REKLAMA

Na czytelnictwo czy na pisarzy? Na co wydawać pieniądze?

OFF Czarek
Data emisji:
2018-07-26 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
30:08 min.
Udostępnij:

Więcej: http://krakow.wyborcza.pl/krakow/7,44425,23640455,oplata-za-dar-spotkania-czyli-pisarze-w-bibliotece.html

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
łączymy się ze studiem Radia TOK FM w Krakowie tam jest pan Michał Grzeszczuk bibliotekarzy bibliotek historii Drukarstwa i dyrektor miejskiej biblioteki publicznej w Skawinie dzień dobry witam serdecznie witam państwa bardzo serdecznie skłania się panie redaktorze do dziś rozmowy zainteresował mnie bardzo interesujący artykuł, który pan Michał Grzeszczuk czy został wydrukowany w Gazecie wyborczej w inny artykuł p t. dar spotkania tych z naszych słuchaczy, którzy są Rozwiń » zainteresowani uchylam się do gazety wyborczej do archiwum gazety wyborczej natomiast w skrócie, a w takim bardzo wielkim skrócie Panny Michał Grzeszczuk pisze o programie ministerialnym zwanym Narodowym programem rozwoju czytelnictwa i można, by rzec, że dzieli się z czytelnikami, a teraz ze słuchaczami swoimi wątpliwościami swoimi przemyśleniami na temat tego czy i w jaki sposób te pieniądze są wydawane i ich czytając ten czytając artykuł pomyślał sobie, czyli jest jeszcze 1 osoba w tym kraju oprócz mnie inne, dla której to, że nie czytamy, iż powstają różnego rodzaju programy, które miałyby czytelnictwo zwiększyć niekoniecznie oznacza, że to czytelnictwo faktycznie jest większe czasami n p . zwiększa się po prostu sprzedaż książek czasami zwiększa się zarobki autorów książek, ale niekoniecznie przekłada się to na czytanie książek, ale pomyślał sobie, że ten tekst pana autorstwa bardzo dobrze też pokazuje jak wygląda czytelnictwo w ogóle konsumpcja czy też spotkanie ludzi z Czeszkami od strony biblioteki często w moich programach gości Tomasz Żukowski dyrektor biblioteki narodowej, ale to jest zupełnie inny punkt widzenia ne, a dla mnie bardzo interesujący był ten pana punkt widzenia dotyczący książek i czytelnictwa w dobry panie redaktorze ten tekst w jak pan zapewne zauważyła Czytelnicy zapewne zauważyli go tekstem, a w pewnym sensie mającym prowokować do szerszej dyskusji dotyczącej może nie tyle czytelnictwa, bo o tym czy rolnictwie zarówno w bibliotekach jakich mediach mówi się bardzo wiele co prawda mówi się głównie na podstawie wyników sondaży, które przeprowadza rok do roku bibliotek biblioteka narodowa na dodatek w tych sądach, że moim zdaniem nie czytanych w pełni, a jedynie na podstawie danych wyjętych, które podaje najbardziej są chwytliwe medialnie, ale może nie w pełni obrazują to na obraz czytelnictwa taki jak ją rzeczywiście jest ono wiemy, że 3 8 % Polaków przeczytało przeczytało jej książkę w ciągu roku wiemy o tym, zakresie w zakresie zasięgu bibliotek, ale wstyd to są tylko i wyłącznie, jakby dane uogólnione w tym niedające pełnego obrazu czytelnictwa, który to obraz tak naprawdę widać już w małych bibliotekach z, do których ludzie przychodzą przede wszystkim po książkę innej cały problem polega na tym, że moim zdaniem, ale pewnie też zdaniem bardzo wielu bibliotekarze, a przede wszystkim Czytelników tych książek biblioteka jest po prostu za mało, czyli te pieniądze, które są przeznaczane na spotkania z autorami czy na zorganizowanie spotkań czy wręcz na wynagrodzenia z takich autorów to się pojawiają równie dobrze albo może nawet lepiej mogłoby być przeznaczone po prostu na zakup książek do bibliotek i PL pewnie pewnie tak, aczkolwiek te pieniądze w skali roku o przeznaczone na finansowanie programu dyskusyjnych klubów książki prowadzonego przez Instytut książki ścieżką programu bardzo ciekawego w wielu miejscach bardzo dobrze realizowanego członkiń stosunkowo małe w skali kraju to piłkarz, który jakiś 1  800  00 0 w związku z tym no to to jest tak naprawdę kropla kropla w morzu potrzeb one by pewnie mogły być przeznaczone na na zakup książek, jeżeli oczywiście operator programu, by właściwie je właściwie jest skierował natomiast ja też nie chce, żeby wybrzmiało tutaj już, że jestem przeciwnikiem płacenia ludziom za za pracę jak bardzo chętnie płacą ludziom za prace w tym także pisarzom, którzy przyjeżdżają do naszej biblioteki z wykładami i im to jest cenne to tu nie chodzi o to żeby, żeby w zakręcić Kurek dla jakiegoś środowiska twórczego, ale przede wszystkim, żeby zastanowić się nad tym i gdzie znaleźć pieniądze na to, żeby w bibliotekach było to, czego przede wszystkim ludzie w tych bibliotekach szukają szukają domu w przede wszystkim książek no taka taka jest rzeczywistość, choć to jest także szukają książek i tych książek niema w sensie, że pani jakiś czegoś co jest powiedzmy na fali na topie co jej autorów, którzy są popularni dno myślę sobie, że z 1 strony, jeżeli ktoś lubi czytać to wystarczy wejść do biblioteki sięgnąć wyciągnąć dowolną książkę powtórzyć to może 3 × maksymalnie znajdziemy coś co zafascynuje, czyli zasadza się, czego brakuje w bibliotekach obok niej książek PSL tylko rozumiem, że i nowości modnych pisarzy, czego brakuje rzeczywiście można tak zrobić przejście wyciągnąć książkę i zapewne każdy znajdzie w sobie coś dla siebie, bo w księdze biblioteka książki rzeczywiście są głównym problemem i to od, o co przede wszystkim pytają Czytelnicy to to rzeczywiście nowości wydawnicze, zwłaszcza te, które jakiś sposób są lansowane w mediach czy przy czym także w mediach społecznościowych dzielić na różnych grupach dyskusyjnych Czytelnicy wymieniają się opiniami na temat na temat lektur tak tak oczywiście natomiast natomiast z całą pewnością wielu bibliotekach Czytelnicy nie dostają już tego, że po co przychodzą do akcji, czyli właśnie tych nowości wydawniczych tych topowych pisarzy, który właśnie teraz swą są popularni, a to jest kwestia właściwego finansowania biblioteki biblioteki w Polsce finansowane są mówi o bibliotekach publicznych, ale to także dotyczy bibliotek szkolnych finansowane są przez samorządy to jest to jest główny donator środków na działalność utrzymanie bibliotek w tym także na uzupełnienie zbioru dodatkową od 3 wielu lat Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi programy pomocowe, ale to są programy pomocowe to nie jest żadnym razie postrzegane przez bibliotekarzy jako główne źródło napływu pieniędzy na zakup nowości wyda 1 z takich programów jest program zakupu nowości do bibliotek do bibliotek publicznych rok rocznie ogłaszany, ale mający w mojej opinii 1 podstawową wadę Otóż w 20 08 roku były środki w ramach tego programu na zakup nowych książek do bibliotek wynosiły 2 8 i pół 1 000 000 zło tych to są pieniądze w skali kraju i one w jako pieniądze pomocowe, czyli dodatkowe dla wsparcia zakupu jest zbiorów do bibliotek były całkiem niezłe w 20 0 8 roku w 20 09 roku sytuacja się powtórzyła i środki też były tego tak go samego rzędu 2 8 pół 1 000 00 0 w skali kraju, ale w 20 10 już się zaczęło coś złego dziać się, bo budżet programu został przecięty, o ile pamiętam jakieś 2 3 i potem przez kilka lat z wynosił po kilkanaście milionów obecnie o czy 2 lat z wydatków wydatkuje się w ramach tego programu zakupu nowości do bibliotek 2 6 i pół 1 000 00 0 rok do roku to jest wg prostych obliczeń prostego bibliotekarza o jakiś 2  000 00 0 mniej niż 10 lat temu coś jest nie tak, a może to dobrze, że pojawiają się osoby pytają nowości, bo w to, że to jest to doskonała okazja, żeby powiedzieć, że pani co wie pan co tego naprawdę nie warto czytać, ale mam dla pana coś co pana zachwyci i to jest praca biblioteka, skąd my tak działamy to prawda, aczkolwiek grono Czytelników przychodzi także po konkretne tytuły którymi zamierza się posługiwać się w pracy zawodowej i doskonaleniu zawodowym i trudno, bo trudno powiedzieć fachowcowi, żeby nie liczył na jakich podręczników w bibliotece, ale za to poczytał sobie jakąś dobrą książkę beletrystyki no to jest sposób, ale moim zdaniem marne zastanawia się jaka, jakiej czy w ogóle są takowe relacje pomiędzy wydawcami, a bibliotekami, bo to zawsze co to są bardzo trudne relacje z nieba przygląda się n p. bibliotekom publicznym w Toronto inny i wydawałoby się, że Toronto nawet elektroniczne czy e-booki i tak elektroniczne książki, że sprawa jest załatwiona tymczasem okazuje się, że jeżeli na wkład wydawca zgodzi się na to, aby przekazać sprzedać jej kilka egzemplarzy książki elektronicznej to oznacza, że te kilka egzemplarzy może być w tym samym czasie tylko czytane co nie znaczy, że mamy 1 egzemplarz 10 to może w tym samym czasie czytać 10 0 10 00 30  000 osób lub wobec 1 3 5 jako one zwrócą w cudzysłowie taki elektroniczny tej książki to ktoś inny może i z jakiegoś powodu to wydawcą nie za bardzo zależy na tym, żeby w bibliotekach było dużo dobrych książek nawet za cenę zaoferowania atrakcyjnych cen biblioteką tylko powinny ustalać w kolejce tak jak każdy inny klient to, o czym ja nie mam takiego wrażenia Novum tutaj, działając na rynku książki zarówno wydawcy, jaki to taki mają wspólne interesy nowo w bibliotekach powinny być książkę miej my bibliotekarze zabiegamy, żeby z książek było jak jak najwięcej ze strony wydawców jest pewna pewien rodzaj wsparcia rzeczywiście na bok, bo i jakieś rabaty specjalne dla bibliotek filii w konkretne konkretna oferta skierowana do bibliotek tak jak jak najbardziej tutaj tutaj tutaj taka współpraca szkół współdziałanie, jakby w pewnym celu jest nie sądzę, żeby wydawcom jakiemukolwiek wydawcy zależało na tym, żeby nie było jego książek w bibliotekach, bo każdy zakup do biblioteki to jest także wpły w finansowy do kasy wydawcy to takie jak, ale czy taka książka nie jest postrzegana jako stracone no bo jeżeli taką książki bibliotece przeczytanie 1 0 osób na to dla wydawcy może oznaczać to oznaczać 9 straconych egzemplarzy potencjalnie sprzedaży w myśl że, żeby przy współczesnych nakładach książek już takiej takie myślenie, gdyby pojawiło się oczywiście po stronie wydawców nie wykluczam, że w menu niektórych niektórych jest w Wilnie nie ma racji bytu bibliotek publicznych w Polsce póki co jeszcze jest 8 000 drobnym wkładem do tego dochodzą biblioteki innych typów w związku z tym Vernon jest jakby siła nabywcza, a blok wszystkich bibliotek pierwszy jest ogromna, tyle że ciągle brakuje środków finansowych na nowo siłę do wnętrza to nowości wydawniczych i do czego jak funkcjonują biblioteki publiczne w Polsce powrócimy po informacjach Radia TOK FM państwa moim gościem ze studia Radia TOK FM w Krakowie jest pan Michał Grzeszczuk bibliotekarz biolog historyk Drukarstwa i dyrektor miejskiej biblioteki publicznej w Skawinie informację o godzinie dziesiątej 40 po informacjach wracamy do programu off czarek ma z państwa i moim gościem ze studia Radia TOK FM w Krakowie jest pan Michał Grzeszczuk bibliotekarz i bibliologii historii Drukarstwa i dyrektor miejskiej biblioteki publicznej w Skawinie zasili zastanawiam co się dzieje jest tymi książkami, na które już niema miejsca, bo rozumiem, że biblioteka n p . taka niektóre panie dyrektorze ma jakąś powinność i któryś będzie ta pojemność zostanie wyczerpana i strzałem z tras kupując nowe książki trzeba coś będzie zrobić z tymi, dla których już miejsca nie ma co tydzień z takimi książkami, które w, którym których w jaki sposób trzeba się pozbyć w zasadzie większość bibliotek, które znam słów i za mało na to, żeby w rozwijać się w perspektywie no powiedzmy 20 2 0 lat na dodatek każda kolekcja bibliotecznej jest kolekcją tworzoną celowo szyby wypadkowa upodobań Czytelników ich oczekiwań i ale także pewnej misji, którą bibliotek każda biblioteka ma do wypełnienia i oczywiście na półkach bibliotecznych z czasem pojawiają się również takie tytuły, które są przestarzałe przeterminowane nieaktualne albo po prostu zniszczone są akurat w bibliotece, w których ja pracuję najwięcej książek, które publikujemy to są książki mówiąc kolokwialnie są czytane, czyli takie, które sprawiły najwięcej radości czytelnikom, bo służyli tak, żeby się nie nadają do dalszego dalszego użytkowania, gdyż generalnie także radość dla dla bibliotekarzy, bo mówiąc pewnym czasie też prowokacyjnie można powiedzieć, że biblioteki publiczne zostały powołane jako instytucje, których głównym celem jest dbanie o niszczenie księgozbioru teatr im wyższy stopień zniszczenia księgozbioru tym wyższe zadowolenie bibliotekarzy Czytelników to znaczy, że ta kolekcja, którą bibliotekarze stworzyli przy pomocy Czytelników również jest kolej akcją i adekwatną do potrzeb poprzez kiwanie tych wszystkich cieszył się z każdym VIP od każdej biblioteki w normalnym procesem bibliotecznym jest to, że publikowanie książek zniszczonych lub zdezaktualizowanych i z oczywiście, że źródła greckim w miejscach co, do których one trafiają te zależą także od od stanu na wiele bibliotek niektóre książki stara się za symboliczną złotówkę odsprzedać czytelnikom są antykwariaty, które skupują książki biblioteczne zdezaktualizowanych wycofane natomiast jest też spora część tych, zwłaszcza tych książek zniszczonych trafia na makulaturę oczywiście tak jak mówię to jest to jest normalny proces odnawiania księgozbioru jest także konsekwencją tego, że Róża Thun rynek wydawniczy ciągle zasypuje nas nowymi ciekawymi tytułami, ale pewnym remedium na problem mniejsze bibliotekach są oczywiście książki elektroniczne e-booki takie dni zarówno nasza jakich wiele innych bibliotek tak jej kolekcje e-booków dostępnych tak jak pan redaktor wcześniej powiedział na urządzeniach elektronicznych, ale jednocześnie przez 1 czy kilka osób możliwe jest przy tym czy czytanie takie kolekcje my mamy bibliotekę Biblio w bibliotekach w Małopolsce jest zarządzany przez bibliotekę wojewódzką konsultacje są specjalnie stworzone do utworzenia wspólnej kolekcji książek elektronicznych płacimy jakąś kwotę rocznych z abonamentu i Czytelnicy bibliotek małopolskich mają możliwość korzystania także książek elektronicznych nadajesz powiem, że już, że to w małych średnich biblioteka w nie jest jeszcze na takim poziomie, żeby jakikolwiek sposób zagrozić książce papierowej, aczkolwiek to słowo zagrozić też jest tutaj w NBA użyte umownie, bo to to to nie jest żadna walka o prawdę o historiach książki czy książki to są dzieje ewolucji form książki prawda to co to co teraz rynek wydawniczy proponuje w postaci e-booków postrzegam jako jako kolejną inkarnację tego samego co od wieków jest mniej lub bardziej dostępne, czyli książkę w te wciąż jednakowoż czekam na to, aby zarówno wydawcy i jak i różnego rodzaju bazy danych otworzyły się na właśnie biblioteki publiczne i znowu będę chyba przywoływał pewnie irytującą niektórych naszych słuchaczy przypadł w Toronto, gdzie będący członkiem biblioteki publicznej i to kosztuje 0 USD, ale mamy dostęp do baz naukowych tak to te wszystkie bazy to niektóre można bezpłatnie przeglądać na uniwersytetach, a także członkowie biblioteki publicznej w Toronto New York Times proszę bardzo baza muzyczna może słać właściwie każdy muzyk na świecie z bardzo dobrej jakości za darmo czasopisma z całego świata za darmo w wersji elektronicznej komiksy za darmo, a właściwie ta lista jest dużo dłuższa oczywiście nie tylko podejrzewam, że wiele tych rzeczy byłoby dostępnych także w pańskim otc, gdyby ten nieszczęsny samorząd dostrzegł, że biblioteka jest ważnym miejscem miejscem, gdzie ludzie przychodzą nie tylko po książki powiem tak za darmo dla odbiorcy końcowego ronda, które ktoś za to z watą bazie za to dostęp do bazy dla odbiorcy końcowego płaci ja akurat czy mam to szczęście, że od lat funkcjonuje w samorządzie, który rozumie rolę biblioteki im, a ta rola to ta rola jest bardzo prosto do zdefiniowania to jest jakby najbardziej elementarny sposób zapewnienia mieszkańcom powietrzny powiedzmy dobitnie obywatelom Konstytucyjnego prawa dostępu do kultury w rotacyjnej te najbardziej elementarnej prawdy jak w tym próbować stworzyć taką piramidę potrzeb Czytelników użytkowników użytkowników bibliotek to ton podstawę tej piramidy stanowi chęć konieczności dostępu do aktualnych nowych tekstów czy to literackich czy popularnonaukowych przyznał konduktor w zależności od typu typu biblioteki natomiast rzeczywiście jeśli chodzi o finansowanie bibliotek to wielu samorządom można bardzo wiele wiele zarzucić to i tutaj trzeba powiedzieć, że dla bibliotek w tym także do ich finansowania bardzo niekorzystne od kilku lat jest otoczenie prawne prawo biblioteczne, które obowiązuje w Polsce teraz już od od 5 lat w dostawie bibliotek biblioteki publiczne przede wszystkim w bardzo niekomfortowej sytuacji ratusz w latach dziewięćdziesiątych i zaraz zaraz po transformacji z ponad 10  00 0 bibliotek publicznych mówię tutaj o bibliotekach i chwilach ubyło prawie 2 00 0 piąta teraz jak powiedziałem wcześniej mamy trochę ponad 8 00 0 bibliotek publicznych to lawinę likwidacji bibliotek na pewien czas zatrzymała zmiana w ustawie o bibliotekach, która polegała na zakazie łączenia bibliotek publicznych innymi instytucjami, a to także była, jakby konsekwencja tych działań w latach dziewięćdziesiątych 8 biblioteki publiczne w tym traciły osobowość prawną autonomię zostały były włączone do różnych instytucji, których ustanowił je tylko i wyłącznie pojedyncze agendy na jej dla Boga funkcjonowania bibliotek w tym, kto w tym także ich finansowania wydatkowania środków na działalność bibliotek moim zdaniem bardzo istotną kwestią jest posiadanie przez bibliotekę statusu instytucji kultury, czyli posiadania osobowości prawnej właśnie o w 20 12 roku zmieniła się ustawa o bibliotekach w tym zakresie biblioteki publiczne i znów po ponad dekadzie spokoju mogą być łączone z innymi instytucjami i oczywiście zacięła się lawina wniosków o połączenie bibliotek z innymi instytucjami kultury wniosków, które składają składają samorządy z reguły, dopatrując się w takich fuzjach i możliwości oszczędzania w ja mogę, ale alergicznie reaguje na wszelkie pomysły oszczędzania na kulturze, ale to jest kwestia pewnie ma jego wpływy z dogmatycznego niemal postrzegania biblioteki bibliotekarstwa natomiast rzeczywiście pomimo jak obwarowań ustawowych co do sposobu dokonania fuzji biblioteki z innym instytucjom kultury te biblioteki są łączone są łączone to to jest de facto w mojej opinii, iż nawet na pewno likwidacja samodzielności biblioteki w dużym stopniu też ograniczenie ograniczenie możliwości dysponowania budżetem także budżetem przeznaczonym na książki najgorsze jest to, że w tym procesie połączeń powiedzmy wprost likwidacji samodzielnych bibliotek uczestniczą sami bibliotekarz mianowicie, żeby połączyć bibliotekę z samorządów z inną instytucją kultury n p . z gminnym ośrodkiem kultury samorząd musi podjąć najpier w uchwałę intencyjną następnie Wskaż zwrócić się o opinię do właściwej biblioteki wojewódzkiej następnie cała dokumentacja przedkładana jest z krajowej radzie bibliotecznej to jest takie ciało przy ministrze kultury i dziedzictwa Narodowego, która m. in . ma się zajmować wyznaczaniem kierunków polityki bibliotecznej w Polsce w tej polityki bibliotecznej, o których była w tym moim tekście kod także wspominałem no i na każdym etapie tak się dzieje, że część opinii bibliotek wojewódzkich dotyczących pozbawienia bibliotek samodzielności to są opinie pozytywne, czyli za pozbawienie samodzielności, a następnie krajowa rada biblioteczna, której przewodniczącym jest dyrektor biblioteki narodowej też wiele takich wniosków o połączenia opiniuje pozytywnie, przekazując następnie do ministra kultury, który z reguły zgadza się ze zdaniem krajowej rady bibliotecznej bardzo, żeby proces zwłaszcza, że to sami bibliotekarze uczestniczą w procesie likwidacji bibliotek karskich stanowisk pracy, a że dla Czytelników słaba biblioteka to też jest, że 3 nie najlepsza to liczy też znicze na tym wszystkim tracą na honorze, ale jak długo jednak książka może być przeczytana ile razy może być Stano, zanim odejdzie do książkowego nieba nad wpisami Pantera zadał zadał pytanie zadał pytanie przed laty w Uniwersytecie śląskim w katedrze bibliotekoznawstwa opracowywała mu profesor, a zyska bronić uzyska, który zajmował się badaniem trwałości papieru i 1 ze wskaźników trwałości papieru jest liczba podwójnych zginąć tak jak pan redaktor weźmie kartkę za nim raz i bywa i tak i tak i t d . no, więc na więcej pytanie odpowiedź na to pytanie musiałaby być poparta, jaki jakimiś jakimiś badaniami prawda z dotyczącymi trwałości papieru trwałości kleju i Challenger i t d. nieść nie chciałbym tutaj trywialnie izolować i chodzi, choć żarty, ale psy to oczywiście wszystko zależy od jakości jakości książki papierowej jak z całą pewnością książki elektroniczne mogą być dłużej czytany niż książki dopiero tak, gdyby jakiś taki oddolny ruch Czytelników nastąpi już, że nie wiemy 300 osób, by przyszło każdy, by kupiły nie wiem 2 książki można, by toczyć się internetowo Zagrzebia, bo tych samych i powiedział dobrze przyniosłem 2 książki przyniosły 2 książki przyniosły 2 książki pojawiłoby się nagle wpada w bibliotece dawka 100 0 książek powinienem się cieszyć, ale znowu, nawiązując do mojej poprzedniej wypowiedzieli pewnego dogmatyczne go postrzeganie bibliotekarstwa uważam, że nie ma powodu na Czytelników przerzucać kosztów funkcjonowania biblioteki także tak jak mówię biblioteki są finansowane z budżetu państwa z budżetu samorządu te nie są pieniądze kogoś innego to są pieniądze właśnie czytelnikowi nie widzę powodu, żeby o tym, przed czytelnikiem brać 2 ×, ale oczywiście Bondary bardzo chętnie przyjmujemy już zapewne wiele bibliotek tak samo postrzega darczyńców czy taka taka akcja wielka biblioteka Świątecznej pomocy bardzo bardzo panu dziękuję pan Michał Grzeszczuk bibliotekarz biolog historii Drukarstwa i dyrektor miejskiej biblioteki publicznej w Skawinie był państwa i moim gościem informacje o godzinie jedenasty po informacjach wracamy do programu off Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA