REKLAMA

Jak głosować, by głos był ważny? Jakie dokumenty zabrać na wybory? Jak głosować poza miejscem zameldowania? Jak stawiać X?

Data emisji:
2018-09-25 12:00
Audycja:
Audycja internetowa tokfm.pl
Prowadzący:
Czas trwania:
23:58 min.
Udostępnij:

Na najważniejsze pytania dotyczące głosowania w wyborach samorządowych 2018 odpowiedział Krzysztof Lorentz, dyrektor zespołu kontroli finansowania partii politycznych kampanii wyborczych w krajowym biurze wyborczym.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Dzień dobry państwa i moim gościem jest się Krzysztof Lorentz, dyrektor zespołu kontroli finansowania partii politycznych kampanii wyborczych w krajowym biurze wyborczym, dzień dobry panie dyrektorze, dzień dobry. 21 października odbędzie się pierwsza tura wyborów samorządowych i stąd od razu moje pytanie, czy każdy Polak albo każda osoba mieszkająca na terytorium Polski może w tych wyborach wziąć udział? Rozwiń »
Muszą to być osoby, które mają prawo wyborcze, a więc osoby, które ukończyły 18 lat i nie utraciły praw wyborczych, zgodnie z przepisami konstytucji i kodeksu wyborczego, muszą to być oczywiście osoby, które mieszkają na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego. To są wybory lokalne i głosujemy w nich tylko w tym miejscu, w którym stale mieszkamy

Co w takim razie ma zrobić Polonii albo Polacy, którzy w czasie wyborów będą przebywali za granicą czy oni mają jakikolwiek by mają jakąkolwiek możliwość oddania głosu

W tych wyborach jako w wyborach lokalnych nie prowadzi się głosowania za granicą i również nie prowadzi się głosowania poza miejscem zamieszkania danej osoby, więc jest tu inaczej niż w przypadku wyborów parlamentarnych czy prezydenckich, gdzie można głosować za granicą i można również na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania głosować daleko od własnego miejsca zamieszkania natomiast w tych wyborach w wyborach lokalnych można głosować wyłącznie tam, gdzie stale się mieszka, więc na terytorium Polski

Ale nietrudno wyobrazić sobie sytuację, że ktoś, kto na stałe jest zameldowany n p . w Szczecinie, a od kilku lat mieszka w Warszawie będzie chciał tutaj oddać swój głos czy ma taką możliwość

Ze względu na to, że w tym właśnie wybieramy władze samorządowe władze lokalne to głosujemy w miejscu faktycznego stałego zamieszkania zasadniczo powinno się ono pokrywać z miejscem zameldowania na pobyt stały, ale wiem, że nie zawsze tak jest nie zawsze tak jest i jeżeli jesteśmy zameldowani na pobyt stały w miejscu, w którym faktycznie stale mieszkamy to tam będziemy mogli głosować, bo tam jesteśmy ujęci w stałym rejestrze wyborców, jeżeli faktycznie mieszkamy stale, gdzie indziej niż jesteśmy zameldowani na pobyt stały to możemy zostać wpisani do stałego rejestru wyborców w miejscu faktycznego stałego zamieszkania, ale wymaga to od wyborcy tej inicjatywy to on musi pójść do urzędu gminy właściwego i złożyć wniosek o wpisanie do stałego rejestru wyborców w miejscu innym niż miejsce stałego zameldowania, a musi w jakikolwiek sposób udowodnić się urzędowi gminy, że rzeczywiście w tym miejscu zamieszkuję w tak temu mogą służyć dokumenty potwierdzające, że interesy tej osoby życiowe ekonomiczne skupiły się w tym miejscu właśnie, gdzie zamieszkuje stale tę mogą służyć dokumenty potwierdzające, że wynajmuje długoterminowo mieszkanie w tym miejscu to znaczy długoterminowo w tym przypadku no nie ma od tej precyzyjnych kryteriów kodeks wyborczy nie ma żadnej cezury czasowej jeśli chodzi o konieczności dłuższego pobytu w danym miejscu nie, ale ten pobyt musi mieć charakter trwały i musi wiązać z zamiarem stałego przebywania w tym miejscu to wynika z przepisów kodeksu cywilnego, który tak definiuje miejsce stałego zamieszkania w jaki sposób jest to weryfikowane czy ktoś to w ogóle weryfikuje organ gminy też, który przyjmuje takie zawiadomienie ma obowiązek weryfikacji to nie trwa długo, ale też trzeba to wziąć pod uwagę, że taka weryfikacja jest prowadzona, więc nie należy z tym wnioskiem czekać do ostatnich dni przed wyborami może to załatwić już teraz, ponieważ kodeks wyborczy zobowiązuje wójta burmistrza czy prezydenta miasta do sprawdzenia czy dana osoba spełnia warunki do tego, żeby być wpisaną do stałego rejestru wyborców to sprawdzenie to jest tylko weryfikacja dokumentów, czyli np. umowy najmu albo opłat za prąd uiszczanych w danym miejscu czy może też o wyborca spotkać się sytuacja, w którym po, której policja sprawdzi czy rzeczywiście poddanym adresem zamieszkuje kodeks wyborczy nie określają precyzyjnie środków, które ma zastosować wójt burmistrz prezydent miasta może to być również wizytę np. urzędnika z urzędu gminy w miejscu, które wyborca wskazuje jako miejsce swojego stałego zamieszkania wyobraźmy sobie sytuację, że rzeczywiście mam meldunek z innym miejscu niż Warszawa, ale chce zagłosować tutaj w Warszawie i tutaj chce wybrać prezydenta miasta czy w takim razie poza tymi dokumentami, które muszą dostarczyć do urzędu gminy spotykają mnie jakiekolwiek inne konsekwencje związane z tym, że na stałe dopisuje się do rejestru wyborców dopisanie do stałego rejestru wyborców po prostu przynosi miejsce, w którym wyborca stale będzie głosował trzeba pamiętać o tym, że to jest stały rejestr wyborców w związku z tym to będzie wiązało się również zmianą miejsca są udziału w wyborach wpisania do spisu wyborców we wszystkich innych wyborach nie tylko w najbliższych wyborach samorządowych czy ewentualnie jeśli po wyborach samorządowych okaże się, że kolejny raz muszę zmienić miejsce zamieszkania to mogę jeszcze raz dokonać zmiany w takim w stałym rejestrze wyborców tak oczywiście w stan nie ma żadnego limitu dopisywania się do wciągu roku n p . nie w stałym rejestrze wyborców trzeba być po prostu ujętym tam, gdzie się faktycznie stale mieszka oczywiście może się zdarzyć, że ktoś zmienia miejsce stałego zamieszkania i wtedy również albo na podstawie meldunku z na pobyt stały albo na podstawie takiego wniosku składanego w urzędzie gminy zostanie ujęty w rejestrze wyborców w nowym miejscu to już na koniec do kiedy upływa ten termin dla osób, które chciałyby zagłosować innym miejscu niż są zameldowane terminów w kodeksie wyborczym nie ma, dlatego że mówimy o zmianie stałego miejsca głosowania o wpisie do stałego rejestru wyborców ze względu NATO, że postępowanie w tej sprawie może trwać kilka dni no i powinniśmy się też przygotować na taką możliwość, że wniosek nie zostanie uwzględniony wtedy chcielibyśmy zachować jeszcze możliwość zaskarżenia decyzji o odmowie wpisania do stałego rejestru wyborców do sądu, bo jest taka możliwość, więc bezpiecznie będzie zrobić to zły powiedzmy mniej więcej dwutygodniowym wyprzedzeniem najlepiej już teraz zacząć najlepiej już teraz, bo przecież to jest właśnie wpis do stałego rejestru wyborców, a więc rzecz, która nie jest związana z tymi wyborami, a został wycięty z cudzoziemcami czy oni także mają prawo głosować w tych wyborach samorządowych obywatele Unii Europejskiej niebędący obywatelami polskimi stale zamieszkujący w Polsce na zasadach określonych w kodeksie wyborczym mogą również zostać wpisani do stałego rejestru wyborców i na tej podstawie w wyborach samorządowych, a także w wyborach do parlamentu Europejskiego mogą brać udział, a co z wyborcami, którzy nie pochodzą z Unii Europejskiej takie osoby w Polsce nie mają praw wyborczych jesteśmy i gdzie zarejestrowaliśmy się do pisaliśmy się do spisu wyborców mamy pewność, że możemy wziąć udział nie bez październikowym listopadowym głosowaniu wchodzimy do lokalu wyborczego i tam komisja wyborcza składająca się z kilku osób przekaże nam karty co musimy mieć przy sobie, żeby w ogóle kartę otrzymać i ile tych kart dostaniemy trzeba mieć oczywiście dowód tożsamości najlepiej jeśli jest to dowód osobisty ważny dowód osobisty trzeba o tym, pamiętać może to być również paszport z wylegitymowali się innymi dokumentami może być problem, bo komisja może mieć trudności z ustaleniem tożsamości wyborcy to właściwie jedyna rzecz poza okularami, które powinniśmy mieć ze sobą otrzymamy w większości przypadków otrzymamy 4 karty do głosowania karty w wyborach do rady gminy do rady powiatu do sejmiku województwa i karta w wyborach wójta burmistrza czy prezydenta miasta nieco inaczej będzie w miastach na prawach powiatu, bo tam nie wybiera się rady powiatu, a więc tych kart będzie 1 mniej, a jeszcze inaczej będzie w Warszawie, ponieważ tu z kolei wprawdzie nie wybieramy rady powiatu, ale wybieramy jednocześnie rad dzielnic, więc mieszkańcy Warszawy otrzymają 4 kart, czyli maksymalnie w tych wyborach otrzymamy 4 karty one będą się różniły między sobą formatem kolorem czymkolwiek będą się różniły i prawdopodobnie formatem ze względu NATO, że w każdych wyborach zostanie zarejestrowana inna liczba list inna liczba kandydatów także formatu od tego zależy będą się różniły się też elementami kolorystycznymi, bo niecała karta będzie kolorowo, ale pod tekstem będzie takie tło kolorowe inne dla każdego rodzaju karty i będą się różniły także oznaczeniami niż w myśl już części karty będą perforowane otwory, które służą osobom niewidzącym niedowidzącym do identyfikacji tej karty i tu ułatwienia użycia brajlowskich nakładki na kartę do głosowania większość kart będzie miała formę 1 arkusza, na którym jednostronnie zostaną wydrukowane wszystkie listy kandydatów albo nazwiska kandydatów tam, gdzie w dużym okręgu wyborczym zarejestrowano, by bardzo dużo list z wieloma kandydatami może być również konieczne sporządzenie karty w formie broszury wtedy w taka broszura będzie się zaczynało od strony tytułowej potem strony, na której jest spis treści i dopiero od następnych kartek będą listy kandydatów niezależnie od tego w jaki Ford nie dostaniemy kartę wyborczą co zrobić, żeby głos, który na niej oddamy był ważny mówi się dużo o zmianach w przepisach dotyczących sposobu głosowania, ale powiedzmy sobie Jasną właściwie w sposobie głosowania nie nastąpiły żadne istotne zmiany kodeks wyborczy nadal, mówi że stawiamy znak x w kratce obok nazwiska tego kandydata, na którego oddajemy głos tylko 1 kandydat na 1 karcie wyborczej tak jest nawet wtedy, kiedy jest to broszura to w całej był już, że 1 znak x, bo to broszura jest kartą do głosowania oczywiście znaczenie tego znaku x jest różne w zależności od tego czy mamy do czynienia z wyborami większościowymi przy proporcjonalnym ich wybory większościowe to przede wszystkim oczywiście wybory wójtów burmistrzów i prezydentów miast tom przez postawienie znaku x przy nazwisku 1 z kandydatów dokonujemy wyboru właśnie tego kandydata najprościej to zobrazować przy wyborach prezydenckich w większych miastach tam na kilku kandy na kilku kandydatów oddajemy tylko 1 głos i ten 1 głos jest wtedy ważne jasne podobna sytuacja jest w gminach do 20  000 mieszkańców, gdzie wybory odbywają się do rady gminy w okręgach jednomandatowych i są to również wybory większościowe wyborca w wyborach do rady gminy otrzymały karty, na której będzie również lista kandydatów zgłoszonych w tym okręgu i wybiera 1 z tych kandydatów, stawiając znak x w kratce obok jego nazwiska nieco inaczej wygląda to w przypadku wyborów proporcjonalnych, czyli w większych gminach w wyborach do rad powiatów i do sejmików województw, bo tu mamy okręgi wielomandatowe i głosujemy na listy kandydatów, ale technika głosowania jest to samo również w kratce obok nazwiska 1 z kandydatów danej listy stawiamy znak x tylko znaczenie tego znaku x jest nieco inne do tego, że w ten sposób oddajemy głos na listę kandydatów, a temu kandydatowi przyznajemy pierwszeństwo do uzyskania mandatu, ale z punktu widzenia wyborcy osoby, która oddaje głos nie ma różnicy, jakie to są wybory zawsze oddajemy 1 głos w 1 kart w kratce na 1 kandydata tak jest panie dyrektorze nowelizacja kodeksu wyborczego rzeczywiście zmieniła pojęcie tego czym jest głos ważny i teraz mamy definicję, że są to przynajmniej co najmniej 2 przecinające się w kratce linie i dopuszczalne są dopiski na karcie wyborczej w rzeczywiście takie zmiany do kodeksu wyborczego zostały wprowadzone, ale zasadniczy przepis mówiący o tym w jaki sposób wyborca głosuje, że robi to, stawiając znak x w kratce obok nazwiska kandydata nie zmienił się, więc ta zmiana nie zobowiązuje nas do tego, żebyśmy głosowali jakoś inaczej niż dotychczas do tego też namawia Państwowa Komisja Wyborcza, żeby nadal stawiać ten już upowszechniony znak x tak naturalnie, dlatego że założeniem tej zmiany nie było wprowadzenie jakiejś nowej techniki głosowania tylko wprowadzoną została po to, żeby w wypadku, gdy wyborca z powodu drżenia ręki próby poprawienia tego znaku x postawił tych ni więcej i już nie jest to wtedy znak x złożony z 2 linii, ale są to 3 np. linie przecinające się w obrębie kratki to, żeby takie głosy, które dotychczas musiały być uznane za nieważne, żeby takie głosy uratować, ale nie chodzi o to, żeby wyborcy w jakiś nowy sposób głosowali to jest tylko udogodnienia na wypadek, gdyby ktoś ten znak postawił nogę lekko niezręcznie, a co z tymi zapiskami na karcie wyborczej one mają w ogóle jakieś znaczenie, dlaczego ustawodawca zdecydował, że one mogą się pojawić w tym miejscu dopiski zawsze były opisane w kodeksie wyborczym kodeks wyborczy mówił zawsze o tym, że dopiski poczynione na karcie do głosowania nie wpływają na ważność głosu zmiana polega na tym, że teraz również dopiski, które wkraczały w obręb kratek nie będą wpływały na ważność głosu, ale tutaj warto powiedzieć 1 ważną rzecz z kartą do głosowania służy do oddania głosu nie służy do tego, żeby na niej coś dopisywać, bo to niema po prostu sensu warto też zauważyć, że komisje obwodowe, które będą ustalały wyniki głosowania mają ogrom pracy i nie mają czasu zastanowić się nad tym co wyborcy po dopisywali na kartach i te informacje i tak nie trafi nigdy do właściwie tak zdarza się, że to informacja o tym co wyborcy dopisali na kartach, gdzie się pojawiają to są tylko ciekawostki karty po głosowaniu są opieczętowane w paczkach i poza wyjątkowymi przypadkami, kiedy jest taka konieczność n p . w związku z protestami wyborczymi nikt ich już więcej nie ogląda, więc może traktujmy karty, jaką to do czego one są przeznaczone, a niejako w gruncie czy korespondencyjne, bo do wyrażania swojej opinii w różnych sprawach mamy przecież mnóstwo innych okazji panie dyrektorze po tych zmianach, o których przed chwilą powiedzieliśmy dotyczących tego znaku x i dopisków na karcie wyborczej zastanawiam się, ponieważ jest wielu wyborców, którzy idą do głosowania i chcą zamiarem umyślnym zamiarem oddania głosu nieważnego nie wchodząc w powody, dla których to robią się jak obecnie komisje będą rozstrzygały głosy nieważne w sumie jak oddać głos prawdziwie nieważne na pewno nie ważne jest głos wtedy, kiedy na karcie w żadnej kratce nie postawiono żadnego znaku również, jeżeli więcej niż 1 kratce, a w przypadku wyborów proporcjonalnych w kratkach przy nazwiskach osób z różnych list znalazły się znaki x tak jak definiuje to kodeks wyborczy nie chcę tutaj udzielać porad dotyczących tego jak głosować w sposób nieważny, bo przecież nie oto w wyborach chodzi, ale na pewno takie kategorie głosów muszą być uznane za głosy nieważne mówiliśmy od Piskorz na karcie do głosowania nie należy ich unikać również, dlatego że jeśli taki dopisek wkroczy w obręb kratki to w zależności od tego co się w tej kratce znajdzie może dojść do sytuacji taki, że głos będzie musiał być uznany za nieważny wbre w intencji głosującego, który tylko chciał coś na tej karcie dopisać, więc powinniśmy unikać takich sytuacji, bo może to spowodować nieważność głosu szczegółowe instrukcje dla komisji obwodowych w jaki sposób mają inny rozpoznawać głosy nieważne będą zawarte w wytycznych wydanych przez Państwową Komisję Wyborczą panie dyrektorze oddaliśmy już głosy ważne bądź nieważne z dopiskiem lub bez dopisku wrzuciliśmy go do urny wyborczej i patrzymy na komisje wyborczą, która wydawała nam te karty i czuwa nad przebiegiem głosowania, jakie zachowanie ze strony członków tych komisji powinna wzbudzić nasz niepokój mam nadzieję, że żadne zachowanie nie wzbudzi niepokoju komisji przechodzą szkolenia i doskonale znają swoje zadania przebieg głosowania jest dość prosty to co może wzbudzić zastrzeżenia wyborców to przede wszystkim problemy przy wydawaniu kart do głosowania wyborcy mogą się spotkać z sytuacjami takimi, że np. kogoś nie ma w spisie wyborców uważa, że powinien być, że wyborca nie otrzyma kompletu kart do głosowania na skutek pomyłki komisji takie sytuacje oczywiście można na miejscu bez żadnego problemu rozwiązać również usterki spisu wyborców mogą być sprostowane w trakcie głosowania jeśli wyborca znajduje się w lokalu wyborczym jest niedziela dwudziesty pierwsze października i napotyka na jakiekolwiek utrudnienia ze strony komisji wyborczej to gdzie może zadzwonić albo do kogo zwrócić się o pomoc w skargi na działalność obwodowych komisji wyborczych, czyli wszystko co wzbudziłoby jakieś zastrzeżenia czy utrudnienia w głosowaniu czy na inny nie wyobrażam sobie właściwie takiej sytuacji np. objawy prowadzenia agitacji wyborczej w lokalu wyborczym to wszystko należy zgłaszać właściwej terytorialnej komisji wyborczej, bo to ona rozpatruje skargi na działalność komisji obwodowych nawet jeśli potrzebujemy takiej bieżącej pomocy tu i teraz lokalu wyborczym jesteśmy w trakcie oddawania głosu w trakcie procedur jest oczywiście również możliwe możemy się z gminną komisją, bo to to jest w większości przypadków gmina będzie miejska komisja wyborcza ta, która jest właściwa dla rozpatrywania skarg można się z nią skontaktować i gdyby doszło do jakiej sytuacji czy to z powodu zachowania członków komisji czy jakichś innych osób, które są w lokalu, który mogą stanowić naruszenie prawa karnego boi takie sytuacje mogły się zdarzyć np. prowadzenia agitacji w lokalu wyborczym inne no to oczywiście również wchodzi w grę zawiadomienie policji w jaki sposób już po zakończeniu głosowania po zamknięciu pierwszej drugiej tury wyborczej wyborów jeśli przyjdzie nam do głowy, że w trakcie coś było nie tak coś wzbudziło nasze zaniepokojenie w jaki sposób złożyć skargę wyborczą i kto tę skargę przy tych wyborach będzie rozpatrywał protest wyborczy wnosi się w ciągu 14 dni od 3 dniach, kiedy komisarz wyborczy ogłosił zbiorcze wyniki wyborów na terenie województwa skargę protest wnosi się do Sądu Okręgowego za pośrednictwem właściwego Sądu Rejonowego i może wnieść przede wszystkim każdy wyborca, który w dniu wyborów był wpisany do spisu na terenie danej jednostki nie muszą nawet brać udziału w głosowaniu nie nie musiał brać udział w głosowaniu wystarczy, że jestem osobą, która ma w danej jednostce prawo wyborcze protest może wnieść również pełnomocnik komitetu wyborczego i przewodniczący komisji wyborczej to protesty mogą dotyczyć naruszeń prawa wyborczego również popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom takich naruszeń, które mogły mieć wpły w na wynik wyborów no, a protesty bada sąd i on na podstawie stwierdzenia jak sytuacja wyglądała i czy rzeczywiście naruszenie prawa stwierdzili i czy ono miało wpły w na wynik wyborów może stwierdzić nieważność wyborów bądź nieważność wyboru konkretnego radnego z 21 października godzina dwudziesta pierwsza lokale wyborcze zostają zamknięte i od tego czasu Państwowa Komisja Wyborcza krajowe biuro wyborcze będzie potrzebowało, żeby ogłosić oficjalnego cząstkowa później oficjalne wyniki wyborów to będzie zależało nie od 3 Państwowej Komisji Wyborczej tylko od obwodowych komisji po zamknięciu lokali pierwszym etapem będzie przekazanie dokumentów, które powstały w czasie głosowania przez komisję, która przeprowadza głosowanie drugiej komisji obwodowej, bo tu mamy zmiany w kodeksie wyborczym komisji, która będzie ustalała wyniki głosowania ta komisja musi wykonać ogromną pracę i ustalenia wyników no niejednego właściwie głosowania tylko 4 głosowań, a więc to praca na pewno będzie trwała wiele godzin i w każdej gminie w każdym powiecie w każdym województwie wyniki wyborów mogą być ustalone dopiero wtedy, kiedy wszystkie komisje obwodowe w tej jednostce zakończą prace, a więc termin ustalenia wyników wyborów w całym kraju zależy nie od Państwowej Komisji Wyborczej tylko do ostatniej obwodowej komisji wyborczej, którą ustalił wynik głosowania w obwodzie, a co pan mówi doświadczenie po 234 dniach powinniśmy poznać ten przynajmniej cząstkowe wynik wyborów mamy nadzieję, że szybko mamy nadzieję, że nie będzie to trwało długo, ale jak mówię nie chcemy mówić o konkretnych terminach, dlatego że trzeba sobie zdawać sprawę z tego, że wyniki wyborów mają być ustalone przede wszystkim precyzyjnie dokładnie zgodnie z prawem zgodnie z tym, jaka była Wola wyborców, a nie szybko bardzo serdecznie panu dziękuję państwu innym gościem był dyrektorem zespołu kontroli finansowania partii politycznych kampanii wyborczych w krajowym biurze wyborczym pan dyrektor Krzysztof Lorentz bardzo dziękuję dziękuję, więc Roch Kowalski do usłyszenia
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: AUDYCJA INTERNETOWA TOKFM.PL

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

30% zniżki na hasło: WYBORY2019 - wpisz kod na stronie tokfm.pl/aktywuj aby skorzystać z rabatu!

Aktywuj teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA