REKLAMA

Rocznica zawarcia układu Sikorski-Majski

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2018-07-30 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
48:07 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
z Radia TOK FM w tamtych gorących dniach wczesnego lata Stalin znajduje się w sytuacji co najmniej rozpaczliwej oto Wehrmacht ruszą na wschód armia północ obrała kurs na Leningrad armii środek ciągnie na Mińsk Smoleńsk i wreszcie Moskwa armia południa ma zająć najpierw Kijów, a potem Zagłębie Donieckie Stalin wpada w 10 0 pora bilans pierwszego dnia w powietrzu jest zatrważające Niemcy zniszczyli 2 00 0 maszyn i Rosjanie 7 2 wojska lądowe tylko się cofają w głąb Rosji Rozwiń » coraz bardziej wgłąb nikt tak Stalina nie zaskoczy jak Hitler nikt go tak nie oszukał ostrzeżenia Brytyjczyków groźby niemieckiej napaści Stalin zignorował, ale zaoferowaną pomoc od Londynu przyjmuje, bo skoro dawni przyjaciele są teraz wrogami to dawni wrogowie mogą być przyjaciółmi nic nowego pod słońcem blondyn nabiera też na Polskę i się dogadać z Sowietami teraz trzeba żyć w zgodzie położyć krzyżyk na przeszłości był rzeczą najważniejszą jest pobicie Niemców, ale o tym, że w brytyjskiej dyplomacji mówił wyraźnie oficjalnie na posiedzeniu Izby gmin niczego nie dając nie ma żadnego zagwarantowania granic dlatego gen. Sikorski się waha, jakby sam siebie pyta tysiące Polaków i Polek cierpi dotąd w więzieniach rosyjskich setki tysięcy są narażone na śmierć powolną znęca oraz głodu ćwierć 1 000 000 jeńców wojennych marnieje bezczynnie w obozach w obozach Czyż nie byłoby rzeczą uczciwą i celową przywrócić tym ludziom swobodę w rząd Rzeczypospolitej polskiej i rząd w związku z socjalistycznych republik rad postanawiają co następuje rząd związku socjalistycznych republik rad uznaje, że traktaty sowiecką niemieckie z 30 09 . roku dotyczące zmian terytorialnych w Polsce utraciły swą moc stosunki dyplomatyczne między obu rządami będą przywrócone po podpisaniu niniejszego układu nastąpi niezwłocznie wymiana ambasadorów oba rządy zobowiązują się wzajemnie do udzielenia sobie wszelkiego rodzaju pomocy i poparcia w obecnej wojnie przeciwko hitlerowskim Niemcom rząd związku socjalistycznych republik rad oświadcza swoją zgodę na tworzenie na swoim terytorium armii polskiej układ niniejszy wchodzi w życie natychmiast po jego podpisaniu i nie podlega ratyfikacji jest 3 0 lipca 19 4 1 roku o stan jest już dr Łukasz Adamski historyk politolog oraz wicedyrektor centrum polsko-rosyjskiego dialogu i porozumienia dobry wieczór panie doktorze dobry wieczór państwu będzie rozmawiać o układzie Sikorski-Majski tam przenosimy się zatem do późnej wiosny wczesnego lata 19 4 1 roku i zadymy fundamentalne pytanie, jakie są relacje rządu na uchodźstwie rządu polskiego rządu emigracyjnego Polski w ogóle ich związku Radzieckiego czy Polska jest w stanie wojny z Moskwą, bo inne zdanie uczone są podzielone gen. Władysław Sikorski uważał, że Polska, choć nie de iure, ale de facto jest w stanie wojny minister Zaleski mówił, że poprzedni rząd wojny nie wypowiedział, bo było już za późno nie chciał się narażać na śmieszność, ale jesteśmy w stosunku do Rosji w wojnie w gen. Sikorski i nic nie pierwszy raz zmieniał zdanie i latem 30 01 . roku, kiedy prowadził próby negocjacji w sprawie nie tylko wznowienia stosunków dyplomatycznych i zakończenia tego stanu wojny, ale także tak naprawdę chodziło o warunki jakich wznowienie stosunków dyplomatycznych będzie miało miejsce no bo wtedy on oczywiście nie z powodów politycznych mówił, że Polska no de iure nie była w stanie wojny natomiast gdyby popatrzeć na przemówienie tego samego gen. Sikorskiego i premiera Sikorskiego Marta czterdziestego roku do narodu polskiego domu takie przemówienie radiowe to tam jedno 100 jest pamięci wprost powiedział, że Rzeczpospolita Polska znajduje się w stanie wojny w z oboma agresorami zarówno z Niemcami jak i związkiem sowieckim tak jak było stanowisko polskiej dyplomacji to, że nie było wypowiedzianego wypowiedzianej wojny nocowali nic nie oznaczało boi przeciwko Niemcom nie dokończyliśmy wojny połowów w wyniku w wyniku agresji dowodu uznano taki gest dla Bogusława zamku w zapusty, aby strona po prostu się zadziało od, a Buszko i prawo międzynarodowe wówczas już też nie wymagało formalnego wypowiedzenia wojny, czyli zadeklarowania stanu wojny, aby wojna miała miejsce w sytuacji, gdy organ obca armia wkracza na terytorium Rzeczypospolitej polskiej byłam już, gdy łamie konwencje międzynarodowe prawo międzynarodowe NATO uznano, że po prostu taki był i tak uczynił tak naprawdę prezydent Mościcki siedemnastego 17 września to z tego dziewiątego roku, gdy powiedział, że mało jest w momencie, kiedy Polska toczy walkę z jej w 1 agresorem drugi najeść cała, łamiąc traktaty przekroczył granicę i odtąd rozpoczyna się woli walkę na 2 fronty to było też tak naprawdę stanowisko polskiej dyplomacji polskiego państwa, które było reprezentowane przez rząd na uchodźstwie natomiast oczywiście do MF już wówczas już w czystym dziewiątym w 4 w tym roku takich nieoficjalnych rozmowach z konta w sondażach władze zrozumiały, że tak naprawdę Francja i wielka Brytania oby zadeklarowały pomoc w Polsce i był w stanie wojny tylko z Niemcami, a co zrobić z 10 2 % terytorium państwa polskiego klubu za anektowany nielegalnie przez związek sowiecki laty bardzo szybko opuszczą tę kwestię to i tak jak ma być szczery nie uzasadni to miano nadzieję że, a później jakoś się sprawa rozwiąże może jakoś dojdziemy do porozumienia albo, że albo, że nie jak Niemcy ruchoma związek sowiecki to zajmą może całe terytorium państwa polskiego później zacznie się krwawa walka na 2 fronty między Sowietami, a Niemcami wtedy ruszą Anglosasi potem tylko Anglicy Amerykanie iska samą siebie i zdrowo się wyjaśni, tak więc jak to było 20 po paru lat wcześniej w związku z tym co, gdy okazało się, że Niemcy ruszyły na związek sowiecki, a jednocześnie okazał Francja odpadła z praktycznie cała Europa była albo pobita przez igłę Hitlera albo kontrolowana przez Hitlera i nadzieję no bo wciąż nadzieję na zwycięstwo Anglii Domin ów były dość odległe to znaczy wszyscy rozumieli, iż jest to wojna na lata jeśli nie na kilkanaście lat bez bez jakichś zasadniczych zmian okoliczności, więc ta siłą rzeczy ta napaść wywołała odruch optymizmu i Sikorski w w pierwszych instruktor, który rozesłał do do ambasad polskich sanktuariach komentować głowi się wczoraj córeczkę z tego pierwszego roku mówił wprost, że przepisy wprost, że jest to okoliczność dla Polski korzystna natomiast nie należy się wiązać z jakimikolwiek przed wczesnymi deklaracjami, a warunkiem wznowienia wznowienia, a stosunków dyplomatycznych spełnienie przez Moskwę z naród oczekuje, iż zaraz po leży, ale jeszcze NRL zwrócił uwagę na stan rzeczy, które jest wtedy w tym momencie na linii, a Moskwa i rząd Polski w Londynie, kiedy do Wehrmachtu rusza na wschód, bo co mamy wtedy, a w tych relacjach mamy noty rządu Radzieckiego rządu polskiego z 1 7 września 30 09. roku, w którym czytamy, że wojna niemiecko Polska ujawniła wewnętrzne bankructwo państwa polskiego Warszawa jako stolica Polski już istnieje rząd Polski uległ rozkładowi nie okazuje przejawów życia jest państwo niż gmina oznacza to, że państwa polskiego rząd przestał istnieć della mamy traktat niemiecką radzieckiej 2 8 września 30 09 . roku granice przyjaźni mówiąc o byłym państwie polskim Najman chociażby taką wypowiedź się Wiaczesława Mołotowa z 3 1 października 3 0 go dziewiątego roku o Polsce jako pokraczny bękart traktatu wersalskiego, czyli już ustaliliśmy on, a że Polska uważa, że jest w stanie wojny ze związkiem Radzieckim, ale też możemy ustalić, że związek radziecki do czerwca 40 pierwszego roku nie uważał czegoś takiego jak państwo polskie dokładnie tak było związek sowiecki nie uznawał państwa polskiego, ale tutaj ważna jest pytanie, dlaczego nie uznawał Otóż lekarze razem, a zwłaszcza rozum totalitarny szukałam pewnego rodzaju pozorów wyjaśnia w swojej działalności swojego stanowiska wówczas już prawo międzynarodowe tłumaczy po pakcie piąta noga od osoby dziewiątego roku uznawało, że państwo tak naprawdę nie można zawojować zawojowanie państwa był taki termin nauce prawa Międzynarodowego było możliwe wcześniej połacie, gdy gdy, gdzie jest wojna tak, gdy 1 armia skutecznie zawładnie terytorium drugiej drogi do państwa nie ma nadziei na pomoc tak sojusznicy nie nie reagują, bo wtedy państwo ulega zawojować to taki los spotkał n p . Rzeczpospolitą w 1 700 10 05 . roku problem polega na temat problem dla Sowietów polega na tym, że w okresie międzywojennym wraz z upowszechnieniem się prawa do samostanowienia wraz z demokratyzacją w ogóle stosunków międzynarodowych i wzrostem roli prawa wykluczono w ogóle tam polowanie jako jak ja jako metoda opłaty nie można było zawojować państwa, a wszelkiego rodzaju zmiany granic mogą być dokonywane tylko na zasadzie na zasadzie układów między państwami no skoro wojna była decyzja to nielegalna, więc z tego powodu Sowieci razem z Niemcami uznali, że państwo polskie po prostu rozpadło się w związku z tym tak naprawdę związek sowiecki dokonał czegoś w rodzaju interwencji humanitarnej i zorganizował administrację na ziemi niczyjej na na ziemi, gdzie struktur państwowych nawet w sensie prawnym już nie było po to, żeby uchronić ludność, zwłaszcza bratnią czy Ukraińców Białorusinów przed przed innymi przed skutkami wojny i i z tego też powodu związek sowiecki i w listopadzie w listopadzie to tylko tego roku dokonał aneksji tych terytoriów to przez cały przestraszy świata było uznano opóźnienie hitlerowskich w Słowacji Litwy za aktu upadku, ale pamiętajmy, że to się odbyło w chłodni de lege Artis najpier w zorganizowano w sobotę referenda, a potem była aż pół potem było zwrócenie się tych terytoriów do rady najwyższej związku Radzieckiego prawdą włączenie tak, ale to były trudno było lege Artis tylko na gruncie prawa wewnętrznego podlaskiego niedobory w Żychlinie nerwowo no to w jaki sposób zalegalizować go natomiast co się stało 30 01 . roku Otóż mam władze sowieckie z ruchu poprzez sam fakt rozpoczęcia negocjacji z rządem, a nie jakimś komitetem tylko z rządem Rzeczypospolitej polskiej na na uchodźstwie w dół uznali w ogóle sam fakt istnienia państwa polskiego tylko ono jest dziewiątym roku nie przestało istnieć tak naprawdę rząd jest jego emanacją, bo rząd jest emanacją w związku z tym okazało się, że ta teoria prawna sowiecka i tak dochodzi też Sikorski i spora część polskich elit, która popierała zawarcie układu z Sowietami no uznali, że jest to po prostu sposób nie nie na to, że podpisanie układu nie tylko pomoże zbudować silną polską armię na Wschodzie nie tylko rozwiąże problem Manolo miano nadzieję po wschodnich polskich granic, ale też w ogóle jest aktem absolutnie niepotrzebne z powodu nacisków sojusznika no i z powodu tej sytuacji wojny, która się w złożyła a zanim doszło do wybuchu tego konfliktu niemiecką ner szwedzkiego to chciałbym pana doktora zapytać o słabym prognozowanie rządu emigracyjnego, ponieważ między marcem, a majem czterdziestego pierwszego roku gen. Sikorski, a był ów stan Zjednoczonych był w Kanadzie wrócił, a na bardzo zadowolonym po tej wizycie był pełen wiary w swoje siły Anglosasów i w to, że popiera nasze polskie cele wojny, ale cały czas są wtedy rząd emigracyjny nie brał pod uwagę wybuch konfliktu niemiecko-radzieckiego, który był prognozowany przez Brytyjczyków dopiero informacje właściwie od służb dyplomatycznych brytyjskich otworzył rządowi emigracji nam oczy czy to było także byliśmy sojusznikiem, ale do ważnych informacji nie byliśmy dopuszczani, którym dysponował rząd brytyjski zdobył tylko na klub przy sobie wyobrazić, jaka jest jak i jaki jest położenie tam rządu polskiego w Londynie on jest oczywiście tak naprawdę największym sojusznikiem Wielkiej Brytanii w tym okresie poprzez stany Zjednoczone przystąpiły do wody do wojny dopiero pod koniec tego pierwszego roku natomiast dysponuje kilkoma kilkunastoma tysiącami żołnierzy w wielkiej Brytanii jest to i ma terytorium okupowane w związku z tym to niebyła pozycja mocno, aczkolwiek ona i tak było stosunkowo mocniejsza także ze względu na prestiż i sympatyk goście cieszyli Polacy wśród Anglików lato jest efekt bitwy pod o Anglię to jest efekt tego że, że Polska, która cały czas konsekwentnie nie szła na układy z Hitlerem nie niby nie stworzyła żadnego meczu nie wyłonił się na ziemiach Polski rząd marionetkowy rząd mógłby takie są tu sprawa Polska była wtedy bardzo popularna wśród Brytyjczyków do ISO to miał umiał miało i miał pewną pozycję, ale to nie była na tyle ważna pozycja byłby n p. uzyskiwać wszelkie informacje od Odry od wywiadów, ale ich do 1 sprawa druga to tutaj jakoś odwrócić uwagę, że my mówimy o rządzie polskim tak naprawdę do 4 z tego pierwszego roku, czyli do konkretnie do przełomu lipca sierpnia 06 01 . roku w skład rządu polskiego wchodził nie tylko środowiska związane z przed wojną opozycja, czyli narodowcy socjaliści ludowcy i chadecy, z którymi był też jako tako związane z Frankowskim i po zwolennik takiej takiego takich bardzo takie bardzo mocnego otwarcia się nam i oparcie polskiej polityki polityki zagranicznej o mocarstwa zachodnie ligi na Sikorski, ale też były środowiska umiarkowanych Piłsudczyków umiarkowanej sanacji to był nie tylko, bo prezydent Władysław Raczkiewicz rad i Radkiewicz i to przede wszystkim był minister spra w zagranicznych bardzo doświadczony dyplomata August Zaleski i kto nie jest w ogóle tak, że jakby scenariusz cała wojna Polska sowiecką niemieckie linie nie rozpatrywano, ale niedawno rząd będzie w późniejszym terminie układ naczyń niewinne przewinienie przewidywano może to wydarzenie się tak szybko potoczą natomiast do powiatu podkreślał już raz Tomasz wypowiedziami Sikorski uznał, że jest to i tak naprawdę też nie było między nim, a opozycją czy konkurentami w rządzie, jakiego się jakieś napięcia uznali, że w ogóle jest to informacja sama w sobie bardzo szybko wydarzenie bardzo pozytywne i ono stwarza nadzieję na przyspieszenie końca wojny na rozgromienie głównego wroga to triathlon z gen. Sikorskiego, bo 18 czerwca spotkał się z brytyjskim ambasadorem w Moskwie ten go poinformował o tym, że niemiecki rosyjski konflikt wybuchnie w najbliższych dniach itd rada ministrów nasza podejmuje decyzję, by wobec tego konfliktu pozostać neutralnym i następnego dnia 30 czerwca na 3 dni przed 2 jest drugim, kiedy w Wehrmachcie wybierze Mn na wschód Sikorski pisze do Rabki Wicia to chybiony dotychczasowych prognozach, o czym mówiliśmy przed chwilą i że to cytaty konsekwencje kampanii niemieckiej przeciwko Rosji trudno w tej chwili określić będą one olbrzymie i stanowić będą moment zwrotny w obecnej wojnie, ale też jako doktor już wcześniej rynek czy wiązano z tym bardzo duże nadzieje jeszcze 1 cytat, jeżeli pan pozwoli też niestety świadczący o tym, że rząd emigracyjny źle prognozował 1 lipca ambasador Polski w Londynie Edward Raczyński pisał do premiera szefa MSZ, że bezcelowe negocjowanie granic ze związkiem Radzieckim decyzja nie będzie należała do związku Radzieckiego, który będzie w niedalekiej przyszłości już to całkowicie rozgromiony rozbity na kilka organizmów politycznych lub będzie przynajmniej wyparty daleko poza granice Polski z 30 09 . roku to faktycznie Wehrmacht wszedł ładniejsza dół, a związek radziecki gumy osłony okazało się, że do rozbicia związku Radzieckiego to hołd nie tędy droga ta, a i wtedy zaczęły się rozwijać wydarzenia, któremu tak naprawdę Janis dramaturgiem ale gdyby miał taki talent dramaturgiczny mógł rozpisać na rolę w poparciu Sowietów Brytyjczyków Zaleskiego i Sikorskiego mnoży się w UE w Chinach, a także sztukę wideo Benny Hill w trudne eksperyment, ale pod pozorem nie może przedstawić przedstawić sposób myślenia tak tychże 4 głównych podmiotów podmiotów takie persony dramat, czyli Sowieci Brytyjczycy el Zaleski i Sikorski Sikorski był w związku z tym ta Brytyjczycy uważali, że zdarza mu zdarzyła się, że to niesamowita to znaczy od zera, ale zwycięstwo nad Hitlerem feralnie przybliża Sowieci są państwem totalitarnym, ale jesteśmy gotowi nawet wejść układ z mniejszym diabłem, byleby podbić większego diabła tuje pan Churchilla, a to mąż chyba się pod pachę i a ich z tego powodu należy uczynić wszystko, aby wzmocnić koalicję antyhitlerowską doprowadzić do zawarcia układu choćby tymczasowego, ale który, by normalnie zdawał relacje między Sowietami, a polską, a ponieważ Sowieci zagarnęli nie tylko tej ziemi, które do, których my mieli im, by w wyobrażeniu historyków jakiejś Brytyjczyków jakieś może historyczne pretensje, ale też wiemy bezspornie polskie z drugiej strony Polska zanim by Brytyjczyków w traktacie ryskim jednak poszła do zbyt zbyt daleko na wschód od dna czy dalej niż proponowała wówczas brytyjska dyplomacja w związku z tym potrzebne jest jakieś jakieś porozumienie graniczne i Lee Richardsona rum linia czerwona, ale może różnie interpretowana przez nie wynik był były różne warianty tej linii robi ona zostawiała jedno ona zostawiała ciasto Grodno o stronie polskiej on oprócz tego ona nie dochodziło do Galicji, więc kwestia w ogóle nie była przedmiotem wówczas MF jest tym roku jakiś ważny, ale to była tu było przeświadczonych, że obroty tylko, że musimy musimy zrobić wszystko, aby nasz dotychczasowy najwierniejsze, ale jednak mało znaczący sojusznik oraz nowy groźny, ale bardzo skuteczny sprzymierzeni przeciwko Hitlerowi, aby się porozumieć i my doprowadzimy do kompromisu i była presja wywierana przez laty była ogromna presja to naczep Sikorski był poddawany ogromnej presji teraz tak Sowieci Sowieci Sowieci uważali, że tak Sowieci są wtedy w proszku w nos wprost udowodnili to oni byli przez nią zaskoczeni Stali przez się przecież przez parę dni de facto nie wychodzi zdanie że, choć zdatne i zastanawiali się co robić dalej i byli totalnie zaskoczeni, ale rozumieli, że ich do tych dotychczasowe wyobrażenia o tym, że wojna mocarstw imperialistycznych Hitlera i Anglosasów się skończy i wtedy EUR ład rewolucyjny sowiecki ogarnie Europę no muszą ulec ulec media drastyczną przewartościowane ani też zrozumieli, że wczesne dziewiątym roku trochę przesadzili z apetytem z ARM z apetytem, ale te już z propagandą antypolską muszą dojść do porozumienia ze względu na Brytyjczyków ze względu NATO, że przyszła wojna jednak w łonie jakieś państwo polskie musi ograniczać do porozumienia z Polakami nawet prawdopodobnie wtedy byli w stanie dopuścić, by byli gotowi dopuścił tego, że rzeźba będzie obudowana suwerena nie tylko wolnym, jakby SOR mnie nie tylko w bani państwo polskie budowane, ale też suwerenne państwo polskie dzieje no taki wariant Finlandii n p. później się tak liczyli państwo, które nie będzie wrogie wobec związku sowieckiego, który na pewno nie będzie prowadził tej piłki krakowskiej polityki rozbijania Sowietów akcji proletariackiej i państwo, które zrezygnuje z terytoriów, do których zgłaszała zgłaszali roszczenia są, więc Białorusini Ukraińcy czy ból rozstania słuszna czy nie jest inna sprawa w no ale musimy jakoś dojść do porozumienia Acta i Sikorski trybów wyjątkowo zajadłym przeciwnikiem sanacji także Piłsudczyków po 300 dziesiątym roku, który ciągle krytykował Steam Piłsudskiego na różne rzeczy non wydawało im się jakimś takim partnerem partnerem rosło w związku z tym nie uzna, że tak słabo wcieli się porozumieć i my, a jednocześnie od samego początku zaznaczali, że główny postulat Polski, czyli przywrócenie potwierdzenie istnienia granicy ryskiej czy tej granicy, która istnieje w świetle prawa Międzynarodowego, ale niech się te prawa wewnętrznego sowieckiego jest nierealistyczna oni mówili to oni to oni i główny negocjator Ali ambasador Iwan Majski to wielokrotnie zaznaczał że, że aneksja tych terytoriów, czyli przypominała Wilno Lwów, a także Przemyślu to jest także Białystok nad Anną ona do odbyła się na nie na nie na zasadzie układów z Niemcami dokonała wezwać prawa do samostanowienia narodów to jest po absolutną podstawą dla dla funkcjonowania demokratycznego prawa Międzynarodowego i konstytucji sowieckiej najdalej idące ustępstwa na jakie byli w stanie się zgodzić to odsunięcie kwestii w ogóle dyskusji na ogół służb granicznych na gdzież tam jakąś przyszłość tak pusto, ale potem jeszcze w okolicach wybiegam wprzód niech oni to teraz Zaleski Sikorę z nim do redukuj do pani powie mi jednak w 4 w grudniu 30 01 . roku Stalin próbował negocjować z Sikorskim ex i mówić poruszyć kwestię granic wówczas Sikorski nie jest nic się nie niesie tak uważał, że jestem rolnikiem za wcześnie natomiast co było wracając teraz tak Sobola tym czy tego pierwszego roku i wówczas wszyscy rozumieli, że Polska musi zawrzeć układ pytanie tylko na jakich warunkach i teraz tak Sikorski uważał, że ogromna presja sojuszników, a także to może Polska, aby mieć realną wagę musi znacząco zwiększyć swoje siły zbrojne, a główne i rezerwuar wysiłku może niezdrowo Zawiła jest w obozach łagrach tych ludzi chciał uwolnić trzeba stworzyć trzeba stworzyć polską armię i wtedy będziemy się liczyć oprócz tego umowy trzeba wykorzystać szansę, więc Sikorski uważa, że należy pójść na układ nawet, który nie potwierdzi takiego jak i restytucji do stanu początkowego, czyli nawet nie potwierdzi granice ludzkich, ale potem, bo jakoś wyjaśnić jakość jakość i jakoś z serem z uda się to nam załatwić tak uważa Sikorski natomiast Zaleski lub ministra spraw zagranicznych uważał, że jeśli się nie jeśli śnieg ma wynegocjuje układu, a to jest w momencie, kiedy armie niemieckie idą na Moskwę to jest najkorzystniejsza pora jeśli i osuszenie wynegocjuje lepsze układu i nie wytrzyma tej presji Brytyjczyków to w układ, który zamierzał podpisać Sikorski skończy się tym, że duże państwo sowieckiego interpretuje w ten sposób, że uznaje państwo Polska tylko w takich bardzo dziwny granicach, którzy z Suwałkami z Warszawą, ale bez Białegostoku bez Przemyśla Lwowa i bez bez Wilna i za mecz, a Zaleski wielokrotnie wypominał Sikorskiemu, że ten jako generał nie ma pojęcia o polityce zagranicznej, czego dowodem choćby fakt, że premier polskiego rządu i i naczelny wódz wstępuje w negocjacje w PiS jakby, odsuwając swojego ministra, aby w czeskim bus do zaledwie ambasador na układ Sikorski-Majski no właśnie ten wódz naczelny kontra ambasador Rosji z chwilą, gdy go, więc jury, a Zaleski wielokrotnie krytykował Sikorskiego wraz z VAT za styl uważał, że nie należy podpisać tego złego układu, czyli powinniśmy wysłać kogoś Kaczyńskiego to Dorociński byłoby miał podobne poglądy jak jak mnie jak Sikorski, ale jest jeszcze chodzi jak była oczywiście po to, po to Raczyńskiego albo ewentualnie Zaleskiego samego on sam o sobie mówił, że podjąłby się tego trudu natomiast nie może być także osoby, że to premier negocjuje, dlatego że wtedy nie ma takiej negocjator nie ma możliwości odwołania się raczej nie ma możliwości gry na spółkę lasów i ta akurat jest argument to absurd przekonuje Lech ma natomiast Sikorski uważał i to im mówię to Bóg człowiek dom to Bóg człowiek o ogromnym patriotyzmie, ale z EU bardzo dużym prestiżu w Ameryce z Wielkiej Brytanii jednocześnie pełen takich polskich wad to znaczy był późnym był też przeświadczony był dość bym powiedział małostkowy czasem w próżnię i był mu znałam dla było czasem nadmiernym optymistą, a oprócz tego Sikorski klubowi z Galicji nie znał rosyjskiego nie znał rosyjskiego, jakby z Lechem tego co n p. w Polsce teraz, a to co lubię polscy eksperci analitycy od spraw wschodnich Rosja ciasto nie rozumieli, zwłaszcza w 20 1 4 roku zachodni, jakby nie rozumiał specyficznego rosyjskiego czy sowieckiego podejścia do prawa i tego, że n p. słowo niekoniecznie co ma mała ma taką wagę jak w dyplomacji zachodniej także układy istnieją dopóki, dopóki nie zmienią się okoliczności, a nie mają takiej siły norma pewnej związku z tym, by jak i to widać było to nie tylko sam Zaleski nawet część narodowych Demokratów nie tylko piłsudczycy gen. Sosnkowski, który w ogóle był, chociaż w prowincji piłsudczykowskiej, ale był dość szanowaną osobą na emigracji bardzo dużo osób miało zastrzeżenia wobec tego układu jak kiedyś sobie po czytałem protokoły obrad rady ministrów i rzuciło mi naprawdę zrzucą się od jedno rzut, że ci ministrowie, którzy reprezentowali Wielkopolskę albo Galicję i którzy nie znali rosyjskiego nie mieli doświadczenia, by z nową z życia w państwie rosyjskim to oni byli z reguły dość optymistycznie nastawieni na to nie znaczy traktowali związek radziecki jako racjonalny podmiot polityki międzynarodowej, ale racjonalne w rozumieniu bym powiedział zachodnie Europejskiej tarczy bajka sunt servanda tak natomiast jest natomiast właśnie ci, którzy mieli doświadczenie życia w zaborze rosyjskim niedomówień niekoniecznie nawet piłsudczycy ale, ale też część innych ministrów przez działaczy oni oni oni kursów wyczuwali, że na układ będzie interpretowany inaczej niż co wymyśli Sikorski problemy ich jednak zasadniczy problem polega na tym że, o ile Sikorski wiedział, czego chce to on chciał mieć ten układ, żeby do zbudować armię, żeby mieć też obsłużenie nas na to czy dama są już inna głównego sojusznika i był gotów iść na bardzo duże ryzyko polityczne to naprawdę opozycja oczywiście ona krytykowała ona dawała suche prognozy natomiast miała politycznego programu przemyt w moim przekonaniu przekonującego, który by pokazał jak w tej sytuacji negocjować tak czy Nabucco można było położyć nas na nas na nasiona, tłumacząc co można było pożegnać, ale żeby, żeby przekonać Sowietów, aby zgodzili się n p. w marcu Lucie brak traktatu nie jest, ponieważ nie mieliśmy nic nie przeciwko Sowietom ani przeciwko Brytyjczykom mówili inni kilkadziesiąt tysięcy przyszłych żołnierzy, bo trochę mało, a tym bardziej, że ta presja była nie tylko ze strony Brytyjczyków także taka presja międzynarodowa lub były podpisywane kolejne układ był wykład brytyjską radziecki był układ Czechosłowacką radziecki jeszcze przed układem Sikorski Emu Rajski Ney pamiętajmy, że nam, że przecież wielka Brytania już czterdziestym roku przedstawiała związkowi Radzieckiemu memorandum, w którym mówiła, że właściwy jest w stanie zaakceptować czy, a no może nie tak dosłownie aneksję my Litwę Łotwę Estonię Besarabii i tych wschodnich części Polski 4 takie uznanie ich suwerenności tak o Hell to znaczy tam inna na pewno byłaby de facto no nie mnie w Real de facto uznania aneksji krajów bałtyckich, z jaką zrobili Brytyjczycy n p. przybyły przed poselską z Litwy Łotwy Estonii w Londynie, ale Sowieci nalegali w czasie wojny, żeby je zlikwidować, żeby tak romanse z Moskwy i aromacie dyplomaci litewscy łotewscy nie nie nie figurowali jako członkowie poselstwa w takie równanie w oficjalnych wykazach, a i tak, ale kwestia prestiżowa Amerykanie nigdy nie uznali oni de iure ani de facto aneksji natomiast Brytyjczycy co zrobili oni n p. usunęli te nazwiska dyplomatów w tych 3 krajów bałtyckich jako dyplomatów krajów bałtyckich, ale zrobi taką odrębną rubrykę osoby inne osoby korzystające z immunitetów dyplomatycznych Chiny uznawane za stara, a inne osoby starali się tak jakby między koparkami ani nie uznawać, a jednocześnie też nie nie rozgłaszać sojusznika i też warto tylko podkreśli gorsze to zdanie padło, że oczywiście wszyscy w czasie drugiej wojnie światowej obawiali się już w parlamencie może dojść do takiego ogromnego pokoju między Stalinem Hitlerem toczyły zachodni politycy i Potash, jakby u zmniejszało pole manewru dyplomatycznego dla samego Churchilla czy dla ministra spraw zagranicznych i dna, a na pewno bardzo mocno bardzo mocno naciskali na nas na polskim, żeby zawarła układ 5 lipca ruszają takie oficjalne negocjacje oczywiście tych dni tych początków można wskazywać kilka, ale rzeczywiście 5 lipca te rozmowy są już takie bardzo poważny element 12 lipca Sikorski, który jest świadom sytuacji informuje radę narodową o rozmowach z pańskich SO Bański, ale przestrzega przed nadmiernym optymizmem, bo sytuacja jest o wiele bardziej skomplikowana i tu znowu cytat niż tej chorej sytuacji dały naszej emigracji na terenie Wielkiej Brytanii wydawało i dodaje Kresy wschodnie nie mają przyjaciół ani tu ani w Ameryce wie co się święci w, a jeżeli próbuje przekonywać się, że to co się stanie na mocy układu Sikorski-Majski, czyli inny związek radziecki uznaje, że te traktaty niemiecką radzieckie 30 09 . roku tracą moc to wcale nie znaczy Sikorski wiąże to wcale nie oznacza powrotu do granicy ryskiej, że to po prostu tylko oznacza, że tak taty w udziałowe tracą moc nic więcej, ale stara się przekonywać, że to jest właśnie restytucja stanu z trzydziesty dziewiątego rok naszych protestach poprawnie to znaczy to sformułowanie, które padły w układzie Sikorski-Majski, który notabene warto podkreślić układem międzyrządowym Międzypaństwowym nie był zawarty między polską, a związkiem sowieckim, a między rządem Polski rząd związku sowieckiego w ale w każdym razie prawnie myślę, że przytłaczająca większość prawników międzynarodowych byto interpretowała taki sam sposób jak Jacek Korski oficjalnie przedstawia jednocześnie Sikorski był, czyli jako jako instytucja potwierdzenie w związku ze stron związku sowieckiego, że granica z obowiązku, ale jednocześnie Sikorski oczywiście wiedział, że nie taka będzie interpretacja związku sowieckiego no i pytanie tak naprawdę co zamierza z tym zrobić tutaj trudno o zasadzie bawić się spekulacje, bo to nie jest rola dla historyka ale, ale spróbujmy mimo to zastanowić się z 3 czy Sikorski miał zasadę tę wielką ty się zastanawiam co bym sam zrobił na miejscu Sikorskiego zakładając, że ma oczywiście ten stan wiedzy, który ma Sikorski przed tym pierwszym roku nie mogą zakładać, że od nie mógł zakładać wiedzy co nastąpi później i aż w Teheranie odgadł dokładnie, więc wiem, bo wiedziałbym że wiedziałbym, że zawarcie przez w imieniu zadeklarowanie w imieniu rządu polskiego jakikolwiek ruch utraty jakiejkolwiek części terytorium państwowego polskiej sprowadzi na nich ogromną falę krytyki być może upadł rząd czy i upadek polityczny i w ich wcale nie będzie jasne czy dla po 3 czy nowy rząd podołał poradzi sobie z tym zadaniem lepiej w związku z tym Sikorski pewnie każdy ulokował, że będzie musiał zawrzeć jakieś porozumienie kompromisowe, ale odkładał tę myśl do momentu wykrystalizowania się sytuacji wojennej i tutaj wrócę do tej myśli pro powiedziała Sikorski postanowił on w listopadzie co z tego pierwszego roku udać się osobiście na rozmowy do domów dostali, a doszło do kilkudniowych rozmów i wówczas Stalin ewidentnie sondował Sikorskiego mówił mi odda dajmy się jakość sugerował, że to, że na pewno jak wolno, ale w taki bardzo Inter pewnie sprzyjającej Polsce interpretację niektórzy uważają, że gotów byłby wtedy, chociaż to dość wątpliwe pójść na układ albo albo w 2 albo albo Wilno przy Polsce reszta przysłowie kach natomiast Sikorski liczy chyba na to, że Hitler dociśnie Stalina, że pojawi się w przyszłości jakoś się z bardziej sprzyjające okazja do zawarcia takiego układu i grał na czas moich i źle obstawił, dlatego że bardziej bardziej sprzyjającego momentu do uregulowania kwestii przyszłości relacji z Lechią już nigdy nie było oczywiście się układ Sikorski-Majski tam jest nawet tak, by taki taki poufnych protokół także wszystkie inne kwestie sporne rząd będą dalej umawiać i okazało się tak jakby z dzisiejszej perspektywy wiemy, że lepszej sytuacji niż właśnie zimą co z tego pierwszego roku nie było czy w ogóle trzydziestym pierwsza roku, ale skąd Sikorski miał Jeża akurat tak tak rozwinął się działania wojenne był to człowiek mówię był o był to człowiek oczywiście polityk wybitny no ale inni ale, ale co potem co mu inny być może zarzucała opozycja, ale nie był to człowiek, który potrafi potrafił w taki decydujący sposób wyczuć tę chwilę dziejową moment dziejowy i imię i Puszcza bardzo niepopularny krok 30 lipca 19 4 1 roku obaj panowie podpisują ten dokument, gdybym mógł pan doktor kotek z treści co zapowiadał on ma miał część jawną i tańca część jawna do byłam za jedno deklarowała, że stosunki dyplomatyczne są przywrócone, a w związku z tym lotu, gdy dodamy związek sowiecki uznaje istnienie państwa polskiego zadeklarowała, że będzie tworzona armia Polska pod operacyjnym zwierzchnictwem sowieckim co prawda no ale to było zrozumiałe przecież Polska armia w wielkiej Brytanii też była pod operacyjnym dowództwem brytyjskim natomiast po politycznym oczywiście polskim, więc będzie utworzona armia Polska i zostanie wyznaczony gen. Władysław Anders no tego akurat jeszcze nie było wiadomo wtedy, kto będzie wyznaczony ale, ale później szybko okazało, że jak inni nie znaleziono gen. Hallera próbuje wiadomo on zamordowany w wyniku zbrodni katyńskiej, bo na to zgody to wtedy pojawiła się koncepcja gen. Andersem w ogóle zaczęto bardzo szybko poszukiwań zaginionych oficerów tak tak, ale jeszcze wrócę do tego co ten układ zawierał miał też 2 tajne klauzule o 1 mówią o tym, właśnie, że kwestie sporne będą dalej negocjowana, ale druga, że udziela się amnestii z polskim obywatelom, czyli co oznaczało to tata uczył się obowiązek opuszczenia łagrów setek tysięcy więzionych młodzież nie uznanie ich niewinność tak, ale nie uzna niewinność i toteż był powód dla bardzo dużej krytyki wobec Sikorskiego, że dopuścił tego bym powiedział aktualny ranking upokarzającego Księżopolski szef zgodził na tak na tego rodzaju stwierdzeń klubu upokarzające i tutaj tutaj wydaje mi się, że faktycznie ich Pasikowski nie docenił tego tego symbolizmu symbolicznego i potwierdzenia o z ruchomości zarzutów wobec wobec polskich obywateli, bo ana, jakiej zgoda rządu na amnestię to znaczy dur zgadza się, że ci obywatele popełni jakieś przestępstwo i żadnego przestępstwa nie popełnił ani w świetle prawa polskiego ani międzynarodowe można się jeszcze nie podlega jurysdykcji związku Radzieckiego ich obywatele obcego państwa Otóż wolno, ale oczywiście w tej znowu wracamy do tego, że związek sowiecki tutaj przed lustrem polityczny i współczesna Rosja dotychczas uznają, że jej granicami się przesunęły wczesne dziewiąty rok po nie chce ojczystym dziewiąta banie 400 piątym konsekwencji konsekwencje konsekwencją było ludzkie stworzenia armii polskiej armii polskiej związku sowieckiego szybko ustępuje mamy 3 0 okolice czterdziestego pierwszego roku rozumiem, że traktat nie podlega ratyfikacji, choć natychmiast w życie z dniem podpisania wymiana ambasadorów to i tak możesz go za 2 osób mówi to profesor kot był we wrześniu w związku z w Moskwie z Auschwitz armię armię odbyły no ja jak tylko w el okazało się, że nie można dalej gen. Hallera i Kosikowski wywalczył gen. Andersa Anders był w został zwolniony z Łubianki energicznie zabrał się do sprawy będzie siedział w więzieniu NKWD, gdzie siedział w więzieniu NKWD i armia zaczęła powstawać już jesienią jesienią 4 tego pierwszego roku, kiedy Sikorski odwiedził związek sowiecki w grudniu mocno się ją w wizytował ona była najpier w w Buzułuku to jest myślenie oraz lubuskim w Rosji, a potem została przeniesiona do tam, gdzie było lepsze warunki klimatyczne Allen od razu się ujawniły problemy z problemem było to oczywiście ci ludzie w pochodzi z łagrów wy SO stanie ducha co drugi miał Genkowa antysowieckim, by było było tam mnóstwo mnóstwo też dzieci i o innych, które trzeba było ratować rozpusty tak naprawdę to wymagało stworzenia ogromnego oświetli opieki dalej oka i był pojawi się bardzo szybko problem obywatelstwa bo o ile Sowieci uznawali obywatel obywatel Sopotu Polaków no to już nie uznawali obywatelstwa polskiego Ukraińców Łój Białorusinów od umów o upadłość ukraińskiej białoruskiej ATA to czysta woda armii Andersa no bo wszystko przez to uważali, że że, że jest to droga na wybawienie się z sowieckim jedyną szansą na ruszcie i bardzo racjonalnie myśleli, ale już wówczas w pojawił się znowu od razu pojawił się problem media związane z tym, że n p. no nie wiem, gdy polskie o jednostki wojskowe się nazywał Wileńską Lwowska rząd Polski uznawał to mnie to miasto raczej w polskich leżą sobie z uznawał mówił o zajęciu miasta Wiecki przez Niemców były wymiany not dyplomatycznych w związku z tym udało się stworzyć armię, a jednocześnie same stosunki ostre one były coraz gorsza jest 16 01 . roku do wizyty Sikorskiego władze sowieckie starały się w swoim rozumieniu w swoim rozumieniu spełniać niektóre postulaty polskiej nauki wypuszczały osoby sugerowały, gdy delikatnie, że do tych oficerów nie szukać no bo wszystkich już opuścili, a w ogóle to oni na pewno przekroczyli granice są jakieś inne państwo miało to sam, mówi że być może uciekli do Mandżurii a, ale z raportu szybko chce tego drugiego roku po wynikach rozmów, że on nie jest im sugerowano polskim dyplomatom, że ci ludzie ufnie w jego obronie gdzieś zniknęli albo liście nie ma ich w portkach i mało tego no władze polskie to rozumiały, że wosk żal tych ludzi nie ma ironizują, aczkolwiek i nie wiedziano, że zostali po prostu tak sobie wymordowani na rozkaz w ramach egzekucji tak, ale uważano, że być może no co się stało, że duża ich nie ma, ale jeśli jeśli chodzi o konsekwencje to oczywiście byłoby rozpoczęła się, by kilkuletnia Grad KUL dyplomatyczna między Polakami i Brytyjczykami z Sowietami o kształt polskiej państwowości po położyliśmy większy sojuszników i mieliśmy to niech mieliśmy sojusznika, aczkolwiek to obóz sojusznik, który wymagał od nas, kiedy ją wielką Brytanię w mniejszym stopniu stany Zjednoczone autobusu już nie, który wymagał od rządu polskiego, że tych, których ten rząd nie mógł sobie trud no i nie mógł spełnić to trudno wyobrazić rząd, który jest emigracji w ABB decydował po prostu o podpisaniu cesji wiele 40 8 proc renty rodzinne w związku z tym, żeby Brytyjczycy starali się w czasie bardzo już tej mocy w Rio przeszłość, ale Churchill osobiście uważał, że nawet, że linia czerwona może być ciężko do Polaków artystki jedyne to jest jedyna jedyny sposób zagwarantowania popu po wojnie faktycznej niezależności Polski, bo jeśli tego nie ich jeśli się Polacy rząd emigracyjny nie pójdzie na Malinie kierowana do Sowieci stworzą własny rząd, który w, którym podpiszą taki układ graniczny, a potem wielka Brytania będzie tak musiała go uznać obu jej związku z tym też starał się pomagać a, ale nie rozumiał polskiej racji stanu bym powiedział totalną na czym on wbrew nie rozumiał on uważał po prostu, że należy przejść do 3 być może nie nie równał się roli, jaką pełniły inne 2, a z 4 głównych ognisk polskiej kultury tak wielu moich 2 dla Polaków być może nie rozumiał po prostu być może myślał Łódź pod wpływem tradycji brytyjskiej jednak żona narodu są grupy graficzne proszą, by być nikt tradycji brytyjskiej, ale brytyjskie podejście do Europy wschodniej także żona kim jest wschody dom to nie są polskie tylko właśnie ukraińskie białoruskie ma być ogrodzenie posługiwali się w tych negocjacjach sformułowaniem Polska etnograficzną narodowa Otóż to ubóstwo Ależ to był argument, który też trafią do Brytyjczyków, dlatego że Lloyd George kar za monit też trochę uważali, że Białorusini Ukraińcy do historycznie to są tak blisko Rosjan, że ich mieć trochę więcej do KO nawet rozumiemy, że polskie prawo odczucia, ale Real do Realpolitik ta no, a ten rząd emigracyjny to był w takiej sytuacji, że albo, by musiał popełnić polityczne samobójstwo z jakąś doszli nikomu, ale jednak nadzieją, że udałoby się uratować polską suwerenność, a nie można granica suwerenność albo albo trwać w uporze i uważać, że jeśli nie ma my nie mamy argumentu siły to musimy opierać się na argumencie norma w ujęciu prawnym IT i liczyć na zmianę koniunktury międzynarodowej na jak wiadomo co 2 wojny światowej nie było też przegrały, który zaczął od przygotowania, a my tylko piątego roku wybory przegrał no i historia Polski potoczyła się jak potoczyła, ale tutaj na dokończenie pewnie warto chyba, aby przypomnieć odniesiemy, aby nadal będzie mnie nie nikt nie potępia nie sądzę, żeby się, żeby samemu nie być sądzonym i są takie zasady, których lekarze historyk powinien schować w ocenie wydarzeń historycznych, bo po pierwsze, powinny, oceniając różnych ludzi mniej mieć świadomość tego co oni wiedzieli kogo widzisz nie mogę tłumaczył oceniać na podstawie informacji, które by były wówczas na wózkach dostępne, a nie przyszło w tak po drugie, one teraz jesteśmy mądrzy i właśnie, a po drugie, historycy powinni teraz pamiętać, aby oceniać wydarzenia sprzed kilku kilkudziesięciu albo kilkuset lat zgodnie z ówczesnymi standardami ówczesnym prawem, a nie dzisiejszymi, by nacieszyć popada w pułapkę tzw. prezenty, bo na po trzecie i zawsze należy zwalczać przekonanie, że skoro czegoś dochodu widocznie musiało dojść, bo to jest determinizm, bo to jest tak, bo tyle właśnie się nazywa się determinizm w teraz państwo panie doktorze ocena tego układu, bo mu powiedział pan ten moment, że sam pan się zastanawiać czy gdyby był na miejscu Sikorskiego to on by podpisywał uczyły panie podpisywał MDI wznosi oczy na 1 rzeczą Sikorski, a w swoich wspomnieniach bardzo często podkreśla ten czynnik ludzki, który ją mieć charakter decydujący to znaczy wyrwanie Polaków z piekła nieludzkiej ziemi czy to faktycznie tak, ucząc potem próbował dodać sobie czegoś się inni jakoś wytłumaczyć, że właściwie podpisał taki układ chodziło o to, żeby uratować tych, którzy zdali wierzeń w obozach więzieniach łagrach i ja na miejscu Sikorskiego analizują to właśnie wszystkie informacje do kół dokumenty ten układ, żebym podpisał go podpisał, a jednocześnie unikałbym tego co Sikorski robi, czyli nadmiernego upolitycznienia spra w polityki zagranicznej i rokowania o przeciwników politycznych odsuwania ich od czci wiary poniżania czasem i oko unikałbym też właśnie tych błędów, które zrobi Sikorski, negocjując układ osobiście ani poprzez Raczyńskiego czy Zaleskiego, chociaż miał ogromny autorytet prawny tak miałbym więcej zaufania wobec rywali politycznych w sytuacji jednak naprawdę wyjątkowej, a sam układ dróg podpisał uważam, że argumenty istnienia Zioło podpisy, by podpisać one za tymi argumentami nie weszła jakakolwiek alternatywna koncepcja rozwiązania problemu polsko-sowieckiego ten problem trzeba było rozwiązać i odpowiedzialny polityk miał obowiązek i ja go jego rozwiązania związku z tym moja ocena zachowania Sikorskiego jest właśnie jeśli chodzi o konkretnie o tym, układ na tych warunkach był też podpis lub też opisała mówiłbym inaczej zachowywał się wewnątrz emigracyjnej sytuacji i u byłbym starałbym się być politykiem, który bardziej jednak gdy integruje w ramach swojego rządu przedstawiciel narodu wszystkich opcji politycznych, a nie, a nie tylko tych, których on uważa za demokratyczne i sprzeciwiające się sanacyjnym reżimowi trzeba powiedzieć panie dr. Szanowni państwo, że 1 z głównych rzeczy, które mnie uderzyła podczas lektury stenogramów obrad rady narodowej to była niezwykła kultura polityczna jakość języka, którym posługiwali się ówcześni politycy no tak no bo to prawda to była zdecydowanie wyższa jakość niższy niż od nich obecny, ale też chyba standardy posta w inteligenckich redukcja UE przed euro Grecja jest w przypadku elit ona była ona była noc od rana była Witana była większa, bo to, by to byli ludzie pochodzenia, jakby arystokratycznego bardzo często szwedzkiego ASA, a później nastąpiła nie tylko w Polsce urawniłowka i demokratyzacja w związku z tym też obniżenie standardów i kultury politycznej kultury masowej, a jeszcze do tamten czynnik ludzki, bo rzeczywiście dla Sikorskiego decydujące, żeby uwolnić ludzi tkwiących w łagrach czy oczy potem, kiedy mówił, że to była główna motywacja to była taka zasłona tym w błoto, bo ważną motywacją no bo przy Sikorskiego po polskim patriotą wniosku w tym tak jak każdy patriota chciał wyrzucać tych ludzi, ale on też równorzędną układ daje otwiera możliwość gry dyplomatycznej Sowietami, a bez układu on nie ma argumentów politycznych w ręku w związku z tym jak nie wystarczy tego argumentu dla na pierwszym miejscu uwolnienie w ogóle ludzi tylko raty stworzenie armii i ich i rozpoczęcie gry dyplomatycznej urzędzie nie zazdrościł bym oczywiście nikt nie pozazdrościć górskie buty tej roli, bo to było bardzo bardzo ciężkie zadanie dr Łukasz Adamski historii politolog wicedyrektor centrum polsko-rosyjskiego dialogu porozumienia, bo nasz gość przed dwudziestą trzecią bardzo dziękuję panie doktorze dziękuję również państwa zaprasza na informację Radia TOK FM po informacjach oczywiście wracamy do Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 20% rabatu, wybierz pakiet i słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA