REKLAMA

Filolodzy z Torunia wydadzą jedno z najstarszych polskich tłumaczeń Koranu. A co w ogóle wiemy na temat świętej księgi islamu?

Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2018-10-14 07:40
Audycja:
Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Prowadzący:
Czas trwania:
17:35 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
odtąd dotąd weekendowy poranek itd itd handlową do urzędu to Karolina Głowacka przy mikrofonie najstarszą i nieznaną do tej pory wersję polskiego przekładu Koranu wydadzą filolodzy z centrum badań i deblistek licznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu autorami tego przykładem są Ignacy Domeyko rasy ksiądz Dionizy Lewiński znak wodny na kartach rękopisów skazuje na rok 18002001 . to czy tam za serwisem nauka w Polsce PAP PL w naszym studiu pani prof. Agata Rozwiń » Skowron-Nalborczyk dzień dobry dzień dobry islamu obok arabistka z zakładu islamu Europejskiego wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego historia tego przykładu Ignacego Domeyki oraz księdza Dionizego Chyliński jest bardzo ciekawa tango chciałbym sprostować obraz branży w tytule, że to jest najstarszy znany przekład Koranu na Polski, bo najstarszy test dokonany przez Tatarów w drugiej połowie szesnastego wieku on długo był ukryty, bo był zapisany alfabetem arabskim natomiast ewidentnie jest to samodzielny przykład jak mówią badacze zapewne też języka arabskiego, bo odpowiada temu też specyficzna składnia i do tego tego tego przekładu jest przykładem Internal innym jak jest napisany pod głównym tekstem głównym tekstem Koranu natomiast jest oczywiście można powiedzieć najstarszy wydany drukiem, ponieważ ten przykład Ganta Karski jest tylko w rękopisie grę to co jest ciekawego w tym przykładzie tym zakładzie jest wiele rzeczy bardzo ciekawych i pierwsza to jest przekład dokonany przez katolików bardzo żarliwych katolików jak wiemy jedynie z księdzem, a Ignacy Domeyko zdaje się ma proces beatyfikacyjny także jak widać jest to naprawdę w zaskakujące, że w sensie figura co zatem oni opisali swoją motywację oni opisy wani robią to dla naszych towarów, aby sami siebie dużo lepiej rozumieć mogli, żeby zostali w języku polskim Staś wyliczył, które mamy czas 18002001 . rok tak tak, że to jest on do tej pory co powiedzieć oczywiście, że było sporo przykładów w Europie Koranu na języki europejskie dokonywanych przez księży, bo oni to robili w celach polemicznych, czyli po to, sobie tłumaczyli Koran, żeby sobie, żeby z nim dyskutować wykazywać to jest nieprawdziwa wiara, ale tu motywacja zupełnie inna motywacja taka dla naszych Tatarów, żeby się w Bieczu we własną wiarę mogli zrozumieć lepiej czy nie o to, żeby ich nawrócić woda udowodni, że wiara nie prawić o to myślę, że trochę inaczej stawia na nasze wyobrażenia o tym jak myślano o islamie wcześniej na terenach Rzeczpospolitej, bo teraz mamy tyle dzięki tak dalej tak dalej, a wcześniej islam tutaj jak był traktowany w oczy, bo po pierwsze to są nasi Tatarzy powtarzam to jest jakby widać po prostu o kogoś kogo chodzi to było w Rio byłoby mówiono w tym sensie, że nasi Tatarzy wzięli w okolicy nie miano z nimi kontakty różnego rodzaju również handlowe wymieniono, że miałem 2 albo coś tam od nich kupowano, bo oni też byli bywali rzemieślnikami lub osobą normalne nawet było także, jeżeli jakiś arystokrata miał w swoich dobrach Tatarów, którzy służyli u niego to tak jak prawosławnym budową np. cerkie w tak samo ufundował też maczet w swoim tata mnie, żeby mieli swoją świątynię mamy takie też przekaz, że były rynków stąd takie tablice promocyjne, że właśnie technikę ufundował to barometr także także widać było, że była to po prostu realiom mająca prawo obywatelstwa nadane ziemiach nikt nie kwestionował jej obecności są to też co się mówi o państwo, że walka z Turcją osmańską, lecz to była walka przeci w islamowi oczywiście mówiono o nich tam prawda, że to są po Hance i t d. różne epitety stosowano, ale to nie była walka jako taka islam go warstwą walka z wyrytymi tymi wojskami z tymi władz ojcowską, bo polityczne podlewana toczył się takim trochę sosem propagandowym, żeby trochę pobudzić no tak zawsze, ale jest obcego jeszcze bardziej wolę obcować stale muszę pamiętać, że Tatarzy byli też wojskach Jana trzeciego Sobieskiego pod Wiedniem odkryli złośliwego przeciwko Turkom prawda, więc ta przeszłość jest dużo bardziej skomplikowana dużo bardziej interesująca i wiem, że to nie jest zaprzyjaźniona z badaczami centrum badań stylistycznych FR Toruniowi Dubiel został znaleziony ten przekład co to znaczy, że do tej pory był nieznany jeszcze przygotowuję w ogóle wydanie czegoś takiego to po pierwsze, było także sam włączył się przekład wydania tego przykładu w 1800 pięćdziesiątego ósmego roku jeszcze ukończona w Rabce uczyliśmy się właśnie TOZ przekład Jana Muchy Potockiego potem było, że być może to to nawet nie on wykona jego ojciec wyjątkowy dom pod swoim nazwiskiem i powoli docierała do właśnie do świadomości społecznej też w biegu pochodzenie tego przekładu i zawsze było właśnie tak zbudowane, że rzutową przekład filomatów to też część ma też z ma znaczenie dla dla późniejszego wydania natomiast nie zachował się rękopis tego przekładu filomatów były przekazy właśnie, że oni dokonali go dla w jakim celu, ale nie można było tego stwierdzić, bo nie było po prostu rękopisu zachował się zachowało się 10 pierwszych słów z tego przykładu Pa i 86 wersów suri jedenastej w takie wydanie poznańskim, ale to zachował się tylko szczotki drukarskie bez korekty bez redakcji i właściwie cały nakład został zniszczony nie wiadomo właściwie ze z jakiego powodu i i właśnie to odkrycie, którego dokonała my spadkobierczyni właścicieli dworów dąbrowian jest właściwy takim pierwszym odkryciem rękopiśmiennych wersji tego przekładu to jest niewiele, bo to jest niby więcej słów niż to wydanie poznańskie, ale to jest tylko 6 % samego tekstu granicznego, ponieważ zawiera wzór ostatnie, które są najkrótsza, a tego tamten nie może zawierać tylko niecałe 11 jest znacznie dłuższy, bo to są najdłuższe forsą na początku Koran ten był twórcą prawie ma też bardzo ciekawą historię pojazd pracowała tam matka Mickiewicza, a dziadek Mickiewicza był tam ekonomem bardzo zresztą cenionym i kiedy już nie mógł pracować to na łaskawym chlebie tam dożył swoich dni i jak się zresztą właścicielka podnosi jego i jego córka była też matką chrzestną Mickiewicza jak się uważa to był ten dworek był pierwowzorem dworów w Soplicowie spadkobierczyni właścicieli czy brawo pani Puchalska przeszukiwała archiwum, które zostało uratowane przed spaleniem tego tego, by worków z 1001400 trzecim roku i szukała związku właśnie z Mickiewiczem Soplicowa i natknęła się właśnie na przekład Koranu ona rozpoznała testu test jest bardzo światła bardzo miła osoba sama jest pisarką natknęła się natomiast by wiedziała, że to przekład Koranu i szukała kogoś, kto obok pomógł jej to jakoś zidentyfikować dodatku do biblioteki narodowej tą wiedzą no właśnie te znaki wodne no ale co w co to za przekład Juliana skierować do związku Tatarów RP tamten przekład wpadł w ręce dr Artura Konopackiego Tatara, ale też historyka i on najbardziej świadome tego, bo oni w tym zespole właśnie badań i logistycznych, ale i w projekcie, więc przekazał to właśnie prasa robiła Pińczowie i prasa Okulicki Kamiński, którzy są polonistami zajmującymi się badaniem ksiąg tatarskich, czyli też mają jak gotową znajomości obu bokach przeraża mnie mówi coś tam, że po polszczyzna północno okresowo prawda mało mi mówią oni byli w stanie rozpoznać taki oni właśnie zidentyfikowali, że to jest tezy, że to jest właśnie to nie jest rękopis tego przykładu od kotów tzw. często opis, czyli ewidentnie widać, że to jest po prostu ktoś, kto bardzo sprawnym pismem po prostu przepisał to, żeby móc przedstawić na wkład władzą to do oceny fakt czy 323 do poddania się procesowi cenzury, bo my wiemy, że były starania o wydanie tego tego przekładu próbował je próbował też wydać pod swoim nazwiskiem Józef Sobolewski Tatar pod koniec lat dwudziestych osiemnastego wieku twierdzą często jego przekłady rosyjskiego, ale władze się carskie nie zgodziły chodzi o poz oczywiście osoby te tłumaczy rum Plewiński Tomasz Kowal to Fila Marcin no wiadomo władze carskie nie bardzo chętnie patrzą przychylnym okiem, gdyby oni byli podania go jako tłumacze to dla mnie jest pewno by się nie ukazało także MR, że jest to właśnie był też jedyny zachowany czysto PiS toteż, jakby przytłumiony, ale przy oni składali prośby o wydanie i jestem też rysopisy powinno się zachować on się nie zachowały, czyli być może cenzura nawet tak daleko się posunęła się po skończyła to czysto PiS, ale to chodziło o nazwisko Domeyki Lewińskiego ani nie o to, że zdobył koronę mienie to nie chodziło o to, żeby Koran oczywiście w Rosji ukazywały się przykłady rosyjskie Koranu nie było z tym żadnych problemów no no i toczy się też ten Sobolewski podawał, że to jest jego przekład Koranu z woleja z języka rosyjskiego nie możemy wiemy, że chwila macicy dokonali tego przekładu też warto, bo Gryfino to nie przekłada bezpośrednio z języka arabskiego to jest przykład z języka francuskiego, ale mamy takie przykłady jak np. Mickiewicz przekładał z języka francuskiego arabskie poematy bardzo dobrze je przykładowo jak na kogoś, kto nie znał mamy nawet takie ćwiczenia myśmy na tablicy z prof. Markiem czeka będzie prowadziliśmy tekst arabski przykładem Mickiewicza msza w wierze niesamowitym wyczuciem może nie znał tego arabskiego być może korzystał z pomocy jakichś tam arabista np. jest naprawdę bardzo łatwo WOPR o historii Ignacego Domeyki księżach Lewińskiego omyłki mogą państwo posłuchać też we w podcaście Lechistan Adama Balcera i Pawła Sulika zapraszam państwa serdecznie opowiadali historie, a pani profesor chciał zapytać jeszcze o koronę sam w sobie, który jest w Polsce tu kompletnie nieznane katolickich krajach Biblia jest średnio znana tak jakby się pewnie my zastanowić Koran to jest księga tak duże jak pismo starego testamentu nowego testamentu czy tez krótsze co z innej formie to w ogóle wygląda Lolek oraz dużo krótszy jest zagrożony czuwania nad morze stary testament zawiera bardzo dużo ksiąg w par z różnych epok także on nieznacznie grubszy jest pisany prozą rymowaną zespołem nawet momentami można, by tak powiedzieć jest to bardzo pięknym językiem napisane jak mówią ci, którzy koczują i nawet wywołuje u wyznawców przez takie recytacji uczucia są specyficzne właśnie podniosły bardzo to jest język muszę pamiętać, że z siódmego wieku jest w celu ustalenia normy języka arabskiego zatem tym językiem w tej chwili nie pisze nie mówi nikt, ale ma on w sobie coś takiego muszę przyznać, że jak byłam sama na stypendium w serii i na ten język jest przełożona również Biblia katolicka taka firma tor jak było odczytywane fragmenty naszej Biblii właśnie w tym języku arabskim w kościele msza będzie czy to dużo większe na mnie robiło wrażenie, że to, niż kiedy jest czytana po polsku, bo jednak ten język przez to, że taki może odległy nieużywane na co dzień sprawia, że toczy się taki fakt, iż świeże to i tak wydaje się, że da się na wyciągnięcie ręki poza tym muszę pamiętać o tym, właśnie żal mu Koran wg muzułmanów jest obdarzony w całości czy to nie jest także Mahomet był autorem i pisał pod natchnieniem to co mamy albo w naszej religii, że to z księgi to są księgi notkę z księgą objawioną idealny wzór tej księgi w języku arabskim znajduje się w niebie i właściwie nie można tłumaczyć potem wracamy do tych przykładów nie powinno się tłumaczyć, bo dla celów liturgicznych używa się tylko wyłącznie seksu arabskiego natomiast internowany tłumaczenia, które były pisane pod spodem był nazywany też przez Tatarów TOSiR, czyli komentarz tytoń miał być tu jako Koran tylko to po prostu dla tych, którzy nie mocno rosną jego także pomocny żonie wiedzieli wiedzieli co tam jest oczywiście takie tłumaczenia matka na paski czy turecki pojawiały się już bolesny około dziesiątego wieku posiada jako pomocniczy nigdy nie było nazwane koronę tyko zawsze to było to kto to był komentarz ta księga zatem jest z tym firma ma specyficzny wymiar prawda, bo to jest idealnie słowo Boże, jeżeli byśmy mogli porównywać z kimś w religii chrześcijańskiej się mówić tez wcielone słowo Boże PS Jezus ich w ten sposób może poznać go z Koranem jest Mahometa, bo to jest też wcielone słowo Boże, a bieg jest Bóg z Koranu czy on jest jak starotestamentowy gniewne i groźny czy jak nowy system rentowy miłosierny łaskawy miłujący, jaki jest cennym Bóg islamu mógł on jest oczywiście jest to jest tzw. absolutne monoteizm, czyli właściwie anonimowego przedstawiać ani jako ojca człowiek jest sługą nie jest synem nie ma takich przymiotów właściwie tak, jakbyśmy mogli jakoś opisać bardziej relacjach międzyludzkich natomiast oczywiście jest są takie przymioty Boga, które są wymienione i co ciekawe właśnie najczęściej wymieniane właśnie takie przedmioty związane z miłosierdziem i z litością, choć oczywiście ono pokazuje w koronie również swoje oblicze każące, ale też ciekawe właśnie, że się bada to użycie określeń funku do Boga to znaczący odsetek właśnie związane z miłosierdziem czy Koran powstały szybko w jednych w 1 wieku pani powiedziała no tak no to jest tak oczywiście my mówimy, że Koran powstał, ale oczywiście muzułmanie wierzą został objawiony tekst objawiony przez około 10 lat prorokowi Mahometowi on był osobą nie piszmy nowy wątek nie zapisywał tylko do zapamiętywania i przekazywał po swoim bliskim poboczy się kultura ludzi niepiśmiennych zatem mieli dużo bardziej rozwiniętą pamięć mają, o czym nie wiemy, kto jest autorem tego pięknego języka tego ów zmniejszającego języka, o czym pani mówi noże to są na ten temat są bardzo różne teorie są takie teorie, że to jest nawet jakaś księgarnia chrześcijańska liturgiczna krok po prostu została po określeniu oczywiście też uwag używali języka arabskiego i została użyta przetworzono jest to język, który już występował w poezji wśród muzułmańskiej to jest oczywiście pewna odmiana tego języka, którą mamy w koronie bardziej taka zachodnią wschodnią arabską niż wschodnia pokazywali wschodnia, ale to piękno tego języka jest wspólne i Koronowie i Take IT i poezji my oczywiście ludzka pamięć jest zawodna w związku z tym z ocen dostosować zapisy Koranu, ale nie zapisywano krótkich samogłosek, a w języku arabskim jest także znaczenie zniesione przez zespół włoskie rdzenne IT spuchła to samo głoski krótkie trochę moduluje oznaczenie i zapisywano tylko długie samogłoski i spółgłoski w związku z tym były różne odczytania Koranu, a odczytanie zmieniało zmieniało Sare w związku z tym za kalifa Osmana około roku 800 czterdziestego dokonano akcji ostatecznej redakcji zebrano wszystkie wersje Koranu ustalono tę 1 kanoniczną i podobno wszystkie pozostałe zapisy zapisy spalono i w ten sposób ustalono, jaki ma być ostateczny wygląd Korona, ale oczywiście muzułmanie wierzą, że tak jak jest to teraz zapisane w księdze tak tak, by taka księga wywiozła umywalki tafli matka księga znajduje się w niebie w oczy to jest mądra księga czy to jest księga, gdzie są tylko zakazy nakazy, że kobiety mają zakrywać włosy Kempy czy jest to księga, która zawiera bardzo wiele różnych historii opisów m. in. na wkład opisuje jak Maria urodziła Jezusa i jest jako proroka jako ja jako proroka tak i tu też jest ciekawe, że on i przemawiał już w kołysce jako jedyna postać w koronie czyni cuda i oczywiście nie miał ojca taka toczy się Zuma jedni twierdzą, że ojcem był Bóg go usunie nie miała co zatem jego narodziny też były cudowne także zawiera opisy właśnie rożnych pięknych i historii, ale również za wzór zawiera różnego rodzaju nakazy tego muszę pamiętać o tym, że po pierwsze, język arabski się z językiem bardzo wieloznacznym i ten sam wyraz może znaczyć np. właśnie bicie żony albo może zawierać powstrzymywała znaczenie powstrzymywania się współżycia seksualnego żoną, z którą jesteśmy pogodzeni dlatego do tego właśnie każdy przekład jest jest ich interpretacją i zajmowanie się od interpretowania Koranu to jest praca dla kogoś, kto bardzo dobrze zna ten stary język wszystkie znaczenia jest po prostu tego świadom co robi wiele rzeczy można wyinterpretować jak pani widzi właśnie 1 warsztatu można 2 różne tak zgrani skrajne interpretacje wysnuć dlatego dla tego oczywiście też czasem trzeba uważać się to robi niemożna tego brać dosłownie wyrywać z kontekstu, bo to pewna warsztaty po prostu znajdują się tak jak ten od 4 żonach znajdują się tam, gdzie jest mowa o wdowach sierota po bitwie i zadano nie zezwolono na poligamię dla dla kobiet owdowiał np. dla sierot, żeby mężczyzna jakiś inny i utrzymywał, bo one w białym, czego życzyli jeśli ktoś chciałby się zapoznać się z Koranem to koniecznie z warstwą komentarza no tak nerwowego, ale oczywiście, że tak dlatego bym polecała jeśli ktoś, by chciał już czytać to jest przykład bezpośrednio z języka arabskiego w danym sądzie do 8 rano szóstym roku prof. Józefa Bielawskiego oczywiście też jest już tego rodzaju interpretację, ale zawiera sporo przepisów i po prostu można sobie pewne rzeczy właśnie wyjaśnić bardzo dziękuję pani prof. Agata Skowron-Nalborczyk islamolog arabistka z zakładu islamu Europejskiego wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!