REKLAMA

Tajemnicza śmierć Jana Gerharda

Historie Polski
Data emisji:
2018-08-19 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
44:16 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki dzień dobry to są historie Polski, a porozmawiamy dziś o zdarzeniu sprzed 4 7 laty, bo to 20 sierpnia 19 7 1 roku w funkcjonariuszy komendy stołecznej milicji Obywatelskiej przyjechali do domów dziennikarza szefa redakcji tygodnika forum Jana Gerharda i stwierdzili, że człowiek ten został dość brutalnie zamordowany cała ta historia wywołała bardzo wiele w taki polityczny filii w środowiskowych emocji wiele spekulacji plotek no ale dlaczego tak to właśnie Rozwiń » wyglądało to świetnie nam gość dzisiejszej audycji pan poseł Grzegorz Motyka Instytut studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk dzień dobry i dobrym to może przede wszystkim młodszemu pokoleniu przypomnijmy, kto to był Jan Gerhard poza tym jak powiedziałem był szefem czy z redaktorem naczelnym tygodnika forum trochę pisarzem publicystą i wydaje mi się, że najbardziej znany jest właśnie jest od tej strony pisarskiej on był autorem szeregu powieści, z których najbardziej głośne łuny w Bieszczadach była też lekturą szkolną i Elbit cała całe tysiące ludzi wychowały się na niej poprzez pryzmat tej powieści, oceniając konflikt polsko-ukraiński, ponieważ on to, bo taka para dokumentalna para wspomnieniową właściwie powieść oparta o pobyt Gerharda w Bieszczadach dziś wiadomo, że wiąże, że to powie dziś jest daleko odbiega od rzeczywistości lat, który opisywał rzeczywistość lat 4 5 4 6 także 4 7 i natomiast jego życiorys jest oczywiście znacznie bardziej barwny, bo tak naprawdę nazywał się Wiktor badanych było mieszkańcy Lwowa był z żydowskim syjonista przed wojną należał do organizacji, by tara, a więc takiej, która zerwała się wręcz to we włoskim faszyzmie i po wybuchu drugiej wojny światowej przedostał się do Francji zgłosił się do pierwszej dywizji Grenadierów i walczył walczył w szeregach jako żołnierz Polski w szeregach w czasie kampanii francuskiej 19 4 0 roku dostał czerwoną dostał się do niewoli wydostał się z niej i następnie zaangażował się we francuskiej komunistyczne ruch oporu i wtedy przyjął na imię nazwisko Jan Gerhard Flak to jest wasze żony generała z off z obcego pozwały i jego o Jagodno to najbardziej znany imię nazwisko w we francuskiej partii komunistycznej francuskim ruchu oporu walczył przez parę lat, a później bezpośrednio przeszedł do takiej mało znanej formacji to zdaje się, iż dobrze, by tak zwał się zgrupowanie polskiej piechoty w dalszej armii francuskiej Dalkii, a dojazd to jest o tyle ciekawa formacja, ponieważ ona była nie podlegała pod rząd Polski na uchodźstwie tylko podlegała pod PKWN o jakim cudem PKWN ta miała swoje macki sztafet to jest też bardzo ciekawe pytanie natomiast francuscy komuniści byli podlegali pod komunistyczną międzynarodówkę nawet jeśli ta forma nie była rozwiązana to jednak utrzymywali dyrektywy bezpośrednio bezpośrednio z Moskwy de Gaulle, a nie porozumiał się ze Stalinem moby wzmocnić swoją pozycję wobec Brytyjczyków i Amerykanów co też zresztą się udało i zgodził się na to, żeby ci komuniści polscy, którzy walczyli we francuskim ruchu oporu tworzyli oddzielną oddzielne oddziałów i czterdziestym piątym roku już po obu po zakończeniu wojny tego oddziału powróciło powrócił do do Polski to właśnie ich Jan Gerhard również przyjeżdża do Polski w czterdziestym szóstym roku w maju jest mianowany dowódcą 30 04 . pułku piechoty i z tym oddziałem znajduje się właśnie czy ty czy Czyż w 3 czy działano nie wiem jak właśnie pan bez ryby to nazwał w w Bieszczadach w i tu jest chyba tak ważny element, bo potem przy tych wszystkich spekulacjach dotyczących motywów tej zbrodni, o których wspomniałem na początku lat poszukiwano również właśnie w jego życiorysie oglądają jakiś jakiś słabych punktów, czyli takich ciemnych kart w ich za z pewnością te te Bieszczady również właśnie brane były pod uwagę te jego epizod, jaki drugi element z tym samym czasem związany, czyli to, że Jan Gerhard był świadkiem śmierci gen. Świerczewskiego, a ponieważ w PRL-u budowano mit gen. Waltera i jego bohaterska śmierć byłam również opisywana i w ich i w szkołach dzieci się uczyły jak on w właśnie tam dzielnie w walczył i zginął na innych, którzy mówili być może Gerhard znał jakieś szczegóły dotyczące śmierci generała się wszystkie, które go kompromitował i być może z tego powodu również mógł być uciszał to są właśnie 2 równoległe historie, a to znaczy pierwszą, a do dnia 5 w Głubczyc dzisiaj można potraktować jako 2 równoległe historie pierwsza to jest rzeczywiście fakt, że on brał udział w walkach z ukraińską powstańczą armią, ale jednocześnie też wysiedlano ludność ukraińską z tamtych terenów najpier w do związku Radzieckiego potem w czasie akcji Wisła na ziemi zachodniej północne uznawano, że jego oddział był bezwzględny ładna na jego rozkaz w stosunku do ludności ukraińskiej on starał się taką żelazną ręką wypełniać rozkazy po czterdziestym siódmym roku rzeczywiście rzeczywiście był w grupie tych 3 3 osób która, licząc razem ze Świerczewskim wpadło w zasadzkę pod jabłkami, gdzie jak Świerczewski zginął to zasadzka była dosyć, bo kompromitująca dla dla w oddział wojska polskiego, ponieważ są było nie było wiceminister obrony narodowej jechał bardzo słabą eskortą tajską to też nie do końca zdała zdała egzamin niż właściwie tylko nieudolnie to, że to zasadzka była też zrobiono przez UPA dosyć nieudolnie później tyle nawet nieudolnie co akurat z w momencie, gdy upowcy zajmowali stanowiska to toto wojsko nadjechało w związku z tym Novum niewiele osób zginęło, ale wśród tych zabitych był świat czeskich i chce to pytanie, które pan redaktor zadał stawiali sobie również sami komuniści oni z 1 strony przeprowadzili błyskawiczne śledztwo w czterdziestym ósmym roku zorganizowali proces schwytanych szeregowych członków UPA, którzy brali udział w tej zasadzce podkreślał szeregowych, bo ci 2 są tajemnicą, że rzeczywiście ją zorganizowali w tym czasie byli na terenie związku sowieckiego i tam jeszcze do czterdziestego dziewiątego roku walczyli z Sowietami niż przebili 40 siódmym roku przez granice złapano natomiast ich podwładnej wytoczono proces i 9 z nim z nich AW Warszawie skazał go na karę śmierci w sierpniu po czterdziestego ósmego roku, a więc właściwie też niemal w okrągłą różne rocznice stracono w Mokotowskim więzieniu w natomiast nie tylko mógł jej komuniści zadawali sobie pytanie, a 3 za to mu śmiercią nie stało coś więcej inni doszli do wniosku, że niezależnie od tego przystało czy nie można wykorzystać tych wewnętrznych rozgrywkach, które partia komunistyczna oznacza to, iż na początku lat 5 0 Gerhard został aresztowany w pięćdziesiątym drugim roku przez informację wojskową i udostępnienie w trakcie takich snów wielogodzinnych przesłuchań tak zwał tzw . Conway era tworzono taką wizję spisku, a to znaczy, że jest może też, wyjaśniając niektórym słuchaczom nie mówiąc wielogodzinne to mówimy o dziesiątkach godzin tak 1 30 godzin bez całość bez snu a gdzie bez przerwy się przygotuje więźnia do okoliczności sprawy przy czym w dodatku stalinowskim systemie ma to dodatkowy odcień chyba można powiedzieć szaleństwo, że nie chodzi o samo ustalenie faktów, ale chodzi o stworzenie takiej wersji wydarzeń, którą prowadzący oficerowie uznają za możliwą do wykorzystania propagandowego w związku z tym co więcej cięcia nie w ten sposób przesłuchiwanych właściwie powoduje, że no właśnie po takich w 10 0 godzinach często zgadzają się na tę wersję pod stół pod podsuwane przez przesłuchujących właściwie, ale nie będą żegnani wyrazami wymyślać prowadzący ma tylko jakąś ogólną wizję to znaczy coś mu podpowiada natomiast musi w szczegółach są mniejsze niż wjechał w trakcie tych przesłuchań, mówi że zorganizował Bosackiego Świerczewskiego w, że w trakcie swego pobytu w Paryżu nawiązał kontakt z UPA, że zrobił to na polecenie marszałka Spychalskiego generała komara też wtedy aresztowany jest aresztowany w długi Aon mówi żona i bezpośredni rozkaz nawiązał kontakt z upadłego w Paryżu potem mu potem w Bieszczadach już wprowadził generała generała w zasadzkę i tak przez 2 lata trwają śledztwo w końcu po śmierci Stalina, kiedy rozpoczyna się proces odwilży następnie przez pół roku trwało odkręcanie tych tych zeznań, bo następnie oficerowie nie mogą tak po prostu zwolnić Gerharda, uznając że, że to co do tej pory było właśnie tworzeniem faksy fikcyjnego świata natomiast mogę każą mówić jak rzeczywiście rzeczywiście było jasne mówi, że to była zasadzka przypadkowa zgodnie z prawdą w ich właścicieli można powiedzieć, że w ta sprawa się no i w jakim sensie wyjaśniła, ale podaż rzeczywiście wokół tej śmierci Świerczewskiego to sporo było w fałszu historycznego Noblem ten wątek tempo po po po śmierci Gerharda czy on czasem tam czegoś nie chciał ujawnić wrócił, ale my do tego wrócimy po informacjach TOK FM z wszystkimi ten ponownie są historie polskich studzi pan poseł Grzegorz Motyka rozmawiamy o postaci Jana Gerharda, który 20 sierpnia 7 10 01 . roku został znaleziony w swoim mieszkaniu zasztyletowany, a więc była to dość okrutna zbrodnia stała się bardzo głośno w tamtym czasie można, by powiedzieć, że w jakimś stopniu co jakiś czas wraca ten temat inne schorzenia, dlatego że ciągle nie wiemy, kto co zrobił, o czym oczywiście dzisiaj powiemy, ale dlatego, że rzeczywiście tak, iż śledztwo i śmierci tej postaci towarzyszyło tyle ciekawych historii pan pozornym przypomniał sprawę Gerharda, który był aresztowany w czasach stalinowskich miał takie zadanie można powiedzieć okrutne postawione, że miał wykazać, iż był członkiem spisku i wreszcie przyłożył rękę do tego, że UPA zamordowała gen. Świerczewskiego w trochę, wyprzedzając jeszcze właśnie w tej sprawie zapytam czy żal, bo dzisiaj wiemy albo czy możemy zakładać Gerhard wiedział jak i jako świadek tego zamachu przypadkowego jak się wydaje na rzeczywiście zarówno postawa generała w tym, że w czasie tej akcji czy zasadzki, jaki rozkaz, który wydawał, jaki sama śmierć na to raczej nie jest nic co, mimo że człowiek zginął no i można byłoby uznać za ten dowód jego i jego wielkości i myślę, że dla Itaki nie boją myślę, że działalność Świerczewski, jakby go nie ocenialiśmy jednak postacią nietuzinkową świadomość żony, bo w brygadach międzynarodowych był emigrantem byłby w tej formacji migracyjny przekaże gażę za godzinę walczył w Hiszpanii Royal województwami w czasie wojny domowej pisał o nim Hemingway przecież na pewno i w jaki sposób imponował grą Gerharda owi i zapewne też pozwala mu odnaleźć pewną wspólną niskie no przecież, a przecież są Gerhard też przez kilka lat spędził spędził we Francji wlan w Bieszczadach Elby przedstawił wręcz taki inną z PiS ziołową postać generała nie w mijających go jego nazwisko przystawił go w takich barwach lub bardzo ciepłych jako człowieka oddanego żonie żołnierzom jednocześnie bohaterskiego ile w tym było przekonanie samego Gerharda trudno powiedzieć bo, ale jak znamy dokładnie przebieg zasadzki to Voyage spotkania z takimi opiniami, że już pomijam kwestie to często przywoływaną w trzeźwości wszystkich, którzy tam zostali zaatakowani to również chodzi właśnie taką zdolność podejmowania dobrych decyzji w takim momencie, czyli wielkim stresie no to podobno nie był naj najlepsze rozwiązania wzrok tak, ale w takiej sytuacji to nie leśne ścieżki powinien dowodzić nadal szaleje cały rok, a jednocześnie jak kojarzymy, jakie były czasy właśnie legendarny generał przyjeżdża tu widzę jak dowódca ochrony wydaje rozkaz generałowi w, a więc tak jak chciała, by ocenią dzisiaj to on zasadzkę to się wydaje, że EBI poza tym, że ta decyzja o wyjeździe do Cisnej była delikatnie mówiąc nieroztropne i to powstaje pytanie na Legii grał w ogóle świadomy tego jak w jedno ile jest niebezpieczna trasa czy potencjalnie niebezpieczną to bardziej można postawić zarzuty i jego ochronie właśnie znaczy to ochroną owce się prawdopodobnie w ogóle rozbiegu, ale ja tak właśnie był pochłonięty, tak więc więc nowa oficerowie de facto nie zdali egzaminu nie otrzymali nagany ministra o obrony narodowej to i tak się mszą za dla nich szczęśliwie skończyło, że rząd, że tak Nisko mieli też dodatkowo szczęście, że UP owcy nie zdawali sobie sprawę, że w Luwrze wpadła, gdy ktoś wpadnie w ręce, bo w, gdy Best, gdyby ci są tani wiedzieli, że mają tam niejednego, a 2 generałów jeszcze 2 pułkowników dowódca dywizji dowódca pułku to myślę, że bez względu na straty w UE zrobiliby wszystko, żeby nikt żywy stamtąd nie wyszedł, a oni po półgodzinnym starciu uznali, że nie będą się mną ganiali za jakąś grą niewielką grupką grupką żołnierzy w związku z tym to tu dostać się ma też swój takimi przebieg w dosyć dosyć chaotyczny bym był nawet powiedział dlatego im i właściwie to jest bez wątpienia to jest mało chwalebne dla wojska polskiego, że ich dowódcy SA w taki sposób w dodatku ginie z ręki przeciwnika, który w dodatku ledwo zajmuje stanowiska nie pozabijał wszystkich tylko, dlatego że sam, bo dosyć ekonomicznie to zasadzka organizuje zwrócą uwagę, że kilka dni później podobny oddział włoski wbija w pień w podobnej sile oddział wojska polskiego w ciągu tych samych 3 0 minut w związku z tym wystarczyło to dobrze zorganizować dobrze rozłożyć oddziały i odpowiednio o pomnik postawić ogień ogień zaporowy, żeby rzeczywiście z tej grupy żołnierze być może nawet nikt nic nie ocalał, jeżeli zaś znamy dokładnie przebieg tego tego zdarzenia to właściwie tam trudno znaleźć jakikolwiek moment czy Czech czy jakąkolwiek historię, którą mógł znać Gerhard i której ujawnienie mogłoby właśnie nie wiem obalać mit wspaniałych postaci gen. Świerczewskiego, więc ten moty w zbrodni właściwie na wyborach pada odpowiedź odpada to co z tym władze starały się niewątpliwie ukryć to to, że wojsko zachował, bo zawodnicy, że część z tych żołnierzy, bo to byli młodzi rekruci w tej ochronie życia niż tych żołnierzy po prostu w Poniecu zaczną się rozbierać po by po chwili starcia, a i sami się w coraz mniej wiedzą czy została 2 3 przy ciele Świerczewskiego czy chce walczyć dalej natomiast inna rzecz, że informacji plotki o śledztwie z lat pięćdziesiątych krążyły po Warszawie czy po tzw . po tzw. Warszawie i on był zostały do takiej się tworzyła się taka aura niejasności przecież to, że nawet jeśli Gerhard k, a właściwie nie jest winien po został zmuszony do tych zeznań, ale jednak nikt nie jest nic chwalebnego w związku z tym powstaje takie zajął zamieszanie pewne prawda dlaczego, dlaczego szukamy o tych zabójców Świerczyńskiego, dlaczego co wie co Gerhard zeznawał co wiedział skoro tak z niego to dusza boli taka plotka po Warszawie rzeczywiście wtedy wtedy krążyli kroi powstaje taka pewna aura tajemniczości wokół wokół tej tej sprawy, która będzie nim będzie za Gerharda właściwie aż do jego śmierci euro, a nawet, a nawet później, a ja przypomnę, że już w latach dziewięćdziesiątych to bardzo silnie podkreślaną taką, by ta tajemniczość i śmierci Świerczewskiego sam sam parę razy 3 przyglądałem się tym hipotezom, które wokół tej śmierci powstały inne też nie do końca wierzyłem w to Tacho banalność tych faktów, które wychodziły wychodzimy z rywalami z doraźnych, a gotowa jest teraz o powiązany z tym czasem tylko powiązany z tym czasem von wątku pan tutaj właśnie na myśli wracam do wody powieść, której pan wspomniał siłą w Bieszczadach w w tej powieści bardzo w latach 2, kto pojedzie na negatywnie to może słabe słowo przedstawiony jest on oddział Antoniego Żubryda powiedzmy trochę może o tej postaci, kto to był no i dlaczego Gerhard w tak taki właśnie sposób został przedstawiał te detale postaci ten oddział no bo właśnie potem w momencie, kiedy został zamordowany pojawiła się teza, że być może ludzie, którzy byli związani z postaciami z tego oddziału nie chcieli się po prostu zemścić ale, choć mógł jechać nawiązywał do swoich bezpośrednio w oświadczeniu poeta powieść osnuta wokół działalności Kuronia Bieszczadzkiego Kuronia remont i tych oddziałów, które m. in. dopadły nowość wszystkiego, ale też właśnie wokół działalności oddziału narodowych sił zbrojnych Antoniego Żubryda, który działał w okolicach Sanoka i Gerhard de facto ten oddział Żubryda przedstawił w gorszym świetle niż Misztal oddziały ukraińskich nacjonalistów, bo jeśli ukraińskich nacjonalistów można było ono walczyć z przerażeniem magnata opisy, które Gerhard udało w swojej powieści z działalności to od razu dodajmy, że złe, że de facto Gerhard przeniósł Wołyń w Bieszczady to znaczy opisał takie okrucieństwa UPO w Bieszczadach, które tam nie było to osiągnąć ta scena, którą następnie w ekranizacji tej powieści ogniomistrz Kaleń się pojawiać ścięcie toporem i grupy żonie, że w rzeczywistości nie miała miejsca nie miała miejsca w wypadek zniszczenia tej Kompanii por. Wierzbickiego, która odważnie w powieści to, że inny z władzą ogniomistrz Kaleń to w filmach małżeństwo Petelski na podstawie właśnie książkę łuny w Bieszczadach tam i Jasminum od tej kopalni, ponieważ niektórzy autorzy do podziemi dzisiejszej, szukając osób lub dopisują, podając nieprawdziwą informację rządu, że taka tragedia rzeczywiście miała miejsce w rzeczywistości Gerhard nawiązał do autentycznej autentycznego wydarzenia to znaczy zniszczenie sieci strażnic, który miał miejsce w Bieszczadach zadanie ciężkie i ciężkich strat w bitwie pod kosz róż na grupie ekspedycyjnej, która szła z pomocą strażnicy są i rzeczywiście w trakcie tych tych działań UP owcy rozszerza, ale rozstrzelali grupę żołnierzy, z których 1 z nich dosłownie nocną nad grobem wyrwał się z więzień z mężem i i uciekł szeregowiec Paweł Paweł Sudnik, który stał się w ten sposób mógł być pierwowzorem postaci ogniomistrza Kalenia do filmowego, który w, który ucieka oddział Żubryda został przedstawiony jeszcze gorszym świetle, bo jest równie okrutny za to wręcz śmieszny nie jest groźny nie potrafi bić się z wojskiem przy pierwszym starciu się po prostu zwyczajnie rozpada bogini jak Ziobro wraz z ręki swojego o no Camera latała z oddziału podczas gdy w rzeczywistości wiemy, że został zabity przez przez agenta bezpieki, który który, w którym który wszedł do do oddziału to co jest najbardziej smutne to coś na Powiślu ukształtowała pewną wizję historyczną tych wydarzeń tu jest w ogóle wiele bardzo takich dramatycznych rzeczy właśnie czytając informacje dotyczące okoliczności śmierci Antoniego Żubryda, o czym pan przed chwilą wspomniał w no ten wyrok na nim wykonał nie do obaw Francuz francuska należy wymienić to one wymawiać nazwisko i Jerzy wolę pseudonim Marek to był były żołnierz armii krajowej i w 2 i właśnie znany z takich wspaniałych akcji podczas wojny w walkach z Niemcami, a rzeczywiście został zwerbowany przez UB jako tajny współpracownik pseudonim Mewa i właśnie został umieszczony w tym oddziale żubry dla linii, kiedy oni tam próbowali wydostać właśnie już stoi stół z takiego terenu gdzie, gdzie wydawało się, że będzie właśnie wpadka tenże jeży wolę strzałem w w głowę zabił Antoniego Żubryda AZA chwilę jego żonę, która była w ósmym miesiącu ciąży są jakieś twarze dramatyczne historie z prawdą jest ta jest bardzo romantyczna historia dodajmy, że rząd był oskarżony już już w latach dziewięćdziesiątych w trzeciej Rzeczpospolitej o popełnienie tej zbrodni i stanowczo odrzucił wersję, jakoby wykonał tutaj rozkaz urzędu bezpieczeństwa trzymał się do samego końca tej swojej wersji, że on to zrobił po prostu w ramach klubu obawiał się, że zostanie zdemaskowany, że z Ziobry go żubry go zabije jeśli dobrze pamiętam nie został z tego powodu skazany zabrakło po prostu zwyczajnie dowodów na taką bezpośrednią sprawczość i wykonania polecenia MBP, a w każdym razie ten moty w zbrodni, że mogła być to razem z takich ludzi z tego oddziału Antoniego Żubryda też też nosić nie utrzymała to jeszcze krótko może bowiem przed przerwą A3 możliwe było wtedy tak się panu wydaje, badając dokumenty z tamtych czasów, żeby ktoś właśnie z tych ludzi związanych z impasu dług Lis nacjonalistami ukraińskimi no szukał zemsty na harcie oni są to w gościu, zanim mnie nie przepadali, bo fabuła w 80 0 proszę pamiętać o tym, że mniejszość ukraińska została wysiedlona na ziemie zachodniej północne i nostalgii napiętnował wszyscy, chociaż tylko niewielu z nich współpracował z podziemiem to na wszystkich położono tłuczeń współpracy z ukraińskim podziemiem i etapowi jeść i film ogniomistrz Kaleń, czego wielu Polaków nie dostrzegało, bo oni patrzyli na to przez pryzmat zakazanej zakazanej prawdy o Wołyniu czterdziestego trzeciego roku dla Ukraińców z kolei była czymś absolutnie niesprawiedliwym oskarżeniem, bo w Bieszczadach to oni byli ofiarami przemocy Ludowego państwa przedstawiono się, a przedstawiono ich wręcz wszystkich także to ludność jako na takich zbrodniarzy lepszy przynajmniej w wypadku cywilów potencjalnych zbrodniarzy i nic i zdarzało się, że w Charlottesville świętowała greckokatolickie Bożego Narodzenia w związku z tym, tym bardziej odbierano to jako taki wyraz pewnej nowej buty władz do tak, ponieważ Jan Gerhard był związany między nimi właśnie z tą akcją Wisła, czyli wysiedleniu Ukraińców z Bieszczad no to ten motyw oczywiście też też się pojawił z chwilą śmierci Jana Gerharda nowości, ale kto w kto w końcu stał za tą śmiercią o tym, powiemy trzeciej części historii Polski z historii Polski w studiu pan poseł Grzegorz Motyka rozmawiamy on śmierci Jana Gerharda pisarza publicysty, ale też posła na swoim PRL -u, który został zamordowany 20 sierpnia 7 10 01 . roku wspomnieliśmy o różnych ważnych wydarzeniach w życiu Jana Gerharda, które z chwilą, kiedy znaleziono zamordowanego stały się takim taką podpowiedzią, jaki mógł to być motyw, że genezie, że Jan Gerhard został zamordowany wspomnieliśmy o wątku ukraińskim, a ponieważ jako żołnierz walczący w Bieszczadach był związany również za akcją Wisła i wyświetlaniem Ukraińców, a w swojej książce łuny w Bieszczadach w bardzo negatywnym świetle przedstawiał tych ludzi powiedzieliśmy też o możliwej zemście osób potomków oddział Antoniego Żubryda oddziału narodowych sił zbrojnych które, w które którzy to ludzie i oddziału również w tej książce Gerhard opisywał jak najgorszym świetle mówiliśmy również są może próbie uciszenia Gerharda, gdyby chciał powiedzieć może jakichś kompromitujących okolicznościach śmierci gen. Świerczewskiego w każdym razie te te wątki po kolei po kolei odpadały da, więc może jeszcze wrócimy do tego samego dnia dwudziestego 80 0 siedemdziesiątego pierwszego roku czy sam sposób w jaki Graham został zamordowany być może też podsuwał jakiś jakiś trop śledczy bije od samego początku zszokowani tym co zostali z 3 2 w samo zabójstwo było rzeczywiście bardzo brutalne oprócz tych wątków, o których pan redaktor mówił to jeszcze zastanawiano się nad wersją tzw. francuską, czyli nad jakimiś porachunkami z francuskiego ruchu oporu i później już w walkach jej tego zgrupowania piechoty we Francji, ponieważ tak jak w każdym podziemiu to był jakiś niejasny zabójstwo wyroki śmierci i 5 zastanawiano czy czyta się jeszcze nie kryje jakaś jakaś tajemnica dlatego w przesłuchiwana ludźmi no właśnie związanych z Gerhardem we Francji objęto dozorem realnym wpływów służby bezpieczeństwa bez mała całą mniejszość ukraińską w całej Polsce przede wszystkim oczywiście byłych członków są oni szli na listach akcję zorganizowali zasadzkę oczywiście zasługa Świerczewskiego Świerczewskiego tak oczywiście oczywiście przyjęto również, aby wzięto również pod kontrolę tych członków oddziału Żubryda który, którzy jeszcze, że jeszcze żyli dziś to na Podkarpaciu i kolejny wątek, który wzięto pod uwagę wątek obyczajowy, ponieważ Gerhard jak to śledczy ustalili prowadził bardzo bogate życie intymne w związku z tym sprawdzano osiemdziesiątki przyjaciółek Gerharda i sprawdzono też, bo takie plotki się pojawiły jest wątki w zeznaniach i umorzono potem się okazały całkowicie nieprawdziwe wątki homoseksualne, ale w związku z tym ulg no i badamy środowiskową homoseksualistów warszawskich również sprawdzano czy czy również na tym tle, niemniej nie mnie nie włączyć również idąc tym tropem nie znajdzie się sprawców tego zabójstwa czy będę stosował mglistych politycznych wątków no bo to jest rok siedemdziesiąty pierwszy, więc w miarę świeżo po po wydarzeniach sprzed roku sześćdziesiątego ósmego pan wspomniał w pierwszej części, przypominając życiorys Jana Gerharda może on należał właśnie do takiej prawicowej syjonistycznej organizacji banita jeszcze we Lwowie przed przed wojną czy 3 czy Turcji ten element też gdzieś pojawił z afisza dziś rozgrywki takich po pomoc na rowerze tak ofert w jak w czytając stare kilkanaście tomów akt, które pozostały po rozprawie zabójstwo Gerharda odnoszę wrażenie, chociaż jest to wrażenie takie między wierszami, że dla funkcjonariuszy SB, a to był wówczas aż aparat Maciorowski, a więc znowu nie pałają sympatią do Dorota Doda mniejszości żydowskiej mówiąc tak najbardziej oględnie Wojciech sprawa Gerharda była dla nich pewnym szokiem i branż z pełnieniem przepraszam może za takie określenie po jego spełnił ich antysemickiego snu nagle się okazuje, że ten znany publicysta dziennikarz poseł do Sejmu PRL dlatego też ta sprawa była u wagi Państwowej po pierwsze z pochodzenia żydowskiego co w ogóle było zaskoczeniem dla wielu osób po drugie, okazuje się niezwykle bogaty, bo nie dojrzy otrzymuje emeryturę wojskową pensja redaktora naczelnego tygodnika forum odejściem otrzymują ogromne honoraria za związał swoje książki artykuły w tym jak w PRL to jest niezwykły majątek i w dodatku utrzymuje ono tak bogate, by prowadzić tak bogate życie towarzyskie w pustym dla nich to jest można powiedzieć pewien szok ten w ten WGN z kaszą można też odnaleźć w dziennikach Rakowskiego, który był radnym można chyba tak powiedzieć kolego Gerharda, do którego przychodzą funkcjonariusze SB, żeby SLD dopytać się niektóre rzeczy i on również w swoich dziennikach opisuje jest z pewnym niesmakiem jako niż dzielą z nim tymi faktami, które w trakcie śledztwa o uzyskali trochę z niej nie, wierząc trochę swetry trochę mówią z takim właśnie Novum tak jak sobie wyobrażam, że ktoś z oczu roztwór takim rodowodem może mówić o ofierze, że rząd do włoskiego żydowskiego pochodzenia i dopiero po pewnym czasie okazało się że, że ten wątek obyczajowy jest najbardziej bliższe prawdzie w chodzie wspomina pan w 1 z artykułów na ten temat, że w tej takiej może nie wiem obsesji znalezienia sprawców, bo jak, w jakich zostało powiedziane nowi była to sprawa wagi Państwowej tam najważniejsi ludzie z PZPR się zajmowali 3 3 3 3 śledzili postępy w tym nic w tym śledztwie nie, ale właśnie dziś to, a nawet wspominał, że wśród podejrzanych był milioner od nas listach DF DF 2 już jakiś bal rozpacz powiedziałbym śledczych tak opisywali, że oni rzeczywiście banalnie brnęli w najprzeróżniejsze najprzeróżniejsze koncepcje czasami, kiedy bardzo fantastyczne nie zdawali sobie sprawę, że z sprawcą jest tak naprawdę tajny współpracownik, którego prosili o to, aby ich informował o reakcji jej córki i żona Gerharda i dopiero wpadli na trop, kiedy jedno z przyjaciółek o Gerharda powiedziała, że miała z nim wyjechać do Bułgarii, ale i okazało się, że GH w ramach tego przygotowanego wyjazdu wziął bony towarowe, czyli tak nie taki ekwiwalent pewnej waluty, która w PRL obowiązywała w krajach bloku Ludowego i wówczas, ponieważ okazało się, że tych bonów określonych numerach nie ma nie było w mieszkaniu Gerharda zaczęto sprawdzać, a dotyczące tych wyborów, które z drze w, które dziś to były w obiegu w wzięto elewów 1 ze szkołą w oficerskich, żeby po prostu sprawdzali każdy każdy z tych bonów jest, żeby sprawdzali numery odnaleziono wówczas się okazało że, że te trafioną, bo ślad, kto i 1 z takich bonów sprzedał na czarnym rynku rynku 1 z osób, która Novum którą, której tożsamość udało się funkcjonariuszom ustalić i wtedy jak idą w tym tropem ustalono, że to był właśnie 1 1 z zabójców wówczas się okazało, że 1 z zabójców właśnie jest narzeczony córki Gerharda drugim jego i jego kolega w no właśnie to EBITDA Onetu ma pan mówił o tysiącach aut, a gdzieś znalazłem informację, że to było 5 9 worków z banku handlowego z 2  000 000 czeków podróżnych trudno to można, by sobie wyobrazić jak był wśród nich znaleźć tt 7 ta, która rok z odbył się w dokładnie tak to była chodzi o rozwód tytaniczna, bo tytaniczna praca to jest też modlić w funkcjonariusz itd te osoby może dla historii przywołane nazwiska też te panie, które w UE okazało się, że miały z tymi czekami kontakt pani Lidia samorządów i Marianna Sokołowska panie zostały zatrzymane w 5 kwietnia 7 0 tego drugiego roku to jest właśnie w tutaj 1 z tych tych tropów okazał się nietrafiony, ale drugi prowadził do do do zabójców jak oni mieli motyw co to byli za ludzie, dlaczego dom może być tak doskonale przeprowadzili całą akcję, że w mimo tak zakrojonego śledztwa, ale takiej presji ze strony najwyższych władz w państwie jednak chwilę zajęło, żeby na nich trafić w wydaje się, że po prostu Basi jedyną osobą, która była związana z rodziną to był właśnie ten narzeczony córki, gdzie Gerharda i nikt w jego m. in . dla mówiła o Zygmuncie garbarski student Politechniki Politechniki warszawskiej Pragi wydaje się, że jego wykluczono z kręgu podejrzanych właśnie m. in . dlatego że był tajnym współpracownikiem służby służby bezpieczeństwa uznano, że to, że zawód, że właśnie przyda się wręcz będzie informował jak reaguje jak reaguje rodzina Gerharda Lotos się co się stało drugim zabójcą był jego i jego kolega alg wg tej wersji, której zabójcy się trzymali było im bardzo szybko zorganizowano proces ten proces był zresztą śledzony na bieżąco przez biuro o ten drugi opada powiedzmy też Marian Roman Wojtasik tak się nazywa ten fakt taki ten proces był śledzony przez biuro polityczne wszyscy najważniejsi dygnitarze państwowi dostawali codziennie tak szczegółowe sprawozdania z tego procesu co kto powiedział co jest co jest najważniejsze w związku z tym to było ci szło się ogromnym zainteresowaniem w także szerszej szerszej publiczności był głęboko nagłośniony straszy i AW sąd uznał obydwu zabójców za winnych w 1 z nich, czyli narzeczony tłumaczył się że, że Gerhard nie chciał się zgodzić na małżeństwo i chciał usunąć po prostu przeszkodę dla dana Browna na drodze do małżeństwa przy okazji troszkę się przy okazji trochę się wzbogacić obydwaj zostali skazani bardzo szybko straceni sprawę zamknięto, gdyż jak tak jak wspominałam już przeglądają akta procesowe wydaje mi się, że w reż Jacques ta wersja jest prawdziwa tworzą oni byli byli sprawcami zabójstwa wydaje mi się że, ponieważ sami się przyznawali do do tego to by tak trudno trudno wykryć kogoś, kiedy groził im co zresztą się potwierdziła na wyrok śmierci obaj zostali skazani wyrok wykonano 20 stycznia 7 10 03. roku tak przynajmniej prasa wtedy wtedy wtedy donosiła wtedy można będzie, że to takie lub ta niesłychana historia, ale z tak stroma wątkami w tle i z tak niesłychanie pogmatwane życiorysy ofiary tak kończyła się dość banalnie tak można, by powiedzieć czy jednak mimo tego, o czym pan, mówi że rzecz, że przejrzał dokładnie dokumenty czy tak orzekł, iż wątpliwości się pojawiać w Cieszynie Real miał osobiście jest przekonany, że z prawdą jest, że oni byli zabójcami natomiast oczywiście mało sam sobie zadaję pytanie czy to jest cała prawda 3 czy w tej sprawy obyczajowe i nie tkwi jeszcze jakiś dodatkowy dodatkowy element, ale na pół pytanie już prawdopodobnie nigdy nie poznamy nie poznamy odpowiedzi NATO miast wydają się nieprawdopodobnie w kontekście tych faktów, które znamy, aby któraś z tych teorii politycznych, a one żyły najpier w PRL-u, a potem jeszcze przez pewien czas w trzeciej Rzeczpospolitej, aby on był on były prawdziwe to znaczy ani nie było zemsty byłych członków UPA ani byłych członków oddziału Żubryda ani żaden ślad francuskiej ani nic związanego z tajemnicą śmierci Świerczewskiego tutaj jej nie wchodzi nie wchodzi w grę, a inna rzecz, że często jest tak, że najhuczniej mówi o życiu coś banalnego w nowościach o banalności szczególnie przy tego typu postać chciwość jest takim życiorysem, a tym bardziej, że część rozprawy była utajniona co powodowało dodatkowo taki rozwój teorii spiskowych z tak oczywiście to i tak od lat dzisiaj widzimy jak bardzo chętnie ludzie sięgają po różnego rodzaju teorie spiskowe zdawałoby się wobec rzeczy oczywistych pomimo to mnie wiara w to, że było jednak inaczej, że na pewno ktoś, kto go ktoś tam ukrywa prawdę i napraw i to 1 trzeba szukać drugiego, a czasami nawet 03 04 . dna jest pies jest bardzo mocno ją gdzieś tam ugruntowana wśród ludzi ta ciekawość świata i chęć poszukiwania w tym wypadku prowadzi nas na rzeczy prowadzi część część z nas po prostu na manowce, ale mam nadzieję, że nasi słuchacze nie są zawiedzeni w 2 historia się tak skończyła, tym bardziej że przez nią towarzysz również mogli opowiedzieć o o pewnych elementach tej trudnej historii polskiej historii polsko-ukraińskich w naj kawałek historii PRL bardzo dziękuję pan poseł Grzegorz Motyka Instytut studiów politycznych pan był dzisiaj z nami dziękuję bardzo panu dziękuję państwu teraz informacji w TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA