REKLAMA

O Cichociemnych opowiadał prof. Zbigniew Wawer

Historie Polski
Data emisji:
2018-10-07 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
45:27 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zegarski nawet swą historię Polski w minionym tygodniu obchodziliśmy kolejną kolejny etap rocznicy 70 czwarty powstania Warszawskiego właściwie jego zakończenia, bo to przecież 2 października czterdziestego czwartego roku powstanie się skończyła dziś EFIS audycji w historii Polski chciałbym porozmawiać 1 z elementów, który miał odegrać ważną rolę w tym powstaniu ani odegrał jeszcze w po tygodniu walk agenci w okolicy 7 sierpnia czterdziestego czwartego roku gen. Rozwiń » Bór, czyli Tadeusz Komorowski wierzył, że polscy spadochroniarze wylądują w Warszawie i pomogą im powstańców tak się nie stało dzisiaj właśnie o tym dlaczego kim był Klich polscy spadochroniarze w sensie, jaka to była jednostka i dlaczego jej los się tak oto, żeby potoczy, bo o tym, właśnie będziemy rozmawiać gościem audycji jest pan prof. Zbigniew Wawer historyk wojskowości dyrektor muzeum łazienki królewskie dzień dobry dzień dobry państwu dzień dobry panów zawsze zdobyć dobrze zaś zacząć od początku, ale może jednak 2 słowa o byśmy zaczęli właśnie od końca, bo to jest niezwykle ciekawe jak to było możliwe, że dowódcy powstania Warszawskiego tu na miejscu liczyli na coś, o czym przywódcy w Londynie od dawna wiedzieli że, że to niema możliwości, żeby coś wydarzyło Londyn informował Warszawy, że użycie brygady spadochronowej jest niemożliwe tylko nikt tego nie chciał przyjąć wiadomość, bo to jest zetknięcie się w innej techniki większość z oficerów tutaj będący w kraju miała doświadczenie w Zwoleniu dwudziestego roku, skąd pani trzydziesty dziewiątego roku uczyniło cichociemnych cięższy oficerów, którzy w konspiracji wychowali zostali awansowani natomiast nie mieli do czynienia bezpośrednio z najnowocześniejszą techniką wojenną i z tym jak wygląda transport takiej jednostki jak brygada spadochronowa zamilkli do Polski ile kilometrów w powietrzu musi to Flota będzie liczyła samolotów LOT -u na jakim długości tam określono, że wg tych standardów to było około 40 km czy ktoś przeleciał nad Niemcami czy właśnie Leś z obroną przeciwlotniczą nad polską z kolumną lotniczą 40 km było to niemożliwe lub gdzie można było leczyć niby na to państwo neutralne, ale w Norwegii Niemcy też mieli bardzo silną obronę przeciwlotniczą, bo Norwegia czy tak naprawdę padła dopiero ostatnie dania Norwegia to był ostatni punkt oporu niemieckiego już częścią Rosji natomiast w kraju nic z tego nie za mało myślę, że to jest tak jak za przerzucenie cichociemnych wyskoczy przylot samolotu wyskoczą wszystko, ale brygada to nie jest tylko żołnierzom tę samą sprzęt zaopatrzenie, w którym oni muszą mieć, bo brygada spadochronowa czy w ogóle jednostkę spadochronową była i działanie władz problemem nad postępującą rzuca się ją na tyły przeciwnika Jola ma dwa -trzy dni, kiedy dochodzą do niej oddziały lądowe szczególnie jednostki Pancernej i taka jednostka ma zaopatrzeniu na 34 dni zaopatrz przy niej ona potrafi wytrzymać w terenie atuty musimy mieć zaopatrzenie na ile pół roku nie było toalet po po drugie, wg danych to prawdopodobnie były w co widzieliśmy przy lądowaniu w Rosji market Garden ile samolotów brytyjskich zostało strąconych amerykańskich nadawał się do miejsc rzutów podobnie było z tymi samolotami, czyli licząc, że tak naprawdę nad Polskę mogłoby dolecieć około 25 % tej brygady czy bardzo małą, a jednak, gdy znane są takie zapiski, które pokazują, że sami żołnierze brygady i innych jeszcze w tym czasie no przynajmniej jeśli nawet zdawaliśmy sprawę z tych wszystkich uwarunkowań, o których pan mówi NATO chcieli zademonstrować 3 czy pokazać taką swoją postawę mówi się, że był nawet na taki bunt 13 sierpnia, więc w trzynastym dniu powstania, kiedy coś żołnierze 1 z Batalionów brygady spadochronowej w porze kolacji ustawili się przed kontynuuje odmawiali udziału w posiłku no i przyłączył się do nich z klubem w jego żołnierz ów żołnierz przyłączyła się Zaborski meldował naczelnemu wodzowi, że to wszystko odbywa się w ramach dyscypliny i porządku, że nie ma powodów do stosowania sankcji jednak solidaryzuje się z podkomendnymi mienie posiłku było co najmniej 100 proc dziś 1 z ważniejszych przestępst w nawet szczególnie w armiach sprzymierzonych w żołnierzy na pewno liczyć, bo brygada od początku była formowana, aby pomóc powstaniu powszechnym w kraju taki bój tak gen. Sikorski myślę, że nie będą mogli dolecieć pływano realia wojny wyglądały zupełnie inaczej alianci w sierpniu 400 czwartego roku byli w Normandii nawet jeszcze nie Mokotów wolę zwycięskiego, czyli byli oddaleni od Polski od 13001400 km od Warszawy, jaka była realność przerzut takiej wielkiej jednostki za długi, które z 1006700 km teraz samolot odrzutowy leci do Londynu od drzwi pół godziny 2 godziny 152 , 5 godziny przelot takiej kolumny o wiele wolniejszy, by zajął około 4 do 5 godzin gen. Sosabowski on wiedział, że jego głównym celem jest jednak pomoc żołnierzom po to, cały czas szkolić się, żeby naprawdę pomóc krajowi tylko sytuacja militarna była inna sytuacja polityczna jeszcze gorsza, bo co rusz można było brygady jakoś inaczej przerzucić od strony Sowietów zrzucić, ale Sowieci na to by nigdy nie wyrazi zgody i to była pierwsza po sobie sprawę z pulą użycie nasza brygada nigdy naszej bić wcześniejsze ćwiczenia, kiedy ona była w organizacji właśnie było lądowanie dziś na terenie Polski w okolicach Mielca były takie ćwiczenie Mielec to miało pokazywać, jaka jest możliwość wsparcia trybun ćwiczenia batalionu spadochronowego dla oddziałów armii krajowej na terenie okupowanej Polski symulacje zrzucenia walki brygady szczególnie w do oblężonych miast nikt tego nie feralną brygada nie miał szans lądowania w mieście musiałaby wylądować w Puszczy Kampinoskiej lub na obrzeżach, bo zrzucania spadochroniarzy na miasto jest to już po prostu rzecz nierealna w tamtych warunkach przy silnym i obronie przeciwlotniczej przeciwnika po drugie, wiąże się z ryzykiem dużych strat w czasie lądowania przez to są budynki wszystko były tereny zielone w Warszawie na wyrost nawet jak park Łazienkowski, ale to mu pod dominacją niemiecką zaczęło się od centrum niemieckiej dzielnicy gen. Sosabowski one zdrowe podejście do tego, że zdawał sprawy, że nie wszystko jest możliwe do wykonania, ale wiara żołnierzy była jednak oni wierzyli w to, że polecą do kraju, a polecieli do Holandii i ocenia 1 most za daleko, bo nie zdołali dalej już nic zrobić kupić nawet wygadana okupacji już po wojnie Niemiec dotąd o tym, oczywiście porozmawiamy natomiast tak może kończąc tylko ten powstańczy wątek to jest taka też wzruszająca scena opisywana jak to osiemnastego bodaj sierpnia, a może to już było 18 września teraz, jaki pamiętam właśnie warszawiacy widzą mnóstwo spadochronów taki to był rząd amerykański to wrześniowe zrzuty amerykański amerykańskie samoloty na dużej wysokości leciały tylko one lądowały w osobie Sobieski było problem, że Sowieci jeżeliby się zgodzono nawet na transport wylot do kraju czy oni się zgodzili na lądowanie samolotu przez nich przez sierpień nie zgadzam się, że brytyjskie samoloty lądowały w związku sowieckim tylko wracały znad Warszawy Polacy Nowozelandczycy Południowa Afrykańczycy Brytyjczycy znad Warszawy sporo dobrych wizji Sowieci nie zgadza, żeby ktokolwiek lądową tu dużo Amerykanie zupełnie inna sytuacja, gdy warszawiacy wierzyli każdy rzut był tym, że to nasi spadochroniarzy się jak zobaczyli żołnierzy przebranych za mundur brata wreszcie coś mi się powstańcy się, że to są spadochroniarzy na to w jakim zrzucił znalazł się umundurowanie brytyjskie, ale była to rzeczywiście taka taka scena MOK można powiedzieć wzruszająca z drugiej strony dowód rozpaczy, bo to rzeczywiście było tak 18 września i i mnóstwo tych spadochronów, ale właśnie doczepione były zasobniki do do nich, a ani ani żołnierze na marginesie też zwrot, który wiele nie pomógł, bo właśnie mnóstwo tych zasobników spadło na miejsca zajmą zajęte przez Niemców, a nawet też jest taki znany zapis 1 z niemieckich żołnierzy czy dowódców, który mówił jacy ci Amerykanie są fajni myśmy zostawili broni dziś tam na Zachodzie oni ją w swej dostarczają nowych można powiedzieć śmiech przez przez łzy w tej części zostały nam niecałe 2 minutki czy 2 minutki, kto może tylko spróbujmy tak teraz zacząć od początku tak czy i jak się w ogóle zrodził pomysł stworzenia brygady, która miała w razie czego no właśnie pomóc w powstaniu na terenie Polski myślę, że pomysł w ogóle oddziałów spadochronowych w wojsku polskim się też okresu międzywojennego do 3008. 3009 . roku nawet taki fragment filmu dokumentalnego kroniki polskiej patos ci, gdzie pokazane jest w czasie defilady spadochroniarzy polscy w Legionowie robiono takie ćwiczenia reszta Polski rozumiał potrzebę organizowania nowoczesnych rodzajów wojsk względu NATO, że nasi sąsiedzi Niemcy i Sowieci takiej jednostki już mieli, ale w tym czasie to tak naprawdę nikt nie przypuszczał, jakie będzie wykorzystanie tych oddziałów, bo to wszyscy mówili ci, którzy większość tych u generałów, którzy siłą wychowali się na taktyce pierwszej wojny światowej 3 dwudziestego roku dla nich to było bardzo daleki cała ta nowoczesność to jeszcze coś co powinno być zupełnie inne pokolenie natomiast 30 zlote rocznie pokazał to Niemcy wyrzucili swoich spadochroniarzy, ale nie było to na szeroką skalę dopiero Kompania na Zachodzie pokazała na czym mu polegało życie spadochroniarzy niemieckich, którzy opanowali Fort belgijskie właśnie to historia ataku na dobę niemal, bo tak się nazywała ta operacja, która jest bardzo znana i dobrze opisywane na takich form belgijski, który bronił 2 mostów na kanale Alberta inna w pobliskiej rzece malarze od tego zaczniemy drugą część audycji w historii Polski, a teraz informacji zwycięski witam ponownie to są w historii Polski w studiu pan prezes Zbigniew Wawer rozmawiamy czy teraz będziemy rozmawiali o idei utworzenia na terenie Wielkiej Brytanii Polski formacji spadochronowej no bo jak Katon miała być formacja już dokładnie to pewnie na początku nie wiadomo zakończyliśmy pierwszą część taką konstatacją, że dopiero właściwie macha, a tak Niemców na Zachodzie, czyli my czterdziestego roku pokazał sen z rozwoju użycia w operacjach wojskowych oddziałów spadochronowych REIT-u pojawiła się inna sprawa uderzenia na Belgię i m. in. opanowania przez komandosów tak byśmy powiedzieli spadochroniarzy spod fortu Bema w myśl, że o to dopiero pokazało sojusznikom naszym, czyli Francji Wielkiej Brytanii, jaka jest siła uderzenia spadochronowego Wit spadochronowy uderzenie jest bardzo dobrze zgrane z uderzeniem z oddziałów lądowych, czyli jednostek zmotoryzowanych pancernych efekt może być piorunujący mogą zwrócić o prymat pułk batalion czy nawet dziwić na tyłach wroga i osiągnąć to, czego się nie osiągnąć idąc do Marcina wprost w boju takim, przełamując nieprzyjacielską obronę, ale w pomocy nie zasypiali gruszek opiera się mówi już wiosną czterdziestego roku we Francji 2 młodych oficerów Maciej Kalenkiewicz i Jan Górski przesłali do gen. Sikorskiego Memoriał w sprawie utworzenia jednostek spadochronowych oni w okresie międzywojennym bloku 383005 . byli zaangażowani w sprawy mu polskich prób spadochronowym równocześnie 26 maja szef sztabu naczelnego wodza płk Aleksander Kędzior przekazał takiego obrońcy gen. Sikorskiego Memoriał organizacja armii emigracyjny i tam w 1 z punk 1 z punktów tego memoriału było organizacja jednostek oddziałów spadochronowych, bo pułkownik będzie uważał, że jeżeli mamy powrócić do kraju to pewne miejsca, które chcemy zająć musimy zająć nagle po uderzeniu, kiedy będą jednostki dochodził do granic Rzeczpospolitej szare zrzucać wtedy będzie na tyły wroga spadochroniarzy, którzy będą mogli newralgiczny punkt opanowywać między nimi węzły komunikacyjne węzły drogowe jakiś umocnione sztaby i t d. sprawa w warunkach francuskich jednak szybko upadła Francuzi w ogóle nie byli zainteresowani w tym czasie jednostkami spadochronowym tak samo jak nie byli zainteresowani teoriami generała de Gaulle ówczesnego szefa pułkownika dotyczącymi wojsk pancernych uważano, że ci starzy generałowie, którzy już swoje szlify generalskie i w okresie pierwszej wojny z marszu ku francuskiej pierwszej wojny światowej dla nich ta wojna pozycyjna jest fakt linię Moschino, która jest uchroni od wszystkiego Francja będzie potrafiła przeciwstawić się było głównym celem kampania francuska wojna wózkowicze pokazała, że pochód oddziałów niemieckich we Francji było w szybszy niż w Polsce wszyscy jutro oraz na znane są przypadki, gdy sam dziś czytają właśnie jak żołnierze 1 z fortów tej linii Maginota, bo czasami myślimy, że to była 1 linia to były takie grupy warownej w po prostu w pewnej konkretnej odległości, które krzyżowały swoją siłę rażenia artylerii w ten sposób tworzyła się linia właśnie do 1 z grup warownych Niemcy zastukali w tym słynne takie grzybki, które się z ziemi wysuwały właśnie, z których można było prowadzić ogień, ale od strony francuskiej jest dopiero wtedy siedzieli właśnie, że ten pomysł na współczesną wojnę z kompletnie bez sensu, ale w klęskę Francji i w ewakuacji oddziału polskiego w wielkiej Brytanii pokazują otwieramy nowy roszczą kapitalna Kalenkiewicz raptem kurs ci nie zrezygnowali ze swojej koncepcji i przedstawiają naczelnemu wodzowi Memoriał użycie lotnictwa i wojsk lądowych dla wsparcia powstania w kraju i to jest najważniejsze, bo cały sens idea tworzenia naszych oddziałów spadochronowych związane z kraju z powstaniem powszechnym jak wiemy to realizacja pójdzie, bo jak wspominaliśmy wcześniej głos zupełnie inna, ale to był sens tworzenia tych jednostek gen. Sikorski bas problemu Brytyjczyków Brytyjczycy na początku, kiedy widzą tom polskiej jednostki w końcu czerwca w lipcu czterdziestego roku kadrowe w większości rozkładający się z oficerów niemający ciężkiej broni, bo przecież tylko lekką broń przywieziono z pulą 3 nie wierzą w to Marie ta sama nie wierzyli w polskich pilotów, którzy walczyli w tym czasie już od lipca w dywizjonach brytyjskich zapomnieć o 2 dywizji oraz Polski w bitwie o Anglii i czy jest taki problem, że gen. Sikorski nie może przyjmować tych ludów to jest to 40 rok jest jak wyrokiem, który nie przynosi nic, chociaż ten Memoriał przyniesione przez gen. Sikorskiego stanowi o bardzo ważny krok dla zorganizowania przyszłej samodzielnej brygady spadochronowej to następuje jeszcze podział, że jeszcze, skąd w okresie kampanii frontu nawet jeszcze przed wybuchem w kampanii francuskiej sztab naczelnego wodza potyczki z Memorial w okolicy, licząc w tym wcześniejszymi Górskiego francuskim zaczął się zastanawiać co można z tym zrobić taki można tu orędownikiem wojsk spadochronowych był płk Marecki szef oddziału trzeciego sztabu i tutaj starał się w swoich pismach do naczelnego wodza w związku z jego wyższą pozycjom popierać wnioski 2 młodych oficerów natomiast tutaj mamy jakby sprawy dość skomplikowane, bo spadochroniarzy w 1 części zainteresowany jest oddział sieci sztabu głównego, ale także od dział drugi wywiadowczy co będzie w przyszłości wiązał z kościelnymi i od szosy cichociemni spadochroniarze to nie jest tylko ci ludzie, którzy będą skakali w działaniach bojowych, ale też będą brali udział w mniejszych grupach w działaniach dywersyjnych i to można podzielić na tych cichociemnych, którzy nie narodzi bardzo cichociemni, ale także na taki Kompanii Grenadierów późniejszym okresie, która powstaje wysoka ani w Kompanii ochrony ministerstwa spraw wojskowych Ministerstwa Obrony Narodowej ale, której zadaniem jest w późniejszym czasie będzie wzięcie udziału w czasie wyzwalania dronów francuskich ponad zioła takimi wyjątkami udział w planie brodę z sali to jest jednostka, która była szkolona do akcji dywersyjnych trzeba pamiętać, że cichociemni to nie są tylko dzieci które, choć nikt wylądują to kraj pobytu cały czas wspominamy cichociemnych, którzy lądują chodzić, choć nie lądowali na terenach byłej Jugosławii i to było 20 kilku cichociemnych lądowali też we Francji i zakresu działań w ramach SOR jest o wiele większy niż w samej tylko dzwonimy też jest tzw. kierownictwo operacji specjalnych AZA angielska Special Operation Executive to płk Marecki widział 1 z głównych przeszkód dotyczącą użycia brygady spadochronowej wtedy mówić, skąd zdobędziemy sprzęt wydamy sprzęt brytyjskiego wyposażenie Alex, skąd wesprze tzw. łączności lotniczej z krain przerzucenie do muru może czas korzystać z ofiarności Polonii amerykańskiej, którą kupiłem samolot czy już sobie wtedy zdawano sprawę, kto ma przetransportować polskie lotnictwo nie miało tak dużej bazy lotnictwa transportowego nie miał tylu pilotów, którzy mogliby polecić do kraju z jednostką i myślę że to pierwsza już myśli jeszcze w czterdziestym roku i zastanowienie pokazuje nam, że sztabowcy liczyli się z trudnościami przerzuceniem brygady w ogóle jednostki spadochronowej do kraju w 4 w październiku czterdziestego roku w sztabie powstał taki wydział sztuk szkolenia wojsk spadochronowych jest bardzo ciekawa postać płk. Heinricha, który kierował tym wydziałem to jest ciekawe, że w początkowym okresie spadochroniarze mieli być oparci na żołnierzach drugiego batalionu produkowanych już w piątek z pierwszej brygady strzelców to był to miała być, aby podstawa do utworzenia oddziału spadochronowego polskich jednostek spadochronowych płk Heydrich rozpoczął nawet w organizacji ośrodka spadochronowego w tym samym czasie grupa innych oficerów szczególnie tutaj generał pułkownik ówczesny sędzia Sosabowski stale się mu tworzyć jednostki w oparciu o czwartą brygadę kadrową strzelców potem nie wypala po nie wypala jak wzmocnienie tej brygady po od ludzi obcych przez ochotników ze Stanów zjednoczonych Kanady stwierdzono, że może warto poświęcić, żeby tom jedno osób zorganizować generalski płk Sosabowski wpisach do naczelnego wodza pisał, że chciałby, żeby jego jednostka została przekształcona w 2 nad tą jednostką, która będzie mogła pomóc przyszłym powszechnym powstaniu w kraju i tak się rodzi, aby drugi ośrodek spadochronowy niezależną od sztabu to rozdwojenie nie przynosi nic dobrego, bo do tego jeszcze trzeba mieć wsparcie lotnictwa ówczesny inspektorzy polskich sił powietrznych gen. Ujejski musi kalkulować, jaki ma sprzęt co może pomóc brał udział spadochronów polskich, a co naprawdę będzie potrzebne, jeżeli powstanie wielka jednostka są to wszystko prace studyjne w tym czasie alianci Brytyjczycy nie są zainteresowani tworzeniem z naszej jednostki mają swoją jednostki spadochronowe, które chcą wzmocnić po tych działaniach, które nastąpiły w Belgii na terenie Belgii szczególnie szybkie zdobycie, ale spadochroniarzy nie tylko lądowali w czasie kampanii norweskiej też niemieccy spadochroniarze wylądowali walczył tam oddziałów spadochronowych, które wspierały jednostki górskie niemiecki, po czym obradach Sejmu w Chojnie spadochronowy jest operacja brytyjska to w ogóle jest przełom to pokazanie, że zrzucenie wielkiej jednostki spadochronowej może spowodować osiągnięcie sukcesów przy minimalnych stratach w dość krótkim czasie mogą bardzo zaciętego oporu był od działów nowozelandzkich brytyjskich, gdyż chciałem się zapytać czy też takim trochę problem, który potem się ciągnie jeśli chodzi o to naszą brygadę spadochronową nie jest to, że właśnie od samego początku w jest to myślenie, że to jest jednostka, która będzie w przyszłości wykorzystana, w jaką pomoc dla powszechnego powstania w Polsce w związku, z czym nie chcieliśmy mówi oczywiście władze, aby oddawać takiej jednostki no pod dowództwo obrony brytyjskiego, bo to od razu miało być polskie pyta redaktor zgodzi to ja przytoczę rozkaz gen. Sikorskiego z 5 listopada skierowany do generałów Miejskiego na temat przygotowania sprzętu oraz personelu lotniczego w związku z nawiązaniem łączności z krajem i garaż Sikorski nakazał przestudiowanie raz nie sprawy sprzętu lotniczego potrzebnego do przerzucenia oddziałów spadochronowych i oddziałów desantowych w szczególności należy określić z punktu widzenia ilościowego jakościowego sprzęt chłodniczy oraz rozważyć sposoby pokrycia tych potrzeb kalkulacji należy przyjąć 23 batalion spadochronowy, czyli brygada 462 batalionu desantowych Piechota lotnicza takie dziwne pojęcie, które nie są spadochronowe te będą lądowały na szybowcach lub lądowały w samolotach trener rozkaz jest wynikiem tego memoriału Królikiewicza Górskiego wcześniejszego ja myślę że tutaj lotnicy bardzo szybko zaczęli opracowywać i pierwszym takim dokumentem był wysłany do sztabu naczelnego dokument przez płk. Stefana szuka to był szef sztabu Polski Inspektorat polskich sił powietrznych w dokumencie takiej pisał do szefa sztabu gen. Klimeckiego, że po pierwsze, taka akcja, którą proponuje gen. Sikorski wymaga zgody sił sprzymierzonych, gdyż Polska strona nie ma takiej liczby samolotów, jaka jest potrzebna do przewiezienia brygady spadochronowej pułkownik już mógł twierdził, że w warunkach obecnych przerzucenie jednostek desantu powyższą kraju też czterdziesty rok jest nie realne roku 12 w sprawie większa część Europy, ale nie zniechęca to naczelnego wodza do powstania jednostek spadochronowych 21 stycznia 40 pierwszego roku on nakazuje, żeby czwartą brygada kadrowa strzelców był przygotowała się do działań o charakterze dywersyjnym ponadto zarząd siłom miesiąc później, że w 2 brygada strzelców pierwszej dziesiątce brygadzie Kawalerii Pancernej mają powstać batalion spadochronowy co nie wpłynęło dobrze na brygadę pancerną, bo to znowu jest odrywanie od ich szkolenia zmniejszanie ludzi, czyli jak rozumiem właściwie decyzja zapadła tylko dalej z tym problem, który już sygnalizowaliśmy, czyli takiej niechętnego, o czym może niewielkiego wsparcia dla tej idei ze strony Brytyjczyków od, których byliśmy w dużym stopniu uzależnieni, bo to wszystko się przesiadywała na ziemnej potrzebne też były pieniądze czy udało się tę niechęć no i pokonać liczy na 3 niewielki okazały się jednak problemy zbudowaniem brygady spadochronowej no to o tym, powiemy po informacjach o nacisk festiwal ponownie złą historię Polski w studiu prof. Zbigniew Wawer rozmawiamy o brygadzie spadochronowej, która od samego początku, a właśnie o tym, początku mówiliśmy przed informacjami była przeznaczona do wsparcia powstania powszechnego w Polsce powoli tworzy się koncepcja takiej samodzielnej brygady no i tutaj już się pojawiły nazwiska różnych osób w tym wtedy jeszcze płk. Stanisława Sosabowskiego, który przypomnijmy we wrześniu 3009 . roku bronił w przed Niemcami wschodniego brzegu Warszawy i w jakim sensie mówi się, że to był 1 z powodów, dla których rządu osobiście jest przywiązany do wizji baśnie wyzwalania Warszawy czy czy wspierania powstania w Warszawie zresztą dowodem też na to miało być to rząd prosiłabym cichociemni, którzy lądowali w okupowanym kraju przekazali mieszkańcom Warszawy prośby o przygotowanie sztandaru dla dla brygady to długa była historia, zanim ten sztandar dotarł do brygady, bo dopiero stało się to 400 czwartym roku, ale wracając do do dołu do naszej opowieści, gdy stworzyli brygadę spadochronową wyszkolić, a potem zapewnić sprzęt w tym samoloty kina czy samoloty transportowe czy szybowce bardzo popularne wtedy chociażby właśnie Niemcy wykorzystywali do przerzutu spadochroniarzy czy przez 3 czy przez gminy w ten sposób oni lądowali na nas na terenach, gdzie mieli działać jak to wszystko nam już złoża tak powiem, że w tym w tym pierwszym okresie w ogóle Polacy oficjalnie do Brytyjczyków zwracają się dopiero 8 kwietnia 40 pierwszego roku i w piśmie do podsekretarza stanu Office gen. Klimecki pisał wzniecenie powstania w Polsce w odpowiednim momencie wojny może mieć bardzo dużo osób znaczenie w ogólnej sytuacji może ono mieć miejsce, gdy działanie przynosi chrom przenoszą przeniosą się na kontynent i tutaj tak generał z klatki w dalszym dziś część tego pisma piszą, że w związku z tym bierzemy pod uwagę przygotowanie jednostek spadochronowych jednostek desantu powietrznego i oddziałów dywersyjnych posiano w tym kierunku prace przygotowawcze zamierzamy oprzeć na bonach strzelców pierwszej brygady oraz brygadach kadrowych gen. Sosabowski klub niemiecki na końcu dokumentu napisał też znamiennej to będzie miał później duże reperkusje noski przewidywane do wsparcia powstanie w kraju zachowałyby aż do czasu powstania możliwość przerzucenia ich do kraju swoją normalną organizację do działań Wielkiej Brytanii lub w innym teatrze wojennym i pamiętajmy w czerwcu czterdziestego czwartego roku zapada decyzja o przesunięciu Polski brygady spadochronowej do korpusu brytyjskiego pójście do sądowego wtedy jeszcze nie ma wybuchu powstania i pełne myślę, że ten dokument miał pewien wpływ na to co później będzie, bo było to zapewnienie mu polskiego sztabu polskiej naczelnego wodza, że jednostki to będą mogą być użyte w 60, dopóki nie powstanie nie wybuchnie powstanie powszechne w kraju i dopóki alianci nie będą na kontynencie 6 czerwca nastąpił dopiero lądowanie aliantów w Normandii była daleka droga jeszcze i do Berlina do Warszawy jest ważne, że już po 3001 . roku w brytyjskim ośrodku sportu równoległej przeszkolono pierwszych 30 pierwsi w 5 polskich instruktorów spadochronowych wyśmienici Kunis, kto z okresu międzywojennego i tutaj jest ten podział jest niepotrzebny na ten ośrodek szkolenia dla Górnika Heinricha i na ośrodek szkolenia gen płk. Sosabowskiego to się rozwijać później to wszyscy się scalić ci ludzie razem wejdą do tej brygady lub Sanofi cichociemny inni, ale ten pierwszy okres nie służy tu tak zawsze jak bywało raz rozbicie na 2 kierunki, bo każdy sygnał przyglądał Paszkiewicz dowódca pierwszej brygady czy w dół co czwarty brat płk Sosabowski mieli aspiracje, że to oni pierwsi będą w kraju i to tak to było morze normalne, ale bez wody raz jeszcze trochę o o samym przygotowaniu na samym szkoleniu powiedzieliśmy no skok, bo czerpano czy rekrutowano i jako żołnierzy właśnie tych powstających jednostek no właśnie, ale z drugiej strony też mówi się że, a może tak się trochę też chwalimy, że ta metoda szkolenia była jakimś sensie pionierska, że nawet tutaj wyprzedzaliśmy w niektórych pomysłach samych Brytyjczyków podobno wieża spadochronowa, czyli karty do treningów skoków to był w ogóle Polski pomysł się czegoś takiego w wielkiej Brytanii był przed wojną mieliśmy wież spadochronowych w Polsce ta słynna wieża w Katowicach z Chin, kiedy harcerze bronili wszyscy ci co roku album wierzy w Warszawie w kilkunastu miejscach były wież spadochronowych do ćwiczeń, czyli mieliśmy jakiś cel Brytyjczycy mieli inny typ szkolenia spadochronowe to Buszko typ szkolenia w skoku samolotów no my mieliśmy nie mieliśmy tego typu samolotu do tego co się na tych wieżach skupiliśmy, ale co innego nasi oficerowie sztabu mieli bardzo też złe koncepcji jak ma wyglądać uzbrojenie spadochroniarzy, bo sprawą struktury organizacje brytyjskich spadochroniarzy i porównują samolot z niemiecką dziwi to niemiecka z bardziej wydolna jest model bardziej skuteczne w działaniu większości jednostek brytyjskich spadochroniarzy byli w kabel uzbrojenia każdemu Borowy, który bardzo dobry budowa arkuszy niczym, ale nie był dobry na walkę w zwarciu Niemcy mieli większość pistoletów maszynowych w oddziałach spadochronowych, bo to służyło do walki bezpośredniej lub dostarczyli Starkiewicz też uczestnik kampanii norweskiej później żołnierz drugie oko korpusu dowódca batalionu Gustaw przeprowadził nawet taką analizę jak powinien być uzbrojony Polski spadochroniarz w co co jest potrzebne i co dalej i myślę, że to co zrobił to się przydało opóźnień w brygadzie, chociaż wygląda też uzbrojono tak jak etatowo wymagało to przepisy brytyjskie i myślę, że tutaj całość tych działań od dziś chcę przygotować się kończy 23 września 400 pierwszego roku, kiedy do miejscowości 9 odbyło się święto spadochronowe i tutaj można powiedzieć, że tego dnia brygada kadrowa Pogoni oraz Sosabowskiego staje się możesz się nieoficjalnie brygadą spadochronową oficjalnie naczelny wódz mianują 9 października czterdziestego pierwszego roku i to jest jakby początek był dobry gady zostają wciągnięci ludzie najmłodszy wiekowo po ewakuacji oddziałów polskich związku sowieckiego trafiają tam żołnierze m. in. ze swojej dywizji paczek do brygady do dywizji Pancernej myślę, że wybierano tam ludzi najmłodszych najbardziej sprawnych tacy, którzy podołają tym trudom działania muszą pamiętać, że średnia wieku wojsko polskie jest bardzo wysoko szeregowych nawet sięga po 40 kilku lat, kiedy szeregowiec armii brytyjskiej armii niemieckiej czy Warmia amerykańskie mają mu 181920 lat, gdy pierwszy rzut owo ciemnoskórych retusz starano się wybrać takich ludzi, którzy spodobają trudom ćwiczeń, ponieważ po wytrzyma też się wiąże to, że gen. Sosabowski ma też to bardzo trudny charakter jest ogromnym patriotom bardzo dobrym dowódcą, ale jest trudny w obliczu i część dowódców batalionu po czterdziestym trzecim roku 33 przed lub operacji market Garden odchodzi z brygady i przechodzi do pierwszej dywizji Pancernej tam przez dowódcę batalionu pierwszej dywizji Pancernej piechocie, bo jest też ważny myślę, że on gen. Sosabowski wykonał ogromną pracę, że potrafił zorganizować niczego jednostkę spadochronową umożliwić jej rozwój i praktycznie przygotować ją do walki z ulg dla wsparcia powstanie powszechnego w kraju, ale to są akcje stała się tak naprawdę zaczynała w czterdziestym trzecim roku, kiedy to Brytyjczycy, widząc niedostatek swoich jednostek spadochronowych mówią tak posuwać się, zanim poleci do Polski to musi się z nami polecić jakąś operację, ale to też, że był wytłumaczyć naszym słuchaczom sza Paul Ricard jednostka spadochronowa jest po lądowaniu po akcji jest niezdolna na pół roku do dalszego działania musisz uzupełnienia mieć znowu się przeszkolić to jest taki okres, kiedy pomiędzy 1 na drugim budowaniem miał być lądowały niektóre jednostki w użyciu tylko my nie mieliśmy, skąd uzupełniać ludzi dywizje, a spadochronowym w pierwszej szóstce brytyjskie miały zapas miał tzw . 0102. trzeci uzupełnienia nie mieliśmy żadnego Polska brygada po lądowaniu i po walkach stały się na kilku miesięcy jednostkom bezużyteczną do tego typu działań, które mu byli szkoleni gen. Sosabowski sobie z tego zdawał sprawy mówił w 2 ligi poleci na kontynent w opolskim polecimy nie zawsze też stało no właśnie w teście powiedzmy 2 schowano jednak nie sposób mówiąc o brygadzie o tym nie powiedzieć panie już mówiło dość trudnym charakterze gen. Sosabowskiego ci co pamiętają głośny film właśnie gminy p t. 1 most za daleko w dacie pamiętają jak się no sprzeciwiał w ogóle całej tej idei lansowanej przez Montgomery ego kłócił się da, ale czy, dlatego że miał rację czy nie, dlatego że właśnie o takiej trudny charakter, bo gen. Sosabowski czterdziestym czwartym roku nie za bardzo orientował się to co się działo za kulisami między polskim naczelnym wodzem polskim sztabem, a brytyjski ja taki przytoczyłem pismo o gen. Drosed SA tu teraz są skutkiem naczelnego wodza, ale to jest zamienne na dotyczyło to m. in. was kontynentu udział w polskich drogach sprawę z tego też powodu szef sztabu imperialnego pozwolił mi dowiedzieć się czy zgodziło się pan na zmianę obecnego porozumienia dotyczącego polskiej brygady spadochronowej i oddał ją do dyspozycji naczelnego dowódcy alianckiego do operacji w Europie zachodniej sir Alan dług jest w pełni świadomi ważności, jaką pani jego rząd przywiązują ją do utrzymania tej brygady nienaruszonego i gotowej do waszych własnych potrzeb w późniejszym czasie w Polsce dzieci jeśli jest pan zgodzi się na wzięciu udziału tej brygady w operacji w Europie zachodniej straty bez wątpienia będą miały miejsce z drugiej strony znaczenie doświadczenie bojowe brygady byłoby powiększone i tutaj dowództwo dawało jeszcze zapewnienia, że jeżeli brygada poniesie poważne straty, które mogły być określany jako 25 proc co zostanie wycofane nie będzie użyta w waszych operacjach, dopóki nie zostanie z nową doprowadzono do pełnej innego stanu jeśli powstanie powieść potrzeba użycia tej brygady w Polsce zostanie ono oddano do dyspozycji polskiego naczelnego owoców jest rzeczą niemożliwą w tym okresie dać ostateczną gwarancję w przedmiocie samolotów, lecz Pisz wszelki wysiłek będzie uczynione, żeby przygotować samoloty do transportu brygady do Polski czym się w marcu czterdziestego czwartego roku Brytyjczycy zastrzegł i ciekawostka jest nie mamy czasu wodociągu ma mówić o każdą stronę, że Polacy ostatecznie 6 czerwca, czyli z czwartego roku rada ministrów kierowana przez premiera Mikołajczyka wyraża zgodę na użycie brygady spadochronowej pod rozkazami brytyjskimi z Niemcem pierwsza samodzielna brygada spadochronowa wchodzi w skład brytyjskiego korpusu desantu powietrznego od tego momentu główne zadanie brygady wsparcia powszechnego powstania w kraju zostaje anulowany 6 czerwca czterdziesty czwarty rok powstanie w bucha 1 sierpnia z pisma, w który przysyłał mejle w tych w do grobu Pańskiego kraju było podane, że brygada na pewno nie ma szansy na udział brygady w prawie tak samo jak i ma szansę na udział polskich dywizjonów lotniczych do wsparcia po ustaniu, ale to nic ani krajowej generał Bór-Komorowski łudził się jeszcze, że coś uda zmienić po lądowaniu w Normandii szansa taka była zerowa Anglicy nie wykorzystali brygady do lądowania w Normandii, bo bali się, że jednostka ta w porę tych walkach w Będzinie bezużyteczne chciał zobaczyć ile czasu, że szósta dywizja, która lądowała brytyjska nowa dużo pracy tak naprawdę nie wziął udział w amerykańskiej jednostki 80 długość to pierwsza wzięły, ale miały moc uzupełnienia czy w stanach od nich szkolenia w Stanach Zjednoczonych zdobyli następnych jak i jednostek spadochronowych to zupełnie inaczej wyglądało gen. Sosabowski set Muzy mówi do swoich żołnierzy, że musimy leci na kontynent, żeby otworzyć drogę do Polski, ale to nasza druga, o którą cały czas się szkoliliśmy dla tej drogi pomoc ukochanemu naszemu miastu Warszawie jest w tej chwili niemożliwa jak brygada ląduje w pierwszej fazie operacji market Garden częściej brygady ląduje w okolicach Dream, czyli spadochroniarzy udajesz się przerzucić na dno drugą stronę do Osterwy tam jest polskie kopalnie soli 31 z 3 batalionu spadochronowego walczą do końca Brytyjczyka ani Polacy osłaniają odwrót oddziałów spadochronowych brytyjskich, którzy w 2 lub przemieszczają się na drugą stronę Renu kilkudziesięciu Polaków zostawić do niewoli niemieckiej w 100 kilkudziesięciu dziennie brygada spadochronowa po krótkim czasie po połączeniu się rzutem kołowym powraca do Wielkiej Brytanii, a gen. Sosabowski za swoją celne uwagi zostaje zdjęty przez naczelnego wodza stanowisko dowódcy brygady i przeniesione na inne stanowisko krytyka słuszna sprzymierzonych nie włączą się kadrową Solskiego niektórzy twierdzą, że do tego stopnia, że potem po wojnie pracuje przez 17 lat jako magazynier zresztą bardzo rozsądnie tylko gen. Sosabowski ego, ale wielu wyższych wojskowych, którzy nie mieli albo możliwości przekształcenia się na inne albo już byli Wilkowo tak Wilkowi, że nie umieli szansy pracować w innych zawodach wielu młodych ukończył studia pracowało nawet jako prezesi wielkich koncernów to 2 smutne powiedziałbym zakończenia tak ani się nie dobrze zakończyła historia w powstaniach i oczekiwania właśnie tutaj na naszych spadochroniarzy ani ani losy dowódcy tejże brygady spadochronowej też nie były najpiękniejsze po wojnie bardzo dziękuję prof. Zbigniew Wawer dyrektor muzeum łazienki królewskie budzi się nasz gość dziękuję państwu dziękuję panu, a teraz informacji w TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam, oraz sprawdź jak działa nowe internetowe radio TOK+Muzyka. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj wygodniej w aplikacji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA