REKLAMA

Kto rządzi na scenie - solista czy dyrygent?

OFF Czarek
Data emisji:
2018-10-15 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
31:10 min.
Udostępnij:

Cezary Łasiczka, wraz ze swoim gościem, maestro Jackiem Kaspszykiem - dyrygentem i dyrektorem artystycznego Filharmonii Narodowej, rozmawia o odwiecznym dylemacie: kto rządzi na scenie - solista, czy dyrygent? Rozwiń »

Maestro Kaspszyk stara się odpowiedzieć na to pytanie, jako przykład wykorzystując słynną sytuację z 5 kwietnia 1962 roku, kiedy to w Carnegie Hall dyrygent Leonard Bernstein ostrzegł publiczność, że usłyszą niezwykły występ pianisty Glena Goulda, z którego interpretacją koncertu fortepianowego Brahmsa sam się nie zgadza. Co z tego wynikło? Tego dowiecie się Państwo z rozmowy Cezarego Łasiczki i maestro Jacka Kaspszyka.

Więcej samym koncercie Goulda na stronie: https://theamericanscholar.org/whos-the-boss/#.W63nXM4zaHs Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Piątego kwietnia 1962 roku nowojorscy filharmonicy szykowali się do kolejnego abonamentowego koncertu w Carnegie Hall. Powoli kończył się 71. sezon koncertowy. Gościem tego czwartkowego koncertu miał być genialny pianista kanadyjski Glen Gould, któremu czasem zdarzało się odwołać swój występ dosłownie kilka minut przed rozpoczęciem koncertu. Więc kiedy przed publicznością pojawił się dyrygent i szef artystyczny orkiestry, Leonard Bernstein, publiczność zamarła w niepewności: czyżby znowu w ostatnim momencie Golud odwołał swój występ? Ale wtedy Leonard Bernstein wygłosił słowa, które przeszły do historii muzyki klasycznej, a jednocześnie poruszył, myślę niezwykle ważne pytanie. Rozwiń »
Bernstein powiedział wtedy: "powstała interesująca sytuacja, która zasługuje, jak sądzę, na dwa słowa wyjaśnienia. Niedługo usłyszą państwo, raczej powiedzmy nietypowe wykonanie pierwszego koncertu fortepianowego Brahmsa d-moll Opus 15. Występu wyraźnie odmiennego od tego, co kiedykolwiek słyszałem, czy też co potrafię sobie wyobrazić. Interpretacja pana Goulda nie do końca mi się podoba. To z kolei rodzi interesujące pytanie, co ja tutaj robię, dyrygując. Robię to, ponieważ pan Gould jest tak ważnym i poważnym artystą, że muszę potraktować poważnie wszystko, co w dobrej wierze wymyślił. A jego koncepcja jest na tyle interesująca, że czuję, że także państwo powinni to usłyszeć". Oczywiście aktualne wciąż pozostaje odwieczne pytanie: kto rządzi na scenie - solista, czy dyrygent? I z tym pytaniem zwracam się do maestro Jacka Kaspszyka, dyrygenta i dyrektora artystycznego Filharmonii Narodowej, dzień dobry.

Dzień dobry to właśnie ktoś ich ja myślę, że zawsze przy mnie tak jak rozmawiamy o górę idzie o wielkich pianista w morze nieważne, kto rządzi i ważne jest porozumienie ważne jest czy partnerstwo w i polega to na znalezieniu wspólnego mianownika tak jak solista 3 i wraz z dyrygentem ten wspólny mianownik jest w najlepszym tego słowa znaczeniu kompromisem, ale nie kompromisem artystyczne, czyli rezygnacją z nie wiem nie chciałbym tego nazwać pomysłem ale, ale swoją wizją nie wiem czy frazy tylko znalezienie wspólnego sensu z mojego doświadczenia skoro mówimy o pianista jacht Wild z bądź najlepszy pianista może 2 przykłady Martyna heli, czyli Krystiana Zimermana jest którymi gramy miałem bardzo często jej duże duże kontakty z wielką przyjemność i przywilej muzykowanie i nigdy co nie było problem nie wiem tylko na kompanię chowania, czyli takiego biernego inny uważa Ania ma solisty, żebyśmy byli razem i że aby mnie, żeby razem rozpocząć i skończyli zawsze to była właściwie taka wymiana idei bez bez słów i oboje artyści jak, o których wspominałem nie są typem muzyków, którzy mówią to ja tak to g, a i tak widzę nie wiem na rozwój frazy czy mnie czy rock i inne rozwiązania muzyczne i trudno odpowiadać jedno nie tylko zawsze oczekują na propozycje te propozycje jak gdyby nie wiem rozwiązanie nie jest razowy z rozwiązań harmonicznych padają jak gdyby Niewiem w czasie muzykowania i nie jest to tak jest takie wymienianie się nie chciałbym nazwać pomysłami, bo to zawsze niedobrze brzmi, ale swoimi mniej nie wiem swoją wrażliwość o inne na pewne rozwiązania muzyczne i to jest taka wielka przyjemność ogromne wymieniania się tym z BBC jak mówiliśmy Glenn Gould był nie wiem takim pierwszym artystą wtedy musiał być to nowe niebywały szok pianista który, który odwrotnie wszyscy byli przyzwyczajeni do wirtuozów, ale i wydają się, że też Krystian Zimerman jest ciekawy, bo on też łączy z tą historią już wie w jaki sposób Otóż przed koncertem w pamiętnym i znajdą też państwo daty 6 kwietnia 9 kwietnia odbierze 6 kwietnia to był ten koncern, który zapraszał siedzi dziennikarzy krytyków natomiast i 0506. kwietnia, ale na gęstej poczuł, że musi uprzedzić publiczność Otóż kilka tygodni przed tym koncertem z gór zadzwonił do Bence tajne mówi to słuchaj trochę zmieniłem ten koncert fortepianowy Brahmsa bo, bo w ogóle odkryłem całą masę rzeczy, które wydobyto Przyjdź pogadamy no i w czasie prób okazało się że jej kult chce zagrać tak wolno ten koncert z mostu Besta był zaniepokojony, że po pierwsze, publiczność wyjdzie w połowie znaczy, że rząd wzdłuż muru zmienia ono proste, gdyby zmienił może być sens tego koncertu w, a dlaczego, dlaczego Cymerman, bo Kurdowie i zajął zagranie tego koncertu o około 53 minut z graczami co było wtedy nie do pomyślenia co to takiego Szmyd Polski z kupuj cena 45 zagra na 33 zlote dla tych, którzy mają gramofony, ale Krystian Zimerman spanie przez pana dzisiaj gra to w 54 minuty, czyli dokładnie gra toczyli zatem historia pokazała, że guz miał rację laicka robiło się interpretacjach to to właśnie taki przypadek, że rozumie, że nie było takie to wspieranie się czy powiedzenie dobrze zobaczymy co z tego wyjdzie bez znaj, o czym rząd musi w pewnym sensie odczuć uchodzi za chwilę będzie coś dość tym do toczy jeszcze trochę nie mogę podpisać uważam, że to jest ważne ciekawe, ale trochę chciał uprzedzić, że proszek z tego wyłączyć tak nie myślę, że tu jest właśnie bardzo ciekawe Uber Stalina, którego znamy z nazwijmy to pierwszego okresu, kiedy był z nim New York Philharmonic, kiedy wszystko dyrygował bardzo szybko i jego wrażliwość była była właśnie na takich olbrzymich obrotach nijak to bardzo z czasem się zmieniło, kiedy właśnie właśnie on może nie, krytykując tego nie pojmując jak można w takim tempie grać Brahmsa z czasem doszedł właściwie do jeszcze wolniejszej wersji i kiedy rozmawiałem z Krystianem pod tym właśnie nagraniu z BLS tajnemu, gdy z wiedeńską filharmonię sam Krystian mówił, że to był właściwie najwolniejszy Brandys d-moll koncert, jaki kiedykolwiek zagrał, ale właśnie ta przemiana Uber Stalina, kiedy on sam wewnętrznie dojrzał do tego, żeby tego Brahmsa w takim, a nie innym tempie tempie zagrać różnica może była taka, że wtedy, kiedy grał z guzem, który sam nie jest znalazł Brahmsa na jakiś reminiscencje barokowe kiedy, kiedy właściwie nawet syn nie tyle tempo zmienił tego koncertu, ale zmienił również dynamikę na dosyć prostą głośniej ciszej nagranie właśnie Fortis mimo dosyć agresywne i bardzo ciche pianissima natomiast natomiast Bernstein inny już w tym swoim właśnie ostatnim okresie takiego rozkwitu i takiej kwintesencję i znalezienia tego co najważniejsze w muzyce właśnie jest sam dojrzał do tego, ale już nie, zmieniając ani frazy ani ani dynamiki tylko jak gdyby w takim w takim zawieszeniu i delektowanie się z muzyką znalazł podobne tempo jak Glenn Gould w latach 60 wrócił do naszej rozmowy po informacjach i teraz, żeby był też państwo mieli jakiś obraz sytuacji i Brahmsa nie będzie będzie Bach na początku, gdy kolejnego po informacjach usłyszą państwo jak te ten sam fragment można zagrać to będą obydwa fragmenty GULDA, który kilka no w dziesiąt lat dzieli, ale to więcej po informacjach maestro Jacek Kasprzyk dyrektor artystyczny Filharmonii narodowej z państwa moim gościem informacje o jedenastej 20 była aria z wariacji Goldberg boskich Bacha w wykonaniu Glenna guldena w Sydney, a jeszcze w programie usłyszymy dzisiaj jak rzekł, iż można to zagrać zupełnie innym tempie w studio maestro Jacek Kasprzyk dyrektor artystyczny Filharmonii narodowej, zwracając się tego słynnego koncertu fortepianowego Brahmsa Żuk ciekawa, bo ta interpretacja ogólna także, dlatego że w koncercie romantycznym Śląsk koncern ma 3 wpisany jest taki spór pomiędzy solistą orkiestr takie 2 żywioły, które się ze sobą na siebie napierają ze sobą walczą w pewnym sensie a, a ból jakby, zwalniając tempo sprawił, że wyciągną można spędzić cały miot całą słodycz całun są całe ciepło tylko w tej części tej partii fortepianowych myślę myślę, że tak no i koncerty pierwszy fortepianowy jest 1 z lnu można nazwać młodzieńczy kompozycji Brahmsa 1 z pierwszych i i ich nie cała witalność czy właśnie mnie nostalgia w w tej muzyce czy cały takie zawieszone piękno to początek właściwie nie jest symfonii kij Brahmsa, a koncert jest właściwie no oczywiście drugi koncert fortepianowy i jest bardziej partnerski co znaczy bardziej symfoniczny, niemniej jednak i ten pierwszy koncert to jest cały czas dialog między fortepianem, a orkiestrą szczególnie widać to w drugiej części, gdzie indziej fortepian i orkiestra nawzajem sobie odpowiadają one na ten taki duży nostalgiczny piękny romantyczny znak zapytania razem z pytania, kto rządzi na scenie solista dyrygent pan powiedział po pewnym w wygrywających się im się w w porozumieniu dziele utworze, ale czy zdarzało się także, że będąc już na scenie był solista i w których się pan mówi nie wiem w ogóle, o co chodzi, więc ja tu będą swoje machał Sztokfisz, a on swoje gra mam nadzieję, że nic nie zorientuje w gminach na szczęście na niewiele takich przypadków w swojej karierze miałem, ale 1 taki zdecydowany był, kiedy grałem drugi koncert Rachmaninowa bez pokory liczyłem po kilka lat temu na festiwalu Chopin i jego Europa, kiedy Pogorelić zna nie był w takiej najlepszej formie psychicznej i doszedł do wniosku, że to, że drugi koncert Rachmaninowa to jest właściwie symfonię i fortepian ma tylko wtedy, kiedy gra ma kadencji są w bardzo trudno było nie było zrozumieć, że w związku z tym ten koncert trochę przypomina mi Senna jawie, kiedy człowiek jest bardzo zmęczony i z niżem musi dyrygować utworem i widzieli po raz pierwszy partyturę, której nie może znaleźć i i i co jest TKM nocne Mennica arenę i to było na jawie, bo wychodziliśmy na koncerty ja nie miałem żadnej idei jak my ten koncern będziemy grać właściwie nie wiem każde cud i potem wejście fortepian była 1 wielką niewiadomą z drugiej zaś kenijscy i graliśmy już tak, że właściwie, kiedy solista zaczynał grać co traciliśmy jakiekolwiek poczucie tempa, a więc było już tak wolno, że właściwie, że wreszcie staliśmy w miejscu to było to jest nawet dzisiaj trudne dodał pojęcia jak mecz ten koncert zagraliśmy nie wiemy jak zagraliśmy chyba z jakąś nadprzyrodzoną pomocą w każdym bądź razie to był już właśnie przykład ekstremalny, bo jak mówi Nigelem gust strajk ale, ale to było wolne tempo natomiast my graliśmy koncert Rachmaninowa właściwie bez tempa jak Rapsodię bo, bo jego przekonanie było, że to są tylko o kadencję, więc nawet myślę, że koncertem Rachmaninowa wtedy pobiliśmy podczas koncertu Brahmsa pierwsze demo, a może właśnie trochę o to chodzi w muzyce klasycznej, bo publiczność przychodząc na koncert nikt nie wie albo z to można ich oczekiwania, ale nic nie do końca nie wie co będzie potem po polach po koncercie mówią o złoto to się podoba nie podobało zaskoczony za szybkie tempo albo w gdy, a może ciekawe jest to, że także pan i orkiestra i solista w trakcie koncertu dowiadują się co właściwie powstaje Cisek 6 korzysta też co podwójna twórczość myślę, że to było doznanie ekstremalne dla absolutnie wszystkich z tego co zapamiętałem tę pozę poza tym na trudno powiedzieć wspólnym graniem wspólnym oczekiwaniem to były twarze muzyków Sinfonii Varsovii, którzy z, których biło takie nieme właściwie przekonani, że właściwie nie do końca wiemy co my gramy w tej chwili i jej tak jak mówię jest pomocą nadprzyrodzoną jakość dzielnie sekundowali Szmyd i dotrwaliśmy do końca, ale myślę, że trudna to rozpatrywać już w kryteriach nie wiem co innego odczytania utworu 3 ekstremalnego odczytania wolno utworu Thora czy jej kwalifikuje się 1 do diagnozy psychiatrycznej w Mediolanie, który w swojej regule to się kwestią byt bardzo chce wprowadzić też powiedzielibyśmy, że dziwakiem albo oryginałem właśnie w tej swojej czapeczce, bo ciągle zimno, by ciągle zakłócany jakiś futerka kiedyś byli, kiedy był właśnie ta ziemia obraca zaprosił go do domu ją przed swoim futerka w tej czapeczce futrzany i żona bezcenne Felicja bodaj, która nie znała GULDA po raz pierwszy zobaczą mówi o 1 pasie rozbierze on, mówi że nie żyją z zimną Nelsona zmusiła go nie masz do zdjęcia te czapeczki spod czapeczki jak wspomina Besta wyłoniły się takie nie może przegniłe już włosy, które nie widziały światła Świętego Graala w no, więc żona natychmiast złapała GULDA i zaprowadziła go do łazienki, gdzie mu uwagę umyła włosy, po czym ostrzegła go 1 z łazienki wyszedł piękny blondyn byłem GUS w jakiś nowy blok postaciach na trop tak tak no ale jednak jak dziś jej słuchamy słuchamy jego nagrodzeni z różnych okresów to jednak wszystkie utwory są rozpoznawalne natomiast nie potem Ruczaju pod nosem szczególnie po tym, rozliczeniu z daleka, ale nie jest jednak czy grało szybko przybierało ekstremalnie wolno jednak do dzisiaj czujemy jakiś pełne stuprocentowe przekonanie i widzimy nie wiem ciągle SN z w Ferrarze, którą kompozytor napisał natomiast w przypadku Pogorzelica te wszystkie elementy jak gdyby przestały nagle ni w PiS jest zarzut panu za złe to efekt wyczuła nawet nie, bo do dzisiaj bardzo bardzo się lubimy i nie wiem czy to dla mnie taki dobry prognostyk, ale on uznał, że mu się najlepiej z Eneą gra na ograliśmy jeszcze parokrotnie, kiedy już właściwie na nim nie było MF do takiego ekstremum do końca jaki, jakie pokazał w koncercie Rachmaninowa, niemniej jednak nas to wszystko zawsze była na takiej granicy nie wiem nad przepaścią w tytuły tak ekstremalny przypadek, ale rozumiem, że tak jest spory czy może dyskusje czy tez wykuwanie się jakiś wspólnej wizji utworu to jest część tak oczywiście w i najczęściej to powstaje jak gdyby w czasie prób ani nie jest takim teoretycznym na rozpatrywanie go przed próbą wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM państwa mają gości jest Master Jacek Kasprzyk dyrektor artystyczny Filharmonii narodowej informacje o 1140 już za chwilę po informacjach wracamy, ale także po informacjach inny kolejny fragment aria z wariacji Goldberg włoskich Bacha w wykonaniu Glenna guldena tym razem troszeczkę innym tempie akcję dla państwa gra Glenn Gould wariacje Goldbergowskie dużo dużo dużo dużo wolniej zupełnie inne tempo można można, ale jednakowoż muzyka nie traci zyskuje takie myślę, że właśnie ci najwięksi takie jak Google, który gra bardzo wolno, ale cały czas fraza płynie i 9 mniej kończy i jest jak gdyby taki trzon ku muzycznej i to powoduje, że jesteśmy w takim stanie zawieszenia gorsze jest jak gra jak ktoś się, gdzie ów oraz na nie prowadzili i właściwie czujemy, że jesteśmy zawieszeni pomiędzy 1 noc to jedne markowe rodem, a drugim i i to zaczyna być wewnętrznie nawet podświadomie nie do zniesienia i nie jest nośny w to jest dla mnie niezwykle ciekawym Siedlarz słabszy też, bo chip Chase państwa, którzy do Filharmonii chodzą albo na koncerty muzyki klasycznej może niektóre osoby mają w świadomość, że to jest jakiś utwór no i jak gra się go w taki sposób w jaki zapisał kompozytor i wszyscy to wiedzą szczególnie solistki i muzycy orkiestr owi, a w dyrygencie, zwłaszcza takim to leżymy slalomem i nie ma tutaj właściwie żadnej tajemnicy od spotykają się wychodzą grają tak jak trzeba to zagrać z dyr skos spaja tymczasem takie państwo słyszą inie nie tylko rozmiar to takie spory jak Bernstein z głodem czy Jacek Kasprzyk z innymi solistami ale, że to jest muzyka żywa także i czy dyrygent z rzeczy muzycy ciągle ten tekst czytają na nową poszukują starają się dotrzeć do czegoś z nóg eksperymentują można, by rzec z gminy ja myślę, że w zawsze staramy się odczytać nie tylko to co nam kompozytor zostawił ale jaka była jego idea oczywiście wszystkie jakieś ekstremalne odejścia od intencji i inny tekstu kompozytora na nie powinna mieć miejsca natomiast sprawa tempa jest sprawą względną, ale tak jak powiedziałem to nie musi być metronom mistrzynie w ciś le dokładne nie wiem napisany nie 80, więc musi być 80 nie może być w tych okolicach to w zależności jak nasze wnętrze nasz rozum w Anna to mnie pozwala i jej i jakie jest były intencje co ten kompozytor chciał powiedzieć teraz w jaki sposób to powiemy są różne przykłady dla mnie takim wyjątkowym przykładem jest Tristan niż za USD nagranie z Carlosem, której liderem, gdzie właściwie nie jest to najdłuższy Tristan i jak IS natomiast jak zaczynamy słuchać i wchodzimy w klimat aurę Tristane to jest Night najszybciej mijający Tristan, więc myślę, że właśnie tu geniusz interpretacyjne właśnie na tym polega na i Glen gust bardzo podobnie jest czasami grającej ekstremalnie wolno, ale w przebiegło muzycznym i jest to 2 × szybciej, kiedy niekiedy oczywiście poddamy się całej aurze tego co nam przekazuje się wracać do guldena wielu krytyków odebrało wystąpienie Bernsteina przed koncertem właśnie odcięcie się jako także krytykę tej interpretacji Guida samobójcy pytany później powiedział, że on miał świetną zabawę znaczy w uważam, że z itd, że raczej bez rajstop po jego stronie w tym sporze, że to było w pewnym sensie takie powiedzenie natomiast oczyszczenie odbyło się bez gwizdów buczenia co ona tym, iż w piątkowym koncercie nie nie mnie nie zostały tam dobrze zarejestrowane, ale faktycznie takie były natomiast rozumiem, że ta reakcja publiczności dla buldogów z czasem stała się nie do zniesienia i przestał koncertować tylko, racząc fanów i publiczność nagraniami płytowymi z takiej tragedii ja mam bardzo podobne zdanie ten z PIT 3 powiedziane przez Berest tajne był bez Stalin był po stronie Miguel de no pierwsza najprostsze tłumaczenie, że mógł wód w tego koncertu nie delegować mogą dać asystentowi, który dyrygował pierwszą część, który dyrygował pierwszą część i myślę, że właśnie administracja do, a do tego są jest wyjątkowe niekoniecznie rozumiemy niekoniecznie to jest nasza estetyka, ale wiemy, że jest to wróży też wyjątkowe i zasługujące na inne na pokazanie publiczności i ze swojej strony dania właśnie poparcie i tak było w przypadku bardzo fajne zresztą w tym z 5 powiedział, że zdarzyło mu się tylko 2 × mieć coś takiego ojca był w ich, że uraz nie jest też rozmowy z góry, a także i teraz Szanowni państwo widzą, z czym musisz się zmagać się każdy dyrygenta już dyrektor zastrzegł, że w ogóle nas, że to nie jest tak, że prostą wychodzi i deleguje tylko to do UE oraz, Ergo odwołała posługiwanie się, że to jest jakaś wspólna droga wspólnota nie jest wspólna droga i często nawet bardzo właśnie zrezygnować ze swojego i innych stuprocentowego ego i otworzyć się na inną propozycję zawsze daje to artystycznie o wiele lepszy wynik niż taka nie jest ciągle w kontrze i i ciągła walka i za wszelką cenę pokazywanie własnego ja co są najczęściej kończy się porażką i przede wszystkim porażką dla publiczności, a dla niej gramy nowość to taka, że skoro dziś rozmawiamy o różnych interpretacjach to jest jeszcze proponuje, żebyśmy posłuchali na koniec Regle nagroda tym razem też bardzo interesująca interpretacja posłami trzeciej części jedenastej sonaty fortepianowej MoCarta to pewnie państwo znają lepiej pod innym tytułem, ale nie powie pod jakim ale wszyscy się one dziś za chwileczkę, gdy zorientują w bardzo dziękuję i ja dziękuję serdecznie mgr. Jacek Kasprzyk dyrektor artystyczny Filharmonii narodowej światowej sławy dyrygent pół państwa moim gościem i nowy sezon Filharmonii narodowej już w otworzył swoje podwoje i czekała na państwa i będzie myślę sobie w tym roku bardzo narodowo i podniośle, ale to nie znaczy, że nie będzie wspaniałej muzyki, bo będzie cała masa chciałbym prosić tak bym chciał ich wyniki i myślę, że tak będzie ana zakończenie trzeciej części jedenastej sonaty fortepianowej MoCarta w wykonaniu Glenna
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA