REKLAMA

Jak doszło do mordu na Żydach w Kielcach w 1946 roku? (POWTÓRKA)

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2018-08-27 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
41:48 min.
Udostępnij:

Rozmowa z prof. Hanną Węgrzynek Rozwiń »

1 lipca 1946 roku, kiedy zaginął kilkuletni Henryk Błaszczyk. Jego ojciec, szewc Walenty Błaszczyk zgłosił na milicję zaginięcie syna. 2 dni później, 3 lipca chłopiec wrócił do domu, ale około północy tego samego dnia pijany Walenty zjawił się na posterunku, informując że jego syn był przetrzymywany w piwnicy przez Żydów.

To był początek masakry kieleckich Żydów.

Skąd to się wzięło, skąd wiara w mord rytualny w połowie XX wieku? Okazuje się, że to bardzo trwała legenda. Dotyczyła nie tylko Żydów, ale też pierwszych chrześcijan. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Z nami jest już dr Hanna Węgrzynek historyk, kłaniam się pani doktor, dobry wieczór, dobry wieczór. To było 1 lipca 1946 roku, kiedy zaginął kilkuletni Henryk Błaszczyk. Jego ojciec, szewc Walenty Błaszczyk zgłosił na milicję zaginięcie syna. 2 dni później, 3 lipca chłopiec wrócił do domu, ale około północy tego samego dnia pijany Walenty zjawił się na posterunku, informując że jego syn był przetrzymywany w piwnicy przez Żydów. Wskazał dokładny adres Planty 7. To jest początek tej historii, to jest bardzo dziwna historia i raczej nieprawdopodobne są skutki tej historii, dlatego że takie zaginięcia dzieci wydają się, że mogło wtedy zdarzyć się znacznie częściej niż dzisiaj. Rozwiń »
Po prostu radzić miał więcej swobody tutaj historia była dziwna, bo tak naprawdę kilkuletni chłopiec pojechał na wieś oddaloną około 20 km od Kielc pojechał sam Jarocina i prawdopodobnie bał się przyznać się do tego co zrobił być może wtedy pojawiła się historia, że ktoś kaplice ciągną po prostu bał się lania, które pomogą mu wpuścić, a ojciec i wydaje się, że chcą się bronić no wymyślił jakąś tam historyjkę, która usprawiedliwiałaby jego dosyć długą do PL dwudniową nieobecność na nim właśnie to wszystko stało się początkiem można powiedzieć dosyć nieprzewidywalna nieprzewidywalnego ciągu zdarzeń wcześniej, zanim doszło do tej sytuacji dramatycznej tragicznej w Kielcach takie informacje o porwaniach dzieci przez Żydów zdarzały się też w innych miastach, bo n p . w marcu czterdziestego szóstego roku dziennik powszechny doniósł o krążących po Gnieźnie plotkach o kiełbasach mięsa ludzkiego albo w kwietniu czterdziestego piątego roku w Chełmnie milicja aresztowała kilku urzędów, bo oskarżono ich, że kre w chłopca wytyczyli na matce w czerwcu czterdziestego szóstego roku podobne pogłoski pojawił się we Włocławku tego dnia miały tam zaginąć 2 dziewczynki zabrał się tłum ludzi nim rozszalały hale milicja nie dopuściła tam do ekscesów czerwiec czterdziestego piątego roku doszło do takich wydarzeń w Rzeszowie miała zaginąć dziewczynka zatrzymani przez milicjantów byli bici poniżani tłum rzucił się do plądrowania mieszkań zatrzymanych obrabowano m. in. fabryczkę cukierków FOT Józefa Landau w lipcu czterdziestego piątego roku w Krakowie zamordowano 5 osób, skąd się wzięło no rzeczywiście można, by się dziwić, skąd wiara w mord rytualny jeszcze dwudziestym wieku to był temat mojego doktoratu zajmowałam się tą sprawą okresie znacznie wcześniejszym, ale trudno tak bardzo mocno trzymać tylko 1 okresu historycznego i okazuje się, że jest to legenda bardzo trwała, która pojawiła się już w starożytności dotyczył nie tylko Żydów dotyczyła również pierwszych chrześcijan, a mianowicie, że wykorzystują oni kre w chrześcijańską w różnych w różnych celach, o czym mówił ten mit mit, który rozpowszechnił się w Europie w średniowieczu do Polski dotarł w wieku 16 nie okazał się mitem bardzo trwałym poprzez trwał przynajmniej do połowy wieku dwudziestego, a mianowicie w tej TGE tej krwi rzekomo Żydzi mieli używać do wypieku Macy spożywanej w czasie święta Pesach, który ani więcej jest tutaj jest równoznaczne z przypada w podobnym okresie nijak chrześcijańska Wielkanoc mieli też wykorzystywać do leczenia do leczenia bardzo różnych przypadłości i można, by się zastanowić, bo pierwsza z ostatnim procesy związane z oskarżeniem o mord rytualny to rzeczywiście w tej przed rozbiorami w Polsce wiek osiemnastym potem pojawiają się tego rodzaju oskarżenia jeszcze w Europie w późniejszym w późniejszym okresie w Polsce ich nie ma, ale chciałem zwrócić uwagę na 1 rzecz, a mianowicie w piśmie wydawanym przez Hansa franka Tropicana zaprosili Burg ku wielkiemu zdziwieniu EU publikowana w czasie drugiej wojny światowej właśnie różnego rodzaju starodruki starodruki wydawane jeszcze prawda w 1718 wieku, gdzie opisywano to legendy nie sądzę, żeby mieszkańcy masowo czytali akurat ty akurat to pismo wraz z godziny Rudak jeszcze poniemiecką ze wszystkiego natomiast rzeczywiście ten mit to okazało się mitem bardzo trwałym i funkcjonujący zastanawiają się, dlaczego po 1 z moich takich przypuszczeń było to, że ten mit był bardzo związany z wierzeniami medycznymi i tutaj właśnie te wątki medyczne znowu się pojawiają i z taką medycyną ludową, że Żydzi potrzebowali krwi chrześcijańskiej KUL potrzebowali krwi, dlatego że znajdowali się bardzo złej kondycji fizycznej po długoletnich pobytach w obozach pracy czy obozach koncentracyjnych stąd też można wypowiedzieć ani w dosyć często pojawiające się te oskarżenia, bo tak jak pani wymieniała nie było to jedyne stało się coś przyczyną zajść się zarówno w pre w Rzeszowie najpier w w Rzeszowie potem w Krakowie w 1945 roku w obydwu tych przypadkach Kielce były trzecie pojawił się właśnie ten wątek porwania dziecka, ale proszę też zwrócić uwagę na doświadczenia wojenne na ogromne lęki kobiet, gdzie mamy wysiedlenia Zamojszczyzny, gdzie mamy dzieci odbierane rodzinę na tejże są mężczyźni mamy też przypadki porywania dzieci tuż po wojnie i to z takiej bardzo można wypowiedzieć prozaicznej okrutnej przyczyny po prostu dla okupu i jest to okres wojny domowej bramy ze sobą śmiertelność niemoralnych braku stabilizacji i to budzi wielkie lęki chęci kobiet m. in. prawda potomstwo potomstwo o dzieci, które udało się ocalić chce przetrwał to bardzo złe, ale ten bardzo trudny okres wojenny i trzeba je znowu trzeba je znowu chronić jej wydaje mi się, że to jest no może marzenie kluczy, ale przynajmniej 1 z takich elementów, które może budować tę ówczesną atmosferę atmosferę potwornej potwornego lęku strachu obawą w braku stabilizacji, ale z drugiej strony też bezwzględności w zabijaniu polskich dzieci miał krążyć po Polsce do co najmniej 1948 roku, a więc są to ten bliski lata powojenne wróćmy do historii Henia, który miał być rzekomo przetrzymywany w kamienicy przy ulicy Planty 7, a tam mieścił się komitet żydowski cóż to był w 1944 roku powstaje centralny komitet Żydów polskich organizacja, która ma reprezentować społeczność żydowską organizacja ta ma też swoje struktury terenowe 1 z nich był właśnie komitet komitet żydowski, który znajdował się w Kielcach rzeczywiście Żydzi, którzy wracali z obozów przybywali do Night do swoich miejscowości najczęściej nie znajdowali już tam swoich mieszkań w tym sensie, że były one zajęte przez kogoś innego Niemcy po prostu od sprzedawali mienie pożydowskie dlatego też dlatego też bardzo często mieszkali razem mieszkali w 1 miejscu bardzo często też przygotowywali się w UE albo do emigracji albo też do dalszej podróży część taboru niż dziś także ze związku Radzieckiego, więc ten dom na ulicy Planty stąd bardzo bardzo ciekawe byłam tam kilka lat temu pani takich okazały budynek to jest można powiedzieć tak naprawdę maleńka kamieniczka w Warszawie takim możemy zobaczyć dziś na przedmieściach nie jest duży wysoki okazały dom ma to ważne w razie sprytem bardzo takie przejmujące wrażenie, ponieważ wydaje się, że wszystko jest tak blisko balkony, z których chciano wyrzucać ludzi nie narzucać kobiety no właściwie są prawie, że na wyciągnięcie ręki nic też bardzo niewiele tak, że rzeczywiście sprawia wrażenie, że niż to było bardzo niewiele ich, że aż dziwne jest, że te mogą odejść akurat tam do czegoś do czegoś takiego jak mogło do tego dojść Romanem ojca Henia, który jak już mówiłyśmy zgłasza rzeczna w komisariacie, po czym idzie z nieprawdopodobną obstawą 14 milicjantów, a pod rzeczone adres Planty 7 po drodze ci milicjanci informują przypadkowych przechodniów w jakim celu się udaje mu pod wskazany adres i ten tłum zaczyna wzbierać właściwie to było można, by powiedzieć 2 takie pochody PN mały Henio wskazało mężczyznę, który miał go uprowadzić i rzeczywiście w przy udziale kilku milicjantów udają się na Planty 7 tam mało Sieniawska i wskazuje Car Management, który został aresztowany natomiast na po do potem właściwie wzrusza takiego by jeszcze raz prysło wysłana grupa milicjantów wtedy kilkanaście osób po głowie siano przeszukać piwnicę z, a po drugie, zaczęto rewidować Żydów w ich wyprowadzać na zewnątrz wówczas też odebrano im brata, dlatego że społeczność żydowska nie czuła się pewnie i do dnia dzisiejszego zachowały się z wnioskiem o zezwolenie na broń po prostu w celu samoobrony RR trudno mi powiedzieć czy chodziło tutaj o napady na rabunkowe przychodziła tutaj konfliktem etnicznym się, że bardziej, a akurat w tym momencie to na napady rabunkowe natomiast rzeczywiście ludność żydowska liczyła się pewnie, ale myślę, że w tym samym okresie bardzo wielu mieszkańców Polski nie czuło się pewnie takich wspominała wspominam trwała wojna domowa jak zachowywali się ci milicjanci trudno mi powiedzieć być może coś mówili być może ten taki dochód z wzbudzał zainteresowanie rzeczywiście za nimi zaczęło podążać teraz więcej osób i w momencie, kiedy zaczęto wyprowadzać Żydów na zewnątrz UR w tłum rzucił się w zlotych wyprowadzanych mniej więcej była godzina dziesiąta rano i można, by powiedzieć, że wtedy zaczęła się ta najbardziej okrutna dla nich to też krwawa część tego zdarzenia, ale też straszne rzeczy działy się w środku tam weszły oddziały Ludowego wojska polskiego korpusu bezpieczeństwa publicznego i oni zaczęli do tych zgromadzonych wewnątrz ludzi po prostu strzelać wojsko pojawi się troszeczkę później natomiast tutaj rzeczywiście mamy historie niebywałą, dlatego że z 1 strony dzieje się to w obliczu przedstawicieli prawa, czyli mówię o milicji potem pojawia się wojsko i korpus bezpieczeństwa wewnętrznego, ale też musimy chyba sobie powiedzieć o tym, kim byli ci młodzi milicjanci w przeważającej części byli bardzo młodzi chłopcy, którzy zostali przyjęci do służby kilka miesięcy wcześniej bardzo źle wykształceni bardzo często pochodzące z okolicznych wsi 1 słowem nie były to osoby przygotowane do pełnienia funkcji, jakie im powierza, ale z drugiej strony ich obecność dawała pewnego rodzaju taką legitymizację tak jakby tego wszystkiego co się tam działo prawda zelektryzowała te oskarżenia przeci w korzenną popychanie szturchają nie i rzeczywiście bardzo szybka doszła do użycia broni nie może od razu powiem, że w trakcie tych wydarzeń przy ulicy Planty zginęło 3037 Żydów natomiast wiadomo, że 11 spośród nich zginęło od KUL PL tam broni mogła posiadać tylko milicja mogła posiadać tylko wojsko i ma to Take no takie wrażenie, że rzeczywiście ci młodzi ludzie, którym dano broni, które w, którym dano władzy nie potrafili sprostać wyzwaniu, jakim jest historia pojawił się też takie informacje, że szefem szefem kieleckiego bezpieczeństwa był wtedy Władysław Sobczyński, który w dniu pogromu zademonstrował kompletną bierność, bo ten pogrom trwał kilka godzin cała pani powiedziała, że to rozpoczął się około godziny dziesiątej potem jeszcze mecz był 1 incydent, kiedy około 1230, kiedy tam ta pierwsza fala pogromów one wygasała, a przybyło kilkuset robotników Huty Ludwików uzbrojonych kluczy łomy kije tłum wtedy zaczął liczyć już około 500 osób i ta fala pogromów fala wezbrała po raz kolejny i dopiero około godziny czternastej wojsko oddało kilka sal w ich dotknęło ludzi od budynku i ta fala pogromów, a nam się zwinęła i UFO wspomniany przeze mnie Władysław Sobczyński, który zademonstrował kompletną bierność był wystarczająco dużo czasu, żeby jakieś działania podjąć się to na nim co okazało się później ciążyły oskarżenia mordowanie Żydów w czasie wojny i pogłębiły się też takie spekulacje czy podejrzenia, że te działania milicji były rezultatem tego, że do milicji szli także ci, którzy mieli na swoim koncie wojenne zbrodnie na Żydach zacierali ślady w UE być może tak było natomiast Władysław Sobczyński też się bardzo ciekawe życiorysy człowiek pochodzący z Kresów, który znalazł się na początku wojny w związku Radzieckim ukończył szkołę NKWD i pod Smoleńskiem, a potem trafił jeszcze do kolejnej szkoły w miejscowości Gorki, gdzie już wysyłano już taki bardziej wyselekcjonowanych kandydatów 1 słowem nazywany był w dokumentach w aktach oficerem NKWD co jest ciekawe maturę zrobił już po zakończeniu służby to znaczy w 1950 ósmy roku ze służby został zwolniony 6 lat wcześniej w roku pięćdziesiątym drugim właśnie m. in . pod zarzutem udziału w mordowaniu Żydów w czasie do 2 lat była wojna się kadrowa w kieleckim milicji po pewnym czasie, kiedy te wszystkie emocje opadły Annę przesunięto zwolniono około setki osób na czyim w ogóle aresztowano około setki osób w tym bardzo wielu żołnierzy i oficerów w wojska polskiego już tego samego dnia programowego, czyli 4 lipca i oczywiście zmiany były natomiast Sobczyński jeszcze zwracają uwagę NATO przedtem poda tę pełnił podobną funkcję, czyli był komendantem urzędu bezpieczeństwa w Rzeszowie więcej na sam przechodzi z Rzeszowa trafia do Kielc ma opinię czeka aroganckiego czeka bardzo bezwzględnego akta dotyczące jego pobytu w Rzeszowie mówi Luo mówią o tym, że w w czasie przesłuchań uważał, że najlepszą metodą to metoda bicia, więc 1 słowem mamy osoby ze ewidentnie bezwzględną ewidentnie bardzo oddaną systemowi władzy ich do władzy ma też do niego zaufania zaufanie trudno powiedzieć czy nie reaguje, dlatego że takie są jego poglądy czy po prostu nie chce po prostu nie chce, bo nie chce wikłać się w jakiś prawda konflikty tutaj te wewnętrzne wydaje się, że 1 i drugiej tak naprawdę dzisiaj już nikt z nas nie odpowie na to pytanie czy to nie jest to jedyne oficer oficer radziecki, który jest na miejscu, dlatego że w tych wszystkich wydarzeniach bierze też, że biorą też oddziały piechoty też mamy tutaj kolejnego dowódcy stan Stanisława w kufrze, który z Rosjaninem polskiego pochodzenia od dopiero od niedawna jest Narodowym walk w wojsku polskim, ale takich jak i na pewno są to osoby bardzo oddane władzy tej nowej władzy władzy komunistycznej z czasów Kaczyńskiego myślę to co mu zarzucono zresztą stanął przed sądem postawiono go przed sądem 13 grudnia 1946 roku został uniewinniony wtedy też odbył się w niej proces pracowników miejscowego komisariatu i komendantów miejscowego komisariatu milicji Obywatelskiej 1 z bez nich zostaje skazany na rok więzienia te wyroki SA no tutaj już stosunkowo niewysokie natomiast to co mu zarzucono to właśnie taką bezczynność sprawa jest bardzo ciekawa, dlatego że rok wcześniej, kiedy doszło do tych wystąpień w Krakowie minister bezpieczeństwa publicznego Stanisław Radkiewicz wydaje specjalne rozporządzenie, które nakazują niedopuszczanie do tego rodzaju sytuacja wielu wystąpień antysemicka tak to brzmi każdy rozkaz tanich mięs oraz bezpieczeństwa publicznego te teoretycznie tych 2 aparatczyków powinno się takiemu rozkazał w jej podporządkować nie jestem w stanie odpowiedzieć, dlaczego tak się nie stało i myślę, że nikt nas już na to pytanie nie odpowie, tym bardziej że bardzo duże część akt dotyczące sprawy kieleckiej została zniszczona w czasie pożaru w 1980 ósmy roku definicja ogromu brzmi tak zbiorowe gwałtowne wystąpienia 1 grupy ludności przeciwko drugiej wiążące się z prześladowaniem mniejszości narodowych religijnych zatrzymajmy się filarem pani doktor, jeżeli pani pozwoli nad SEL z psychologią tłumu, bo to jest cena oczywiście nadal dla mnie niewyobrażalne jak nagle można, by zacząć się wyrzucać ludzi z okien rzucać w nich kamieniami mordować tak zbiera się przypadkowa grupa osób, które nie wiedzą nic pewnego jakaś plotka, że zostaje rzucona w tłum i darząc krwi się pojawia to rzeczywiście sytuacja jest przedziwna, tym bardziej że tak jak mówiłem jest to teren bardzo niewielki obok niedużej rzeczki Silnicy część tych ofiar zaciągnięto też to do samej do samej rzeczki bezwzględność tłumu robotników, którzy idą z jakimiś łomami kluczami prętami bodźca, żeby bić, a jeśli się bije bije się tego rodzaju narzędziami to wiadomo, że będą, że będą ofiary wrzeszczał też warto powiedzieć o tym, że te procesy, które odbyły się po pogromie kieleckim, a było ich było ich kilka te wywołały też reakcje w Polsce w tym n p . w Łodzi rozpoczną się strajki strajki robotnicze przeciwko tym procesom chciałem też zwrócić uwagę, że Łódź wtedy zbywała odgrywa taką szczególną rolę, dlatego że przez pewien czas były plany prawda, że rząd Łódź zostanie stolicą Polski Warszawa była bardzo zniszczone tam też znajdowało się jedno z największych skupisk żydowskich to właśnie to właśnie w Łodzi to skupiska żydowskie było UR było największe trudno sobie to wszystko wyobrazić natomiast w no wiemy świetnie się dzisiaj też dochodzi w czasie rzecz przepraszam po meczach piłkarskich przed meczami takich stawek bijatyk trudno raczej mnie trudno zrozumieć poco to wszystko z nich ma to związek ze sportem natomiast w no tak też wtedy się wydarzyło czy to mogą być związane z celem są ze specyficznym klimatem tamtego okresu takiego oswojenia ze śmiercią degrengolady moralnej czyje myślę że, że to nie jest oswojenie się ze śmiercią natomiast bez z pewnością jest to ten okres braku stabilizacji najpier w prawie 6 lat wojny potem natychmiast praktycznie rozpoczyna się rozpoczyna się wojna wojna domowa nie ma poczucia bezpieczeństwa nie ma poczucia pewności brak stabilizacji UE i to wszystko ma ogromny wpły w na społeczeństwo jeszcze chciałabym zwrócić uwagę, że rynek rzeczywiście okres drugiej wojny światowej jest też okres bardzo rozpowszechniło po rozpowszechnionego bandytyzm to znaczy działają grupy osób, które napadali na dystansie doświadczeń mojej rodziny i to są ich sąsiedzi Polacy napadają na Polaków i tylko w 1 celu w celu głupot łupieżcze, więc to co jest widoczne w tych wystąpieniach antyżydowskich to można, by powiedzieć takie 3 elementy no właśnie ten mit mordu rytualnego rabunek natychmiast rozpoczyna się rabunek zresztą w Kielcach istnieje przekonanie, że Żydzi są zamożni Żydzi otrzymują pomoc otrzymują pomoc Zachodu od organizacji żydowskich wydaje się, że są w lepszej sytuacji no i to co jest rzeczą przerażającą to jest właśnie udział tych wszystkich, którzy powinni to bezpieczeństwo zapewniać to znaczy milicja i wojsko, ale i oni można, by powiedzieć pokazuję można myśleć, że ta postawa zarówno milicjanci wojska w jakim sensie też mogła mieć wpły w na szlaku to podstawowy powód przyczyna, czyli antysemityzm, ale wiadomo, że w Kielcach nastroje nie są nastrojami najlepszymi i też mam takie wrażenie, że te nastroje są zawsze bardziej trudno im bardziej Skop skomplikowanej miejscach, gdzie jest po prostu bieda Kielce nie są Kielecczyzny to nie jest region zamożny zresztą po nich także ta cała akcja ogranicza się mówię o wystąpienie antyżydowskich mówi o pogromie ogranicza się tylko do ulicy Planty mamy jeszcze 2 ofiary Reginę Fisz i jej dziecko, które mieszkała przy ulica Cyryla i Leonarda i która też została zamordowana tego samego dnia możemy też mówić o akcji pociągowe i test coś przedziwnego, dlatego że te niemal całe zło prawda nie ma internetu natomiast to wszystko rozpowszechnia się w nieprawdopodobnym tempie ta pogłoska o rujnuje cały region między tej liczby ofiar po ulicy Planty 7 możemy dodać jeszcze przynajmniej kilkanaście osób, które giną w czasie jak tzw. akcji pociągowe to znaczy osoby o wyglądzie semickim wyciągano z pociągów Ber no i niestety bitwa niestety zdarzało się, że mordowano przy okazji chciałbym powiedzieć, że w czasie wystąpień w Rzeszowie, kiedy rok wcześniej bardzo często ofiarami stawali się Polacy, którzy mieli to wygląd uznawane za wygląd żydowskich także to psychologia chęć odwetu walki, a może obrony trudno powiedzieć co było tutaj o rzeczywistym motywem czy była to obrona czy była to chęć rabunku to on jeszcze 1 przyczynę panią spytam WM to są uprzedzenie natury politycznej, czyli mit żydokomuny w obecnej świadomości polskich gości już od 1918 roku, ale po wojnie także w podziemnych gazetkach pisano, że życie to współpracownicy UB NKWD hierarchowie kościoła podtrzymywali ten mit i tu rzeczywiście wkraczamy na rzecz w takich obszarach można, by powiedzieć chyba najtrudniejsze, dlatego że oskarżono praktycznie wszystkich i wszystko, by już ich już na samym początku, czyli w czasie tego pierwszego procesu pojawia się taki wątek polityczny zresztą tak jak pani mówiła wprowadzono tutaj najwyższy sąd wojskowy proces trwał 2 dni bardzo szybko te kary śmierci wykonana jeszcze szybciej po lesie want wątek organizacji podziemnej to znaczy wolność niezawisłość oraz narodowych sił zbrojnych i rzeczywiście to jest taki wątek, który będzie bardzo silnie obecne nawet pojawiły się plotki, że widziano w Kielcach żołnierzy w mundurach armii Andersa Zurych w ogóle w jakimś absurdem Bonim, a ja mogę sobie wyobrażać przykro dających się do kraju żołnierzy Andersa to nie sądzę, żeby pierwszą rzeczą mieli ze sobą mundur, który chcieliby akurat nasze dysponować dysponować założyć, bo mogliby przepuszczać ca cofnijmy się stało i rzeczywiście i rzeczywiście jestem taki bardzo silny wątek prawda, że to jest wina pod ziemią, które chce zdyskredytować nową komunistyczną władzę GI doprowadza do pogromu prawda pokazując, że ta władza jest tutaj zupełnie bezsilna oczywiście oczywiście pojawiają się też odwrotne tłumaczenia pojawiają się w PSL z kolei twierdzili, że to nowa władza nie daje sobie tutaj rady to właśnie PSL jest wtedy w opozycji i wini przede wszystkim tego mjr Sobczyński jego komendanta urzędu bezpieczeństwa mówiąc o jego bierności natomiast oczywiście pojawiają się pojawiają się te to chyba rzeczywiście mogą mieć największe uzasadnienie, że pogrom został przygotowany przez komunistów z 2 powodów pierwszy stan 2 powodów do referendum to referendum ludowe, które odbyło się kilka dni wcześniej niż leczyć kaca tak 30 czerwca 1946 roku referendum, w którym zadano 3 pytania, ale 3 pytania pierwsze dotyczyło Senatu drugie dotyczyło reformy rolnej trzecie granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej PPR, czyli Polska partia robotnicza komunistyczna rzuca hasło Polaka z wnęk 3 × tak nie chce tutejsza, że już rozmawiać o tym, referendum od wiosny tylko o wynikach zgodnie z oczekiwaniami władz miało odpowiedzieć się nie więcej niż 27 % głosujących, a podano wyniki zupełnie odwrotne, czyli że 73 % odpowiedziało tak na 3 pytania, a 27 % nie emeryturze oczywiście, gdy te wyniki dotyczące poszczególnych pytań do bardzo różnorodne najbardziej kontrowersyjna, bo sprawa Senatu PSL, które kiedyś chciała zniesienia z Senatu Senatu teraz opowiadało się, żeby pierwsze pytania odpowiedzieć nie chcieli, żeby ten Senat utrzymać, ale trudne chytry wybieg, bo klacze preria nie mógł się wypowiadać przeciwko reformie rolnej trudno, żeby nie akceptował granicy zachodniej z Niemcami, więc jedyną możliwością było trwanie za tym, żeby znak nie został zlikwidowany i żeby nomen nie dawać tego kredytu zaufania natomiast gdy oficjalne wyniki mówiły, że na wszystkie pytania te powiedziała tak większość większość biorących udział w tym referendum Jerzego chciałam powiedzieć, że to referendum odbyło się przy udziale tutaj specjalista ze związku lekarzy kierujących powodem było ich rzeczy im i nie można powiedzieć, że ten cud, jaki się wtedy dokonało ta duży udział specjalistów specjalistów radzieckich, którzy też pomagali nam przy wyborach do parlamentu czterdziestym siódmym Villa to kolejny cud nad urną natomiast zachowały się bardzo nieliczne dokumenty dotyczące wyglądał rok dotyczące tego referendum dotyczące nielicznych powiatów to te wyniki zostały w nieprawdopodobny sposób sfałszowano o tym, wiedziano, więc rzeczywiście komuniści na tym skorzystali w tym sensie, że sprawa pogromu w pełną uwagą liczba zwiększyła oczywiście zachodniej opinii publicznej nie mówię tutaj opinii publicznej w kraju i jeszcze jedno z pra w w tym okresie toczy się proces norymberski, ale i od 0404. lipca miała odbywać się już ostatnia mowa końcowa dotycząca sprawy Katynia, dlatego że na tym procesie norymberskim sprawę Katynia rozpatrywano no, a ja KO zbrodnię popełnioną przez Niemców związkowi Radzieckiemu bardzo zależało, żeby tą sprawą Katynia w Norymberdze akurat się nie zajmowano tak czy siak to były tutaj 2 powody, które można, by powiedzieć do UE na rękę komunistom, a więc nie wydaje się możliwe, żeby to było przygotowane w erze dotarło przygotowanej wykorzysta, dlatego że żadna władza nie popiera takich demonstracji ruchów społecznych, które nie są kontrolowane, bo nigdy nie wiadomo, czego one mogą doprowadzić na ogół staram się je stłumić natomiast w parterze władzy na razie była słaba jeszcze nie okrzepła oczywiście PRL, ale wydaje się, że ta władza ludowa rzeczywiście najbardziej na tym zyskała nie może jeszcze pomimo takich paradoksalnych tłumaczeniach tego pogromu pojawiały się tłumaczenie, że to była PE prowokacja nazista Oskar, że naziści chcieli pokazać, że nie tylko oni są antysemitami, że Polacy też są antysemitami nie pojawi się wątek najbardziej szczególnym to znaczy, że do pogromu doprowadzili sami żyć, gdy Żydzi, którzy chcieli przyśpieszyć emigrację do Izraela i że była to po prostu korzystne korzystne dla dla całego ruchu ruchu stoi syjonistycznego wydaje się to zupełnym absurdem natomiast dla społeczności żydowskiej pogrom kielecki był w nieprawdopodobnym szokiem, gdy po drugiej wojnie światowej na ziemiach polskich znalazło się ponad 200  000 Żydów szacuje się, że około 50  000 w różny sposób, a przetrwało na terenie ziem ziem polskich większość to byli Żydzi, którzy ocaleli na terenie związku Radzieckiego oni stopniowo docierają do kraju około 140  000 Żydów emigruje po pogromie kieleckim jest to dla nich nieprawdopodobny szok po i dzieje się to zarówno legalnie i dzieje się to nielegalnie, aczkolwiek na 3 pewnej akceptacji akceptacji władz większość z nich trafia na tereny do Palestyny, choć wtedy to jeszcze nie jest takie prostaty jest nadal jeszcze terytorium mandatowe w wielkiej Brytanii, a wielka Brytania bardzo często tych statków z Polski do swoich portów nie chce wpuścić dodajmy też niedawno ruszałem oczywiście pogrom kielecki był olbrzymim szokiem, ale też warunki życia Żydów w powojennej Polsce były dramatyczne my wiemy, że zamordowano na pewno ponad 1000 osób byli zabijani przez żołnierzy wyklętych ginęli w pogromach, ale też zabijano ich po prostu wracali po swoje mienie np. dzieci repatrianci ze związku Radzieckiego, o których pani wspomniała Żydzi byli powszechnie odrzucanie nie dawano im pracy w mniejszych miejscowościach bezrobocie wśród nich sięgał 75 %, więc właściwie nie było jak żyć w tym kraju sytuacja była bardzo skomplikowana, iż rzeczywiście trudne były to powroty do swoich miast miasteczek do swoich domów czy mieszkań dlatego też takie świerszcze dla żydowskiej powstaje na terenach odzyskanych, czyli na Dolnym Śląsku, gdzie tuż po wojnie istnieje ponad 40 gmin 41 gmin żydowskich taką szczególną gminę to była gmina Dzierżoniów ska z jakiego powodu gdzieś na 2 wśród miejscowej ludności Żydów było więcej niż pozostałej ludności ponad 50 ponad 50 % także tak naprawdę Dolny Śląsk nazywano takim wielkim osiedlem żydowskim tam też powstają spółdzielnie spółdzielnie, które w, których pracowano życie mogą pracować wytwarzać różne rzeczy może tylko powiem, że taka cukierniczej spółdzielnia Solidarność dosyć dobrze dziś znana lubelska produkujące smaczną cukiereczki tej spółdzielni żydowska założona po drugiej wojnie światowej, więc ten rok Spółdzielczy przetrwał siedzi się organizują natomiast przeogromny eksodus zaczyna się właśnie po tym, pogromie kieleckim Polska jest dla rządów cmentarzem no ale też jest takie wrażenie, że na tym cmentarzu odbudować życie będzie bardzo trudna tej pani doktor powiedziała ów najwyższy sąd wojskowy 11 lipca wydał wyrok 912 oskarżonych skazał na karę śmierci jeszcze przed wyrokiem przybył do Kielc pluton egzekucyjny i 12 goli co błyskawicznie skazanych stracono po równie szybkim odrzuceniu przez Bolesława Bieruta prośby o ułaskawienie Gminny, a coś stało z Henrykiem Błaszczykiem Henryk Błaszczyk Lumaro kilka lat temu właściwie usiłowano w nim niejednokrotnie rozmawiać, ale ja myślę, że ten dzieciak tak naprawdę nigdy nie potrafiłby nawet do końca powiedzieć coś się co się wydarzyło, ale trudno tutaj zresztą wymagać od dziecka, żeby miał świadomość wydarzeniu tylko mógł powiedzieć o tym co chce z nich siedział w ciągu tych kilku dni jak gdzieś przeczytałam taką wypowiedź jej te tajemnice Henryk Błaszczyk zabierze do grobu nie on tak naprawdę nie był tutaj najważniejsze, bo to był tylko ten pretekst to on z pewnością nie miał świadomości tego co rozegrało się potem na pewno nie mógł odpowiedzieć na pytanie, dlaczego tak się stało, a nie inaczej w teście zapytam o tym, oto co dalej, bo w PRL-u po g nie pamiętano rzadko pojawiały się tekst na ten temat i już w czasach nam współczesnych Okręgowa komisja ścigania zbrodni przeciwko narodowi polskiemu w Krakowie prowadziła śledztwo w tej sprawie i umorzyła je w 2004 roku i dodaje Anna cytaty z uzasadnienia do umorzenia pewne pytania muszą pozostać bez odpowiedzi, gdyż materiał dowodowy nie pozwala formułować takich odpowiedzi w sposób pewny jednoznaczny wg komisji wydarzenia kieleckie miały charakter spontaniczny i zaistniały wskutek nieszczęśliwego zbiegu okoliczności natury historycznej współczesnej lęgi są w czasie ukaże się bardzo interesujący artykuł prof. Bożeny Szajna ten temat właśnie tej historiografii dotyczącej Kielc i zmian w spojrzeniu na to wydarzenie pierwszy tak naprawdę był artykuł Krystyna Kersten w tygodniku Solidarność na początku grudnia 1981 roku rzeczywiście to był szok tygodnik Solidarność był wtedy bardzo popularny wkrótce nastał stan wojenny ten wątek nie został oficjalnie pociągnięty kilka lat później ukazała się drukiem praca magisterska dzisiaj już profesor właśnie Bożeny Szajna, która opierała się m. in. nie mając wtedy jeszcze dostępu do źródeł archiwalnych na rzeczach tak trywialnych jak regionalnych gazet, które znacznie więcej pisały o wydarzeniach niższy gazety niż te gazety centralnej myślę, że ta do dnia dzisiejszego go 1 z takich ciekawszych źródeł wiedzy w tym czasie też bardzo oczywiście już to śledztwo prowadzone przez IPN w 2004 roku wtedy był dostęp do myślę, że do wszystkich materiałów jakie, jakie zachowały się i toteż pokazuje jak bardzo to nasza opinia na temat wydarzeń kieleckich się zmieniła, dlatego że, o ile początkowo Mann podkreślano te wątki polityczne prawda i tutaj 3 przede wszystkim udział udział komunistów to rzeczywiście wydaje się, że na ten odpowiedzialnym jeśli możemy wydawać takie wyroki w jakimś sensie jest w społeczeństwach społeczeństwo, które dało się w jaki sposób sprowokować UE i które no rzeczywiście wykazały się nieprawdopodobnym okrucieństwem to jeszcze dodam na korzyść społeczeństwa w ruinę mówiliśmy o tym, że w Kielcach ta informacja mimo braku pewnej technologii rozprzestrzeniała się trudno sobie wyobrazić, ale oczywiście istniały także telefony i dowiedzieli się o tym co dzieje się w Kielcach od swoich kolegów z Kielc milicjanci nie jest Kalisza i my podobno także rozpuścili plotkę w zamieszczono lądowaniu dzieci przez Żydów, ale spokojna postawa tłumu i perswazja statecznych obywateli przeszkodziła ekscesom także w Ostrowcu świętokrzyskim milicjanci mieli dowiedzieć od kolegów z Kielc, że coś takiego się nie dzieje także Milito plotki im inne rozpowszechniać się i na szczęście też do żadnych tragicznych dramatycznych wydarzeń nie nie doszło po prostu pewne rzeczy muszą się zbiec w miejscu i czasie prawda jeszcze chcę powiedzieć, że kiedyś nie było rządów w latach siedemdziesiątych to zupełnie inne grupy w inne mniejszości oskarżana o to, że porywają dzieci to były oskarżenia kierowane przeciwko Romom także można wejść w ten mit wątek niebezpieczeństwa, jakie może spotkać ja jeszcze przypomnę czarną Wołgą dlatego od razu chciałbym powiedzieć tyle obniżyła pomieszczeń i dr ściągamy tynki no właśnie ten lęk dzieci chyba jest lękiem tak silnym, że prowadzi te rzeczy czasami straszne, że wyłącza rozum przy okazji dr Hanna Węgrzynek historyk, bo nasz gość przed dwudziestą trzecią rozmawiałyśmy o pogromie kieleckim bardzo dziękuję pani kieruje nas
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast - bez reklam. Słuchaj wygodniej w naszej aplikacji mobilnej z pakietem "Aplikacja i WWW"

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA