REKLAMA

Polacy w formacjach wojskowych na wschodnim froncie I wojny światowej

Data emisji:
2018-08-12 19:00
Audycja:
Historie Polski
Prowadzący:
Czas trwania:
43:56 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

historię Polski w 10 0 lat niepodległości Maciej Zakrocki dzień dobry to są historie Polski spotykamy się dwunastego się plan, a i to jest dobra data, żeby porozmawiać dzisiaj no właśnie akurat nie o Legionach Piłsudskiego a dlaczego to jest dobra data no bo właśnie Józef Piłsudski dwunastego świetne czternastego roku wydał odezwę na wkroczenie wojsk polskich do Królestwa kongresowego to wcześniej jak wiemy 6 sierpnia wyruszył z pierwszą kompanię kadrową strzelców Rozwiń » słynne wyjście z krakowskich Oleandrów i o tym w czasie wszyscy wiedzą o tym, ciągle się mówi te rocznice są w jaki sposób zauważane i obchodzone w znacznie mniejszym stopniu znana jest w Polsce i tu można szukać oczywiście powodów historia i innych formacji wojskowych tych, które były bardziej związany poziom szeroko rozumianym frontem wschodnim czy z armią rosyjską wiemy z historii, że był ten główny podział między głównymi liderami po politykami, którzy prowadzili Polskę do niepodległości wiemy, że obóz narodowej demokracji właśnie w Rosji widział tego sojusznika szczurem, a tę niepodległość warto razem jeść no i ten obóz nazywany piłsudczykowskiej, który uważa, że trzeba przywiązać z państwami centralnymi przede wszystkim za ostro Vera no właśnie, ale jednak jacyś Polacy też organizowali siły zbrojne na froncie wschodnim była to dość znacząca grupa i warto, aby oni również dzisiaj powiedzieć w studiu Tomasz Kuba Kozłowski autor cyklu oraz koordynator programu warszawska inicjatywa kresowa w domu spotkań z historią dzień dobry dzień dobry państwu właśnie, bo to w domu spotkań z historią o tych wschodnich ziemiach bardzo często bardzo często się rozmawia dyskutuje tak jak zresztą niedawno właśnie 1 z oddziałów, którym powiemy później taka dyskusja się toczyła zacznijmy właśnie może w początku, bo tak jest zawsze najlepiej wspomniałem tu Piłsudski rusza do Królestwa 12 sierpnia właśnie wydaje odezwę odezwał się wzywała do powstania, które miałoby zrzucić okupację rosyjską no mówi o utworzeniu w Warszawie rządu Narodowego, który oczywiście nie istniał też wiemy, że specjalnie z wielkim odzewem się ta odezwa nie spotkała co się dzieje na froncie wschodnim, a właściwie nie da tyle na froncie co po drugiej stronie frontu, czyli w carskiej Rosji formują się też polskie legiony Legion Puławski od Puław po Warszawę rekrutowani są ochotnicy, którzy pod sztandarem rosyjskim chcą walczyć z Niemcami, bo tylko część Polaków widzi drogę do wyzwolenia Polski w wojnie z Rosją część widzi szansę na wyzwolenie ziem polskich, zwłaszcza centralnej zachodniej części Polski, a w bitwie z Niemcami i tak od 19 1 4 do 19 18 roku informuje się kilkanaście jeśli nie kilkadziesiąt mniejszych większych polskich formacji w składzie armii rosyjskiej zaczyna się to wszystko skromnego Legionu puławskiego w roku 19 1 4, które bardzo szybko poza piechotą rekrutuje także kawalerię i kiedy my mamy po zachodniej stronie w Galicji potem w królestwie polskim pierwszy pułk Ułanów Beliny legendarnych bliźniaków tak po drugiej stronie frontu formuje się pierwszy pułk Ułanów, by tyle, że w armii rosyjskiej warunkiem, żeby tam trafić trzeba byłoby, że trzeba było mieć własne umundurowanie własnego konia, więc stać pana to było na ogół tylko szlacheckiej dzieci może tylko wygasło, żeby osadzić obronę w tej tzw. wielkiej polityce, bo oczywiście fakt stworzenia czy tworzenia i stworzenia przez Piłsudskiego w tej formacji, która właśnie staje się za chwilę regionami jest zauważony po tej drugiej stronie i no właśnie jakby, szukając wśród Polaków potencjalnych sojuszników ten Legion Puławski i inne potem formacje powstają, dlatego że 14 sierpnia wielki książę Mikołaj Mikołajewicz wydał dekret o zjednoczeniu ziem polskich pod berłem carów i tam pada takie zdanie nie zardzewiał jeszcze miecz, który poradził wroga pod Grunwaldem wideo z samego początku pierwszej wojny światowej obie strony, a właściwie 3 strony Austriacy Niemcy Rosjanie kokietują Polaków, bo tak naprawdę chodzi o mięso armatnie chodzi o żołnierzy, których będzie można posłać w bój żołnierzy, żeby dobrze walczyli powinni być poza tym, że dobrze opłacani żywieni ideowi, a Polacy są ideowi, bo walczą wprawdzie u boku 1 02 03. zaborcy, ale w tyle głowy mają niepodległość Polski, więc tak samo jak Austriacy taki Rosja nie kokietują rozmaitymi obietnicami to jest czasem obiecywanie Niderlandów albo terenów, które są po drugiej stronie granicy i oczywiście to jest niesłychanie nośny element drugim ważnym elementem jest wprowadzenie narodowych znaków to się udaje stosunkowo szybko legionom po drugiej stronie frontu nie ma zgody nałożył karę wobec tego Legion Puławski walczy po 3 symbolem matki Boskiej częstochowskiej 2 trzeba było coś znaczą część co dla żołnierzy, by na z tą polską tradycją wiązał i tak ktoś się po 3 przez 3 kolejne lata się z tą różnicą, że w międzyczasie front wschodni przesuwać się u nas na wschód Niemcy po początkowych klęskach i Austriacy po początkowych klęskach w roku 19 14 19 15 prą na wschód, zajmując całe królestwo polskie wkraczają na tereny współczesnej Litwy Białorusi zajmują Kowno zajmują Wilno zajmują miasto na dzisiejszym Wołyniu, ale nadal po drugiej stronie frontu w formacjach rosyjskich służą tysiące Polaków rozsianych w tych formacjach ocenia się z góry, że powiedzmy jedno słowo, bo noc, gdy wspomniał pan o tym, właśnie, że powstała 1 Legion Puławski tam później z Bydgoszczy przekształcał brygadę potem, gdy oddaje potem jeszcze mamy, by ze względu na to, że tych ochotników nie wszystkich już umieszczono w Puławach, więc nie w tym Instytucie nauk ekonomicznych, o ile agronom licznymi leśnym, więc innych zawodników kierowano do Lublina i powstał też mogą już tak dla historii właśnie powiedzmy tak Legion drugi Legion lubelski tzw. tam było około 80 0 ochotników, niemniej jednak właśnie ze względu na to tato skomplikowaną sytuację, bo się n p. okazało, że ten Legion Puławski może być użyty w walkach na tych odcinkach frontu to są wschodnie Karpaty, gdzie właśnie mógłby za walczy z Polakami prawda którzy, którzy są po tej drugiej stronie generalnie ten projekt Legionu puławskiego w jakim sensie nie nie wychodzi tak i właśnie ta formacja z piętnastym roku zostaje rozwiązana i i ich i test ten moment kiedy, kiedy Polacy są na froncie wschodnim, ale nie są w jakiejś zorganizowanej formacji to nie do końca dlatego, że to polskie formacje się po prostu przekształcają z Dywizjonu jazdy w 19 17 roku powstaje pułku Ułanów polskich powstaje brygada potem dywizja, a może im rok 7 lat nie wchodząc w szczegóły trzeba tylko pamiętać o 1 podstawowej rzeczy po obu stronach frontu Polacy, którzy służą formacjach w jakim sensie polskich to jest znakomita mniejszość, bo w sumie w czasie pierwszej wojny światowej w armiach 3 zaborców austriackiej rosyjskiej niemieckiej walczy 3 i pół 1 000 00 0 Polaków, a tylko nieliczni walczą w tych jednostkach, które noszą polskie znaki, których podoficerami z czasem oficerami są Polacy wg prof. Suleja ligowej doznał już słowo polskich żołnierzy armii rosyjskiej siedemnastym roku jest około 700  0 00 20  000 oficerów i ponad 1 2 0 generałów dokładnie my zupełnie nie kojarzymy nie pamiętamy jak ogromna liczba Polaków znalazło się w szeregach armii rosyjskiej proszę pamiętać, że to są ogromne obszary zaborów z królestwem Kongresowym z Litwą ziemią mińską z Wołyniem z dalekim poboczem, gdzie mieszkają miliony Polaków, a z tej populacji Rosjanie w czasie całej pierwszej wojny światowej rekrutują do swojej armii ba wielu polskich oficerów, o czym się dzisiaj nie pamięta dochodzi w wyniku błyskotliwych karier wojskowych do najwyższych stopni wojskowych z generalskim włącznie z takim przykładem będzie chociażby Józef Dowbor-Muśnicki tak tak oczywiście dziś będziemy będziemy o nim mówić, ale też powiedzmy sobie jeszcze przed informacjami, że rzeczywiście ci Polacy są natomiast faktem jest, że ten pierwszy z takim zadbała, aby tworzyć polskie oddziały, czego przykładem wspomniany Legion Puławski czy lubelski do gry trochę przygasł, dlatego że właśnie rzeczywiście możliwości tworzenia chociażby pod polskimi znakami tych oddziałów jednak nie było ich nory i 5 i właściwie dopiero chyba wydarzenia znowuż wielkie polityczne akt 5 listopada kiedyś znowu zaczyna ta rywalizacja między zaborcami, kiedy polscy żołnierze walczący po stronie austriackiej zaczyna się odnosić znakomite sukcesy na polu bitwy jedno znowu zachęcają w tym wypadku cara czy 3 czy Rosjan do skorzystania z Polaków w większym stopniu niż sposób może bardziej zorganizowany jak z tego skorzystali no to właśnie o tym, powie już po informacjach wtopy Maciej Zakrocki już tam ponownie rosną historię Polski w studiu Tomasz Kuba Kozłowski inicjatywa kresowa w domu spotkań stoją rozmawiamy o polskich formacjach po stronie rosyjskiej powiedzmy na razie tak najogólniej w pierwszej wojnie światowej jak były liczne jak koło o odgrywały rolę czy one również w jakim stopniu być może mniejszy jak legiony Piłsudskiego, o których wiemy tak dużej mówimy dużo no przyłożył swoją rękę, żeby też nie nie zapomnieć o daninie krwi do tego co stało się w roku osiemnastym, czyli do uzyskania przez Polskę niepodległości wspomnieliśmy o regionie puławskim Legionie lubelskim i znaleźliśmy się znaleźliśmy się w roku 19 17 rok, kiedy się pojawia znowu szansa jak rozumiem stworzenia typowo polskich formacji wojskowych tak można podzielić na 3 nie tyle typowo, bo one już istniał wcześniej nic i brygada dywizja, ale w obliczu rewolucji w obliczu anarchii postępujący bolszewizm racji armii rosyjskiej trzeba szukać żołnierza, który chce się bić, a Polacy chcą się bić i wobec tego dowództwo rosyjskiej idzie na koncesje w 19 1 7 roku Ławrow Korni łowców głównodowodzący wojskami armii rosyjskiej wyraża zgodę mimo wcześniejszych oporów władz rosyjskich na organizację już niemało jednostki, a wielkiej jednostki pierwszego korpusu polskiego plany były bardzo dalekosiężne korpus miał liczyć docelowo 70  00 0 żołnierzy, czyli dużo więcej niż legiony Piłsudskiego do takich Stanów nigdy nie doszedł w szczytowej w szczytowym okresie sięgnął blisko 30  00 0 żołnierzy i dzięki temu w sierpniu 19 1 7 roku bodaj najbardziej uhonorowany utytułowany oficer polskiej armii rosyjskiej z trzydziestoletnią nienaganną służbą awans, ale mi Nero ma nowych gen. Józef Dowbor-Muśnicki dostaje misję tworzenia pierwszego korpusu wszystko dzieje się na ziemiach współczesnej Białorusi najpier w w Mińsku, a potem po zajęciu Bobru Iskra w Bobrujsku nawet słowa warto powiedzieć, bo ten generał Dowbor-Muśnicki potem się przyjrzeć przewijanie tylko przez całą pierwszą wojnę światową, ale przecież w którymś momencie, a dokładnie w styczniu dziewiętnastego roku staje się dowódcą na co tu dużo mówić tego najsłynniejszego powieść powstań powstania w tym znaczeniu najzdolniejszego z wygranego powstania Wielkopolskiego pan wspomniał o tym, że miał piękną piękną kartę w tej armii rosyjskiej może w takim razie tak encyklopedycznej przypomnijmy ukończył gimnazjum tak potem był w korpusie kadetów z imienia Mikołaja pierwszego w Petersburgu potem było w Konstantynowskiej szkole wojskowej w Petersburgu został podporucznikiem, ale co może też warto powiedzieć, jakie to są dodatkowe dzieje po obu Polaków w tamtych warunkach, ponieważ katolików nie dopuszczano do wyższych stopni oficerskich Warmii rosyjskiej czy też do wyższych tych studiów wojskowych NATO w 1 80 0 dziewięćdziesiątym roku tak czy się mówi fachowo dokonał konwersji, jaka ilość tak naprawdę była tylko taktyczna konwersja zawsze był katolikiem no tak, ale właśnie ma to też pokazuje jak trzeba było lawirować tak źle całej sytuacji tak 90 0 roku jest w sztabkach szpitalem w potem kapitanem 900 dziesiątym roku szefem sztabu 11 dywizji piechoty 2 lata później to samo stanowisko silnej dywizji piechoty z Woroneża no, więc w 2 słowach czy w paru słowach można powiedzieć dałem przykłady tego co co pan w skrócie nazwał wspaniała kariera tegoż oficera i Dowbor-Muśnicki nigdy się jej nie wypierał był z tego dumny, by był dumny z tego, że jako 1 z nich wielu dowódców wielkiej formacji utrzymał żelazną dyscyplinę w swojej formacji jest takie piękne wspomnienia dobór Mościckiego jak latem 19 1 7 roku Kiereński, a więc pierwsza postać w państwie rosyjskim objeżdża oddziały wojskowe, by namawiać do ataku przeciwko Niemcom w 20 01 . korpusie pisze Muśnicki stojący na prawym skrzydle armii żołnierze Kiereńskiego chcieli pobić ledwie się im wymknął się innych korpus jak było mało co lepiej i dopiero gdy do mnie przyjechał zastał porządek, bo Dowbor Muśnicki był człowiekiem jak to się mówi starej daty na zarzucaną mu wręcz reakcyjne poglądy nienawidził anarchii bolszewik komunistów socjalistów wszelkiego typu partyjniactwa ideologii i obowiązywała w jego jednostkach żelazna dyscyplina taką też zaprowadził w tworzonym od 19 1 7 roku pierwszym korpusie polskim dzięki czemu ta formacja mogła po pierwsze, że w bardzo trudnych warunkach wbre w właściwie wszystkim powstać, bo mimo wcześniejszego wcześniejszej zgody władz rosyjskich, aby szybko okazało się, że ich następcy, czyli bolszewicy wcale nie życzą sobie żadnej polskiej, a jak to się mówiło jaśnie Pański czy też burżuazyjnej formacji na terenach, do których rości sobie pretensje i od przełomu roku 19 17 19 1 8 informowany korpusu natyka się na bardzo poważnym problemem począł się nieustanne walki z bolszewikami, którzy rozbrajają poszczególne polskie formacje dobór próbuje skoncentrować wojska rozsiane na gigantycznym terenie odległe jednostki stacjonują od siebie czasem o 10 0 1 5 8 200 km wobec tego ściągają w rejon centralnej Białorusi w okolicy Mińska obok boiska do legendy przechodzi wspólny rajd rotmistrza pisowskiego, który sformował szwadron jazdy na dalekiej Ukrainie pod Odessą i jej w styczniu wyruszył, by połączyć się z polskimi oddziałami tworzącymi się na Białorusi po 4 0 dniach dotarł do domu kory idący przez ziemie Ukrainy Rosji Białorusi ogarnięte oburzeniem rewolucyjnym takich przykładów jest więcej 1 z znakomitego oficerów pierwszego konkursu oraz świecą tam także przeprowadzać około 1 5 0 żołnierzy, a na to wszystko nakłada się jeszcze agitacja bolszewików, którzy stawiają, jako że BOR Neo oraz polityką vana nie, chcąc walczyć wojsko rosyjskie wysyłają do polskich oddziałów w swoich emisariuszy w niektórych to przynosi skutek we wspomnieniach Dowbora znajduje się taka piękna fraza zamiar organizowania dobrego korpusie okazał się niełatwym do wykonania przynajmniej 9 rodaków, a więc znakomita większość znajdujących się w szeregach rosyjskiej było już otumaniony przez prądy wywrotowe i do swoich Szeregów szyny ogarnęło odstraszał ich porządek ład były to pojęcia niewspółmierne z rozszerzeniem wie co one niemożnością próżno wania względnie udawania, że coś robi świetnym przykładem była historia biało gwardyjskiego pułku, gdzie praktycznie rzecz biorąc nawet niecały procent Polaków poszedł do korpusu wszyscy pozostali zostali na krótko mówiąc skupieni na bolszewicką propagandą ostatecznie jednak udaje się zgromadzić kilkanaście tysięcy żołnierzy, a co najważniejsze na początku 19 18 roku w spektakularnej akcji zająć największą na tym terenie twierdzę wojskową twierdzę Bobrujsk nad Berezyną było 7 załoga bolszewicki atak także rektorzy 7 to, że rządzą Morzycko z tym, że tak naprawdę kompletnie zdezorganizowane Polaków, bo blisko było około 80 0 z tym, że bardzo inteligentnie działających nie mamy miejsca, by opowiedzieć szczegóły tej akcji to 1 z najpiękniejszych akcji właściwie bez strat własnych objęcia twierdzy w dużym 4 0 mieście to się stało na początku lutego 19 1 8 roku i po zajęciu Bobru miejska w Bobrujsku powstaje tak naprawdę coś w rodzaju namiastki polskiej Republiki najpierw twierdza, a potem całe miasto jest opanowane przez Polaków, a potem po ściągnięciu pozostałych oddziałów korpusu tworzy się obszar ponad 19  000 km ² sięgających daleko aż po Dniepr Mohyle w po benzynę, na którym rządzi pierwszy korpus, a 19  000 km ² bez duszy państwo ni mniej ni więcej tylko prawie obszar dzisiejszej Słowenii i to jest tak naprawdę, o czym wszyscy zapomnieliśmy początek polskiej państwowości, bo Polacy tam rządzą sami bez bolszewików i bez Niemców co najważniejsze przypomnijmy po traktatach brzeskiej złotego z marca 19 1 8 roku armia niemiecka zajmuje całą wschodnią Europę od Finlandii przez Łotwę Litwę Białoruś Ukrainę z Kijowem Krymem jeszcze kawałkami Kaukazu jedynym fragmentem, który przez krótki czas nie jest poddane niemieckiej faktycznej okupacji to jest w Bobrujsku i Republika obok boiska, gdzie stacjonuje kilkudziesięciotysięczne Polski korpus, ale czy można byłoby to bardzo oczywiście ciekawe mało znane, ale czy można rzeczywiście używać aż takich słów, że to jest taki zalążek państwowości za punktu widzenia no bo państwo się kojarzy jednak z jakąś art administracją brak rządu o rozwagę także korpus organizuje całe życie na tym też na ten teren napływają rzesze cywilnych Polaków rodziny żołnierzy przypomnimy to sam na ogół Polacy, którzy pochodzą z Kresów od Litwy przez jakąś Mochol mężczyznę mężczyznę Wołyń Podole, którzy w wielkiej masie liczą, że kiedy Rzeczypospolita się odrodzi po pierwszej wojnie światowej no będzie w granicach przedrozbiorowych, czyli obejmujących tamto bezkresne obszary wobec tego on się biją już nie tylko Warszawę Kraków, ale także o ziemie, które uważają za swoje tak jak w drugiej wojnie światowej przy armii Andersa w związku sowieckim gromadzą się cywile tak cywile gromadzą się w Bobrujsku gromadzą się we wszystkich tych miejscach, gdzie stacjonuje wojsko polskie, bo czuł są bezpieczni tu nie cierpią od koszmarnych rzeczy, które dzieją się na terenach objętych anarchią i rewolucją i rządami bolszewików, więc też dużo więcej niż tylko jednostka wojskowa na ulicach, bo bliska organizowane są fantastyczne parady, a w Bobrujsku staje się tak de facto polskim miastem, kiedy zaczyna się wojna to jest 4 0 miasto, gdzie jest najwięcej 5 % Polaków większość Żydów trochę Rosjan, ale napły w żołnierzy polskich i rodzin cywilów szukających schronienia powoduje, że w 19 1 8 roku co czwarty mieszkaniec boisk z Polakiem jest rzeczywiście zupełnie inna sytuacja ma tylko jak w tej sytuacji sam generał próbuje się, że tak powiem ustawić no bo ma świadomość, że rewolucja bolszewicka w masie coraz lepiej tak i niewykluczone że, że my nad ta siła przejmie władzę w państwie de facto przyjęła tak być narażeni 7 Małek z Zachodu napierają Niemcy od Zachodu napierają jest, więc co z tym fantem zrobić dobór podejmuje decyzję, która będzie potem bardzo krytykowana, a wydaje się z dzisiejszej perspektywy jedyną rozsądną poddaje się władzy rady regencyjnej działającej w Warszawie przecież po drugiej stronie frontu, ale już wówczas tak naprawdę po tej samej, bo po traktatach brzeskich cały ten obszar znajduje się w jurysdykcji niemieckiej dowódcą tak naprawdę staje się rezydujący w Warszawie Hans bestsellera, ale Niemcom to jest mało Niemcy nie chcą żadnej konkurencji żadnego polskiego wojska i żądają ostatecznej likwidacji demobilizacji korpusu to wywołuje zrozumiałe kontrowersje, zwłaszcza że nieliczna grupa Piłsudczyków działających w korpusie i przysłanych postaci wysłanników próbuje wywołać no cóż rodzaju puczu buntu i rzucić korpus do walki z Niemcami to się nie udaje, że warto zrobić, bo to niektóre nazwiska bardzo znane tych konspiratorów znane z Bartąga lewej gen Allen Matusiewicz my przede wszystkim ze słynnym pisarzem Melchiora Wańkowicza, który wprawdzie tak w zamkniętym poczuć się ją nie znalazł no ale nic tak na dobrą sprawę powinien stanąć pod ścianą i za zdradę i Rokosz zostać rozstrzelany do tego dnia dochodzi do bólu potem, ale w cierpkich słowach będzie mówiło Piłsudczyków ach, a Melchior Wańkowicz odpłacił mu się w strzępach epopei, pisząc prawdziwy pamflet na Dowbora do dziś zresztą te animozje pomiędzy tymi środowiskami są ogromne w no właśnie bardzo ciekawe rzeczy mało mało znane zamkniemy losy Dowborczyków już po informacjach w TOK FM na pewno znajdzie się jeszcze miejsce na opowieść o innych bardzo ciekawych polskich formacjach wojskowych Maciej Zakrocki witam ponownie to są historie polskich sztuk było w studiu Tomasz Kuba Kozłowski rozmawiamy on w polskich formacjach o Polakach walczących po stronie rosyjskiej w pierwszej wojnie światowej, ale też z tym samym celem są co inne formacje, a więc, żeby w finale tych walk Polska stała się niepodległa drugą część prawie w całości poświęciliśmy dowódczego powinniśmy spuentować losy Dowborczyków nowości na niedzielę od kogoś żal pozostał rozbrojony w mało osiemnastego roku Niemcy zażądali przekazania całego sprzętu wojskowego i jedyne co się udało wypada traktować co było niesłychanie istotne po przetransportowanie całego korpusu do centralnej Polski 2 3 i pół 100 0 żołnierzy 1 80 0 oficerów w maju w czerwcu i w lipcu 19 1 8 roku przyjeżdża do Warszawy do Królestwa, ale także dołączyć do innych miast tutaj natychmiast przystępuje do konspiracji i o czym mało się wieżę w listopadzie 19 18 roku to m. in . do Gorczycy odgrywają kluczową rolę w wyzwalaniu centralnych obszarów Polski spod okupacji niemieckiej, kiedy w książkach lub ogląda się takie charakterystyczne zdjęcia z ulic Warszawy czy następuje rozbrajanie żołnierzy niemieckich na ogół mało, kto wie, że to są najczęściej dobroczyńcy dobroczyńcy, którzy zorganizowali do tego stopnia, że 14 października 19 1 8 roku prawie miesiąc przed uzyskaniem niepodległości ulicami Warszawy przeszedł kilkutysięczny marsz Dowborczyków, który zrobił piorunujące wrażenie kilka tysięcy żołnierzy Dowbora w mundurach i w cywilu przeszła głównymi ulicami Warszawy 8 listopada jeszcze przed przyjazdem Piłsudskiego zarządzono przy Dowborczyków pogotowie wojenne dziesiątego już byli znakomicie przygotowani i to oni zajmują dworzec główny składy nadwozi do na dworcu głównym zajmują niemieckie koszary na Koszykowej to oni zajmują we współpracy studentami ze studentami zamek królewski, gdzie rezydują urzędnicy Hansa von bestsellera oni zajmują lotnisko w Warszawie i przejmują samoloty, a potem będą stanowić kadrę odradzającego się wojska polskiego spotkamy i walczących w powstaniu winne Wielkopolskim w wyprawie z odsieczą do Lwowa i do Małopolski wschodniej wojnie 19 2 0 roku, tyle że druga Rzeczypospolita min brzydko im odpłaciła, bo adwersarze polityczni, czyli piłsudczycy w latach trzydziestych starali się wszelkimi możliwymi siłami dokonania i czyny bojowe Dowborczyków po umniejszać o paradoksie, które Dowbor Muśnicki kawaler najwyższych oficerów rosyjskich brytyjskiego Orderu łaźni nie otrzymał w drugiej Rzeczypospolitej ani 1 polskiego od znaczenia ani 1, ale jest to nie zbiorowe były dojeżdża w połowie lat trzydziestych wytoczono mu kolejne prowadzono kolejne dochodzenia o rzekomą zdradę i kapitulacji pierwszego korpusu w Bobrujsku to też jest interesująca, bo gnębi wspomnieliśmy, przedstawiając sylwetkę tego wspaniałego wojskowego, że cena na pewno wielką jego zasługą jest to, że był dowódcą w powstaniu Wielkopolskim mianowany przez naczelną radę ludową, a więc to można powiedzieć, że w swoim życiorysie ma dowodzenie czynem zbrojnym, który jako 1 z nielicznych w naszych dziejach zakończył się zwycięstwem w Allen not teścia powiedzieć, że on miał w tej sprawie na błogosławieństwo Piłsudskiego, który tę nominację Naczelnej rady ludowej zatwierdziły, więc wydawać, by się mogło, że jednak nowych dostrzegam nową wartość tego człowieka szczególnie w tym pierwszym okresie nie podlega wartość strat ale, zwłaszcza w latach trzydziestych, kiedy już nie tyle sam marszałek co jego podkomendni odgrywali kluczowe role, a szczególnie ci, którzy brali udziału w owym nieudanym puczu w pierwszym korpusie w 19 18 w wojsku zadbali o to, żeby do obozu w Boże nie tylko zapominano, ale także, żeby jak powiedziałem został uhonorowany nawet Neymara mniejszym krzyżem czy medalem niepodległości, którzy otrzymywali szeregowi żołnierze jedyne odznaczenie, którego Doha połóż się do bólu od 3 Rzeczypospolitej to jest krzyż wielki Orderu Odrodzenia Polski Polonia Restituta nadanych mu 6 0 lat po śmierci w 19 9 0 ósmy roku, ale jest jeszcze 1 dług, który Polak Polska Warszawa, zwłaszcza ma do spłacenia, bo Borczyk com mianowicie w 19 30 roku na Powiślu stanął przepiękny pomnik Dowborczyków uznawane za 1 z najlepszych polskich pomników militarnych drugiej Rzeczypospolitej pomnik, który przetrwał drugą wojnę światową Niemcy go zburzyli zniknął w 19 4 9 roku w ciągu 1 nocy, kiedy komuniści przygotowali otwarcie trasy W -Z potem odtworzono ten pomnik w latach dwutysięcznych, ale już zupełnie innej postaci man mały kolumnie i ustawiono przed muzeum wojska polskiego od kilku lat trwa w Warszawie jakaś kompletnie absurdalna wymiana czasopism wymiana pism pomiędzy władzami miasta monetami wszystkimi możliwymi zainteresowanymi służbami i nie można na historycznym miejscu na Powiślu tego pomnika przewrócić wydaje się, że stulecie niepodległości jest idealną okazją, by to zrobić no to przy okazji mamy taki taki apel zachęcamy również warszawiaków, żeby rzeczywiście wspierali swoim poparciem tego typu tego typu inicjatywy myślę, że skorzystajmy z dzisiejszego spotkania, żeby powiedzieć o nie jeszcze innej formacji też z tego wschodniego kierunku jeśli można tak powiedzieli, bo jeśli Dowbor wszyscy nie tylko, że właśnie ten ich pamięć może trochę tłumiono czy pamięć o nich w okresie drugiej Rzeczpospolitej to jak zwracają uwagę niektórzy współcześni historycy n p. znakomity prof. Andrzej Chwalba problem z tymi oddziałami jest taki, że nie wytworzyły swojej takiej legendy, która by świetnie funkcjonowała w czymś co nazywamy kulturą masową właśnie tak jak legiony Piłsudskiego co oczywiście było też elementem tzw. polityki historycznej Narew mają swoją poezję swoje pieśni swoje filmy to jeśli chodzi o deformacje, które właśnie biły się o wolną Polskę tylko, że po wschodniej stronie tu było znacznie gorzej i to jest pewniej wraz z powodów, dla których tak mało o nich się mówi, ale jest taki taka jednostka taki oddział, który jakoś w Wiśle przebija łącznie z tą kulturą masową myślę tutaj o pierwszym pułku Ułanów Krechowieckich bardzo wdzięczna jednostka Polski pułku jazdy odpowiednik pierwszego pułku Ułanów Beliny tylko po drugiej stronie frontu sformowane w 19 1 7 roku, który w 19 17 roku dostaje za dowódcy 1 z najbardziej błyskotliwych i znakomitych rosyjskich polskich kawalerzystów Bolesława Mościckiego kawalera wielu rosyjskich odznaczeń w tym Najwyższego dla kawalerzysty słynnej złotej szabli, który jako jedyny Polski oficer ma okazję latem 19 17 roku w ciągu 1 tygodnia bić się z 3 zaborcami nalać, bo pod Stanisławowem ma okazje najpier w tłumić bunkrze, a właściwie napady i zdemoralizowanych anarchii zwanych żołnierzy rosyjskich, którzy grabią palą miasto Stanisławów i na prośbę burmistrza Stanisławowa stacjonujący pod tym miastem we wsi fachowcy Polski pułk w szeregach armii rosyjskiej tłumi bunt żołnierzy rosyjskich, którzy podpalają miasto gwałcą kobiety napadają całe centrum Stanisława zostaje w płomieniach i 2 i pół dnia trwała walka z rosyjskimi łupież sami, a następnego dnia pół zostaje rzucony do walki przeciwko nacierającym od Zachodu wojskom Austrii austro-węgierskim i niemieckim, które wypełzają stamtąd wojska rosyjskie pół dostaje zadanie utrzymania się przez godzinę walczy ponad pół dnia wykonuje 6 nieprawdopodobnych szarość monument, ale po tej bitwie jest na ustach wszystkich staje się legendą zresztą od tej nazwy od nazwy tej miejscowości fachowcy bierze swoją nazwę pułku Ułanów Krechowieckich dowództwo rosyjskie na 40 0 szarżujących Ułanów przeznaczą 1 9 4 1 9 2 krzyże i medale w prawie każdy dostaje, a po bitwie dowódca pułku pisze najbardziej nieprawdopodobne list, który powinien być znany właściwie uczniom szkół w, by pokazać, że nawet, służąc w armii rosyjskiej, bo nie miał szansy służyć w innej armii można nadal zostać polskim patriotą tak to może rzeczywiście skoro mówimy, że w nich młodzież się kurczy to to może warto ten list przeczytali, bo nie jest tak bardzo długi dowódca pułku przesyła kilka słów, które chciał wypowiedzieć przy pożegnaniu polscy ułani spełnili jedynie swój obowiązek żołnierski stanęli w obronie honoru armii rosyjskiej w szeregach, której związani przysięgą i poczuciem obowiązku żołnierskiego walczą, korzystając ze szczególnej okoliczności prosimy radę tu mój wstręt, choć oczywiście o zdradę stanu w Warszawie sławetne nie pochodzi znad bramy Raben co mogłem tego miasta Stanisławowa, ale o przesłanie wyrazów, czyli miłości wierności i Stanowskiego przywiązania do ukochanej zbolałej i zniszczonej ziemi ojczystej naszej jedynym Promieniem jasnym, które nam żyć każdy jest głębokie przekonanie, że ta ukochana Polska nasza zmarłych staje teraz gruzów i podnosi się do nowego życia wspaniała niepodległa i silna przodownika owi i budzić Realowi militarnego, a rycerskiego ducha Polaków gen. Piłsudskiemu wiernemu synowi ojczyzny czołem niech żyje przyszła potężna Polska armia Ostoja wolności niepodległości ojczyzny naszej a gdy ta święta nareszcie zjednoczona świta światu będzie to wszyscy jej synowie poświecił rozsiani w niej swe miejsce odnajdą i jej tylko służyć będą w nich zagrzmi nad wszystkimi nasze hasło najświętsze niech żyje wolna niepodległa zjednoczona Polska popsuła wredny list mówiący o tym, sędzia to, dlatego że rzetelnie i został przekazany właśnie do rady stanu w Warszawie jednak i to m. in. uczyniłoby ten list właśnie tak potem znanymi sław no to niezwykła historia rosyjski oficer wyraża najwyższy szacunek dla walczącego po drugiej stronie frontu gen. Piłsudskiego prawda, ale równocześnie warto powiedzieć, że po bitwie, kiedy nagrodzono także Bolesława Mościckiego medalami i kiedy wzniesiono pałac styl, a byli przy tym i Francuzi i Anglicy i Rosjanie, bo to wszystko działo się w obrębie państ w, które stanowiły przecież koalicja i po uroczystej kolacji wznoszono Pa z tym, mówiąc że Francja po wojnie będzie piękna Anglia bogata Rosja wielka, a Polska może będzie Mościcki się na tyle wściekły, że zerwał ordery i rzucił je demonstracyjnie Rosjanom pod nogi i krzyknął co oni myślą, że my się, zanim wbijemy się nie zabije mnie nie widzi za Francję za Rosję po co mi te krzyżują się tylko za Polskę bije jedynie książek Trumana w nie stracił rezonu wzniósł toast za pół koła trębaczem kazał grać jeszcze Polska nie zginęła od tych wszystkich historia warto pamiętać warto także pamiętać, że Bolesław Mościcki zabity przez bolszewików na Polesiu w 19 1 8 roku spoczął w centrum Warszawy w kościele Świętego krzyża znajduje się jego grób, a obok ołtarza ojczyzny po prawej stronie piękne epitafium, przy którym spotykają się do dzisiaj, a ci, którym legenda Ułanów Krechowieckich z bliska do takich oczom zwinął osiemnastym roku bodaj 18 lutego to nie jest skończyła się legenda historia samego pułku bo, aczkolwiek było najpierw rozwiązanego potem został na podstawie decyzji rady regencyjnej odtworzony w osiemnastym roku przez całą drugą Rzeczypospolitą brał udział najpierw zainwestowały w wojnie polsko-ukraińskiej tak tutaj moja dwudziestego roku nowość, ale potem stacjonował w Augustowie potem zapisał piękną kartę w czasie drugiej wojny światowej odtworzony w armii polskiej na Zachodzie do dziś zresztą jest to piękna tradycja bojowa 1 z jednostek pancernych współczesnego wojska polskiego kultywuje tradycje Krakowiacy je co roku Augustowi odbywają się zjazdy i wielkiej uroczystości w ubiegłym roku piękne stulecie bitwy pod Krechowcami zorganizowały środowiska rekonstruktorów, organizując na placu Piłsudskiego przed grobem nieznanego żołnierza fantastyczne capstrzyk widowisko, tyle że ciągle ta legenda jest jeszcze nam słabo znana i taki, jaki opowieść o walczących na egzotycznym froncie wschodnim po drugiej stronie w armii rosyjskiej Dowborczyków, ale to m. in. po to, są takie audycje jak historia Polski, żeby to co mniej znane państwu zaprezentować zachęcić też do osiągnięcia już samemu do różnych opracowań książek, tym bardziej że rzesze ich sporo ukazuje może przy okazji zalet za rekomendujemy państwu dosłownie 2 dni temu Instytut Pamięci Narodowej wydał monumentalne kilkuset stronicowy album dr Wojciecha Jerzego Muszyńskiego biały Legion 1 9 14 1 9 1 7 od Legionu puławskiego do pierwszego korpusu polskiego pierwszą po latach wielką monumentalną pracę poświęconą tym formacjom bogato ilustrowaną przystępnie napisaną polecamy, a ci, którzy chcieliby ser po prostu czasami coś wesołego przypomnieć w związku z tymi i nie tylko tymi oddziałami to polecam jeszcze jedno hasło Żurawiej w war i choć ich czymś bardzo dziękuje Tomasz Kuba Kozłowski był z nami inż. Janusz Maciej Zakrocki były w historii polskiego usłyszy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!