REKLAMA

Czy zmysły nas zwodzą?

Data emisji:
2018-09-18 23:00
Audycja:
Godzina Filozofów
Prowadzący:
Czas trwania:
45:10 min.
Udostępnij:

Gościem Tomasza Stawiszyńskiego jest dr hab. Jan Chwedeńczuk, fizyk, Instytut fizyki teoretycznej Uniwersytet Warszawski, albo... ktoś tylko podobny do doktora, a tak naprawdę ktoś, kto nie jest wcale Janem Chwedeńczukiem! Pytanie, czy można to zweryfikować. Skąd wiemy, że świat jest taki, jaki jest, a nie działa tu jakiś oszust, który nam tylko ten świat przedstawia. Może zmysły nas zawodzą? nie da się wykluczyć, że koś mataczy cały czas - chyba, że trzyma się określonych reguł. Jak sprawdzić czy Jan Chwedeńczuk jest Janem Chwedeńczukiem?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Druga godzina filozofów tego wieczoru. W studiu dr hab. Jan Chwedeńczuk, fizyk, Instytut fizyki teoretycznej Uniwersytet Warszawski, dobry wieczór, dobry wieczór, albo ktoś, kto tylko wygląda zachowuje się i mówi jak Jan Chwedeńczuk, a nie jest wcale Janem Chwedeńczukiem. No, tak może być. Pytanie, czy można to zweryfikować. Rozwiń »
To właśnie jak sprawdzić czy Jan Chwedeńczuk jest Janem Chwedeńczukiem czy można, by tak jak dziś bezboleśnie bezboleśnie i pomiar zrobić coś tam najlepiej skorelować z 3 wsi i zbadać jakość nierówność skonstruować i brzmi tajemniczo, ale mamy dziś rozmawiać o takim zagadnieniu, które z 1 strony ma długą tradycję, ale przypuszczam, że dałoby się wyprowadzić korzenie, ale jego jeszcze ze starożytności jak wiadomo wszystko w starożytności w dna już powiedziano napisano wszystkie pomysły się tam już pojawiły zostały odpowiednio przepracowana, więc pewnie gdzieś, sięgając do takich metafor platońskiej jaskini moglibyśmy doprowadzić do korzenia w innej pewne zasadnicze wątpliwości, o których dziś trochę będzie mówić, ale z innej zupełnie perspektywę no bo z perspektywy naukowej fiction z perspektywy fizyki współczesnej

W jakimś punktem odniesienia istotny jest Kartezjusz, który się zastanawiałam nie państwo zapewne pamiętają wszyscy, bo zakładam, że przecież wszyscy czytali Kartezjusza w nad tym czy przypadkiem nie zwodzi go jakiś demon, który złośliwe, które podpowiada mu taką postać świata w rzeczywistości, która nie jest zupełnie inna niż naprawdę potem się pojawia w różnych odsłonach w kulturze popularnej w matriksie nie ma rikszy i t d . no w każdym razie mówimy tutaj o tym, skąd właściwie wiemy, że świat jest taki, jaki jest i skąd wiemy, że nie działa jakiś oszust jakiś ktoś, kto nam próbuje ten świat przedstawić zupełnie inaczej niż on faktycznie wygląda innymi słowy czy nas zmysły nie zwodzą i czy to co widzimy to jest rzeczywiście tak jak jest no właśnie i od razu odpowiem, że oni, że tego się nie da ni wykluczyć tak nie da się wykluczyć tego, że ktoś mataczył cały czas, chyba że założymy, że ten ktoś gra jednak wg ściśle określonych reguł, bo jeżeli dopuścimy wszechmocna

To tak jak w złej literaturze fantazjach może się tam wszystko wydarzyć coś się to po prostu robi totalnie nudna w ten właśnie właśnie jednak dobrze FOZZ to był jakiś ograniczenia no i teraz ta historia, którą opowiemy, którą być może pewnym już w zakresie tutaj przywoływali Schmale myślę, że ta perspektywa będzie cenna, którą przedstawimy ta historia zahacza o o parę fundamentalnych problemów 11 taki w jaki sposób jednak pytania to jest w jaki sposób zbadać czy ktoś nas nie oszukuje, ale pojazdu to szersze zagadnienie miasto już jest bardzo wydawał się ogólna mianowicie w jakim stopniu o to w jaki sposób im ciężko nad powinniśmy bać, bo nie mam takiej filozoficznych podsta w ale w jaki sposób to jakieś to jak postrzegam świat już, jakby filtruje nasz odpowiedzi i innymi słowy ja bym tak technicznym powiedział w jaki sposób po od tego zależą od tego jaki mamy model rzeczywistości jak zależy to i jak się później postrzegamy co nie mówimy, czyli jak bardzo ten model jest cel, ograniczając ich jak bardzo determinuje to co po co widzimy istotnie palca otworzymy jak i potem jak to jak to obserwacje interpretujemy czy to jest trochę ten znany w obszarze filozofii nauki jak sądzę bardziej aniżeli w obszarze nauki stosowanej problem sformułowany przez Thomasa Kuna takiego filozofa nauki bardzo ciekawego problemu paradygmatu w nauce to znaczy, że nie jakość poszerzana czy niewłaściwie redaguje trochę to po to, pewnie ten problem, który jak rozumiem jest głębszy, ale problem paradygmatu w nauce tak jak to ukłon przedstawia polega właśnie na tym, że mamy pełen zestaw kina wstępnych założeń i on w jakim sensie stanowi plan filtr, który Real, który działa na rzeczywistość, więc my siłą rzeczy przykra mamy trochę ten obraz świata, który mamy do tych do tego zestawu wstępnych założeń dokładnie i ich tak długo jak dbać o tak tak długo, jeżeli ktoś się posłom poruszać w ramach w ramach tego tego modelu tak tego paradygmatu to to niema my nie znaczy to z porządku znaczy, jeżeli się poruszać w i nie chce wychodzić poza kosiarzy poza tą teorią czy model toto to działa w Bobowej, jakby nie niech przekaże Bartłomiej David Kopacz oraz NFI EMF jest w BIP za bardzo no właśnie, ale w momencie, kiedy tak jak w nas tej naszej dzisiejszej historii niż próbował sformułować bardzo ogólne w tym prawdy naukowe empiryczną świecie no to my to zaczyna być problem w jakim stopniu ograniczać się to wie w jaki sposób postrzegam w ogóle jak to opisuje się my to się okazuje bycie kluczowej uważam, że to jest uświadomić sobie to bym to bardzo ciekawej właśnie wydają się to ma taki oddech filozoficzna absolutnie ta 1 osoba z takich zasadniczych pytań, jaki stomatologicznych oczywiście tak jak podzieliśmy no to jest, a kończy test nierozwiązywalny no gdzie gdzieś zawsze nas ogranicza jakiś zespół detektorów, czyli naszych zmysłów i jej nie da się pod pozorem torowe abstrahować no, niemniej można próbować w ramach tych ograniczeń stworzyć coś najbardziej możliwe ogólnego i tak wydają się, że ta historia dzisiejsza nasza o lokalnym realizmie, bo tak to się nazywa materacach i jest to pewnie 1 z bardziej ogólnych takich opowieści fizycy, a mówiłeś że, zanim jeszcze weszliśmy na antenę, że coś takiej eksploatacji krótkie historycznej tego tak zagadnienia dokonać w dobrze, że to jest za podium w nie dam się do ciekawej i to to zahacza o początki mechaniki kwantowej, a w szczególności wiąże się to z wątpliwościami, jakie zgłaszał do teorii kwantów Einstein roszczeniowi nie podobało się ta rola braci obserwatora, że to akt obserwacji jakoś determinuje własności układu i to zgłaszał te problemy z takim jak go, jakby nas, by dyskusję prowadził zborem zazwyczaj Tobor odpierał te skutecznie to zarzut, niemniej w roku 3005. wychodzi praca Einstein Podolski, rozdając nazwana z tą pracą często LPR i związane z tą tam jest paradoks tak przedstawiony rzekomy paradoks jej nazwa to paradoksalne PL możecie państwo na Wikipedii poczytać o tym, mięśnie będą tego rozwijał, niemniej tych już sam tytuł tej pracy pokazuje jasno sugestywna czy Einstein Podolski rozum zatytułował ją czy można uznać opis rzeczywistości fizycznej, jakiego dostarcza mechanika kwantowa czy można go uznać za kompletne tak jest to oczywiście go fatalnie przetłumaczono je Apostolska papież nie wszedł w Bonn jest taki bardziej kompaktowy, ale tak jest pytani są czy mechanika kwantowa dostarcza kompletnego opisu świata my, w czym jest problem, ale przede wszystkim oni formują czego by oczekiwali od toru fizyczne na czas oczekiwaliby oprócz wielu innych postulatów to oczekiwali była miła, że była miła udało się porozmawiać usiąść napić się na kanapce w chwale władcy PRL w oczekiwali od ich oczekiwania były te 2 ataki, którą dał swojemu po pierwsze, że to teoria będzie przewidywała, że układy fizyczna to odnieść, bo zaskoczenia mają określone własności, a po drugie, że własności ta są zdeterminowane przez to co się dzieje wokół ziemi, czyli innymi słowy mamo mogę zaburzyć swoje własności, jakbym teraz rzucił się z tymi słuchawkami apeluje w kierunku tego wiem, ale za to dłużej, bo ich w SO, ale to byłoby za dużo bym oczywiście ciebie jako układ, ale to byłoby to właśnie stosujący się ze współczesnym lokalne, czyli odrzucam to się dzieje w twoim otoczeniu nie jest także na Marsie teraz się usuwa tam kamyczek czy cokolwiek i ty nagle w nieskończenie szybko nie wiem popada w jakiś nostalgiczny nastrój to jak nieustannie stąd na stałe nostalgiczny państwom z tobą, bo akurat teraz trzeba wymyślić coś co właśnie potencjalnie mogłoby się zmienić czy to są te 2 wymagania 1 duża jest kompletny zbiór jakich parametrów opisujących układ świąt nie jest dany raz na zawsze, a po, a drugie, choć raz, że jest w każdej chwili określone, a drugi, że coś się zmienia to się zmienia na skutek tego co się dzieje w otoczeniu i to te 2 postulaty teraz mniej więcej to można powiedzieć to się składa w coś co nazywamy postulatami lokalnego realizm lokalnego, czyli że lokalna to wpły w jest lokalnie i realizm, czyli że coś istnieje no, tak więc sznura, że są realnie takiej filozofii używa się tego pojęcia no i teraz oni oczywiście ich celem było wbić szpilę w mechanikę kwantową i siły podzieliły przykład taki typowy, jaki przewiduje mechanika kwantowa, czyli 2 okazać bardzo często przywoływali się, więc krótko tylko wspomnę taki przykład, gdy masz 2 cząstki, która rozsuwa gros zsyła na bardzo daleko od siebie i one są w tym stanie tzw. splątane jest, czyli innymi słowy mówiąca, że czym innym słowy, jeżeli jednak 1 cząstka jest Biała to druga Zielona, a jeżeli to ta działa tam też Biała i to jakoś jest jakimś sensie współistnieje to, że to 2 stan to nie jest albo albo takie logiczne to nie są tematy wartko to w jakim sensie naraz istnieje i dopiero mechanika kwantowa przewiduje, że akt pomiaru np. na 1 zaś, że się jest Biała to druga aio jest to pomoc czy Zielona, jakbyśmy byli po obu stronach tego układu, w którym nie rozesłano na 2 strony nowe cząstki i jednocześnie ktoś spojrzał na każdą z nich to to by się zaktualizował co mówisz tak tak czy któraś z tych możliwości nie wiemy, która nie wiemy też losowe, ale ona innymi słowy ich własności zostałby określony dopiero w momencie pomiaru, czyli one są i takiej tak jest, zanim się no, więc pytanie co znaczy są właśnie plomba jest to fundamentalne pytanie o opis wnętrza jedyne co możemy powiedzieć bezpiecznie to, że opis jest taki, jakby takie były no bo właśnie to jest ten zarzut Einsteina Podolskiego rozdawano ten od ewidentnie coś w tym opisie jest nie tak i sugestia w tytule jest niekompletny opis i woli trwała debata Ferenca Liszta i Podolski, rodząc sugerowali, że taka była ich myśli z zdaje się, żeby żelem tak naprawdę mechanika kwantowa nie jest kompletna teorią, że tam pewnie gdzieś pod spodem jest niekompletny taka bardziej ogólna, która rozwiązuje te problemy i nie ma także akt pomiarów w 1 jako 1 w końcu wszechświata nieskończenie szybko determinuje własności, gdy chodzi oto pokrótce, że to nie jest także mamy właśnie do czynienia z takim zjawiskiem, na którego jakoś nie jesteśmy w stanie dobrze nie wiem opisać nazwać zrozumieć, ale nam tak to tak to po prostu wygląda tylko mamy do czynienia z czymś co wygląda jak wygląda, ponieważ jeszcze czegoś nie wiemy mamy niekompletne to obraz wyłania się dowiemy reszty to po obiekty kwantowe już nie będą się zachowywały taki sposób tak to jest jakiś tam wynik niekompletnego spojrzenia i Tambor jakoś ripostował była dyskusja ściągnęła bardziej czy mniej żywiołowa i miało aż 29 lat w roku sześćdziesiątym czwartym John dal słynny fizyk John bal publikuje pracę, która ma tytuł bardzo krótki na temat paradoksu Einsteina Podolskiego i rozedma jest to bardzo to są fajne te tytuły wieś to twarz takie w przeciwieństwie do różnych bardzo rozbuchanych niekiedy tytułów, które spotyka się w naukach humanistycznych tu jest rodzaj takiego właśnie doskonałego konkretu to jak pan to najbardziej konkretna wypowiedź naukowo to pan tam prace, która miała w tytule czy dane zjawisko można wytłumaczyć tym mitem Rosji i potem było napisane przypuszczalnie nie od AAA AAA to buczały abstrakt wysłałam abstrakt i potem następowało na pół strony doskonale, więc mała placówka i to, bo tam, gdzie robiłem staż podoktorski pyłów zawieszonych na na korytarzu jako przykład jak z PiS nerwowość i taki jak w swetrze jak w noc w roku sześćdziesiątym czwartym no bo to ta dyskusja to przepychanie się czy jest kompletna niekompletna na to co dobrze byłoby podać, jaki przepis co zmierzyć się jak przygotować układ, żeby no jakoś próbować zweryfikować tezy czy np. mogli postawić następująco ci hipoteza rzeczywiście pod mechanikę kwantową ukryta jest normalna teoria normalna czy taka, która przewiduje, że to 2 cząstki są jakimś konkretnym stanie, a to ktoś taki jest jakieś tona to jest właśnie nasi wynik naszych obligacji moi przełomowa praca Bella, która jest jak Białoruś ma ona ona jest taką czcionką rozległa, by jak Jagiełło tam WIOŚ skompensować test na 1 , 5 strony i Góra Góra, ale jest dużo zapewne za rok na pewno jest trochę wzorów, ale są prosta znaczy dla fizyka Prosny im każdy fizyk każdej specjalności stanie w 45 minut można mu to wyłożyć na tekście tym zajmuje na co dzień moich balet co robi on bierze u konkretny układ fizyczne 2 cząstek 2 elektronów w takim stanie właśnie jakimiś takim splątane mówimy i pokazuje co i w jaki sposób dokonać na tych książkach pomiarów zaraz powiem jak to się robi i potem coś mierzyć na 1 na drugiej te wyniki jakoś tam mówimy koreluje aż powtarza wiele razy, żeby zabrać statystyka i dostaje zbiór tam paru liczb i teraz jak te liczby dodasz odejmie się od siebie w odpowiedniej konfiguracji, jeżeli wynik jest większa od 2 to znaczy to jest niesamowite, że pod mechanikę kwantową nie może być żadnej takiej teorii niezwykła Siemion oddaje przepis weź 2 elektrony przygotuj tak bardzo egzotyczne ten stan tych w takich cząstek splątanych to jest trudna oczywiście przygotuj to następnie wykonaj na każdym z nich pomiary powtarzaj po parokrotnie w różnych tam ustawieniu aż te wyniki jakoś tam pozbierali koniec, jeżeli jest w każdym razie prosimy nie próbować tego w domu ten na przemian żartuję oczywiście prosimy próbować w najbardziej życzymy powodzenia itp co ja, dlaczego 30 tys większa od 2 no to dwójka to jest akurat konkretny własność Elektron i rektor mają pewną własność, którą nazywamy spinam co oznacza, że jak jak dokonać na elektronikę pomiaru odpowiedniego ton ci może od średniej wielkości fizyczne, bo ma odbyć na tronie mierzy ładunek to zawsze jest ustalony dla elektronu ujemny ładunek, ale na pewno własności w taką wewnętrzną, która po zmierzeniu jest 1 bądź - 1 jak mówią tak do tak, ale tutaj właśnie, bo mówić o tej, a o tej tezie czy w wyniku właściwie, że jak większa od 2 to znaczy, że nic nie ma podsta w ani konta aurą zmarł jakiś czas temu prezes Bogusław Wolniewicz postać barwna mówiący w ostatnich latach niestety rzeczy straszne, ale też nowo figura skomplikowana złożona niejednoznaczna wielowymiarowa w takich sytuacjach w sposób charakterystyczny mawiał były one skrót od 1 właśnie, skąd wiadomo, że jak się tutaj osiągnie taki wynik to znaczy, że dobrze nie ma tam nie ma co zrobić pod spodem i jak to zostało obliczone jak ta teza jest uzasadnione, więc konstrukcja balast następująco on mówi weź 2 układy, na których zmierzone wielkości fizyczne dają wynik + 1 bądź - 1 dobrze weźmy takie 2 układy w ogóle bez zakładania i bez jakiejkolwiek informacji czy to są kwotowo układ uczelnia czy naprzód to plus bądź - 1, żeby to bieda nawiązały tego co wcześniej mówiłem to + 1 mogłoby oznaczać Zielona Kulka, a - 1 Biała czy innymi słowy te wyniki mają być mają taką mieć bicz na inną strukturę tak albo siak jest tak ton oznaczało to przez + 1, jakie wszak to przez - 1 i teraz bardzo za Zaolzie założył jedyne co założył to, że te 2 układy mają taką cechę, że pomiar w każdym z nich daje plus bądź - 11 000 000 i teraz on z form wprowadził formalizm, który po po pozwolił mu za postulować nawiąże to teraz brzmi skomplikowanie zaraz to nam się wyklaruje, jakie w, jaki sposób wyniki pomiarów wykonanych na tych 2 pod układach w jaki sposób ona musiałoby się układać, jeżeli istniało, jeżeli miałoby spełniać ten układ postulaty lokalnego realizm, czyli o drobne ogólniejsze możliwe wymagania wprowadził wobec układów fizycznych jak żona muszą spełniać żeby, żeby te wyniki były kompatybilne spójne z lokalnym realizm, czując założył, że te wyniki w tych obu podłóg quada zależą tylko od lokalnych własności, a właśnie istniał wcześniej i to można zapisać matematycznie rów bardzo spójny sposób teraz sąd wykazał, że jeżeli weźmie 2 elektrony i odpowiednio to właśnie skoro Lubiąż to to wyniki pomiarów łamią te wykraczają ponad 100 a czego dopuszczała lokalny realizm czy on wykazał innymi słowy, że z 1 strony ogólne postulaty tego, czego wymagała Einstein Podolski i razem nakłada jakiś ograniczenia na matę siła tych korelacji zmian po co do faktu korelacji między tymi 2 układami to są ograniczenia, a z drugiej strony istnieje układ podał przykład który, łamiąc ograniczeń i podał odcięciem poda procedura powiedział 22 cząstki i wykonuje na nich pomiary, a najlepiej wykonać pomiary w taki sposób zupełnie losowy sposób co znaczy, żeby tak, żeby w 12 po układzie te to co mierzyć się w jaki sposób mierzy, bo zupełnie losowa tak, żeby wykluczyć jakąkolwiek komunikację, bo jeżeli, a priori to jest kluczowe do tego dąży, a priori, jeżeli istnieje taka możliwość, że te 2 pod układy i tutaj jest nasz ukryty ten potwór kosmicznych, które nas oszukuje passus Paged po Turcji potwór spaghetti, jeżeli istnieje taka możliwość, że to 2 pod układ w jakikolwiek sposób zostały przez potwora skomunikowane to one mogą nas oszukiwać czy nie jest obraz branży ja jestem zwolennikiem hipotezy potwora, który koreluje i w ogóle stoi za tym wszystkim co się dzieje czyli, żeby faktycznie było tak, że to na obu tych cząstka wykonujesz niezależnie pomiar one są rzeczywiście niezależna to musisz wykluczyć ponad wszelką możliwość to, że tu nastąpiła wie, że 1 cząstka zadzwoniła do drugiej i podział posuwali kręcą umów lewą stronę, więc się też ustaw w lewo i będziemy udawać, że łamiemy postulaty lokalnego, ale udaje nie udać jesteśmy tak skorelowane rzec, że bardziej się nie da no i w jaki sposób to zdrowie i sposób wykluczyć, że to cząstki ze sobą rozmawiają ja oczywiście mówiąc metaforycznie oczu oraz czy nie są w jaki sposób wykluczyć, że te 2 pod układ w jaki sposób się komunikują nas oszukują nas w jaki sposób no trzeba najlepiej ja tak rozjechać tak daleko, żeby odległość między nimi była tak duża, żeby ona nie zdążył wysłać do siebie żadnego sygnału da się z twierdzić na pewno, że jakaś odległość uniemożliwia tego rodzaju com PL i ty to jest sedno da się pod warunkiem, że przejmie też, że prawdziwa jest szczególna teoria względności, która mówi, że największą prędkością we wszechświecie jest prędkość światła czy, jeżeli przyjmie, że ograniczeniem na prędkość rozchodzenia się, że istnieje jakaś maksymalna prędkość to, jeżeli rozsądnie się tak daleko, że ona nie zdążą się skomunikować BOR są za daleko, a czy w i zrobić tam w każdej z nich wszystko tak szybko się one nie zdążyły, gdyby się dodzwonić do siebie po prostu no to wtedy w ramach tego obrazu rzeczywistości którego, który ma aż z innej teorii wykluczać możliwość komunikacji to jest w sposób genialny oczywiste jak się tego słucha i oczywiście nie prosto tak ten pomysł w ogóle, żeby coś takiego zrobić no ale genialnie w Rosji o tym, to wydaje się to Nowak no przecież to oczywisty sposób na to, żeby coś takiego spraw i dlatego można studentom drugiego roku o państwo możemy to jakoś w miarę opowiedzieć o słynnym druga roku można to przeliczyć tak mocny, bo część wyników z fizyki ważnych jest wysoce spis specjalistyczną, bo oto, a to jest aż tak prosta i gminy i czas tak piękna konstrukcja może ona jest tym sensie powszechną i jej, czyli innymi słowy innymi słowy naszym zadaniem jest stworzyć układ skorelowanych cząstek zaraz powiem jak to się robi rozesłać jak najdalej i teraz wykonywać jakiś zupełnie niezależne manipulacje na tych 2 Noto teraz pytanie co to znaczy przez to do zdań są sprawy, że to cząstka jest Elektron bądź Photon to nie ty wykonujesz te manipulacje, kręcąc tam łyżką tylko pewnie komputery jakoś elektroniką steruje aktora to robić zaawansowaną zapewne podczas pytań jest następująca czy można wykluczyć, że producent procesorów komputerowych, których używasz w tych 2 procesorach w tych 2 miejscach czy on przypadkiem nie oszukał cię nie wstawił 2 procesorów, które w Arktyce powiedział, że ty będziesz wykonasz kiedyś ten eksperyment i u ciebie oszukują, a to bardzo dobre rozumiesz czym innym są musisz teraz w sposób konsekwentny wykluczać kolejne możliwe oszustwa jak się domyślić nie nie ma granic nie ma granic w tym szaleństwie na czym można w to popadać od Infini to przypomniał mi się to w jaki sposób tylko się łączy z tym, o czym mówimy, ale kiedyś w teatrze powszechnym rozmawialiśmy o takiej hipotezie osobliwej, że żyjemy z w świecie symulacji komputerowej i ja cytowałem takiego szkockiego filozofa z Oksfordu znika, bo stroma, którzy zaczną specjalizuje w sztucznej inteligencji jest jego bardzo dobra książka Super inteligencja też po polsku wydana, który sformułował taki argument, który w jego przekonaniu o pokazuję przekonująco, że istnieje znacznie większe prawdopodobieństwo, że żyjemy w symulacji komputerowej i sami jesteśmy z symulacjami niż, że żyjemy w takim świecie w jakim żyjemy z grubsza pokrótce da argument polega na tym, że oba stromą i opowiada tam to jest taki Trela ma konstrukcję Trela ma tu są pewne czy takie tezy, która się przyjmuje albo odrzuca i to nie definiuje owo prawdopodobieństwo balet z grubsza chodzi o to, że dopowiada w momencie, kiedy założymy, że jakaś cywilizacja, która dochodzi do pewnego momentu rozwoju technologicznego zaawansowania technologicznego i zaczyna dysponować technicznymi możliwościami tworzenia takich symulacji rzeczywistości i tworzenia symulacji ludzi, którzy w 2 rzeczywistościach funkcjonują mają z świadomość samoświadomości tak dalej nie ma powodu, żeby założyć, że owa cywilizacja nie będzie zainteresowana, żeby takie symulacje tworzyć mur jest prawdopodobieństwo wysokiej, że będzie takie symulacje tworzyć właśnie przed wytworzyć sytuację swoich przodków miałem nogi jeśli takie pojawią się takie ataki takie możliwości nowo można też założyć takich po pierwsze, wiele może być taki cywilizację we wszechświecie, a po drugie, takich symulacji może być nieskończenie wiele to znaczy można tworzyć kolejnej kolejnej kolejne w Bain łatwo policzyć, że w takim razie prawdopodobieństwo, że w takim razie liczba wszechświat w symulowanych jest większa od tych wszechświatów nie symulowane w związku, z czym bardzo prawdopodobne, że już teraz żyjemy w takim 1 z wielu symulowanych wszechświatów i słyszałam niedawno taką rozmowa, której skądinąd gości ci mówiłem jakiś czas temu pomiędzy Samem Harrisem, a Maksem tak Markiem, który jest kosmologii z MAiC i bardzo ciekawym i tak ma właśnie omawiał ten argument, bo stroma bajkę, którego pewien wariant on w ogóle skądinąd jako siły patrzyłam na niego takim przychylnym okiem, ale powiedział coś takiego co co miało być jak formą też odparcia właśnie tego argumentu noże to w momencie, kiedy przyjmiemy to nowe założenia, bo stroma, czyli uznamy, że faktycznie żyjemy żyjemy w symulacji, że jest to bardziej prawdopodobne niż niezłożenie żyjemy w symulacji no to wówczas to samo dotyczy wszystkich tych kolejnych poziomów rzeczywistości to znaczy Maciek, kiedy myślimy o tej rzeczywistości, w której funkcjonują ludzie, którzy tworzą symulacje naszej rzeczywistości no na mocy tego samego argumentu oni również mogą do zamierzonego tak żyć w symulacji i co więcej te po poziomy się wtedy mnożą w nieskończoność to znaczy każda kolej na rzeczywistość, która ma być to, które nie jest symulacją może być dokładnie z tym samym prawdopodobieństwem symulacja agencja tworzy taki zaciąg do nieskończoności odsyłający to jest pada podobna struktura ta ma, więc właśnie, ale nie, więc widać tego nie da się wykluczyć, że ktoś nastał czas oszukuje czy musi w pewnym momencie politycy skądinąd w Toya net PL co więcej, że nie da się w maszynach a, a w w PLFA w oczy to musi w parlamencie jak by uciąć bierz to szaleństwo po n p . i to w tomie natchnęło, żeby przejść z tym do ciebie dzisiaj taka kwestia co to znaczy, że te w w tych 2 w tych 2 z krańca wszechświata czy tych 2 pod układach rzeczywiście wykon dobiera się to ustawienia ekspert pomiarów zupełnie niezależnie co to nowość to pojęcie to jak ktoś robi no to najlepiej mieć jakość losować liczby dnia komputer losuje liczbowej z tych, czyli zależą od tego jaka wyjdzie liczba to ty taki wykonać pomiar, ale nic n p . czy prąd płynący, bo to pewnie z tej samej elektrowni jest prąd, który zasila oba te komputera i w związku z tym na co daje życie o tym, pro procesora komputerowym, które losują te liczby to czy przypadkiem w tym prądzie nie ma ktoś złośliwie, że nie zakodowała informacji, że teraz będziesz wykonywał eksperymenty w szale się tego wykluczyć szaleńst w tak niewątpliwe szaleństw w związku z tym ludzie wpadli na następujący pomysł nie wykonujmy tych nie losem tych liczb losowych właśnie, na podstawie których będziemy wybierać pomiary nie są niemal z komputera tylko wnioskujemy jest z obserwacji gwiazd, a gwiazdy mówiąc potocznie mi kocioł taki losowy sposób w Ameryce bardziej precyzyjnie wysyłają w jakim sensie losowy światło klona tam sobie już druga traktuje obserwuj 2 skrajne krańce wszechświata 2 gwiazdy oddalona od siebie o miliardy lat i niech 1 laboratorium, gdzie jest 1 cząstka ustalają w ustawienia urządzeń pomiarowych na podstawie mit migotania 1 gwiazdy, a drugi na podstawie migotania drugiej gwiazdy no imasz Jaś wspaniała niezależne źródła takie zupełnie losowych zjawisk wszystko z porządku pod warunkiem, że te gwiazdy nie skomplikowało się kiedyś ze sobą właśnie, toteż nie może tego wykluczyć ludzie, którzy opublikowali prace, które się ukazała zaś bodajże tygodnia mów takim piśmie czasopiśmie Physical Review Letters piszą że, a priori nie możemy wykluczyć tego, że te gwiazdy nas oszukują i zaczynam się wydaje, że one losowo mi kocioł, lecz de facto ma ona wiele sił jakiś jakąś formę spisku tutaj jest wjazd na jakiś układ się stworzył między nimi i de facto to migotanie zniechęcała władzy to ona mnie tak jest i to migotanie i nie jest niezależna, a więc znowu, żeby nie popaść w szaleństwo musisz założyć przynajmniej tyle właśnie pismo do rzeczywistości załóżmy, że one do siebie zadzwoniły i się mówiła to pytanie ile lat wieszane są tak daleko ile lat pada żona, żebyś nas do siebie zadzwonić na to musiało wysłać jakiś impuls, a najszybciej impuls we wszechświecie idzie z prędkością światła tak tak, że my wierzymy, że jeżeli przyjmiemy ten model rzeczywistości no to oni wykazali naukowcy to gwiazdy mogły to prawda się skomunikować, ale to było rzędu 8 miliardów lat temu czyli, jeżeli one 8 miliardów lat temu umówiły się pewnie te gwiazdy, bo jeszcze nie było, ale nie wiem ten gaz retoryce rodzice umówiły się, że były co co do tego, że będziemy oszukiwać Tomasza Stawiszyńskiego wykonującego eksperyment badający nierówności Bella no to owszem, mogły tak zrobić, ale na mocy zawsze oto podejrzewała, że takie jakieś tutaj układy zostały zawarte w UE USA, ale Which Will rock, więc widzisz odzież w jaki sposób na nasz model świata ogród ogranicza naszą możliwość uniwersalnego wnioskowania to jest piękna historia uważa dlatego żona Anna w jaki sposób ona pokazuje, że w momencie, kiedy ty chcesz zadać bardzo ogólne pytanie dotyczące jakichś bardzo uniwersalny własności świata no to pokazuje jak bardzo musi być ostrożny jak bardzo musisz nieustannie kontrolować inne wieści 3, jakie są twoje założenia i czy ona przypadkiem nie za bardzo rzutują na to jak w jak wnioskuje się rzeczywiście to jest w w każdym razie na pewnym poziomie, ale chcesz powiedzieć jak rozumiem, a może nie, że to jest potrzebne też pewien akt psychologicznego zaufania powiedzmy to znaczy potem trzeba umieć się zatrzymać po prostu rano, bo tego rodzaju wątpliwości to jest oczywiście pewna w ogóle cecha sposobu w jaki myślimy czy naszego myślenia, że tego rodzaju wątpliwości czy tego rodzaju sceptycyzmem najrozmaitsze się mną można mnożyć właśnie w nieskończoność nigdy nie mamy stuprocentowego nie chcę stuprocentowej pewności to samo dotyczy bardzo wielu spra w łącznie z istnieniem świata np. zewnętrznego takie przekonanie, że n p . to co ja postrzegam nie jest iluzją, która tylko jest mi wyświetlana chociażby albo, że tak takie powiada, bo strony jesteśmy wszyscy tworami jakichś zaawansowanych technologicznie cywilizacji, które tylko symulują nasze istnienie, a my jesteśmy tak naprawdę hologram mami, a więc u boku jest dokładnie tak jak powiedziałeś, więc jedyne co można sensownie zrobić to rzeczywiście stanąć zaufać to znaczy powiedzieć załóżmy, że istnieje pewien zbiór praw i stwórzmy takie nad przyjmiemy tylko te prawa, które musimy przyjąć stwórzmy taki model świata, który będzie jak na możliwie ogólny i w ramach tego o tego uniwersum próbujemy konstruować ogólne wnioski oczywiście z pełną świadomością, że nigdy nie możemy wykluczyć jakiegoś kosmicznego oszustwa np. dopuszczano taką możliwość, że to cząstki włącza się rozjadą one często są na nas na dziesiątki kilometrów Soros rozsyłane te splątane cząstki na to, ponieważ ten eksperyment już wielokrotnie powtórzyć, żeby myśleć w taką statystykę stworzyć korelacje zbudować auto być może jest tak, że ta, która dolatuje już to gdzieś tam dopomoże jakoś informacja, żeby uprzedzić to kolejne, które przylatują, że będą uwijać, żeby ona ma toczyły czy widzi takiej zgody no to brzmiało szaleństwo, ale do tego nie brzmi to do tego teoria spiskowa taka wieś to prawda zaawansowana no to jest kara za za ogólny nasz i uważam, że to jest mój piętnastoletni historia to na wyrost takiego eleganckiego sceptycyzm, że tak można powiedzieć w takiej wiosny gmin lub umysłowej wstrzemięźliwość dała bo, bo dostajesz w wyniku całej tej procedury dostajesz liczba tak liczba jeżeli, by tam mówiono o tej dwójce wychodzić załóżmy Edward Krupka 01, czyli i to pytanie czy to jest czy, jeżeli dopuści się różnego rodzaju oszustwa to czy te oszustwa przypadkiem nie mogły się przeciągnąć oto 1 w no tak, bo to jest przecież taki no no można będzie, więc można powiedzieć, że na granicy tylko pytanie, jakiej skali tak, bo też prawo do 2, bo to 01 doszczętnie mówi, bo nie wiadomo właśnie jak bardzo wpływają to oszustwa, ale także to obecna tt to nierówność Bellator czy mówimy czy to, że te korelacje to są badane od od kilkudziesięciu lat, a dopiero teraz wydaje się, że ponad wszelką wątpliwość w ramach tak ojej w jaki sposób postrzegają się świat udało nam się wykluczyć wpły w oszustów pod warunkiem właśnie, że dopuszczamy, że oszuści grają wg tych samych reguł co ma czy po kilkudziesięciu latach już badania tych tych 2 pod układ z zawsze ten sam schemat, że tworzy szparę cząstek w jakimś takim procesie, który ma one się korelują ten proces skończy się bardzo przypomina wystrzał z karabinu, że jej strzelić z karabinu i to ty to wie, że nie tylko kula leci do przodu, ale też o in karabin i warzy w do tyłu to się do oczu nosa tak, bo tam jedno meczu drugie jedno, choć drogie z drugiej, żeby było zachowany Band no i teraz w pewnym sensie w ramach tego wystrzał powstaje w tym skorelowany układ tak no bo w odczuciu jest korelacja, że kula leci w lewo karabiny odskakuje w prawo i IT to proces, kiedy tworzy się to skorelowane Paryż między taki sam się świeci światłem na taki malutki kryształ lig i tam powstają, gdy ten okres Stali pochłania światło i wypluwa z powrotem takie właśnie skorelowane PAP pary światła cząstek światła fotonów taki sposób, że właśnie one się tak odrzucają nawzajem w i test ten proces, który się nazwa parametryczne podziałem czystości jest powszechnie używane, ale od tego momentu od stworzenia cóż bardzo wyszukaną tą techniką od stworzenia takiej skorelowany pary do wnioskowania na tak ogólnym poziomie jest długa droga jest długa droga, mimo że schemat, który ci przedstawiłem podział, że brzmi bajecznie prosta tak, ale to jest to jest koszt za koszty ogólności rozumiem, że idąc trochę za tą logiką, którą tutaj przedstawiła się, a za razem idąc też trochę za tymi regułami psychologicznymi swoistymi bezpiecznikami przed popadnięciem w szaleństwo efekt czy końcowa konkluzja naszej rozmowy jest taka, że raczej kosmiczne oszust nie istnieje nie oszukuje, a z no, jeżeli zakładamy, że jeżeli gra wg reguł zadanych przez prawa fizyki tak gorzelnia no to to nic nie zakładamy, bo jeśli jest, że ktoś nie gra w żadnych reguł tak jak powiedziałeś co się robi nudna wchłonąć część bez wątpienia konkluzja jest taka, że w ramach tego obrazu świata, jaki mamy możemy stwierdzić ponad wszelką wątpliwość, że postulaty lokalnego realizmu czy to, czego byśmy naprawdę oczekiwali od świata są niezgodne z mechaniką kwantową mechanika kwantowa łamie to postulaty i to jest 1 on z jej jedno z jej dziwact w w i nie da się na razie tego ożenić, ale wydaje się, że w ogóle nie da ci na tym poziomie w ogóle na oddanie na 3 ten dowód jest tak ogólny poziom, mówi że mechanika kwantowa nie może wywodzić się z żadnej takiej takiej przyzwoitej kulturalnej Torunia i to no to jest jedno z tych list tych dziwnych aspektów mechaniki kwantowej nierozwiązanych wydaje się moim zdaniem nasz mózg nie jest nie, bo wyewoluował do tego żeby, żeby to pojąć chcę się sprowadzić do jakiś pierwotny pamięć i czym też jest tak no bo mocną tezę raz postawiła, że właściwie to jest z gruntu niemożliwe tak, że to jest pewna własność tego układu, którego używamy w ogóle do orientowania się w rzeczywistości innym bierzcie nie mam to taka moja intuicja rzadko mają oczywiście na ewoluował szliśmy w skali takiej właśnie metrów kilometrów i te zjawiska w tych skałach Mann nie obserwuje się losem tych zjawisk w związku z tym może w ogóle jesteśmy na to nie gotowi i tym bardziej jest wspaniałe, że odkryliśmy mimo to uważam to bardzo dziękuję nie mogę go jakoś pokrzywione wyszedł z tej rozmowy dr hab. Jan Chwedeńczuk Instytut fizyki teoretycznej Uniwersytet warszawski już możemy teraz odpowiedzialnie powiedzieć, że naprawdę Jan Chwedeńczuk nie jakiś Gnojek w ramach obiekt, który podszywa się podjadać słodyczy w ramach tego modelu świata, jaki mamy to tak dobrze to niniejszym tak mówimy właśnie państwu też dziękujemy na jej dobranoc oczywiście dobrej nocy Mateusz Luft obiekt nie, ponieważ nie obiekt, który udawał Mateusza lusterko z całą pewnością Mateusz Luft ten program przygotował i wydawał się nazwa Tomasz Stawiszyński do usłyszenia i dobrej nocy życia po
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!