REKLAMA

Dlaczego w tym roku nie będzie literackiego Nobla?

Kultura Osobista
Data emisji:
2018-10-02 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
18:59 min.
Udostępnij:

Patrycja Wanat i Paweł Goźliński, redaktor naczelny magazynu "Książki, magazyn do czytania" rozmawiają o skandalu w Akademii Noblowskiej. W tym roku Literacka Nagroda Nobla nie zostanie przyznana. Rozwiń »
Paweł Goźliński: - Akademia noblowska to było kiedyś tak bardzo konserwatywna instytucja zajmująca się tworzenie słownika języka szwedzkiego ich dochody na ten cel były przekazywane przez króla i to były dochody ze sprzedaży łososia z rzeki. A potem Alfred Nobel na tych czcigodnych mędrców narzucił obowiązek co roku wybieranie jednego autora, który dostanie nagrodę za książkę o szczególnych humanistycznych wartościach. Panowie mieli kłopot, coraz mniej zajmowali się słownikami, coraz więcej zajmowali się nagrodą. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Kultura osobista, Patrycja Wanat, dobry wieczór. Rozpoczynamy Kulturą osobistą. W studiu z nami Paweł Goźliński, redaktor naczelny magazynu "Książki, magazyn do czytania", dobry wieczór, będziemy proszę państwa rozmawiać o wielkim kryzysie, skandalu i tym co ten skandal i kryzys nam przyniósł. Chodzi o literacką nagrodę Nobla, która w tym roku nie zostanie przyznana. Rozwiń »
Rozmawiamy o tym, właśnie teraz na początku października, bo to jest taki gorący Noblowski czas. Wczoraj poznaliśmy laureatów w medycynie po kolei będziemy poznawać tych różnych dziedzinach naukowych naj m. in. również tanieje zalicza się do nich literacka nagroda Nobla oczywiście nagroda, która budziła mnóstwo innych zawsze, gdy emocji, ale w tym roku nagroda nie została i nie zostanie przyznana przez skandal obyczajowy

O co chodzi Akademia noblowska to było kiedyś tak bardzo konserwatywna instytucja zajmująca się tworzenie słownika języka szwedzkiego ich dochody na ten cel były przekazywane przez króla i to były dochody ze sprzedaży łososia z rzeki, a potem Alfred Nobel na tych czcigodnych mędrców narzucił obowiązek co roku wybieranie jednego autora, który dostanie nagrodę za książkę o szczególnych humanistycznych wartościach. To szczególne panowie mieli kłopot: coraz mniej zajmowali się członkami, coraz bardziej zajmowali się na nagrodę to grono się zmieniał wydawało się, że jest takim stałym absolutnie kryształowym elementem na mapie kulturalnego świata no potem coraz częściej wyciekały różne drobne informacje o tym, że tam jednak jest konflikt czy są jakieś frakcje była rezygnacja w pewnym momencie sekretarza Akademii, których kluczową postacią drużyny z zarzutu o upolitycznienie też pojawiały się to było już dawno oczywiście Buffett też zarzuty, że po prostu robią inne błędy, że nie nagradzają, ale to są to wszystko mieści się w kategoriach szeroko rozumianej rozumianej debaty kulturalnej debaty na temat tego czym powinien być literacki Nobel sam Nobel jak już mówiłem nie bardzo pomógł w tym, żeby to było precyzyjne kryteria i t d. tak jak ja tu wszedł nagle moment, w którym pojawił się inny w pojawiały się publikacje Dziennika szwedzkiego Dagens nyheter świetnego zresztą dziennikach na temat męża 1 członkini Akademii noblowskiej rząd woda z czarną, a i no cóż zaczęła się uważa, że wraz z zaczęło się kruszenie czegoś co wydawało się marmurowe oskarżenia przede wszystkim o to, że nadużywając pozycji swojej i swojej małżonki no i uwodził młode damy zresztą w obu budynkach w zabudowaniach na ośrodkach należących do Akademii noblowskiej ewidencja wykona k wykorzystywał swoją pozycję teraz właśnie zapadł w 1 z tych spra w wyrok najniższe zaś od stawek tak to jesteśmy już jest, toteż jest nim coś absolutnie nie ma żadnych wątpliwości sąd wydał wyrok za gwałt na niższe 2 lata więzienia, jaki jest w szwedzkim prawie przewidziane za za tego rodzaju przestępstwo, ale nie zmienia to rangi owego przestępstwa wyszedł, gdzie 72 letni fotograf o tym, się trudni rząd potworną pójdzie siedzieć na jakie ma to konsekwencje ma coś tak do tego 1 zarzutu przykleił się drugi równie, jakby dla Akademii może nie tej rangi, jeżeli chodzi o kodeks karny, ale jeżeli chodzi o wiarygodność Akademia to straszliwy jak wiemy przecież, że co roku są zakłady, kto dostanie Nobla bukmacherzy mają własne listy można aż się zakładać miota się okazuje, że były wycieki, że były przecieki, że były przecieki w tygodniu dłużej między momentem, kiedy ten Nobel jest już ogłoszony światu aż między momentem decyzje momentem w ogłoszenia tego w tym momentem, kiedy sekretarz Akademii noblowskiej otwiera drzwi z gabinetu, gdzie obradują akademicy Sejm ogłasza krótką wygłasza krótką laudację, a potem podaje nazwisko zwycięzcy no to jest fantastyczny moment, ale okazuje się, że właśnie dzięki przeszczepom ktoś po prostu zarabiają oczywiście znowu nici wiodą do małżeństwa i Jean-Claudea czarno i jego żony Katerine wprost Johnson poetki, która zresztą, kiedy pojawiło się zarzuty wobec męża zapewniała innych członków Akademii życiową jest wszystko nieprawda wyssane z pomocy tak dalej i t d . no okazało, że kryła męża dowiesz się do no właśnie Noble widziałem mecz rozmawiając zaczęło się od tego, że przy tej nagrodzie Nobla zawsze pojawiały się różne tam można się było to pokłócić taki gest akurat pisarz, który powinien dostać Nobla czy nie czy to właśnie z jakiej się polityczne zagrania Nanette bez zarzutu, który tutaj wyciekły parę miesięcy temu rozwód już są czarno-białe są fakty są też takie bezsprzecznie bardzo ciężkie zarzuty związane właśnie z jakimiś malwersacje mi finansowymi ze skandalem seksualnym NATO to już są takie rzeczy, z którymi nie można dyskutować one nieraz jako uderzają w ogóle w 2 filaru Akademii mówiliśmy o tym, że nowym UN Global ma być zawartość humanistycznym cofa zawartości humanistyczne reprezentujący tu tuje ktoś powiązany z Akademią być może stąd, a i gwałciciel, a z drugiej strony Akademia była znana z tego jak bardzo oszczędna jest szczelny proces decyzyjny pamiętajmy, że dokumenty na temat procedur na temat procesu wyłaniania laureata ujawniane są również 10 latach jak wywiadu, kiedy bibliotekarze, kiedy bibliotekarzy Noblowski wiedząc, jakie książki czytają członkowie Akademii na co mogą być wskazówką dla dziennikarzy, kto jest w tym roku szczególnie brane pod uwagę w dowolnym kondukt powoli te książki, żeby uzupełnić na półkach lub innym przypadkiem nie było możliwości snucia dywagacje, kto dostanie Nobla to, że święta, a przeciek niby, więc te 2 filary zostały Jeślinie obalony to przynajmniej bardzo naruszone trenować, bo to inna rodzinnie kolejne pytanie czy nie wystarczyło, żeby wyrzucić te zgniłe jabłka z koszyka i nagrodę przyznać, że nie jest takie łatwe jeszcze do niedawna członkostwo w Akademii noblowskiej było dożywotnie teraz też to teraz Akademia się w związku z tym wszystkim zaczną reformować został on tak głosy o konieczności reformowania Akademii świat pojawiły na już wcześniej tak się to ty i to się wydarzy po co się wydarzy myślę, że z tym jest powiązana w ogóle decyzja o tym i nagroda w tym roku nie zostanie przyznana wydawało się, że to ma tylko jednoroczną umrze to będą to będzie doraźne konsekwencje, że w roku przyszłym tak się nie mówiono nam w roku przyszłym zostanie ogłoszona, bo ogłoszono podwójne Nobel za te warunki dla rynku dotyczy ich tegoroczny Nobel przyszłoroczny teraz coraz częściej słyszy się głosy, że być może wcale tak nie będzie, że Akademia musi się najpierw oczyścić, zanim usiądzie do do musisz go odzyskać wiarygodność że, zanim przystąpi do obrad jak może odzyskać najlepiej wiarygodność na krześle zmianę składu personalnego i muszą być nowi ludzie, którzy na nową zębów itd będzie no no nowa krew, a na to trzeba czasu są dość skomplikowane procedury, gdyż podczas w każdym razie nie długą od 6 członków powinno zostać zmienia ale, toteż trzeba czasu to jest jednak instytucja obwarowana całym zestawem reguł regulaminów bardzo blisko związana z instytucją monarchii no tutaj tak hop zmiany nie nastąpią w lutym włączył radio teraz rozmawiamy też państwo komisji noblowskiej nie goszczą Lekaro kościele katolickim w no cóż no cóż, ale pewne analogie na pewno można byłoby na pewno można byłoby rosnąć, choć jest karmione na alergeny oględzinom bez tradycyjnej literacki przyznane nie będzie, ale będzie przyznana nowa nagroda literacka co to jest czy to będzie miało taką samą wagę taki sam prestiż jak ten z podziemnym nowe tradycyjne zobaczymy na pewno jest to ciekawa sytuacja, kiedy inne nie ma tutaj pomysły takich sytuacjach jest między ich relacji jak między Oscarami malinami szli jest nagrodą za najgorszą książkę tylko de facto twórcy nowej Akademii, jakby przeszczepili cały cały kalendarz Noblowski jego reguły tylko członkowie są młodsi oraz bardziej otwartymi głowami jest ich więcej chyba uprawia zatem strony grono 130 pisarzy i Pisarek już nie tylko za nie tylko szwedzkich my ani mają wyłonić alternatywne alter alternatywnych noblistów literackich czy oni czy ta nagroda zastąpi inne na Nobla, jaka będzie relacja kiedy, jeżeli Nobel literacki wróci do do obiegu do kalendarza niema to bardzo bardzo interesujące i mówi dużo o ciśnieniu temperaturze sporu, jaki toczył się wokół Nobla Nobla od i teraz inni czy możemy coś powiedzieć o tym na podstawie trójki tam jest trochę inna procedura jest wyłonionych Troll troje finalistów zgłoszonych nie jest taki nagrodach w nowoczesnym tak powiem gdzie jest długa lista górali Alex Consult jeśli mamy nie ulegają one amerykańskiego autora no cóż literatury w gruncie rzeczy tak trochę sektor publiczny mniej popularny, ale na pewno jest sens liczna tak jest w razie ambicjami Marysia Kongres Gwadelupy i King swój Kanadyjka z wietnamskim nie korzeniami raczej otwieramy się na dużej mierze na literaturę AK i doświadczenia, a takich mniejszych grup narodowościowych innych języków, a innego rodzaju narracji opowieść oczywiście możemy powiedzieć, że od czasu do czasu nabyć również jak nagrodami Nobla wynagradza nagradzania autorzy literatury mniejszych, ale tonie, ale nie było to regułą to widać, że mamy absolutne łamanie tego tego kanonu myślenia ono dobru w tym myśleniu jednak zawsze w na pierwszych miejscach były inne wielkie nazwiska literackie, gdyż ten nowy Nobel raczej chyba próbuje tak sygnalizować, że w dzisiejszej literaturze być może w sens nagród nie jest tylko stawianie nagrobków w wielkim pisarzom tuż przed śmiercią, a raczej wskazywanie tego co jest istotnym w tej chwili zjawiskiem dla literatury noir warto przełamywać mosty między gatunkami, bo ona ich chociażby właśnie, nagradzając być może autora z pogranicza science-fiction oczywiście na kupiliśmy różne rzeczy, które w mocno w lutym dużym bobrów tak powiem też prawo łamane były reguły Dariusz, o których jest, by właściwie dramatopisarzem to dosyć szczególnym powiązanym raczej z politycznie rozumianą tradycją komedii Dell Arte na Boba Dylana to są to tylko były właśnie tak gatunkowe przekrojowo przekroczenia w ale na pewno jest to sygnał, że to właśnie to strony powinny powinny iść nagrody literackiej, jaki będzie nowel po reformie Żnin 12 października dowiemy się, kto z tych z tej trójki finalistów dostanie tę nową nagrodę literacką na koniec chciałam jeszcze zapytać o być też o tym w sensie nagród literackich, jaki sens nagród literackich i co w takim razie teraz jest najwyższą najważniejszą najbardziej prestiżową nagrodą w świecie literatury to jest także nastąpiła w Nieporęcie jest najważniejsza w Atenach to tolerowały już nie ma wiele pytań nie ma moralnej nie ma sensu ze względu na to, że w tej chwili nagród literackich jest, tyle że nie sposób można wskazać 10 najważniejszych można próbować byłoby wskazać 10 najważniejszych, ale w sytuacji, kiedy krytyka literacka jest rozproszona, kiedy albo i zanika, kiedy rynek wydawniczy jest podstępnym stał się producentem masowym producentem bestsellerów tak, by tak dalej nagrody literackie mają są w głębokim inny były w rozkroku, bo z 1 strony stały się 1 z najskuteczniejszych narzędzi promowania innych autorów książek, a z drugiej strony być może są swoistą inni kompensacją list bestsellerów pokazują próbują pokazywać to co jest wartością bez względu na to czy to warto sprzedaje się w minimalnym czy nie minimalnym nakładzie zresztą patrząc chłodno na to, że znajdą literackimi to one jednak są bliżej ministry mniejsze niż niż przemyt tak właśnie największe nagrody literackie typu Booker 13 walk Bóg złoty standard w polityce rzecz w tym, że te, a co jest ciekawe nagrody fani otwierają teraz na literaturę światową półkę ma swoją wersję anglojęzyczną i swoją wersję międzynarodową nastawioną na nagrodzenie przykładu Olga Tokarczuk jest najświeższą laureatką tak samo Amerykanie robią, a beztlenowe nowe zjawisko jakoś pocieszające, bo rynek ranga anglosaski, który doskonale kolonizują garnki książki całej w całym świecie na bardzo trudno się temu oprzeć również u nas w oku, choć odrobinę zaczną otwierać się licznymi właśnie takimi nagrodami takimi gestami, bo jeszcze trudno nazwać go jakimś większym akcie na to, o czym dana dana książki autorów ze światem przebić się nie jest naprawdę nie jest łatwo Zofia de na targi do Frankfurtu będą oglądały z nowotworem dziwną dziwną instytucję się też setki agentów wokół malutkich polityków uwijają się, próbując sprzedać te setki tysiące tytułów ukazują się na całym świecie przypomina kasyno zawsze mówił Tusk syna na tyłach księgarni kupuje się w grę bez Falcao wielkie tytuły gdzieś obok setki tysięcy autorów, którzy dopiero szukają swego miejsca na rynku szukają swoich wybawców swojego miejsca na świecie testu jest naprawdę jak się jedzie tam na te wielkie tak światowa nabiera się pokory jednocześnie złość protest tak jak w każdy na każdym innym rynku są menedżerskim są te wielkie wielkie koncerny wydawnicze, które promują po kilkanaście kilkadziesiąt tytułów oczyścimy katorgi znacznie większe to wokół nich kręci się ten wydawniczy świat niekoniecznie w roku 2 i największej wartości literackich Kretek turnusu rano z drugiej strony są to siarczki uwijający się gdzieś tam, licząc na to, że wejdą do tego wielkiego obiegu no właśnie nagrody literackiej muszą się znaleźć coś w kino nowej rzeczywistości i ruszyć to było bardzo fajne, bo taki Nobel, który stanowił taką strefę staroświecką być może kontrowersyjną zaskakującą wyborami instytucje nie liczącą się z w tym rynkiem szukającą zjawisk, które są trwa dłużej niż 1 sezon wydawnictwa może wróci tylko musi się oczyścić musi się oczyścić, bo chłopcy jak zresztą wiele środowisk po prostu mają pod blok pod paznokciami dużo i to za paznokciami teraz okazuje się, że nie ma nie ma świętych jest przeżyciem tej sytuacji, że nie ma świętych to może będzie mecz Paweł Goźliński redaktor naczelny książek magazynu do czytania bardzo ci dziękuje za te wizyty dzisiejszą dziękuję
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KULTURA OSOBISTA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast - bez reklam. Słuchaj wygodniej w naszej aplikacji mobilnej z pakietem "Aplikacja i WWW"

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA