REKLAMA

Cisza przed burzą – o tym jak wyglądał sierpień 1939 roku

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2018-08-15 15:40
Prowadzący:
Czas trwania:
14:09 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry ponownie Anna Piekutowska, a w studiu we Wrocławiu pan Michał Grochowski z Instytutu historycznego Uniwersytetu wrocławskiego to będziemy rozmawiać o nastrojach, jakie panowały w Polsce w sierpniu 19 3 9 roku, czyli w czasie ostatniego miesiąca pokoju przed 1 września, kiedy do Niemcy zaatakowali Polskę to data jest uważana za początek drugiej wojny światowej dzień dobry dzień dobry panie Michale i jakie było to ostatnie lata drugiej Rzeczpospolitej jest Rozwiń » skomplikowane pytanie i to lato bardzo się zmienia zupełnie inaczej wygląda lipiec, który jeszcze możemy powiedzieć jako o w miarę jeszcze 1 w lipcu i wakacyjnym spokojnym w miesiącu za Asi sierpień szczególnie w stronę końca sierpnia lenno coraz bardziej sprzed przepełnione grozą itd wrażeniem zbliżającej się wojny, a to zacznijmy od pogody lipiec nie wyróżniał się za sierpień należą do naczep i cieplejszych sierpień w dwudziestym wieku na ziemiach polskich także sierpień był miesiącem suchym słonecznym i pazernym to nudne te dość mocno wpływa na opowieści o sierpniu jako wakacyjnym wypoczynkowym prelude do SOR od drugiej wojny światowej odnieść się bezpośrednio do dzisiejszej daty, czyli jest środek sierpnia do końca wakacji zostały jeszcze 2 tygodnie jest upalnie tak jak pan powiedział pewnie ludzie wyjeżdżają na Letniska rolnicy z gniewu biorą dzieci przygotowują się do do pójścia do szkoły, ale czy w życiu codziennym takiej przestrzeni domowej miejskiej wiejskiej co zapowiadało to co wydarzy się 1 września 19 3 9 roku, gdybyśmy po prostu na chwilę się przenieśli do tamtych czasów to co byśmy uzyskali, ale z ludzkich zachowań mówią o doniesieniach politycznych naszych braci All ludzkie zachowania jeszcze w tak w połowie sierpnia, a raczej nie dzieje się tak bardzo wiele po straszą tymi doniesieniami prasowymi, które są jej czy politycznymi, które zajmują to powiedzmy to kolejny polską część społeczeństwa faktycznie ma to większość ludzi korzysta z MO upalnego lata czy też pracuje ciężko narodzić żniwa były udane, a mimo to w końcu sierpnia ceny żywności wzrost, o czym za chwilę robiono zapasy dlatego wzrost taki prezent tak jest czy sytuacja jest taka, że w końcu września jednak w końcu sierpnia ceny żywności wzrosną w Wieluniu szczególnie większych miastach do poziomów w jesiennych czy też zimowych znacząco wyższych od tych zaraz po po żniwach, gdyż ludzie robili zapasy nie będąc pewnym co nadchodzi, ale mając w pamięci doświadczenia zarówno niedoborów po pierwszej połowy lat trzydziestych jak mają doświadczeni, którzy mają doświadczenia pierwszej wojny światowej która, jakkolwiek nie była tak tragiczna na ziemiach polskich jak druga światowa, ale zdecydowanie wiązała się z niedoborami żywności i powszechnością różnych rabatów środków zastępczych zamiast pełnowartościowego powieśmy pieczywa było pieczywo z dodatkiem trocin czy otrębów i co kupowano głównie produkty, które daje się długo przechowywać także mąka cukier olej w takie produkty, których stosunkowo niewielka ilość wystarcza na długi okres dają się przechowywać nów po warunkiem przelania piwniczki czy podobnego schowka w stosunkowo długo przeczytałam też gdzieś, że w sierpniu znikały ze sklepów zasłony i prześcieradła, bo one miały służyć do zasłaniania okien, by utrudnić wrogowi trafianie cel w trakcie ewentualnych wieczornych nalotów jest to możliwe czytałem kilka relacji z ostatnich dni sierpnia, które mówią, że volvo obawiano się nalotów komuś, kto to jest pewne wrażenie po wojny domowej w Hiszpanii, gdzie na słynne prac na lód na Górnika jest też stał się czymś co umożliwiało wyobraźnię ludzi, jeżeli chodzi o to jak może wyglądać następna wojna i w związku z tym już w ostatnich dniach sierpnia kombinowane jak zasłonić okna jak zaciemnić mieszkanie niektórzy również nakleja na oknach w paski taśmy takiej malarskiej czy miało chronić okna przed pękaniem w wyniku wstrząsów czy też w fali uderzeniowej od nieco bardziej odległego o wybuchu bomby, a dyskont ludzie wiedzieli, że tak trzeba robić czy pojawiało się jakiś zalecenia nauczyć poradniki jej n p. prasowym pisała, że chodzi o prasę nie udało mi się znaleźć takich nie przeminie pamiętam, że akurat takich instrukcji ma kilka osób trochę było to rozpowszechniany pocztą pantoflową gdzieś słyszałem o tym, że zostało wydane i przez lokalne kierownictwo obrony cywilnej i koło instrukcje o tym co należy zrobić 3 różniła się jakoś sytuację nasi i w mieście te 2 światy się przygotowywały inaczej i była podobna świadomość tego co może się zbliżyć na wsi w mieście i muszę to myślę, że raczej nie, ponieważ jednak na wsi nie podejrzewano nalotów na ścina się zresztą stosunkowo słusznie, bo tak, że już niewiele zostało z prośbą, by zbombardowany podczas wojny przeciw niemu miała taki psychozy gromadzenia zapasów, ponieważ na wsi sami rolnicy byli przekonani, że będą w stanie z tym poradzić z własnym gospodarstwem jako wyżywić tym tych za zabezpieczy przed głodem, a także na wsi, w czym bomby z najczęściej mniejsze zainteresowanie sprawami czysto politycznymi w związku z tym to niech Bóg temat tak często dyskutowany jak w miastach szczególnie wśród tych powiedzmy tej części bardziej odczytanej i jedno będącego na bieżąco z polityką przeczytałem w głosie leszczyńskim z 3 1 sierpnia taki artykuł, który radził Polakom bloki i domy muszą stanowić, jakby 1 rodzinę sąsiedzi muszą się wspierać i w każdym wypadku iść sobie na rękę i dawne swary i urazy muszą iść w zapomnienie można powiedzieć, że Polacy w tych trudnych dniach byli dla siebie życzliwsi milicji trudne pytanie, bo na pewno będzie mógł obserwować w czasie kampanii wrześniowej, gdzie będą się na bieżąco tworzyłby takie od organu jak komitety domowe czy inne formy takie z samorządu ne, gdzie ludzie decydowali stosuje się sobie pomagać nos organizujący spontanicznie, ale można zwrócić uwagę na gazety właśnie z sierpnia, gdzie okazuje się, że ludzie, że bardzo ożywiona scena polityczna, a drugi RPA nagle zdaje się uspokajać przestajemy widzieć te bieżące konflikty polityczne, a bardziej jasna jest to, że Polska znajduje się w zagrożeniu wszyscy są po tej samej stronie barykady powietrzne to amerykański lek. Benjamin gazu nakręcił 15 sierpnia właśnie w 19 3 9 roku w Warszawie film pokazujący właśnie życie stolicy na 2 tygodnie przed 1 września można na nim zobaczyć n p. dzielnicę żydowską Łukasz Piłsudskiego, ale przede wszystkim są tam przebitki z defilady z okazji święta wojska polskiego, który właśnie przypada 15 sierpnia i widać na tym filmie Ułanów działa nawet jakiś oddział na rowerach czy od tamtego lata to, że wojsko przedefilował przez stolice właśnie ze swoim sprzętem jakoś uspokoiło Polaków, że w razie czego jesteśmy gotowi na tak ze strony Niemców coroczne święto wojska polskiego raczej nie jest czymś co szczególnie uspokaja za tydzień pod przyczepą patrzymy co się dzieje niespełna 1 0 dni wcześniej 6 sierpnia 3 9 efekt w Krakowie na Błoniach jest obchodzona hucznie rok co dwudziesta dwudziesta piąta rocznica wymarszu PL Piłsudskiego ze swoją pierwszą kompanią, ale z Oleandrów i tam mamy przemówienie marszałka Rydza-Śmigłego, który szczerze mówiąc szokujące on wspomina, że powtarza sformułowanie Becka, że Polska nie zna pojęcia pokoju za wszelką cenę, że pokój nie może być czymś, że SZ jedni będą udawać, a drudzy tylko brać i powtarza swoje 3 wcześniejsze przemówienie, które mówi, że nie oddamy ani guzika od płaszcza, a ich to jest przemówienie, które w już 6 sierpnia wyraźnie, że w tym ustawia to on wypowiedzi na temat UFO nad nadchodzącej wyraźnie wojnę jest to później prasa przez najbliższe tygodnie się odwołuje do niego, cytując mówiąc, że to stanowisko polskiego rządu w polskich władz, a czy zatem przyszłe zachowania obywateli to znaczy czy Polacy dokładali się ochoczo do budowania polskiej armii tak jest naczyń też o możliwości budżetowe Polski nie były wielkie, ale należy przyznać, że co przez całe dwudziestolecie międzywojenne Polacy do dokładać się na budowach budowanie Polski Armina po pobycie swoich obowiązków wynikających tam to czysto z płaceniem podatków także budżet na obronność pół przez Sejm uchwalone praktycznie zawsze bezproblemowo nie był przedmiotem bardzo zażartej dyskusji w ławach sejmowych n p. czytałam we wspomnieniach prof. Hanna Świda Ziemba ona pamięta, że jako ośmioletnia dziewczynka w szkole z były wtedy zbiórki pieniędzy na broń dla polskich żołnierzy właśnie w ramach tego funduszu obrony narodowej pisze, że pamięta jak w 1 z gazet opisywano przykład bliźniaczek, które nie jadły drugich śniadań w szkole właśnie specjalnie o to, żeby wysyłać te zaoszczędzone na jedzeniu pieniądzach na polską broń i Polska marynarka wojenna z okresu dwudziestolecia międzywojennego z dobrym przykładem tego, że mamy okno całe okręty takie Błyskawica ufundowane ze zbiórek narodowych Emu w przerwie znaczącej części, więc to jest wyraźny dowód tego, że te zbiórki nie tylko były symboliczne, ale również przekładały się na wprowadzenie do elementów uzbrojenia zdecydowanie pasujących do nadchodzącej wojny, gdyż Błyskawica była nowoczesna praktycznie do końca drugiej wojny światowej tak dynamicznie zmieniającym się konflikcie to świadczy o tym, że błąd zaprojektowana z pewnym zapasem w tych latach trzydziestych, a wznowimy jeszcze chwilę on mobilizacji, bo sierpień to jest taki moment, w którym zaczyna się na dużą skalę jak ja jak rzekomo przebiegała to warto wspomnieć, że mobilizacja, że polskie wojsko zaczyna ci mobilizować, a tak do smart 30 09 . roku, bo po zajęciu przez Niemców Kłajpedy pierwsze po polskie dywizje, przechodząc tryb mobilizacji przestają być wydawane przepustki do domów ludzie są to muszą wracać do swoich jedno tak jakby jakich przyczyn ulokowani w, a także poborowi przestają być zwalniani do domu w ich ci, którzy normalnie latem wrócili ze służby zasadniczej wojskowej zostali przez całe lato w jednostkach armia rośnie od wiosny, ale prawdziwa mobilizacja dzieje się w 2 takich dużych bazach PERN Warta jest od 2 4 sierpnia tak naprawdę, kiedy do poszczególnych osób poczta bądź też cywilne ubranie wojskowi dostarczają wezwania do jednostek i to jest mobilizacja tajna, chociaż nie można o nim mówić jako faktycznie tajnej tylko, że jest to mógłbym mówił o nim jako tajnej dla odróżnienia jej od powszechnej mobilizacji, która tydzień później zostaje ogłoszona no i od 3 1 sierpnia wszyscy poborowi określonych roczników, że odpowiednią kategorię wojskową mają się zgłaszać do komisji uzupełnień i są wcielanie do kolejnych jednostek mieszczan na koniec chciałam zapytać pana o to jak my teraz czytamy jak my widzimy sierpień 19 3 9 roku, jaki obraz wyłania się ze wspomnień ludzi, którzy pamiętają go tamten czas i 3 on nie jest zniekształcony jakoś przez te wszystkie lata i przez to coś się wydarzyło jest właśnie we wrześniu i przez to srogą okupacja, która potem czekała Polaków na wiele lat graczy na pewno obraz przedstawiany przez świadków jest obrazem nieco zniekształcony po części to naturalne zniekształceń wynikających z niedoskonałości ludzkiej pamięci słabo sobie radzimy z wydarzeniami sprzed paru 10 lat także mamy takie 2 efekty psychologiczne, które wpływają dodatkowo na zawartość wspomnień jedno to jest tzw . efekt pewności wstecznej, czyli kolokwialnie sprawę ujmując, bo ja wiedziałem, że tak będzie tam ludzie post factum dopasowują sobie różne fakty różne wydarzenia jak takie elementy układanki, który wyraźnie w ich świadomości prowadzą do jakiegoś celu do jakiegoś wydarzenia tylko, że nie odpowiada temu co faktycznie czuli w tym w tym momencie tylko post factum stwierdzają albo ja przecież miałem tę wiadomość ja wiedziałem, że to nastąpi drugim takim efektem jest, skąd mocnych kontraktowanie ostatnich miesięcy pokoju straszliwym okresem, że kampanie testowe i okupacji do drugiej wojny światowej co powoduje, że ludzie sztucznie idealizują okres przedwojenny, żeby w tym wyraźniejszy jest kontrast w tragiczną kampanię wrześniową przez późniejszą okupacją dla dla wielu również jest tragicznym okresem wczesnego komunizmu w Polsce musimy skończyć we Wrocławiu studiował pan Michał Grochowski z Instytutu historycznego Uniwersytetu wrocławskiego dziękuję bardzo dziękuję do widzenia, a rozmawialiśmy o ostatnie mecze drugiej Rzeczpospolitej o sierpniu 19 3 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu, wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA