REKLAMA

Grabarki i redaktorki. Żeńskie końcówki w międzywojniu nikogo nie dziwiły

Światopodgląd
Data emisji:
2018-09-20 15:40
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
12:54 min.
Udostępnij:

Agnieszka Lichnerowicz rozmawia z dr Agnieszką Małochą-Krupą i dr Martą Śleziak z Instytutu filologii polskiej na Uniwersytecie Wrocławskim o tym, jak poprawnie używa się feminatywów, czyli nazw żeńskich. Rozwiń »
Przed laty tych żeńskich końcówek było o wiele więcej niż teraz. W XIX wieku mówiło się na przykład "redaktorka naczelna", przed wojną mówiło się np. "inteligentka. Negatywną rolę odegrał tu PRL, bo nazwy żeńskie tam były już kojarzone raczej z pracami siłowymi, np. traktorzystki, górniczki. W tamtym okresie na siłę tworzono nazwy żeńskie, żeby skłaniać kobiety do wykonywania określonych zawodów. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Agnieszka Lichnerowicz, z wielką przyjemnością przedstawiam państwu kolejnych gości, gościnnie, kolejnych gości, kolejne gościnie: dr Agnieszka Małocha-Krupa z Instytutu filologii polskiej na Uniwersytecie Wrocławskim, dzień dobry i dr Marta Śleziak, również z Instytutu filologii polskiej tutaj na Uniwersytecie Wrocławskim. Dobrze, no właśnie panie napisały coś wspaniałego, przygotowały słownik nazw żeńskich w polszczyźnie. Rozwiń »
Rozumiem, że oprócz tego, że wraz z EPO opowiadamy o różnych w słowach Anny i ich żeńskich w wersjach w języku polskim to może od razu byłem po wyjaśnimy co to jest Halina Matys Femina piw albo Femina diwą tak było w żargonie naukowym Grzegorza KUL połowa Krupa tak, by szorstka aktorka może być doktorka może być niektórzy piszą do mnie maila studenci i winie bądź studenckich dr pełna dowolność w swoim systemie z Kają oferuje, gdybyśmy byli teraz na wykładzie takim Uniwersyteckim akademickim powiedział byśmy pewnie, że sami na tym wątku, bo to jest nazwa specjalistyczna pochodzenia łacińskiego to taka nazwa, która została stworzona na gruncie języka polskiego systemu języka polskiego jest nazwą kobiety albo zawodu albo tytułu naukowego wspomniana doktorka albo pewnego statusu prestiżu rozmaitych funkcji wykonywanych przez kobiety tych ról społecznych, które są narzucane kobietom często to jest też żartobliwe mamy wiele w słowniku takich haseł jak urwiska ubierze ca u Piotrka krótko Wicka i lampka i daleko, więc chętnych chętni jesteśmy patrzymy w Polsce spór myślę, że w bardzo ciekawi też Obłuże mówiąc w rzeczywistości w szerszej niż tylko data związana z językiem, którego używamy właśnie o te końcówki niektórzy się trochę naśmiewają z tych minister niektórzy się oburzają na nawet socjolożki czy politolożka, bo im brzydko brzmią w ich dużo o obrażanie się na dyrektorki body zachowują znaczenie tego słowa, ale wielu w każdym razie jest przekonanych, że to jest element kampanii feministek, które nie, stosując jakąś inżynierię społeczną chcą, aby polskie społeczeństwo zmieniać tymczasem, mimo że z państwa ani śledztwa badania w wynika, że w zasadzie to powinniśmy powiedzieć, że dziś jesteśmy pod tym względem mniej no mamy regres to znaczy, że tych Femina aktywów było złożone w żeńskich nazw żeńskich w dziewiętnastym wieku czy nawet w MDM przed drugą wojną światową znacznie więcej niż teraz, czyja to dobrze rozumiem, że przesadzam oczywiście, że tak w dziewiętnastowiecznym sterze w stopce redakcyjnej widniało redaktorka naczelna pani redaktor naczelna GL mocno feministki w ciasnocie emancypantki rekomendują winne ferm w rzeczywistości powojennej też mówiono Intelligent co jeszcze czasem wspominam w latach 4645 i nikt się na to nie zżymał wydaje mi się, że merem dużą rolę odegrał negatywną to PRL, ponieważ po tym czasie nazwy żeńskie były kojarzone już wszystkimi zawodami siłowymi chle w mistrzyni n p . Zbroja Arka energii, które na siłę implementowano kobietom, aby je wykonywały te zawodniczki górniczy traktorzysta z wielkim czytamy teksty np. przyjaciółki czy trybuny ludu te właśnie z okresu socrealizmu jeszcze nieco później dalej te właśnie Martę specjalistą od tego okresu historycznego to mamy bardzo wiele naz w, które pokazują, że rzeczywiście w tamtym okresie na siłę tworzono nazwy żeńskie o to, żeby kobiety zachęcić do wykonywania rozmaitych zawodów i to wywoływało opór społeczny razem z oporem politycznym rozluźnienie w osiemdziesiątym dziewiątym roku następuje taki odwrót od tych nazw właśnie, dlatego że może przybyć może on się w ten sposób kojarzą i kobiety chciały być finansowane no tak jak mężczyźni, czyli chciały być dyrektorami menedżerami politykami minęło na tylną na tyle dużo dużo czasu, że wydaje mi się, że gminom tost to jest postrzegana negatywnie z tego powodu, że czują się kobiety po prostu gorzej kiedy, kiedy mówi się do nich pani profesorka np. czy po prostu profesor mówiło się już pani prof. Koch mówiło się tak to właśnie wspomniany dziewiętnastowieczny teksty w tym przede wszystkim żeśmy poszukiwały z doświadczeń naz w żeńskich tekstach emancypacyjne, ale nie, dlatego że w innych tekstach te nazwy nie hulał powiem potocznie tylko, dlatego że w tekstach emancypacyjne o kobietach więcej pisano pokazywano, że mogą być już dr Kamil profesor kami nawet mamy przykłady zaświadczeń dziewiętnastowiecznych takich dziś mocno dyskusyjnych formy weterynarz Arka architektka czy to co dziś jest przedmiotem do najszybszych debat sporów i stolik owych i naukowych i akademickich i medialnych zwalisty to wszystko kiedyś polszczyźnie prawie wszystko było, więc prestiż to jest ta 1 kwestia druga to jest tańszy to, że po prostu żeńskie nazwy są kojarzone z nazwami pospolitymi takim jak pilotka to jest mój ulubiony dyskusja o czas wolny czas ujął to co pilot stworzył przecież wiemy co was pilot kanon polscy to czapka no listonoszka jego torba no właśnie le Villa Torres pilot, którym zmieniamy kanał w telewizji, ale drugi pilot, który latał samolotem apotem ewentualnie był ten pilot do sterowania telewizorem, a milonga słyszymy grubo czapką, a potem stała się kobietą, ale też pierwszy ten pierwszy trop Majki podają osoby, które chcą utworzyć dominanty WUM w ten wulkan, który się skończył mu wzeszły weekend mieliśmy ogromne wydarzenie park wiedzy i na nim była nasza mobilna poradnia językowa i 1 z zadań do wykonania, ale też przy pomocy oczywiście naszego słownika było utworzenie naz w żeńskich i pojawiła się inna zła żeńska od słowa leśniczy oczywiście wszyscy jako pierwsza podawali Leśniczówka MFW dopiero wtedy, kiedy otworzyli nasz słownik okazywało się, że jest funkcjonuje coś takiego leśniczy na i toteż były zaskakujące i muszę powiedzieć, że to ćwiczenia polegające na utworzeniu na swych żeńskich było 1 z najbardziej popularnych i budzących też dyskusje o Grzegorz to ten wymiar społeczny oczywiście też z sobą z językiem jak rozumiem rozumiem, że mamy mechanizmów językowych, ale mechanizm przepraszam jest o tyle ciekawy to pokazują nasze właśnie badania tekstów dawnych, że te nazwy bardzo często tak było, że te nazwy, które dziś są wieloznaczne np. kawiarenka czy wspomniana pilotka bokserka listonoszka jak wrzucimy do Google i to nam pokażą się zazwyczaj obrazki czegoś co jest nie żywotne, czyli nie kobieta na jakich urządzeń maszyn tak kiedyś, czyli to oczywiście n p . nazwa Grabarka funkcjonowały w odniesieniu do kobiet i Grabarka to była żona grabarza albo ta, która samodzielnie wykonuje ten zawód tak samo murarka mu dopiero z czasem i to okres szczególnie po drugiej wojnie światowej nazwę nabrały tych znaczeń i do zaznaczenia w tournée, których my, kto nam się dzisiaj wyświetlają tylko te pierwsze kłopoty podstawowe, a chciałby pan zapytać ja przyznam, że inne mogły pracujący w radiu też, spotykając mnie kobiety, które z nich, które chcą być politologa mienie, które chcą być politolożka mi uznaje, że to jest taki moment też używanie języka społecznym, że jak każdy trochę używa jak chce, ale to jest oczywiście gremium postawa na kogoś, kto się nie specjalizuje nie jest językoznawcze nią jumbo są, więc jako znawczyni zapytać czy politologa z zajęć politolożka czy socjolog socjolożka już nie będę szła do dramaturga dramaturga ski bardzo lubię słowo wizja wybieram zawsze złoty środek, czyli w pierwszym kontakcie mówi zawsze pani politolog czy też pani arch. Adam mróz my też poprawne są w obie formy i ich z domu, bo jest on wszystkie poprawne z chorą jak najbardziej poprawne to jest kwestia tylko społecznego przyzwyczajenia się do tych form z Suchania pełni żądzy słuchania tak duża architektka brzmi nie wypowiada, ale nie jest nie wypowiadana wydaje mi się mało prawdziwe, ponieważ przy dobrym rozgrzany aparatu mowy naprawdę można to wmówić bezbłędnie, więc tkwi na tym polega ten problem z nazwami żeńskim, że z punktu widzenia systemu języka polskiego one wszystkie mają prawie wszystkie poprawną budowę, czyli patrząc tak wąsko systemowo językoznawca czy językoznawczyni mówi tak one są poprawne, ale zwyczaj społeczny z różnych powodów czy właśnie tej jednoznaczności czy nim pseudo też moim zdaniem problemu z ich wymową albo już dość często, jakby Castro metalizowane ten argument, bo tak naprawdę żyjące z głębszego architektka też, bo w dziewiętnastym wieku mamy doświadczenia z tekstów Panfil w roku 1800 dziewięćdziesiątego któregoś słownik naz w żeńskich Opolszczyznę z ma w tej chwili ile 600 zapisałam sobie i ponad 2000 chasydów marżę 2103 Hans aniżeli tylko, słysząc drony, czyli tak szykujemy drugi Nova jury złożone pomnożony pomnożony też o hasła na 2 najnowsze i nagietek utwory znane i historycznie pogłębiamy ich oczekiwania w bardzo się przyznam, że kto zdaje się z waszego znika w ciemno skakali KO wal DEK wóz zważono cię to słowo jest aktywną kosztowych wreszcie wymyślili myśmy nie wymyśliły żadnego słowa to słownik na wskroś naukowym nie ma tu ani tego przykładu słowa, które byłoby jedynie zasłyszane albo przez nas wymyślone nie każde słowo jest poświadczony cytatem, czyli w włączyły się do słownika tylko takie słowa, które gdzieś ktoś zapisał w tym dziewiętnastym wieku czy w pierwszej połowie dwudziestego luzem i mocy ustawy toczy się spór o wybrały jeszcze oczywiście, że to sporo się zawsze toczyły WD ni więcej od momentu, kiedy kobiety dostały prawa wyborcze w Chinach poczuły, że mogą to samo co mężczyźni, a minister czy minister KE cisza punktu widzenia systemu minister Ka jest polecana jako lepsza i nie jest u nas panowanie to nazwa wymyślona ostatnio w związku z ideami feministyczne mi tylko jest to słowo stary kiedyś minister Kato była doradczyni królowej inni nie dyskutował brzmi bardzo możliwie jak tylko jeszcze wytłumaczyć, że to nie jest projekt feministyczny tylko na chłodno czy szef nie musi to być sprzeczne, ale chodzimy też to nie jest projekt ideologiczny wyłącznie tylko nauką walenie z ideologiczną, gdyż rzadko udzielam wywiadów znaczy on bardzo dużych spółek bardzo duży szum medialny Wołosz wtedy, kiedy ceny słownik miał ujrzeć światło dzienne wydajna Jerzy Budnik go przecież jeszcze wtedy nie widziałem nękał go, więc samo hasło nazwy żeńskie Femina wzywa to było coś co budziło ostry ostry spór i inne ostre emocje to było także słownik jeszcze nie wyszedł od wydawcy myśmy go nie widziało nie miały w rękach działaczy tylko okładka i osobno zawartość w, a już rozmaite rozgłośni radiowej tyle dzwoniły i telewizyjne i prosiły o wywiad wydawnictwo zamieściło profil książki jak będzie wyglądać strona tytułowa wrzuciła na stronę swoją wydawniczą i w tym momencie ukazały się w mediach już wywiady z rzekomymi autorkami słownika nie są zgrani byłyśmy my nam powiedziano, że kogoś podstawią niszczymy nie ja mam nadzieję, że panie jeszcze zgody na rozmowę moją propozycję dla słuchaczy proszę pisać na adres światopogląd małpa to krótka FM podrzucać słowa, które rozdrażniony właśnie testami na tych albo tektury wam się bardzo podobają te, których budzą wasze wątpliwości, ale mamy dziś panie zgodzą się jeszcze z nami tutaj porozmawiać do tych słów odnieść dr Agnieszka Małocha Krupa i dr Marta Szlęzak dr kii w tle autorki współautorki, bo autor jest więcej słownika nazwę Fed Patrycja Krysiak rzeźbili polszczyzny Nadarzyna koło zamku Józka i straszliwie urodziła w zeszłym tygodniu do gratulacji Instytut filologii polskiej na Uniwersytecie wrocławskim wiemy bardzo dziękujemy
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA