REKLAMA

Teoria a praktyka w nauce. Rozmowa z prof. Markiem Kordosem

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2018-10-09 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
43:00 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Godzina filozofów trzecia już tego wieczoru, w studiu prof. Marek Kordos emerytowany profesor matematyki z wydziału matematyki informatyki mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego i były redaktor naczelny Miesięcznika Delta. Dobry wieczór, dobry wieczór. 45 lat był pan redaktorem naczelnym miesięcznika Delta to niesamowity wynik. Ktoś musiał. Tak teraz już tak chyba się nie zdarza, że się przez tyle lat sprawuje jedno stanowisko. Świat jest bardzo zmienny, zwłaszcza w takim kontekście.  Rozwiń »
To bardzo dziwne stanowisko i Delta jest sama w sobie czymś dosyć dziwnym, ponieważ to jest taka próba stworzenia mówiącej nauki innymi słowy taki, bo zasadniczo przekazanie, które dajcie przyświecało oczywiście rzecz jasna każde przekazanie niejednokrotnie było łamane no bo po to, są przykre dla jeszcze prawda w mianowicie, że każdy, który tam pisze pisze o tym, czym się zajmuje innymi słowy zwalczali śmie tzw. popularyzację byliśmy za upowszechnieniem co jest ogromna ogromna różnica i to jest rzecz bardzo istotna co więcej wydawało nam się, że jesteśmy w stanie nawet mówić o rzeczach, które inni mieliśmy pewności, jaka część Czytelników będzie mogła zrozumieć, ale w przekonaniu tak, że jeśli to mówił uczony, który ma mnóstwo uczniów to znaczy, że widać w tym jakość mówi jest coś pociągającego, bo inaczej to wszyscy poszliby do jakiegoś bardziej atrakcyjnego uczonego także to i przez to, że Delta nie była taka trochę inna nawet żeśmy hasło na początku mieli Delta jest ich element co jest położenie poprawnie, ale za to znacząco to przez to do tak się stało, że to rzeczywiście miałoby powierzono mi i trzymano mnie aż tak długo bardzo mnie interesuje ta różnica, którą pan zdefiniował różnica pomiędzy upowszechnianiem popularyzacją może kiedyś sobie o tym, mieście, bo mówimy no ale oczywiście to już ostatni wątek związany z deltą jak rozumiem ludzie, którzy zajmują się danym obszarem nauki czy danym problemem piszą teksty poświęcone właśnie tej dziedzinie, którą się zajmują, ale piszą jest taki sposób, żeby mogli je przeczytać także ludzie, którzy niekoniecznie są ekspertami w tej dziedzinie Lem twierdził, że nie jest to konieczne jest tak cztero atomowym dziele p t. czas nie utracony, do którego Lem potem później zresztą nie bardzo chciał się przyznawać tylko pierwszy tom uważał, że to jest dla nas też szpital bez przemienia się z o właśnie szpital Przemienienia natomiast w drugim tomie tam występuje taki młody człowiek wije się nazywa, którym kupujący śledzie na Targu dostrzegł, że dziwne rzeczy są napisane na papierze, na którym te śledzie, w których te śledzie są zawinięte no i jak na to spojrzał to zobaczył w tym głęboki sen z i zaczął ten sens kontynuować kupił oczywiście wszystkie te papiery w inny od przekupki, które ona zabijała śledzie no i stworzył własną drogę do pojęć wizję własną teorię tego wszystkiego potem jakiś spotyka pana docenta, który pan docent mówi mu, że ach to jest po prostu kurs analizy matematycznej dla pierwszego roku Politechniki bardzo się śmiałem jak to przeczytałem, ale potem pomyślałem sobie, że może coś w tym jednak jest przykład w skądinąd wziętym mianowicie stres i matematyki poglądowej to taka impreza, której się odbywa od 30 lat co pół roku i to w swoje środowisko wytworzyło tam w tym biorą udział ludzie również w zupełnie nic matematyką pozornie niemających nic wspólnego, a w szczególności przed pani kompozytor Alicja Gronau w tym uczestniczyła Ano o to, żeby opowiadać o przestrzeni muzycznej tego rodzaju rzeczach, ale wyszła z wykładu poświęconego analizie matematycznej i do takiej zaawansowanej przez profesora tutaj z Krakowa wygłoszonego wyszła na można powiedzieć pod wielkim wrażeniem spytałem ją bardzo przepraszam, ale czy pani coś z tego zrozumiała ona spojrzała na mnie z pogardą i powiedziała, a jak pan idzie do Filharmonii to wszystko pan rozumie, a więc być może nawet jakby powiedzieć teksty, które mają dobrą strukturę, które są, o czym myśli, nawet jeżeli stworzą kłopot przy pierwszym czytaniu w sumie jednak coś w sobie niosą ja się absolutnie zgadzam wydają się w ogóle, że taki, że dogmat w wielu mediach obowiązujący, że trzeba jak dogmat oparty na takim fałszywym wyobrażeniu odbiorcy, że odbiorca jest kimś właśnie pozbawionym zupełnie jakich podstawowych narzędzi intelektualnych i trzeba mu to wszystko wykładać taki sposób jak byłby nie wiem małym dzieckiem n p . albo kimś kompletnie na kompletnie niewydolny emigrują wyłaniano w powiedzmy w każdym razie to jest nieprawda, bo boi, bo to jest fałszywe wyobrażenie publiczności i nie ma w tym też polega rzeczywiście rola nazwijmy to powszechna kogoś czy takiej instytucji czy człowieka, który upowszechnianiem wiedzy czy nauki się zajmuje no ale o czym innym mamy dzisiaj rozmawiać, choć to też bardzo interesujący temat z Aten, który rozpoczęliśmy, a mianowicie o zacznę od tego może, bo będziemy się przyglądali metodologii naukowej różnym zagadnieniom związanym z osiąganiem maksymalnie prawdopodobnych albo nawet stuprocentowo pewnych twierdzenia rzeczywistości zacznę może od tego o czym się zajmuje matematyka jego pan zdefiniował przedmiotu matematyki no mi się wydaje, że lepiej zacząć nawet wręcz metodologicznie mianowicie byśmy takie 2 zdania pod uwagę pierwsze zdanie zrobić tak jak należy to co się uda i drugie zdanie zrobić to co należy tak jak się uda to jest różnica, która oddziela matematykę od innych dyscyplin na temat bardzo ciekawymi są ściśle określone reguły, jakimi należy się posługiwać, ale jeśli coś tym regułom nie odpowiada nie może być przedmiotem rozważania przez co bardzo wiele tematów w ogóle nie ma do tego dostępu wi-fi natomiast drugie podejście mianowicie zrobić to co należy tak jak się uda i najlepiej jak się uda to jest rzecz, która obowiązuje większość dyscyplin n p . lekarz lekarz przecież dysponuje tylko jakimiś cząstkowymi badaniami na ich podstawie musi wydać diagnozę i co więcej zaordynować leczenie w żadnym z tych przypadków nie jest chroniony żadną sztywną metodologią medycyna jest w ogóle szczególnym przypadkiem nie reguluje działania, abyśmy ich mało jest, abyśmy historii historii przecież też dysponuję szczątkowymi jakimiś informacjami na ten czy inny temat no i jakimiś tam przesłankami ogólnymi, które pozwalają mi Polek i Motor lepić z tego tworzy no bo to jest jego obowiązek całościowy obraz całościowy obraz epoki czy całościowy obraz jakiegoś wydarzenia w Namysłowie tak samo jest na ludziach i nie, bo to ciekawe co pan powiedział przy przypadku medycyny miał namyśli to, że tutaj rozumiem ten przykład tym się pan posłużył to jest przykład diagnosty to znaczy kogoś, kto rekonstruuje sprawnych szczątkowych informacji jakąś całość następnie jeszcze musi w sposób praktyczny zaordynować, iż środki natomiast w tym takim modelu czy paradygmacie, który we współczesnej medycynie obowiązuje science Bejsce ewidencji ba jest jak się opracowuje strategię leczenia to nawet mniejsza o to jaka jest diagnoza, byleby działało nie szkodziło władzy niż te właśnie jest ich to jest to jest bardzo to jest bardzo istotna bardzo istotna sprawa, ale to dotyczy nawet takich dyscyplin co, do których jesteśmy przekonani o ich domowych do pojęć niezawodność to prawda przydatny nie wiemy, dlaczego samolot lata, by tego nie wiemy my żeśmy po prostu stwierdzili doświadczalnie na gromadzili sobie pewne informacje, które książkowo są oczywiście pewne natomiast nie tworzą żadnej całościowej struktury my empirycznie wyprodukowaliśmy po prostu latające samoloty doskonalimy je również w znacznej części empirycznie i tworzymy sobie jakiś fragmentaryczny podpieram się oczywiście fizyką matematyką jak najbardziej chemią nawet, ale pełnego obrazu tutaj nie ma na tak nowo bazujemy na na obserwacji na świadectwie zmysłów krytyka indukcji, która jeszcze David siłom przeprowadził w osiemnastym wieku wciąż obowiązuje z tego, że się coś działo nie wynika, że się będzie działo są ogromne luki w tych wszystkich rekonstrukcjach, których dokonujemy no ale matematyk wydawał się przynajmniej na pierwszy rzut oka w ogóle nie ma takiego problemu u niego wszystko jest ze stuprocentową pewnością, ale dlatego, że wszystko jest ze stuprocentową pewnością dlatego wszystko jest no bardzo to wszystko obejmuje bardzo niewiele zjawisk no i wreszcie ze stuprocentową pewność my jesteśmy tylko lokalnie po matematyka z niczego nie wyrasta żelazny obrzęd, w którym oba zdarzenia wyrasta z niczego no właśnie nie wyrasta z przyrody nos nie wyrasta ze świata dlaczego, bo pomysł na to, że taki jest to jest pomysł Chełm, choć sam fizyka, który przeczytawszy pracy Rejmana o hipotezach, które leżą u podsta w geometrii tak się zachwycił tym jak to jest zrobione proszę pamiętać ta praca to jest wykład habilitacyjny, czyli Neriman mówił to do dzisiaj się tak już nie robi do rady naukowej, która to rada naukowa składała się z ludzi różnych dyscyplin historycy prawda lingwiści lekarze również i t d . no i tak się tym zachwycił, że można to wy interpretować w ten sposób, że możemy się zastanowić uprawiając jakąś dyscyplinę przyrodniczą w jakiej matematyki możemy użyć nawet nos w opublikowały dzieło w bardzo podobnym tytule do dzieła Reymana mianowicie o faktach, które leżą u podstaw Gołąbek już hipotez tak, by go fakt PL i tam sformułował zasady, które jego zdaniem musi spełniać ta część matematyki, która będzie miała zastosowanie fizyce to już nie jest całkiem tak on to zrobił nie całkiem dobrze są usługi jednak sympatią to później poprawił także i jedyna rzecz z tego wynikała mianowicie, że matematyka to jest skrzynka z narzędziami, po które przyrodnik sięga 3 muszą być spełnione 2 warunki po pierwsze to narzędzie, które wyciągnie z tej skrzynki musi pasować do tego do czego chcemy je użyć no i drugie on musi wiedzieć jak tego narzędzia używać prawda to też jest jakby to powiedzieć konieczny, ale tym sposobem stało się tak jak chyba życzył sobie kiedyś Arystoteles to znaczy, że matematyka okazała się być językiem do uprawiania przyrody, a nie teorią przyrody jak fundamentalnymi Pitagoras Chińczycy chcieliby to widzi, ale czy to jest także mówi pan w tej chwili o sprawach rozstrzygnięte czy mamy raczej pewnego rodzaju spór, w którym możliwe są różne stanowiska i takie stanowisko, które mówi nie to jest coś więcej niż tylko język i w tym sensie wypływa matematyka ze świata, że jest no właśnie graficznym zapisem czy właśnie z pewnym językiem znaczeniu zapisem pewnych proporcji oddziaływań jakkolwiek by to nazwać, które właśnie w świecie są matematycy próbowali rozwiązać zadanie oczywiście metodami matematycznymi wobec czego powstała dyscyplina, która nazywała się podstawy matematyki albo meta matematyka no i ta dyscyplina próbowała znaleźć to, o czym pan mówi i odpowiedź na to była negatywna to znaczy że, stosując wszystkie matematyczne metody, jakie można było zastosować do teorii matematyki do znalezienia źródeł, z których mogłaby ona wypływać stwierdzono, że de facto toż już tego zrobić nie da Czyżby miało być to źródło no właśnie różne próby były próbowano w logice szukać coraz to by ich Whyte and próbowali to robić próbowano na jakich zasadach boja wiem zbliżonych do dzisiejszej informatyki funkcji obliczania algorytmy tego rodzaju rzeczy taki był konstrukcję FIZ od Bauera pochodzący nawiasem mówiąc nazywał się wstępnie intuicją niż na co dokładnie nie odpowiada, jakby to powiedzieć jego jego wewnętrznej strukturze, ale to się okazało znowu opisywać tylko fragment matematyk i pasować tylko do fragmentu matematyki dziś ta cała część pochodzącą od brały raz została nową znalazła się w Computer science to jest matematyczna część informatyki, a same matematyka albo po pierwsze, to po pierwsze, pokazała, że narzędzia, które mamy są zaś za mocne to jest twierdzenie GB, na którym mówi, że istnieją prawdy, których przy naszym reżimie tak narzędzie owym nie sięgniemy po nie dowody Liwa tak do po prostu za sam za wiele chcemy od od dowodu za wiele chcemy lej po drugie to jest on Cohen, który pokazał, że nawet tam najniżej leżąca warstwa matematyki to znaczy teoria mnogości może być różna możemy sobie taką, jaką inną to było popularne do tego stopnia, że jak praca Kochaniak Force India to nazywa, czyli wymuszanie została powszechnie no dostrzeżone i powszechnie zrozumiano wszyscy zaczęli pisać doktoraty z tego hostingu także w Belgii nawet był przez pewien czas zakaz, który mówił, że nie wolno więcej niż 10 doktoratów rocznie z polskim w co robić, a po to, ale do pokazało znów ŻUŻEL mamy z bardzo bardzo dużo dowolności innymi słowy matematyka dysponuje pewnością, ale jest to pewność lokalna, a jeżeli się umówimy, że to wszystko co z tego cieszymy się umówili jest już absolutnie pewnie wyprowadzony, ale jak się umówimy to w dużej w dużej mierze to ich zadań od nas wspomniał pan profesor gaz dla tam jestem tu są to założenie czy pokazanie raczej, że te wszystkie systemy którymi operujemy się opierają na tych aksjomat dach za którymi już nic nie ma dalej to znaczy, które są właśnie w jakimś sensie arbitralnie przyjęte przez założone, ale czytałem niedawno taką książkę bardzo ciekawą zresztą upowszechniającą naukę w, a nie popularyzacją są zdecydowanie myślę o książce Our matematykowi uniwersum maksa to Marka to jest taki Kosmala z Massachusetts Institute w technologii bardzo ciekawa postać w ogóle skądinąd radykalny w swoim podejściu do tego czy matematyka jest jakimś sensie czy czym jest rzeczywistość w ogóle no, więc one jak rozumiem przynajmniej z tego co co co pan pisze w sensie filozoficznym stoi na takim stanowisku, że na dno po pierwsze, matematyk, który się interesuje różnymi kwestiami nie tyle działa w obszarze po prostu pewnej konwencji językowej ile odkrywa jakiś realnie istniejące byt on coś odkrywa, że tak, by podaje przykład swojego znajomego za majtki, które jest matematykiem zajmuje się jakąś bardzo skomplikowaną matematyczną strukturą mają tutaj na ścianie na swoje nas w swoim gabinecie rozlosowano powstaje pytanie odkrywa czy Kostrubiec Ano właśnie to jest to podstawowe pytania drogi, choć pytanie trudno jest odpowiedzieć jak miłość matematyków, z którymi ja się stykam to znaczy, bo powiedzmy polskich matematyków przeważnie w tej chwili wyznaje w zakresie, że tak powiem no powiedzmy onkologicznym pomysł następujący my matematycy mamy swoją rzeczywistość jest ów świat matematyki i w którym my się poruszamy to jest to są przygody przedzierają się przez krzaki czołowi Lambda galopuje my wesoło po przestrzeni Banacha grzęźniemy w błocie jakiś równań różniczkowych no krótko mówiąc mamy swój świat jest nim żyjemy my go poznajemy i tam rzeczywiście odkrywamy przypominano to w końcu można powiedzieć wprost w Livingstone, a w stan Leja w Afryce takiego pop i i to jest chyba rozwiązanie, z którego matematycy w las albo właśnie to właśnie to mówi znajomy maksa tego Marka to znaczy tak ma, mówi że gdybyśmy podeszli do niego i zapytali co masz na ścianie czy to skonstruował szczyt odkryłeś ta struktura, bo to jest jego autorska struktura ma to on wtedy odpowiedziałbym oczywiście, że odkrył mnie, że to wymyślił albo zbudował sobie taki model ten korzenie, że on natrafił na coś co już mamy 8 godzin zamiast jedno w turniejach go wydobyć nogi no właśnie tak dotacji w działalność wydobywczą w takt śledztwo w kasynach las, ale z drugiej strony czy pan uważa wobec tego, że no nie wiem dla fizyka matematyka czy matematyki z kimś, kto dostarcza narzędzi po prostu dla dla fizyka, który już przygląda się rzeczywistości, stosując narzędzia matematyczne więcej fizycy powiadają pewnych zjawisk którymi się zajmujemy właściwie nie da się opisać inaczej niż tylko językiem matematyki, ponieważ nie mamy nawet pojęć do tego, żeby opisać to inaczej w języku nie ma tematycznym język matematyczny jest tworzony również przez fizyków np. mój kolega z roku, że tak powiem, bo jak zaczynałem studia co było strasznie dawno temu to zaczynaliśmy je razem z fizykami Stanisław Woronowicz jest twórcą np. grup kwantowych z matematycznego punktu widzenia podstawowym aksjomatem grup kwantowych jest to, że to nie są grupy, ale to jest narzędzie, które powstało, dlatego że było potrzebne do opisu pewnej jakiś tam sytuacji i wobec tego zostało stworzone do można powiedzieć od nowa, ale to jest stworzenie narzędzia to jest taka rzecz, jaką w ogóle jak w ogóle rozmnaża się matematyka już Hilbert mówił, że jedynym źródłem matematyki są zadania mianowicie matematyk chce rozwiązać zadanie nie potrafi co robić, dokąd winduje narzędzia, żeby to jakoś udało się zrobić najbardziej klasycznym przykładem jest twierdzenie jak, po której jest znany dosyć powszechnie, chociaż czasami bardzo figla żadnej formie np. genialnych tak chcemy, by skorzystał opisane, że po prostu ten mianowicie twierdzenie Fermata nieważne, o czym ważne jest to, że jego udowodnienie mu co miało miejsce do 20 lat temu nic w matematyce nie zmienił natomiast znaczenie tego twierdzenia było ogromne dzięki niemu powstała w zasadzie cała nowoczesna abstrakcyjna algebry, dlaczego ludzie zaczęli tworzyć takie pojęcia jak grupa jak pierścień jak ciało nogi czy związane z tym tam filtry ideały na krótko mówiąc tylko po to, żeby załatwić tę kwestię stworzono całe mnóstwo rzeczy Łazisk, który to udowodnił zrobił jeszcze 1 rzecz sięgnął już niesłychanie daleko mianowicie dosięgną już do krzywych eliptycznych no coś się wydawało zupełnym absurdem przy rozwiązywaniu problemu jak najbardziej teorią liczbowego tak matematyka jest można powiedzieć tworzona czy jak powoli odkrywana w każdym bądź razie po prostu, używając czegoś to doskonalimy tak się dzieje nawet z takimi rzeczami, których używamy w domu poprawiamy te swoje lodówki na w i t d. matematyka robi to samo ze swoimi lodówka, a czy zastanawia się wtedy, dlaczego rzeczywistość tak świetnie do tego języka pasuje to znaczy, dlaczego rzeczywistość jest tak matematyczna jest takie tej rodzina widzi wizjonera takie zdanie o zdumiewającej stosowalności matematyki, ale to jest chyba dno lekkie nieporozumienie mianowicie matematyka WOS LO jest robiona tak, żeby pasowała to w związku z tym nic to chyba złudzenie pluralizmu na jego blog, na którym to absolutnie chyba chyba widzimy w tym w tym kierunku to w tym kierunku to idzie w no ale jest rzeczą, której chyba warto jeszcze powiedzieć mianowicie o tym co w się zdarzyło się temu ruchomym Plusowi można powiedzieć, którym matematyka stworzyła mianowicie informatyce informatyka na pociąg oraz zrósł się tam komu KUL słynną rozwoju wsi właśnie w tej chwili można powiedzieć, że zaczyna sięgać w miejsce, które zasady matematyczne zdaje się zdecydowanie podważać to miejsce jest następujący można powiedzieć, że profetyczny Donald Knut to jest taki wielki człowiek, żeby nie powiedzieć wręcz bułki informatyk ojciec jej nogi jednorazowe i jedno tak można powiedzieć, że jego ojcostwa na pewno nie można zaś tonować te dane dna nic nie pomoże w on w siedemdziesiątym szóstym roku napisał pracę, która się nazywa Alicję w Babilonie Jan algorytm algorytmy starożytnych Babilończyków, gdzie zauważył, że ci Babilonie czy c tworzyli pewne sposoby posługiwania się liczbami czy figurami, które w zasadzie nigdy nie przychodziło do głowy, aby uzasadnić, dlaczego to jest dobrze, dlaczego to tak musi być po prostu to się sprawdzało w bardzo wielu miejscach i wobec tego działało to niektóre przepisy są nawet tak dziwne, że my dziś nie umiemy mimo doskonałości dorobić do nich tego co co trzeba no ale morał, który Donald Tusk wysnuł był taki, że w zasadzie należałoby tak popatrzeć na algorytmy, które produkuje informatyka mianowicie algorytmów nie należy dowodzić algorytmy należy testować i to na początku wyglądało na taki prawda zręczne sformułowanie, że AAA prawda i t d. ale po pewnym czasie okazało się, że my często korzystamy skutecznie z algorytmów, które w ogóle nie są poprawne, gdyby do nich matematykę przyłożyć no ale prawda kiedy, bo to ciekawa, bo n p . przy wszelkich przy kodowaniu przy np. naszym złotym tajnym podpisze Kol elektronicznymi tak dalej my tam często korzystamy z algorytmu, żeby ustalić tam pierwsze szlify i t d . u których nie są całkowicie pewne natomiast no, a czy nie dałoby się udowodnić to czy można udowodnić, że nie dałoby się udowodnić teraz żonę żony są całkowicie poprawne natomiast jest to skuteczne jest to w dostatecznym stopniu skuteczna, aby z tego korzystać, czyli nagle znaleźliśmy się tutaj w tej drugiej w tym drugim obszarze i jeżeli tak to może w ogóle jak mamy algorytm nie warto się zastanawiać, dlaczego on tak działa po prostu testujemy już przyjmuje się można wobec tego przyjąć nawet więcej, że my możemy się nie zastanawiać co tam się wewnątrz w tej maszynie w dziejach, że tam się mogło dziać jakieś przedziwne rzeczy, ale my nie powinniśmy nawet mieć ambicji, żeby to całkiem zrozumieć i tak zrodziła się prawdziwa sztuczna inteligencja nie taka sztuczna inteligencja, którą mamy w lodówce czy w pralce, bo ta jest prosta, a jest zgodna jeszcze z taką doktrynę matematyczną można powiedzieć nie mam po prostu przy tworzeniu sztucznej inteligencji wyższego rzędu my nagle doszliśmy do wniosku, że to co żeśmy formułowali kiedyś żartobliwie, ale w czasach młodości to było powszechnie używane mianowicie mózgi elektronowe to jest błąd taki, że my próbujemy wobec tego zastanowić się jak ten mózg myśli, a przecież my nie wiemy jak ten nasz mózg myśli to może powinniśmy, jeżeli chodzi o sztuczną inteligencję posłużyć się taką metodą my nie będziemy mu nie będziemy tej sztucznej inteligencji mówili jak ona ma myśleć my po prostu zbudujemy tam model naszego mózgu nie w sensie struktury i Niemcy się tego jak działa tylko w sensie struktury innymi słowy zaczęliśmy budować tej sieci neuronowe jak jest i co ja się uczą nie obchodzi nas jak kolesie no właśnie nie wiemy też nie rozumiem, więc wychodzi dochodzi, gdy nie mniej nie rozumiemy nie to jest takie słowo rozumiem do tego kompletnie nie pasuje czasami się dzieciom w szkole w podstawówce zadaje pytanie czy rozumiesz tabliczkę mnożenia eWUŚ nie tabliczki mnożenia nie mówi Dariusz Wójcik po prostu to jakoś tam jest my nie wnikamy w to jak to się dzieje my tylko można powiedzieć to trenujemy i czasami okazuje się, że rzeczywiście trzeba patrzeć na to tak jak to przewidująco jest bardzo ciekawa różnica, o których pan mówi ta różnica pomiędzy właśnie na tym co wiemy czy rozumiemy, a tym co jakoś się modelu jemy i zakładamy skuteczność brzydko mówiąc w arcydziele smaku w tamtym języku toby brzmiało tak my do tej pory staraliśmy się iść do przodu w informatyce za pomocą soft numeru był jakiś hard były możliwie najlepszy i my staraliśmy się go o programować także, bo robił to co chcemy dzisiaj przy sztucznej inteligencji robi się dokładnie odwrotnie mianowicie my robimy można powiedzieć hard UR w tej sieci neuronowe to jest hard UR i ten harmider sam sobie taki, jaki my wyprodukuje lub taka szybka można powiedzieć silikonowa ewolucja prawda Krzemowa ewolucja on sobie wyprodukuje po prostu te metody którymi będzie działał to daje fantastyczne skutki np. mamy, ale jak to jest możliwe że, że my nie wiemy, jaki ją ten sam, który powinien mieć i że właśnie on to wszystko jakby trochę poza nami robi to samo wiemy jak zbudować turysta znowu pytanie z Lehman, który mówił, że jak tworzymy nowego człowieka w jakiś kontaktach międzyludzkich, że tak powiem to czy zastanawiamy się na tym jak go programować nie my robimy jakieś zupełnie inne rzeczy, które nawiasem mówiąc sprawiają przyjemność i produkujemy co, bo produkujemy można powiedzieć handel, choć białkowy tak IT hard były już jakoś sam powoli w kontakcie ze światem zdobywa wiadomości my mamy 22 sukcesy fajne 1 z kim naszych uzyskała 1 i 1 sukces bez rozpoznawanie wielorybów już istnieje 1 podobno nieprawdopodobnie interesujący dla biologów gatunek wieloryba, którego jest legendą 4350 sztuk dialogowi znają te wieloryby po imieniu ogłoszono konkurs na to, żeby można było obserwować wieloryby dokładnie, ale tylko po tym, rząd tutaj MAK i ogrodem tutaj wyższego no i nasza firma wygrała nasz dom właśnie nasza sztuczna inteligencja wyprodukowany przez nas nasza, czyli nasza Polska, a tak nie jest to by to narzędzie, które zostało wyprodukowane okazało się, że najlepiej rozpoznaje te wieloryby po ich machnięcie ogonem wie czy to Jasio czy to Basia to jedno, ale te stawki VAT chyba, jeżeli się nie mylę i odniosła ostatnio inny sukces sukces mianowicie zamówiony przez Kanadyjczyków przez władze kanadyjskie mianowicie czy można przewidywać, gdzie będą miały miejsce jakieś przestępstwa co to znaczy to znaczy czym, bo wtedy można, by siły porządkowe przesuwać te miejsca, gdzie ewentualnie te przestępstwa mogą się zdarzać, bo ta firma znowu wygrała i ciekawa rzecz poza statystykami przestępst w, które w zasadzie jest on jakby wskazywały na to, że przestępstwa niejako gromadnie się oby odbywają to znaczy tam, gdzie się zdarzy kilka przestępst w można bardziej liczyć na to, że się zdarzą następne poza takim materiałem testowym rzuconym do tej sieci neuronowej wrzucono jeszcze inny materiał mianowicie materiał, który mówi o trzęsieniach ziemi, dlaczego to tak ma być, bo dlatego, że z trzęsieniami ziemi, toteż jest tak, że tak jest dziś trzęsieniu ziemi to potem są wstrząsy wtórne co się okazało okazało się, że maszyna uczona i takich przestępstwach i równocześnie bez wskazania różnicy na tych trzęsienia ziemi wygrała ten konkurs okazało się, że najlepiej przewiduje, gdzie mogą się zdarzać przestępcy te kwestie związane z algorytmami przestępstwami przewidywaniem przestępst w są interesujące, bo one też pokazują problematyczna stosowania takich rozwiązań mamy tam do czynienia mianowicie na co się zwraca uwagę myśmy tutaj też parokrotnie o tym, rozmawiali Zuzanna Warso prawniczką z Helsińskiej fundacji praw człowieka, że niekiedy te struktury przyswajają sobie pewna ludzkie zupełnie uprzedzenia i n p . w momencie, kiedy przestępczość, które skomplikowanym problemem mającym wiele przyczyn i mającym też złożone społeczne podłoża zostanie tak właśnie wyłącznie potraktowana na zasadzie algorytm licznej, bo to wówczas np. algorytm ma tendencje niekiedy od typowania czy przewidywania, że np. osoba określonym kolorze skóry tylko, dlatego że ten kolor skóry ma to będzie jazda w bardziej rozmowny mówi pan właśnie o tym, by o tej różnicy tak, jeżeli my będziemy pisali taki algorytm dotąd wszystko będzie działało w tym przypadku żadnego algorytmu nie był to jest ta różnica, ale znamy do tej pory, gdy do tej pory robiliśmy tak, że mieliśmy maszyny i 8 opraw grą o programy reality teraz zrobimy inaczej to może być niebezpieczne budujemy maszynę i ona ma sama się nauczyć czy może być niebezpieczne może być i znowu, bo przypominam sobie przypominam sobie 1 przykład jeszcze taką taki, że eksperyment polegający właśnie na na takiej sieci neuronowej, która tam rzucona na internet z szybko nauczyła się hejtu, a przede wszystkim jak przyswoiła sobie tego rozrośniętego rodzaju kod jako właśnie kod obowiązują nas dzieci też się przede wszy towarzyszą słów nieprzyzwoitych to jest prawda tak, ale znowu, żeby się trzymać jakichś takich właśnie proroków tak jak się to kluczowi udało to jest książka Lema niezwyciężony Lem to się pojawia bardzo często tu pojawia się wróżka niezwyciężony opisuje coś co można, by było nazwać takim właśnie ekosystemem sztuczną inteligencję innym już tak powiem tam po prostu planeta jest opanowana przez bardzo już wyewoluowała no sztuczna inteligencja tak tak jest bardzo możliwe, że tego rodzaju ekosystemy sztucznej inteligencji będą powstawały ciekawe gry bardzo ciekawej też Need no ta okoliczność, że mam tutaj do czynienia z jakąś strukturą, która kompletnie, która jest kompletnie nieludzka mylenie w tym sensie pejoratywnym tylko po prostu opisowym i że ona może postrzegać rzeczywistość i analizować informacje i podejmować decyzje o zupełnie inna aniżeli pewien układ wartości n p . które nam dyktuje to wszystkie warunki niewątpliwie bardzo trudno jest samemu prawda rozpędzić się do prędkości tam światła czy ślub może żartuje do prędkości dźwięku i strzelić Sobów ściany w latach co niejednokrotnie zdarza się ludziom w takim czy innym urządzeniu po prostu my nosimy, grając po mocniejsze narzędzia za każdym razem podejmujemy bardzo poważne niebezpieczeństwo mianowicie, że sobie z tym zrobimy krzywdę nie każdy ma prawo pilotować samolot nie każdy ma prawo nawet motolotnie pilotować prawda, ale no ci, którzy mogą to tym sposobem też narażają się na zwiększenie bezpieczeństwa i wróćmy do matematyki jeszcze wspomniał pan hipotezy mama niedawno świat obiegła informacja, że pewien skądinąd znany wybitny matematyk my Croatia te hipotezy udowodnił co jest 1 z najbardziej takich mało w ważnych nierozwiązanych czy nie rozwiązania nierozwiązanych do tej pory problemów w matematyce duże jest takich innych niż abstrahując od tego czy faktycznie rozwiązał czy nie rozwiązał, bo rozumiem, że wszyscy to teraz pieczołowicie sprawdzają czy czy faktycznie rozwiązała, ale głową pieczołowicie chyba dlatego nie ma nie ma miejsca to jest ta informacja przynajmniej tak jak twierdzą moi koledzy bliscy tematycznie temu jest to raczej annus niż coś co można w nich coś co można sprawdzać, bo opublikował jakiś taki tekst, ale to jest to kto to jest krótkiej i w Montego Bay być może odpowiedź jest taka być może tylko należałoby, żeby ktoś udowadniał te poszczególne kroki tak jest ze sztuką wanie niejednokrotnie ma miejsce to znaczy no przy niewątpliwym osiągnięciu Hermana to znaczy no z klasy w klasyfikowaniu określeniu jak wyglądają wszystkie teoretycznie możliwe kształty wszechświata, czyli jedno tak się mówi fachowo prawda sklasyfikowanie Rozmaitości trójwymiarowych też odstęp pomiędzy oby to powiedzieć anons z tym, że to jest, a ostatecznym potwierdzeniem było około 4 lat, niemniej tutaj i przynajmniej moi koledzy, z którymi na ten temat rozmawiałem nie bardzo widzą miejsca, którego można, by zacząć sprawdzanie tak, że to jest, chyba że przy MON jeszcze trochę trochę cofnięta, ale zrozumiałem, że pan pyta czy dużo jest, ale tego rodzaju problemów takie problemy to w zasadzie się zdarzają każdemu inaczej nie byłoby doktoratów innych rzeczy natomiast, które z tych problemów są aż tak ważne to jest rzecz bardzo by to powiedzieć uznaniowa przypadkowa i co więcej wydaje mi się to już moje prywatne, że tak powiem zdanie i wobec tego od razu zaznaczam, że to nie da się z rozsądnie zweryfikować wydaje się, że tutaj w tej chwili ciężar matematyki nie idzie w stronę tworzenia nowej matematyki nowo matematyka była tworzona w dziejach świata bardzo krótko to jest od minus siódmego do minus trzeciego wieku w starożytnej Grecji dziewiąty 11 bieg to są Arabowie i od szesnastego do dwudziestego wieku ale, ale okres pomiędzy to był okres można powiedzieć zbiorów, o ile tam to były prawda stałby się w o tyle to był okres biologia matematyka nie tworzono natomiast fantastycznie wykorzystywano co więcej ona wchodziła bardzo głęboko w kulturę przykład katedry gotyckie w czasach, kiedy powstały katedry gotyckie tani 500 lat po 1 stronie ani kilkaset lat po drugiej stronie żadnej twórczości geometrycznej nie było ci ludzie na pewno znali tyle tych geometrii ile właśnie wtopiony bez śladów kultury ogólną było niemniej, jaka piękna jak piękny pomnik geometrii stanowią te stanowią te katedry wydaje się, że teraz też jest moment, kiedy przede wszystkim zastosowania to znaczy modele matematyczne opanowały wszystko i praca przy tych modelach to jest rzecz istotna, bo ja w kończyłem studia w 2 dosyć dawno temu sześćdziesiątym trzecim roku do 1960 w lecie ustalić tak i wówczas w naszym na naszym wydziale był zakład zastosowań, który liczył sobie 5 osób dziś Instytut zastosowań u babci pięknie nazywamy duszą nazywa, ale trzymajmy się z Meritum Instytut zastosowań to jest większość nas po prostu i ci ludzie uprawiają różne rzeczy jedni uprawiają genetykę inni uprawiają medycyny jeszcze inni uprawiają taką czy inną technikę jeszcze inni zajmują się np. ruchem drogowym i wspaniały osiągnięcia w tym zakresie są no krótko mówiąc bardzo obszerny jest ten system, gdzie my po prostu korzystamy z matematyki po torze, gdy ma tworzyć matematyczne z czystej matematyki tzw. klasycznej czasami nazywanej czysto nie wiadomo dlaczego ale w tej fundamentalnej matematyk z matematyki, która właśnie jest tworzona korzystamy przy budowaniu modeli matematycznych którymi faktycznie okrzepliśmy świat kompletnie i dlatego może jest tak istotne, że ta sztuczna inteligencja, by powiedzieć idzie winną stronę ona próbuje sama sobie poradzić ona próbuje nam powiedzieć, że nie bądźmy tacy przemoc uderzali jej nie zakładajmy, że my możemy w końcu wszystkiego dokładnie się dowiedzieć tak się la prasowi podoba nie takiego czegoś nie będzie, że wręcz przeciwnie będzie tak, że tak jak w naszym życiu po prostu nie będziemy wiedzieli, dlaczego tak myślimy, aczkolwiek będziemy budowali strzelistych myśli jakiś badacz fundamentalnej i atrakcyjne struktury nie będziemy wiedzieli dokładnie, dlaczego tak czujemy, aczkolwiek te uczucia będą stanowiły jego wartość naszego życia no, więc to jest bardzo taka subtelna w subtelny moment chyba, jeżeli chodzi o matematykę i na pewno jest to moment, w którym informatyka od matematyki się już oddzieliła bardzo dziękuję wrócimy jeszcze do tych rozmów mam nadzieję, bo mnóstwo ciekawych tutaj problemów się mu pojawiło się prof. Marek Kordos emerytowany profesor matematyki wydział matematyki informatyki mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego i były redaktor naczelny miesięcznika Delta przez 45 lat robi wrażenie bardzo dziękuję dziękuję państwu też dziękuję kończymy ten wieczór Radia TOK FM Mateusz Luft przygotował ten program batem Bartłomiej Pograniczny go wydawały się nazwą Tomasz Stawiszyński dobrej nocy życia i do usłyszenia
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - TOMASZ STAWISZYŃSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" teraz 45% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA