REKLAMA

Czy istnienie Polski utrudniało Ukraińcom w ukształtowaniu ich państwowości?

Magazyn Radia TOK FM
Data emisji:
2018-08-26 14:40
Prowadzący:
Czas trwania:
30:54 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Karolina Głowacka przy mikrofonie 2004. dzień sierpnia to jest święto niepodległości Ukrainy związane z uzyskaniem niepodległości od ZSRR natomiast dzisiaj w Warszawie są imprezy koncerty uroczystości w kontekście tego święta niepodległości, jaki stulecia państwowości Ukrainy, bo na ile Polska obchodzi je stulecie niepodległości to przecież to był okres również szalenie ważny dla Ukrainy Ukraińców Ukrainek i właśnie poczucia winy samostanowienia jest z nami pani Rozwiń » Bogumiła Berdychowska ekspertka ds. ukraińskich dzień dobry dzień dobry w mym cytuję za tekstem Massey polityki UE ukraiński historyk Jarosła w w Afryce jak pisał w swoim zakresie historii Ukrainy, ale Piłsudski Petlura mieli ze sobą wiele wspólnego obaj Stali na czele wojska nie mając wojskowego wykształcenia i nie przeszli kolejnych szczebli Oficerskiej kariery byli romantykami, którzy Stali się pragmatykami z konieczności zarówno Petru Regi Piłsudski poświęcili swoje socjalistyczne poglądy w krytycznych chwilach walki o odzyskanie niepodległości to jednak różnicą, że Piłsudski reprezentowało naród zwycięski, a Petlura zwyciężony, dlaczego Polska przetrwała, a Ukraina nie i ile w tym było winne Piłsudskiego znaczy po pierwsze, powiedziałbym tak żadna wina Piłsudskiego to dlaczego przepraszał jest słynny zegarek to jest zupełnie inna historia tarczy, jeżeli pani zadaje pytanie, dlaczego polskie siły dało, a Ukrainie śnił udało w osiemnastym roku o odzyskać i obronić państwowości to powiedziałabym, że wynikał z następujących rzeczy po pierwsze, Polacy osiemnastym roku jak koło nich społeczeństwo jako naród byli nie bardziej jednorodny kwestia poczucia to 3 czy kwestia tożsamości narodowej nie była kwestią dyskusyjną, a w każdym razie dla dużej części społeczeństwa to poparcie deponenta, czyli PPP hasła krzyczy walka na rzecz odzyskania niepodległości miało rzeczywiście masowe poparcie natomiast w przypadku Ukrainy sprawa wyglądała trochę bardziej skomplikowanie mianowicie po pierwsze, jeżeli chodzi o tzw . a o tzw. zaplecze dla ruchu narodowowyzwoleńczego czy państwowy twórczego była ona znacznie węższe po drugie, od razu ule ujawniły się bardzo poważne różnice między Ukrainą pod rosyjską tak byśmy powiedzieli tę, którą reprezentował Petlura, a Ukrainą pod austriacką, którą reprezentował Pietrusiewicz mianowicie na gruzach imperiów powstały jednocześnie 2 państwa ukraiński dorośli wróżyło dobrze to już nie wróżyło dobrze, dlatego że wysiłek państwowo twórczy, który był niezbędny, żeby w tamtych o okolicznościach od zyskać obronić niepodległość został rozproszony nie mówiąc już o tym, że skala poparcia społecznego w Galicji, a skala poparcia społecznego na Ukrainie naddnieprzańskiej dla haseł niepodległościowych była bardzo bardzo różna, o ile Galicja mniej więcej w drugiej połowie dziewiętnastego wieku była uważana za Piemont ukraińskich dążeń państwo twórczych czy narodowo wyzwoleńczych o tyle na Ukrainie naddnieprzańskiej postulat niepodległego państwa bardzo wolno przebijał się do świadomości społecznej i nie miał takiego poparcia, które pozwoliłoby zaprząc chyba po mszy poziom zaprząc masy do do dołu do walki o własne państwo to zresztą było można było zaobserwować na działaniach centralnej rady to był taki rodzaj parlamentu ukraińskiego powiedzmy sobie, która zaczęła przecież nie od haseł niepodległościowych tylko pierwszy Uniwersał cud mógłby centralnej rady dotyczył autonomii w ramach cesarstwa rosyjskiego czy tam nie było takiego jednoznacznego poparcia od własnej państwowości w dużej części, jeżeli chodzi o Ukrainę pod rosyjską rzeczywiście nie było takiego jednoznacznego poparcia oczywiście Centralna rada w miarę jak rozmaite wypadki się toczy jak sytuacja się zmieniała dojrzewała do kolejnych decyzji ostatecznie ogłosiła niepodległość, ale tak jak mówię zaczynała od haseł autom mistycznych w ramach cesarstwa Rosji kraje chcą wynająć sale w jeszcze wszystko miało się rzezie tak powiem mnie to to była połowa historii druga połowa historii to jest zły, bo to są też w siłach zbrojnych, dlatego że w tamtej sytuacji przed 100 laty niemożna było osiągnąć niepodległości na zasadzie negocjacji i właściwie wszystkie państwa, które odzyskały niepodległość nie na gruzach imperium rosyjskiego czasu węgierskiego musiały dokonać jakiegoś wysiłku zbrojnego militarnego i tutaj zemściła się krótkowzroczna polityka ukręcił naddnieprzańskiej to znaczy bardzo długo oni przywiązywali dostatecznie dostatecznej wagi do wysiłku zbrojnego do stworzenia własnej armii właściwie przez pewien czas jedynym politykiem, który odmówił, wobec której nie bardzo był słuchany przez swoich kolegów czy swoich współtowarzyszy w momencie kiedy, kiedy doszło w końcu do stworzenia armii okazało się, że nie po pierwsze, tej armii tak czy owak było za mało po drugie, Ukraina stała się ta pod rosyjska w szczególności stało się z teatrem wojny kruchości przechodził z rąk do rąk tak i po okresie, kiedy w paru Guberni jak rządziła ukraińska Centralna rada nastał okres Hetmana tu szefem rządu był Hetman powód skoro paczki w całości to było już po po to w pokoju brzeskim w całości właściwą uzależniony od Niemców, który wf właściwego, dla którego aktywność bardzo ważna w sferze nauki kultury tworzenia zrębów dyplomacji jednocześnie w sprawach wojskowych była była niewystarczająca minimalna gości w całości, by mączki Niemcy wycofali się z Kijowa jednostek rybackich jak w pociągu i razem z nimi wyjechał na zachód natomiast, jeżeli pani wspomniała o Piłsudskim jak rozumiem, że pani już apeluję nie do tego co się wydarzyło w latach Gim 1417 osiemnasty rok później tylko później to znaczy rozumiem, że pani chodzi o ruchu układ Piłsudski Petlura jednocześnie konwencję wojskową dwudziestego roku to ona już dotyczyła czegoś innego znaczy wspólnych działań zbrojnych przeciwko Rosji bolszewickiej na podstawie tego układu Piłsudski Petlura Polska uznawała niepodległości ukraińskiej Republiki ludowej, czyli tej Ukrainy pościg po 6 PL hop pod rosyjskiej, czyli tego państwa ukraińskiego, które powstało na Ukrainie naddnieprzańskiej, ale zwracam uwagę, że tak czy opadnie nigdy nie było mowy i nie było dyskusji, żeby jej pierwszy wyznawał niepodległość zachodnio ukraińskiej Republiki ludowej, czyli tej Republiki ukraińskiej, która powstała na terenach Galicji wschodniej, czyli powiedzmy sobie dzisiejszego województwa lwowskiego tarnopolskiego i Stanisławskiego wtedy, ale w tej chwili Iwano-Frankowsk jego i w ramach czynu mocy tych porozumień żołnierzy armii ukraińskiej Republiki ludowej była naszym sojusznikiem w wojnie dwudziestego roku bardzo pot krew im dać wydają się, że ten fakt jest bardzo wart podkreślenia, aby się ciągle o nim w Polsce mało wiele, że Ukraińcy byli jednymi z niewielu sojuszników Polski dwudziestym roku i odegrali znaczącą urodzone nigdzie nie nie chcę mówić dominujących Chin dominującym lotu tu oczywiście czymś tak nie może być mowy o umowy, ale znaczącą rolę w kampanii anty bolszewickiej w szczególności należy wymienić należy wymienić w tym kontekście gen. Marka wrzutkę, której dowodził obroną Zamościa i to z powodzeniem to co we mnie, że nasza nota bene też warto podkreślić, że o m. in. na warszawskim pojawić kilku m. in . na warszawskiej woli na cmentarzu prawosławnym znajdują się kwatery żołnierzy ukraińskiej Republiki ludowej, którzy byli naszymi sojusznikami w dwudziestym roku podobnie kwatery znajdują się w kilku innych miastach Polski ciepłu Aleksandrów Kujawski Kalisz Łańcut Wadowice Kraków to co poszło nie tak, dlaczego jest takie uproszczone wizje, że właśnie Piłsudski oszukał Petlura że, żeby coś tutaj nawalił i dlatego Ukrainy nie było to znaczy po pierwsze, dlaczego, jeżeli chodzi o takiej taki sposób patrzenia wiąże się to nie z kampanią dwudziestego roku tylko ze spokojem rajskim, w którym Polska, negocjując z Rosją bolszewicką w skład delegacji z bolszewickiej wchodziła również delegacja Ukrainy bolszewickiej zgodziła się na przebieg granicy, której Nord i na pozostanie, że tak powiem Ukrainy pod rosyjskim w ramach w ramach mnie w związku sowieckiego jeśliby rodzącego się wpły w wtedy nie było związku sowieckiego to jest dopiero w misji w kilogramach w Rosji bolszewickiej w 1 słowem ci, którzy dbają, by dać ci, którzy mają pretensje do PE z dopiskiem mówią tak, jeżeli uznaliście, że jej niepodległości państwowości ukraińskiej Republiki ludowej nie powinniście siadać do stołu negocjacyjnego innej, w której nie było przedstawicieli ukraińskiej Republiki ludowej to po pierwsze po drugie nie powinniście oczywiście uznawali zwierzchności czy suwerenności ukraińskich bolszewików na terytoriach, które tworzyły dopiero co ukraińską Republikę ludową i oczywiście jest w tym części, jakby racjonalnych zarzutów i dlatego Piłsudski w obozie w Szczypiornie, bo słowa, o których pani mówi zostały wypowiedziane do nie żołnierze ukraińskiej Republiki ludowej, którzy byli internowani w Szczypiornie pod Kaliszem w tej chwili to chyba już jest część Kalisza i kiedy on przyjechał do swoich niedawnych sojuszników powiedział panowie ja was przeproszenia nas bardzo przepraszam natomiast, gdybyśmy się przyjrzeć tej historii to brzmi to się okazało, że po pierwsze, negocjacje w Rydze też była zupełnie inna historia tam byli głównie przedstawiciele endecji i ich partii Chłopskich i nie bardzo się przejmowali federacji innymi planami Piłsudskiego i sam Piłsudski miał nie ograniczony wpły w na to co się działo nie mówiąc już o tym, że do taką lekcją bardzo przykrą dla nie zwolenników federacji w tym myślę, że dla samego Piłsudskiego było to, że po wkroczeniu armii polskiej i armii Petlury na terenie na teren o Ukrainie naddnieprzańskiej w stosunku do Kijowa okazało się, że sam Petlura na Ukrainie naddnieprzańskiej nie ma tego masowego poparcia, które nie, o którym chodziło okazało się, że nie można stworzyć nie wiem milionowej na ten etap jeszcze to po prostu nie ten etap i to też, jakby z drugiej strony nie można mieć pretensji do Petlury, bo rzeczywiście tak jak pani powiedziała nie wynikało to z tego, że był bardzo złym politykiem czy nie miał dostatecznie charyzmy tylko rzeczywiście ten moment historyczny nie ten moment historyczny jak miało znaczenie to co się działo właśnie pod koniec pierwszej wojny światowej kilka lat później, czyli istnienie tych 2 państw ukraińskich, o których pani mówi opóźnił upadek nie całego tego projektu, ale było przez chwilę było państwo ukraińskie to musiało zostać świadomość musiało zostać świadomości zostało i byłby tę część rozmowy jak zaczęła od takiego stwierdzenia, że w gruncie rzeczy Ukraińcy byli jedynym tak dużym narodem, który w wyniku pierwszej wojny światowej nie odzyskał niepodległość, bo przypomnijmy, że wtedy odzyskały niepodległość Litwa Łotwa Estonia małe kraje, które wydawało mi się do w takim bólu był brutalny my w brutalnej polityce właśnie powinni mieć czas, niemniej w tamtym kraju się i narodom udało Denys Ukraińcy wyszli z tej Wojnicz z tej wojny przegranych i TFI, niemniej rzeczywiście ten etap pamięć o tym, wysiłku mnie nowo narodowo wyzwoleńczym państwowotwórczym przetrwała w różny sposób i na Ukrainie już wtedy posłem po sowieckiej i na Ukrainie tak czy części Ukrainy, która wchodziła w skład drugiej Rzeczpospolitej, czyli mowa, ale o Galicji w mniejszym stopniu Wołyń w jaki sposób ta pamięć przetrwała Otóż, jeżeli chodzi o Ukraińców, którzy znajdowali ci, którzy mieszkali, którzy byli później obywatelami drugiej RP to na początku objawiało się to totalną odmową uznania polskiej suwerenności na terenie na terytorium Galicji wschodniej sprzyjało tylko temu totalnym nieuznawanie suwerenności sprzyjały decyzje gremiów międzynarodowych m. in. było tak, że przedstawiciele Zachodu właściwie nie podejmowali, więc wiążących decyzji co do uznania polskiej suwerenności do 2003 . roku tak czy dopiero po 2003 . roku rada ambasadorów uznała suwerenność Polski na terenie Galicji wschodniej to z kolei w dni wtedy w tamtym kontekście miał taki oto następca Żaczka w pierwszych wyborach Ukraińcy w ogóle nie brali udziału w wyborach do Sejmu nie 2 RP dlatego zbojkotowali ów pomysł bojkotu wali, bo uważali, że nie są obywatelami państwa p t. druga Rzeczpospolita następnie nawet w momencie, w którym nie, w którym rada ambasadorów ostatecznie uznała je pod pewnymi warunkami m. in . Polska musiała podpisać mały traktat mniejszościowy gwarantujący bardzo szerokie prawa mniejszościom Narodowym w tym kraju on przestrzegany notabene właściciela zaznaczyć, że tak tak był bardzo szeroki gwarantujący dość wszechstronnie praw mniejszości niestety nie był respektowany i z tamtego czasu np. pozostało jej 1 z największych mnie żali punktów konfliktowych malin i państwo polskie mniejszość ukraińska n p . fakt, że ostatecznie Galicji wschodniej nie została autonomia miała dostać autonomię w ramach drugiej Rzeczpospolitej, że miał powstać ukraiński Uniwersytet, a ukraińskimi się nie powstał na początku zresztą działałby tajny ukraiński Uniwersytet na terenie Lwowa, którego absolwenci mogli potem uczyć się w szkołach n p . gdy wyższych Czechosłowacji i t d. i jej i t d . więc najpier w był bojkot państwa polskiego potem nawet w czasach, kiedy Ukraińcy weszli tak powiem w funkcjonowanie w drugi po jako je jako obywatele zadowoleni lub niezadowolenia lek. Jacka obywatele to właściwie nie było parki ukraińskiej działającym w 2 RP, która w sposób mniej lub bardziej stanowczy nie formułowała rady swojego ostatecznego celu jako powstanie niepodległego państwa ukraińskiego nawet największa partia ukraińska drugiej pary RP, czyli o Mundo, czyli ukraińskie zjednoczenie narodowo-demokratyczne w różnym okresie, ale ona nigdy też nigdy nie zrezygnowała z tego postulatu nawet w czerwcu w sytuacji, kiedy jej przedstawiciele byli parlamentarzystami drugiej RPA ich lider Wasyl mundury był wicemarszałkiem polskiego Sejmu jest z nami pani Bogumiła Berdychowska ekspertka ds. ukraińskich rozmawiamy przy okazji święta niepodległości Ukrainy przypomnę dzisiaj imprezy koncerty Madonny związane z tym świętem, które również odbywa się w kontekście stulecia państwowości Ukrainy po skrócie informacji porozmawiamy o tym jak te wydarzenia z lat 19171920 wpływały na świadomość ukraińską przez cały okres trwania ZSRR, jaki właśnie tworzenia się nowego państwa Karolina Głowacka przy mikrofonie rozmawiamy dzisiaj o Ukrainie jest z nami pani Bogumiła Berdychowska ekspertka ds. ukraińskich dzień dobry dzień dobry proponuję, żebyśmy się przeniosłem się tylko możliwe, gdyż jeszcze może tylko jedno żądanie, bo ta pamięć państwa ukraińskiego przetrwała nie tylko Galicji czy na Wołyniu, ale również szafy przetrwała na Ukrainie postsowieckiej i znajdujemy w rozlicznych noc może mówić, ale w licznych dziennikach pamiętnikach dotyczących okresu lat dwudziestych trzydziestych mnie na Ukrainie ciągłe odwoływanie się i taki istnienie mitu Petlury prawda, który lada moment przyjdzie m. in. wiele wiele lat temu na początku lat dziewięćdziesiątych w Kijowie został opublikowany dziennik literaturoznawcy i wiceszefa ukraińskiej centralnej rady i filmowa, który pisze, że ich jest bardzo wnikliwym obserwatorem i co jakiś czas pisze o tym jak pojawiają się plotki, że oto pyta Lula nie wiem za chwilę wróci, że życie pojawia takie przekonanie, że lada moment dla lada moment, gdy zaczął się znów nie wywalczy niepodległość Ukrainy i równie poważną, a może znacznie, a może znacznie większe znaczenie miało to, że pewne instytucje powołane przez kolejne nikt by rząd niepodległego państwa ukraińskiego bezbłędna toczono się nazwał chińska Republika ludowa czy Hetmana czy dyrektoriat czy dyrektoriat, że te instytucje przetrwały i wymagało czasu, zanim władza koło komunistyczna zupełnie je spacyfikowała ich sztandarowym przykładem jest np. ukraińska Akademia nauk, która powstała i została założona przez Hetmana Skoropadskiego i potem właściwie aż do końca okręg lizaki od odgrywała, czyli takiej polityki, którą wprowadzili wprowadzili w komuniści, która polegała na tym, że komunizm miał być nudny, że taka jest sprzedawany w narodowej w formie mnie i dokąd się zmieniło od pory do końca o Ukrainie zamki pokry w skarga kryminał odgrywał bardzo dużą rolę kulturotwórczą i historyczną dla Ukraińców i to w gruncie rzeczy zostało dopiero spacyfikowany przy okazji procesu w 1929 roku tej starej UE przed rewolucyjnej powiedzieli byśmy się inteligencji ukraińskiej w ramach sfingowane go procesu tzw. związku wyzwolenia Ukrainy, której od, którego ofiarą padł m. in. ten żyje w MO, w którym wspomina przenieśmy się do czasów bardziej współczesnych, czyli nowa Polska nowa Ukraina jesteśmy po roku osiemdziesiątym dziewiątym 9090 pierwszym i teraz tak jest to hasło silna Polska potrzebuje silnej Ukrainy potrzebujemy się nawzajem i drugie hasło mówiące o tym, że nacjonalizmy wzajemnie z siebie cierpią to znaczy jedne są odbiciem drugich są to tereny, które są sporne do tej pory przecież teraz na jakiś czas zdarza się usłyszeć jakieś sugestie, że latem 2, kto może być jednak i jesteśmy państwami ze sobą sprzężonymi nasze stosunki wzajemne są niezwykle ważne czy teraz 2018 jeszcze się o tym, pamięta, bo to co się działo wcześniej Lech Kaczyński jego wysiłek Aleksander Kwaśniewski jego i jego wysiłek teraz co robię Andrzej Duda znaczy tak po pierwszej umowy musi wprowadzić tak pewną prośbę do do pani wstępu tak czy po pierwsze, cokolwiek się złego w tej chwili w relacjach polsko-ukraińskich i nie działo to niema żadnych terenów spornych to czy to znaczy to jest ze mnie takim internetowym serwisie dumnie, ale to ty to jest bardzo ważne dla tego, że czasem zadać pytanie czy dyskutujemy o forach internetowych, na których każdy może napisać najbardziej, chyba że tak po fantastyczne rzeczy i użyć najbardziej obraźliwych wyrażeń czy dyskutujemy o sferze politycznej Otóż cokolwiek by się złego nie działo w relacjach polsko-ukraińskich współcześni ani po polskiej stronie ani po ukraińskiej stronie nie ma żadnej liczącej się partii politycznej żadnego liczącego środowiska politycznego, który kwestionowałby granice obecną granicę polsko-ukraińską notabene All to, że tak granice jest respektowana i nigdy jej po odzyskaniu niepodległości przez Polskę Ukrainę nie była kwestionowana i że bardzo szybko zawarto i traktaty graniczne i tak tato dobrym sąsiedztwie było wynikiem bardzo długotrwałej pracy licznych środowisk przepaść może to niemodne teraz słowa, ale środowisk intelektualnych po polskiej ukraińskiej stronie tu koniecznie uważam trzeba wymienić, bo nigdy dość szczególnie w dzisiejszej trudnej sytuacji i wymienić wysiłek osobiście Jerzego Giedroycia i po mówiąc szerzej środowiska paryskiej kultury należy 3 przemyślenia przez Polaków relacji polsko-ukraińskich to, że po osiemdziesiątym dziewiątym roku Polska nie wpadła w objęcia resentymentu rewizjonizmu ja uważam wyłania Lwów też tak ja uważam, że to jest z 1 strony córki opatrzność Boża, ale z drugiej strony temu Żydowicz Opatrzności Bożej bardzo pomagały wysiłki konkretnych ludzi konkretnych środowisk, bo przecież to myślenie, które w wypracowywaniu na emigracji Giedroyc było również obecnie w Polsce w Polskiej opozycji to też jest bardzo charakterystyczny Polska opozycja była bardzo różnorodna od dużych środowisk Niewiem Komorowskich ROPCiO wszystkich, bo nie wiemy zupełnie skrajne w i w ramach tych pozycji też nie było postulatów rewizjonistycznych część opozycji była bardziej otwarta na współpracę z Ukraińcami część w Niemczech oraz jak, niemniej może niesłusznie, bo odrzuciła ten wątek internetowych różnie u nich komentarze tych baletowy szło w takim razie co bardzo mocnego, o czym nie pamiętamy na co dzień, bo tak po prostu wyszło na to naturalnie lot dzięki pracy Giedroycia innych właśnie że, że ten rewizjonizm my nie był podnoszony jest i to już mieliśmy załatwione, ale co dalej co z tym jak się obecnie pracuje nad naszymi wzajemnymi relacjami pani zajmuje się tym tematem już od lat ma pani poczucie, że w, którym jesteśmy my się toczy jesteśmy w złym momencie rodzin 3 pasy cnoty trudno się sprzedać rzeczywistością jakiś czas temu zresztą również w studiu państwa w zadam pytanie czy jesteśmy już lat nie bo, gdybyśmy byli na nie kto to jest wiadomość bardzo optymistyczna, albowiem zakłada ona, że pójdziemy w głowę i żeby lekarz będzie poprawę w tej chwili po tych paru miesiącach ciągle nie nie umiemy odpowiedzieć na pytanie czy jesteśmy już zupełnie na dniach ci jeszcze jest co jakiś uchem uczy łóżko, gdzie możemy spać no niewątpliwie wydarzyło się wiele RM rzeczy niepotrzebnych wiele złego i w relacjach polsko-ukraińskich wraz z Australią w ostatnim czasie z obu stron, chociaż ja uważam, by nie tylko, dlatego że nie występuje je przed polskimi słuchaczami, że większa odpowiedzialność jest po naszej stronie, żeby było jasne nie lekceważę inie pomijam krótkowzroczności i polityków ukraińskich, którzy dość nonszalancko traktowali polskiego partnera natomiast uważam, że w tym co się wydarzyło w ostatnim czasie nie tylko, że inni polscy część polskich polityków może do nich precyzji część polskich polityków poszła bardzo daleko, ale że w gruncie rzeczy nie został sformułowany program właściwie co co jest ich celem tak też tej wielkiej zmiany korekty w relacjach polsko-ukraińskich chciałbym panią zapytać na koniec sprawy kultury to znaczy historię swoją wzajemną znamy i jakoś tam tak mamy sprawy polityczne, a co z wymianą kultury ze znajomością wzajemną poetów pisarzy intelektualistów jak to pani widzi tak czy zanim odpowiem na pani pytanie, które jest oczywiście bardzo interesujący to powiedziałabym tak, że jeszcze, jeżeli chodzi o stosunki polityczne, o ile stosunki polityczne są dość złe jeżeliby Romowie z naj naj naj delikatniej to jednocześnie ja bym powiedziała, że nie mamy takiej prostej sytuacji prawda, że całość relacji polsko-ukraińskich zależy nie wiem od ekipy rządzącej na szczęście te 20 parę lat niepodległości i takiej dość systematycznej konsekwentnej pracy na rzecz normalizacji, jakby powiedział Giedrojć relacji polsko-ukraińskich w przyniósł konkretny efekt to znaczy, że w całym kraju na różnych poziomach w różnych środowiskach i politycznych i samorządowych i poza UE i pozarządowych pojawił się bardzo znaczące grupy ludzi, którzy uważają, że normalizacja relacji polsko-ukraińskich współpraca polsko-ukraińska jest na tyle ważna na tyle cenna dla obu państ w, że warto jej bronić to znaczy nie ma sytuacji takiej, że różne nie różne inicjatywy mniej lub bardziej nieszczęśliwa część polskich polityków są przyjmowane z dobrodziejstwem inwentarza tu trwa w moim przekonaniu w ramach tak po polskiej strony dość znaczący jest tak, że są równe kierunek tak, że mniej zależne od tego co się dzieje w rażących politycznych ciągle tak ciągle tak myślę, że o tym, m. in. świadczy to, że pomimo jej nie najlepszych graczy politycznych współpraca ekonomiczna współpraca kulturalna współpraca naukowa o współpracę samorządowa one toczą się nie nudzi mnie nie chce ponieść niezależnie od polityki oczywiście ta polityka bieżący ma na to wpły w i 1 środowiska umacniała się, że tak, by w działaniach innych zniechęca i t d. Ależ ona jest na tyle mocna, że ma tak czy owak się, choć zakorzeniona jest u korzeni, ale oczywiście nie jest to wyklucza też jasno powiedzieć jest to gwarancja, że będzie dobrze, bo jeżeli ten, że ta sytuacja, z którą w sensie Lwów w tych w tym na tym poziomie politycznym mamy do czynienia będzie trwała dłużej to oczywiście to w końcu musimy jej skutki nie do naprawy sięgamy ukończył wyższą kulturą natomiast, jeżeli pani wspomniała o kulturze wpływowy powiedziałabym, że tu jest właściwie najlepiej w ogóle w 2 w historii między Polakami Ukraińcami w Żninie w szczególności, jeżeli pani wspomniała o niej w literaturze no to tutaj muszę powiedzieć, że właśnie pierwszy raz mamy do czynienia z sytuacją, kiedy właściwie cała literatura ukraińska średnia i młodsza jest na bieżąco przekładana przez w Polsce wydawane, że są pisarze z Ukrainy mutacji jak chociażby w celi żądam, którzy w moim przekonaniu notabene być może w tej chwili najwybitniejszy pisarz w ogóle Europy Środkowo-Wschodniej cieszą się bardzo dobrym bardzo dobrą marką wśród polskich Czytelników to nie są publikacje, które rząd wspierany przez państwowego mecenasa i dlatego idą tylko się czyta tylko część rynek i tym rynek w bazach czy to jest kwestia nie we współpracy artystów sztuk wizualnych bardzo wiele się zmieniło i są oni obecni też bije w UE w ramach tak powiem samoistnie albo też w ramach dużych przedsięwzięć kulturalnych jak np. wschód kultury gdzie, gdzie komponent ukraiński zawsze jest bardzo ważny musimy kończyć serdecznie pozdrawiam wszystkich Ukraińców Ukrainki, które nas, którzy słuchają bardzo ważną pozdrawiam tyle tyle tyle państwa przyjechało tutaj do Polski, że na pewno nie mamy słuchaczy wśród tej społeczności pani Bogumiła Berdychowska ekspertka ds. ukraińskich dziękuję panie bardzo kłuje w duet magazyn to kasa Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SOBOTNI MAGAZYN RADIA TOK FM - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA