 temat ważny element, który pan poseł ma dać już troszkę sygnalizował, opowiadając o o filmie dobrze byłoby może nakreślić właśnie tę atmosferę czy te relacje społeczne na tych regionach pogranicza jak pan nazwał no bo ważnym elementem w tej akcji, o których teraz mówimy jest dość różnie nazywano przygotowanie właśnie tych ludzi do likwidacji z punktu widzenia wyodrębnienia ich prawda ze społeczności, która tam mieszka mówisz o tzw. list w listach proskrypcyjnych, które właśnie już tworzyli nową w ich sąsiedzi tak, jakbyśmy to brat on nasze listy one w właściwie mówisz, czyli André Wandą wybuch polem są tworzone bodaj od maja 30 05 . roku właściwie tworzone są w oparciu o 2 główne źródła a, czyli pierwsze im coś co by było dziś odpowiednikiem białego wywiadu, czyli nogach no wiadomo na powstał na podstawie prasy przy współudziale placówek dyplomatycznych można stworzyć, jakby takowym dość dobrą listę osób które, które aktywnie uczestniczą w życiu politycznym politycznym społecznym gospodarczym kulturalnym, bo tak jak ta była mowa ta warstwa jest interpretować jest określona bardzo szeroka warstwa przywódca związku z tym wszelkie osoby, które aktywnie kreują życie jest życie jest społeczne są one są sądy i państwowe są uwzględnione po, a potem Macieju nie wiem na czym trudno było też dokładnie, od którego momentu wiadomo, że to bardzo aktywnie będzie już po rozpoczęciu wojny uczestniczy ona będzie rozbudowywana informacje, które udzielane przez przez miejscową już przez miejscową mniejszość niemiecką no i my tutaj oczywiście jest to już znacznie dokładniejsza no bo wiadomo, że miejsc i ów miejscowa miejsc są miejscowi członkowie mniejszości niemieckiej świetnie są byli zorientowani kto, jaką role odgrywa także na tych na tych niższych szczeblach w Azji i jeżeli chodzi o funkcjonowanie też lokalnych władz i różnych organizacji w związku z tym mam dysponowane 60 60 listą, na której czyli bardzo chcieli jak widać ile osób to obejmą było przewidzianych do euro dostali do likwidacji w i wady, które już w najpier w w sposób bardziej chaotyczny później coraz bardziej zorganizowane przystępuje się go do likwidacji tej właśnie polskie warstwy przywódczej jakkolwiek by może dodać jeszcze 1 rzecz, o której o, której warto pamiętać, bo też to będzie w Piaśnicy widać, bo w Piaśnicy czy lasach piaśnickich dokładniej albo w lesie kraśnickim i właśnie te wszystkie nazwy prawda funkcjonują Litwina czy to nie jest to jest akcja, której szacunki są trudne ile osób tam poległo mówi się zazwyczaj ma za litr dzielą ich sens to znaczy zazwyczaj 10 do 12 być może do 4 być może 1 4, a też pokaz jest prawda jak w jak trudno jej jak trudno jest określić, ale jest tam około 2 tysięcy osób, które określili byśmy jako właśnie w ramach Intelligenzaktion około 2 tysięcy osób psychicznie chorych, czyli m. in. szpital psychiatryczny w Kocborowie, chociaż ktoś, mówi że w końcowej fazie przewożono również tam osoby z terytorium dziurawiec i miast osoby z terytorium Niemiec zatem zapewne obywatele niemieccy pochodzenia polskiego MON nie chce mówić także obchodzeniu czy czeskiego po na niektóre mówisz o niektórych także o przeciwnikach politycznych zresztą także z terenu strojów kaszubskich o w ich nie było dużo, ale oni, który w Niemcach, którzy byli Niemcami, ale przeciwnikami, ale było wiadomo o nich, że są przeciwnikami Narodowego socjalizmu w Chełmży, gdzie indziej i jako obelgi jest jeszcze tematu w ogóle tam na Pomorzu było ich stosunkowo było to stosunkowo niewiele, więc widać jak skomplikowane jest to działanie, gdzie nawet trudno się trudno dyskutujemy Lilo i Luo i ilu było jednych i lot to tylko z bydgoską szacunki prawda około 2 tysięcy około około, ale gaśnic oczywiście tak po Marianie, ale w każdym razie to pokazuje podejście do rodzinnego wniosek tylko pokazuje to Polita to tutaj wracamy do polityki wobec wobec ludności polskiej, że jak, by zlikwidować 2 części, które są nam do niczego nieprzydatne w chwili zlikwidować warstwę przywódczą, bo ona stanowi zagrożenie wokół niej kształtuje się naród, a po drugiej stronie zlikwidować tych którzy, którzy tylko będą potrzebowali w nim nie dadzą się wykorzystać to pogoda żadnej pracy zostawić zostawić ten środek, który będzie siłą roboczą była śnieżyca 8 turniejów w nie chciałem, żebyśmy się ten teren ten wątek w tworzeniu tej listy, bo pan powiedziałaś nawet 80  00 0 to rzeczywiście niezwykłe może będzie się powiedzieć o ulgach i jak to było robione pan służył i obaj panowie użyli terminu za przychód z morzem czy warto byłoby wyjaśnić dokładniej poza tym, że znaczy to Samoobrona to co to była za formacja czy to było też jakaś Jet i formacja umundurowana czy ją miała swoje dowództwo jak ono jak ekonom była żartem podporządkowana już w momencie kiedy, kiedy zaczyna się okupacja niemiecka zeszła skorzystał przed wybuchem wojny to jest szeroko rozumiane lato 1 9 3 9 była to formacja paramilitarna nie informowano znajdujące się podpisy w cudzysłowie opieką policji w policji bezpieczeństwa w tym również gestapo nabór do tej formacji miał charakter dobrowolny co znaczy ci, którzy się zgłaszali nam nie nie pochodzili z żadnego danego procederu rekrut czeskiego tylko się zgłaszali zgodnie ze swoją wolą wiadomo było, że jest to formacja do samoobrony w 2 dopiero z czasem okazało się, że ta Samoobrona ma mówiąc eufemistycznie charakter aktywny bardzo stanowiące rodzaj agresji wobec własnych sąsiadów w białym złotem dodał dodał jeszcze, że ona właśnie potrzebne tylko w pierwszej fazie wojny w końcu listopada zostanie rozwiązana chyba ZG uznając, że to jest niewygodna tak na czele ich wypełniania zadań miała swoje zadanie mi jest zbyt raczej nie jest to w zorganizowana formacja, którą można dobrze kontrolować, bo przecież tam do graczy niektóre niektóre zaburzenia swe działania były właściwie samowolnie dokonywane przez Merkel przywódcy i druga rzecz, którą też bym dodał, że jest to formacja dosyć masowym charakterze w skali na ziemiach polskich tyczy się, że to jest bodajże około 70  00 0 na Pomorzu Niemiec to chyba z teorii i nikt nie pamiętam, jaka dokładnie część w każdym razie nie jest to elitarna jednostka, która obejmuje tylko niektóre mamy, ale ma dość dość masowy masowy szeroki zasięg Nate poza tym bardzo mocno nas indoktrynować na ideologii Narodowego socjalizmu co przydaje radykalizmu i fanatyzmu reforma z wiedzieliśmy, bo sama nazwa zresztą jak już podpowiada kogo dotyczy, jakiej grupy zbieranie właśnie tych, którzy tych informacji czy tworzenie tych Tychy i list, ale poza, ale samo określenie inteligencja może dzisiaj mi ze względu na trochę trochę inną konotację może być w tym kontekście mylące że, że tutaj celowano również w inne osoby na niekoniecznie tylko ze względu na poziom wykształcenia czy zajmowane stanowisko, ale jakoś tam aktywne na rzecz, bo właśnie po zaborach trzeba sobie uzmysłowić, że na tych terenach się pojawiło wiele wiele osób, które chciały przywrócić tym ziemiom polskość tańczyli właśnie zrobić dokładnie nad Donem dostrzegł Niemcy nie chcieli, żeby było zrobione dodajmy, że nam to jest czytelne, choć organizacja społeczna, żeby się, by je organizacje pozarządowe mogły mieć też, gdy nie tata Gdynia, która jest miejscem przyciągającym da się atrakcyjnym bardzo dynamicznym rozwijającym się w związku z tym napływa tam wiele osób i innych ziem polskich zresztą nigdy nie będzie bardzo silne silne uderzenia właśnie po 3 września nabędzie będzie jak by chyba szczególnie z nienawiścią traktowana, więc teraz rzeczywiście chyba wielu ofiar, gdy inteligencja Aktion było wielu budowniczych Gdyni był 1 z elementów, który powodował, że dana osoba znajdowała się na tej liście na jeszcze warto zauważyć, że słowo Intelligenzaktion jest słowem umownym wiemy już, że inteligencja to jest fragment tego pasma terroru używano też innych sformułowań n p. fluor w krainie gąbek, czyli oczyszczenie terenu oczyszczenie gruntu na niektórych terenach mówiono po prostu dialekty Aktion akcja bezpośrednia jest wszystko sformułowania, które tzw. praktyce, a więc fali terroru miał tylko znaczenie na zasadzie słowo wytrych ta akcja była po prostu pomyślana na bardzo szeroką skalę teraz będą informacje w TOK FM, ale po nich pracy naszych rozmów nacisk kreski witam ponownie to są w historii Polski w studiu panowie profesorowie Piotr Madajczyk Cezary król rozmawiamy o inteligencji Actionu, więc akcji likwidacji polskiej inteligencji na terenach, które zostały wcielone do rzeszy się głównie skupiamy się na Pomorzu gdańskim w drugiej części audycji w końcowej części mówiliśmy o o tym kto w szczególności został, więc na ten zbrodniczy celownik mówiliśmy o tych ludziach, którzy związani byli traktowani byli przez Niemców jako te osoby, które wzmacniały czy umacniały polskość na tych terenach, które przecież dopiero z pozostałymi do Polski przywrócony, a niektóre wcielone pojawiła się gdynian to jest oczywiście takie miasto symbol drugiej Rzeczpospolitej rzeczywiście ta akcja tutaj padło określenie pan profesor król mówił właśnie na tym oczyszczania tak tych terenów mówi się, że właśnie najpierw w Gdyni i trwał taki termin zaraz po po zajęciu miasta przeprowadzono akcję przesiewania ludności, a 1 3 wyodrębniania akcja trwała od czternastego do 30 września 30 09 . roku, ale na, jaką skalę była zakrojona to właśnie historycy zwracają uwagę, że już drugiego dnia w rękach niemieckiej policji bezpieczeństwa znajdował się 4 000 osób rzeczywiście muszą być niezwykle z niemiecką precyzją przygotowane, a przez Serba i to jest na tak to są to jest duchowieństwo to są właśnie to są wszelkie osoby, które od triumfu pełnią jakąś funkcję we władzach to jest ogromne uderzenie na nauczyciela, ale to są także i osoby związane z przemysłem w, czyli właściciel jak jakiś film, ale właśnie ma też dodać, że to, że są, że wśród tych i innych ofiar Intelligenzaktion były byli także robotnicy byli i rolnicy, którzy odgrywali aktywną rolę to po to, pokazuje rzeczywiście szeroką szeroko skalę tego i Gdynia jest może też dobrym, ale i dobrze pokazuje jeszcze i jeszcze 1 na 1 problem szczególne rzuca cień na szczególnie silne uderzenie wymierzone w Polaków, którzy przybyli z innych terenów przez innych terenów ziem polskich właśnie Gdynia ich mówiliśmy przyciągała w dodatku jeszcze była także i dlatego nienawidzą nas to przecież ona miała odciąć, gdy prawda jak w owym przejąć częściowo funkcję Gdańska więc, tym bardziej taki taki wysyp wezwanie dla strony niemieckiej rzeczywiście wszędzie, a trzeba to jest Gdynia jest jako pierwsza, ale właściwie to jest cały ten obszar, którym mówimy, gdzie od początku przystępuje się ich do takiego przeżywania, czyli właśnie wg listy cała ludność natychmiast zbierana weryfikowana, kto może być, kto może być zwolniony, kto dowie, kto do więzienia, kto od razu przeznaczony do do likwidacji albo też będzie pokazywało i trud pokazuje i trudność, gdy próbuje się określić później, jakie były losy konkretnych osób mówimy tutaj o dużych liczbach kilkanaście tysięcy, ale zawsze pytanie o konkretne osoby i właściwie przez co się z nim coś z nimi stało zostały zlikwidowane zastrzelony zamordowany od razu u czy przeszły przez KE kolejne więzienia za przeszłe może przez obozy czy może wylądować w Mauthausen-Gusen na końcu czym innym obozie często właśnie jest to niemożliwe do dołu do zweryfikowania no jest taka liczba sal król maksymalna podana zresztą przez 1 z historyków dziennikarzy niemieckich turystów się do około 60  00 0 ofiar tej inteligencji akcji run do tego jeszcze dodaje im kilkadziesiąt tysięcy osób, które znalazły się w obozach koncentracyjnych 1 6 w 1 mianowicie w Mauthausen-Gusen także możemy szacować jest szacunek i około 100  80 0 tej inteligencji Aktion co stanowi zabójczy cios dla inteligencji tych obszarów jest jeszcze dodatkowo rozważyć fakt, że komplementarną akcją była akcja wysiedleńcza z tych terenów pozostawały na tych terenach osoby, które miały być rzeczywiście przeznaczony wyłącznie z zajęć roboczych tak jak sobie wyobrażano inteligencja będzie wymordowano łącznie z Żydami jako odrębny obiekt eksterminacji natomiast nadal pozostaną ci, którzy będą się nadawać wyłącznie umowa z pełnienia funkcji może ich bankowych może jeszcze 1 nazwa powinna tutaj paść obóz Stutthof, a da, bo to jest jednak nie będzie o tym, szerzej mówić, ale to jest też element tego tego systemu byliby chcemy coś zapytać, jaka jest sytuacja Kaszubów, dlatego że myślę, że na taki w powszechnej wiedzy niewiele wiemy o tym od tych ludziach wiemy oczywiście był stosunek Niemców Żydów wiemy, jaki był do Romów niektórzy być może pamiętają też filmów właśnie fabularnych jak Niemcy próbowali coś co tu dużą też częściowo im też jakoś udawało im przekonać górali naszych, że są częścią narodu niemieckiego jak traktowani są Kaszubi w nią Kaszubi przed wojną żyli byli obywatelami państwa niemieckiego prawda to jestem to jest ten punkt punkt wyjścia i no i ponieważ właśnie później te ziemie należą do Polski, więc pojawić się z antresolą pierwszej wojny szlak pieszy oczyszczą je chyba nie tak przecież wojnę źle to później jeszcze w związku z tym podczas drugiej wojny światowej Paryż niesamowicie antagonizuje on chce jak wiemy bardzo długo czy niemiecka lista narodowościowa w Polsce tzw . Ford fiesta z punk to z punktu widzenia niemieckiego to jest właściwe temu firma na tak krótko ująć tak należy zlikwidować tych, którzy przez Polki z Polski byli i którzy utrudniają w bólu, jakby Integer asymilację pozostałych pozostałych jako część jako jako część narodu niemieckiego tylko oczywiście bez tego co bez tych całych rozmów Sroka Szubinianka Szubin też było jasne Kaszuba chciał przestać wkrótce mówić po prostu wszyscy są Niemcy, ale ta niemiecka lista narodowościowa, która będzie odgrywała na czym warto co warto uświadomić sobie, że niemiecka lista narodowościowa była czymś innym w generalnym Gubernatorstwie czymś innym na tych ziemiach, które o, których mówimy czy w ogóle na ziemiach wcielonych do 3 do trzeciej trzeciej rzeszy tak jak na generalne Gubernatorstwo miał bardziej ograniczony charakter miała jednak bardziej charakter kolaboracji jest z władzami niemieckimi to tam to na dach na ziemiach kaszubskich jest to często na temat masowy charakter jest to często związane z przymusem, ale ról w celi, jeżeli ktoś nie chce szumów i nie chce zgodzić na wpisanie to w tym momencie jest pytanie co go spotkać to będzie więzienia obóz, ale równocześnie, jeżeli się zdecyduje podpisać to w tym momencie i będzie bardzo prawdopodobne, że któryś z, że synowie udadzą się, jeżeli będą mieli szczęście to na front zachodni, jeżeli będą mieli mniej szczęścia to znów zagląda tam są zgodni jaką, bo oczywiście skoro jest niemiecka lista narodowościowa i nie mówiąc już o pewnych dyskusjach i BOR to bogaci też skomplikowane, ale jeżeli, podpisując w tym momencie podlegają normalnie służb jest maść miałem tu się pozować nago lub protokołem dodaje, żeby nie powstało wrażenie, że między nami jest polemiczny list do faktów, ale moim zdaniem TVN, lecz nie była na terenie generalnego Gubernatorstwa TVR to jest wynalazek dla ziem wcielonych na terenie Gubernatorstwa zrobiono taką preselekcję na samym początku okupacji, a potem się dalej w tej spółce nie wykonano DHL Deutsche w Polsce jest także rezultat tego ugrupowania ludzie, którzy do niedawna ta jest, żeby słuchacz nie dostał wrażenia, że to są mniej więcej te same te same zjawiska wyszukiwanie nadal będzie pan do mnie, że wkrótce angażuje on trybem gościnny dyrygent, tym bardziej że idzie też Niemców było stosunkowo niewiele to był przejazd tym element napływowy natomiast na terenie generalnej na terenie ziem wcielonych, zwłaszcza na terenie Rajskiego Satel Ewa Tylman warte land tego tego elementu polskiego było bardzo duża to samo dotyczy 2 8 oraz Śląsk będzie najbardziej Śląska to w tu wkraczamy na na teren pewnych różnic w zarządzaniu okupacyjny tymi obszarami inaczej wygląda formuła zażądała ziemiami, które weszły w skład tej jednostki administracyjnej Pomorze zachodnie gdańskie inaczej wygląda to na terenie kraju Warty, a jeszcze trochę inaczej wygląda na terenie obszaru zwanego Śląska w każdym razie zdaje mi się, że jak Kaszubi w tej mierze byli traktowani jako rejs jako volksdeutsche jeszcze byli poddawani działaniu w małej mieścinie listy narodowościowej lądowali na ogół na grupie drugiej albo trzeciej to znaczy mieli szansę na uzyskanie obywatelstwa rzeszy po spełnieniu pewnych warunków i po jakimś czasie, bo to wszystko jeszcze było rozwinięte w czasie natomiast niemiecki Formuły raj stoicie, bo takiej Formuły dla obywateli drugiej Rzeczypospolitej nie przewidywano w każdym razie dopiero po spełnieniu szeregu warunków parę słów powiedzieliśmy o samej gaśnicę, ale może może dla uporządkowania jeszcze tego co siedziało, bo to właśnie na określenie zbrodnia mogłaby wskazywać, że to jest jednorazowe zdarzenia natomiast potrwa wiele miesięcy prawdą to jest miejsce, do którego zwożono te osoby, które zostały objęte akcją likwidacji dla trudno może w radiu opowiadać jakichś szczegółach, ale rzeczywiście od towarzyszy temu straszliwy dramat tego, dlatego że z 1 strony Niemcy to robią jak rozumiem miało mieć charakter z ich punktu widzenia w oczyszczaniu on z terenu z ludności propolskiej 3 3 czy za walczącej o polskość tak potencjalnie walczących o polską w przyszłości, ale też z drugiej strony naruszyli ukryć zbrodnie i rzeczywiście nawet jacyś pojawiający się świadkowie tych mordów również byli likwidowanie, a już później, kiedy wiadomo było, że losy wojny się odwróciły i że Niemcy będą prawdopodobnie odpowiadać za to co robili w czasie wojny czy przeprowadzono akcje na stadionie rozliczenia w siłach, by go boją wykopują zwłoki i palą i palą je, żeby utrudnić identyfikację chociażby liczby ofiar, ale też ich, a potem maskując maskując groby, więc zgoda jest to jest to sytuacja, w której nad drogą prowadzi do tego, że wiele do dzisiaj wiele rzeczy pozostaje niejasnych historycznych dyskusja na temat ich dokładnie zaczęły się zorganizowane tak, by egzekucję UKE koniec października ale kiedy dokładnie czy były prowadzone do końca roku 3 czy jeszcze czy jeszcze do wiosny różne zdania prawda, czyli czy widać jak ja niepewnej jak pewne informacje na temat ten temat mamy i jednocześnie prowadzone w sposób też warto dodać nasze, bo to, by to określenie ukośnie trwamy Sugar, sugerując taką noc zorganizowaną uporządkowano mafia po co żona jest była prowadzona bardzo brutalnie oczywiście czasami taką brutalnością, która z punktu widzenia oczyszczania pewnego terenu nawet nie była potrzebna, a czyli, czyli obok myśląc o takim oczyszczaniu będziecie powinni powinna być egzekucja prawda prowadzą rozstrzeliwuje ją zarezerwują były robione na pokaz po to, żeby sterroryzować całe lata oraz by zrobiono to tak to jest robione bardziej właśnie w okresie niektórzy świadkowie co prawda przeżyli, ale ale, ale stara ale, starając się to zamiast chować i na siłach ale, ale też bardzo często wuja jak w wersji po są weryfikowane są liczbę śladów od od od broni i dobijania winny sposób dotknął to, że to w jest zaskakujący jak jak często nie była to co prawda strzał, który zabijał tylko tylko inna znacznie bardziej brutalne brutalne formy od tych ryb w dowodach zbrodni jest wiele informacji nie wszczynają udało się znaleźć mówi się że, że trochę zostało to udokumentowana ta zbrodnia przez samych właśnie wspomnianych już dzisiaj działacza członkach zepsuciu Georg Waldemar Englert ojciec i syn mieli zakład fotograficzny w Wejherowie więcej zdjęć właśnie, które z tamtej zbrodni zostały i są jej dowodem została wykonana przez nich podobno kilku pracowników tego zakładu fotograficznego właśnie dublerów też wykradł jakieś odbitki i Jonasz zachowały tu pan profesor wspomniał on tych osobach, które przeżyły jeszcze znalazłem gdzieś informacja o osobie pani Elżbieta elewarr, która była po prostu świadkiem i widziała woli i już po wojnie kiedy, kiedy badano tę zbrodnię złożyła zeznania od centrum, ale rzeczywiście wiemy niewiele w związku z tym mamy ta sytuacja, gdzie liczba ofiar szacuje się na podstawie liczby i wielkości grobów jest stąd właśnie te przybliżenia, o których mówimy oczywiście jest też jasne, chyba że że więźniowie którzy, którzy właśnie palili zwłoki zamaskowania oni też na koniec na po wykonaniu pracy zostali zostali też zlikwidowanie, więc tego tutaj też informacji nie ma mówimy o lesie pieśni z kim, ale to nie jest jedyne, chociaż największe miejsce zbrodni na terenie Pomorza jest kilka takich miejsc n p. w miejscowości Mniszek pod świeciem czy las Szpęgawski odczytano Garden i wreszcie Dolina śmierci w Bydgoszczy, gdzie mordowano ludzi z emisji z tego obszaru jak wiadomo też była miejscem szczególnej represji w związku z całą nagłośniono bardzo akcję propagandową mającą na celu wykazanie, że Polacy w sposób szczególny obchodzili się z miejscowymi Niemcami i warto też zwrócić uwagę, że pomoże to jest 1 na obszarach takich obszarów akcji przeci w inteligencji szerokim tego słowa znaczeniu jest więcej to zarówno na terenie Pomorza jak na terenie Śląska na terenie obszarów związanych z Łodzią krótko mówiąc jest dla sponsora tak też antologia nie jest to akcja totalna jest to akcja totalna jeśli do tego dodamy akcje AB na terenie generalnego Gubernatorstwa, która też rozpada się na szereg dodatkowych takich segment nowych akcji terroru to mamy zjawisko na pełnego i niszczenia pełnego niszczenia polskich warstw kierowniczych w Agorze, by słuchaczom ułatwi ci o takie określenie terytorialne w lasach piaśnickich te 10 km od Wejherowa, czyli jesteśmy czy to jestem jakby centrum centrum Kaszub w bardzo panu dziękuję, choć rzeczywiście dzisiaj edycjach LM w smutna co tu dużo mówić, by pozostają ci się wrażenie niedosytu, bo jest jeszcze wiele znaków zapytania, na które trzeba było iść, do których trzeba, by się odnieść antresoli Piotr Madajczyk pan poseł Cezary Club Bydgoszcz Mister Polski się złamać Zakrocki zaproszą na informacje w TOK FM 2 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Dostęp Premium z 30% zniżką od serca. Pokochaj pakiet "Aplikacja i WWW". Słuchaj gdzie chcesz i jak chcesz.

KUP TERAZ 30% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!