REKLAMA

Prawosławie. Nowa schizma?

Połączenie
Data emisji:
2018-10-23 13:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
24:44 min.
Udostępnij:

Autokefalia dla Ukrainy. Jak zareagował świat prawosławny? I kto może pójść w ślady Ukrainy? Rozwiń »

Na ten temat rozmawiają Jakub Janiszewski i Anna Łabuszewska z Ośrodka studiów wschodnich. Wspólnie zastanawiają się, jak będzie przebiegać ta próba sił w obrębie świata prawosławnego między Rosją a Ukrainą. Czy Kijów wybije się na samodzielność i całkowitą niezależność od Moskwy? Czy uatokefalia wzmocni również turecki ośrodek prawosławny względem rosyjskiego?

O tym wszystkim w programie Połączenie rozmawiają Jakub Janiszewski i Anna Łabuszewska. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Jakub Janiszewski przy mikrofonie,  a ze mną w studio Anna Łabuszewska z Ośrodka studiów wschodnich, dzień dobry, dzień dobry. A będziemy mówić o ukraińskiej autokefalii. Jakiś czas temu tłumaczyliśmy, na czym ten proces polega - na w pewnym sensie oddzieleniu się patriarchatu ukraińskiego, czy właśnie utworzeniu patriarchatu ukraińskiego, oddzielenie się od rosyjskiego, moskiewskiego. Rozwiń »
Mówiliśmy o tym, że ta ma potężne konsekwencje kulturowe polityczne aż ktoś taki proces w zasadzie można dopowiedzieć usamodzielniania się Ukrainy na różnych poziomach w re i ten proces dobiega w zasadzie końca znaczy ten rozłam w właśnie czy to będzie rozłam 

Powiedzmy od początku, jakie wydarzenia miały miejsce, a ostatnio co skłania do powiedzenia właśnie, że Ukraina się usamodzielniają również w tym na tym poziomie Brazylijki istnienia cerkwi oddzielnej na Ukrainie działają obecnie 3 cerkwie prawosławne prawosławnej nie mówi o kościele greckokatolickim rzymskokatolickim KO w 3 kościołach prawosławnych 1 to jest ukraiński kościół prawosławny patriarchatu moskiewskiego, czyli pod auspicjami patriarchy Moskwy kościół należący do terytorium kanonicznego rosyjskiej cerkwi druga cerkiew im mniej liczna to jest ukraiński kościół prawosławny patriarchatu kijowskiego powstał w dziewięćdziesiątym pierwszym roku jako oderwane od właśnie Moskwy kościół ukraiński związek była to związane z powstaniem państwa ukraińskiego i cerkiew zagraniczną ukraińska cerkie w, która działa za granicą ona została utworzona w 1918 dziewiętnastym roku wtedy, kiedy istniało niezależne państwo ukraińskie przez kilka miesięcy, a potem te struktury zostały wyparte uratowały się ucieczką Bono bolszewicy oczywiście niszczyli cerkiew w tym również temu jej te 2 cerkwi nie kanoniczne, bo one nie mają statusu kanoniczna ości, czyli nie uznają ich pozostałe cerkwie prawosławne ner teraz odezwały się w swojej sprawie chcą uzyskać od patriarchy Konstantynopola, a nie Moskwy Tomas, czyli właśnie zezwolenie na autokefalię na samodzielność temu przeciwstawiać się cerkie w moskiewska emerytka, dlaczego Konstantynopol Konstantynopol jako cerkie w matka, która udziela to mostu, czyli tego zezwolenia na samodzielność po rozpadzie związku sowieckiego taka była sytuacja w rosyjskim prawosławiu, że pozostała, jakby struktura nadrzędności patriarchatu moskiewskiego, a nad cerkwiami prawosławnymi na obszarze postsowieckim z wyjątkiem kościoła ormiańskiego kościoła gruzińskiego powstało w związku z tym, że wyłoniły się nowe państwa nowe struktury powstało mnóstwo takich właśnie mnie do powierzonych w sytuacji, gdy o swoją samodzielność np. upomniała estońska cerkie w teraz mamy być może za tą walką o ukraińską samodzielność w prawosławiu pójdzie Mołdawia jedno może Białoruś o tym, się jeszcze zaczęło mówić w tym kontekście, ale tutaj warto jednak wrócić do samych wydarzeń, które dotyczą tej cerkwi ukraińskiej, bo jest nas tego października synodu biskupów patriarchatu konstantynopolitańskiego zdecydował o tym, że, zanim udzielił tego tomu słownika nie jeszcze nie udzielił tam osób, czyli PiS to nie jest on nie jest to samo, ale został uczyniony bardzo poważny krok w tym kierunku mianowicie patriarcha Kijowa ten, który właśnie ustanowił kościół po dziewięćdziesiątym pierwszym roku był obłożony anatemą, czyli klątwą cerkiewną, czyli z był wykluczony ze wspólnoty wiernych nie liczyły się w tej cerkwi patriarchatu moskiewskiego sakramenty przyjęty w cerkwi patriarchatu kijowskiego w związku z tym i to co stało się na synodzie 11 października nudne, o czym zdecydował patriarcha Konstantynopola to cofnięcie tej tezy na temat, czyli Filaret patriarcha Kijowski został przywrócony do wspólnoty wiernych i przewrócone do kościoła i sakramenty, których udziela znowu są ważne druga rzecz, którą Senat postanowił to uchylenie decyzji z 1600 bodajże czterdziestego ósmego roku nie pamiętam dokładnie tej daty, ale to był siedemnasty wiek na pewno i to był rok, kiedy Belg Kijów znalazł się niejako w składzie metropolii moskiewskiej wszedł w jurysdykcję, czyli w BM podporządkowanie Moskwie Konstantynopola orzekł, że SB była gospodarzem to jest to było bezprawne, dlatego że z cerkwią matką dla Kijowskiej cerkwi był Konstantynopol to także historycznie złożyło Moskwa natomiast ogłosiło swoje prawa do bycia trzecim Rzymem po upadku Konstantynopola Podkański naszego wieku osłabł ten ośrodek greckiego kościoła, a Moskwa rosła wtedy siły jako państwo cerkie w była zawsze był ważnym filarem władzy w związku z tym ta koncepcja trzeciego Rzymu przetrwała bardzo długo i stanowiła o sile kościoła i też zagarniają, jakby pod siebie te terytoria, które władza świecka też, że zaczęła podporządkowywać, kiedy Moskwa przestała być z Moskwą księstwem moskiewskim ostała się Rosją to ten proces jeszcze się nasili cerkie w była filarem tronu i to właściwie przetrwało do 1917 roku do rewolucji październikowej ta samodzielność Moskwy była właściwie na podobnej zasadzie jak w tej chwili próbuje zrobić ukraińska cerkiew to znaczy wypowiedziano posłuszeństwo matce i cerkwi matce urwano się spod kurateli Konstantynopola, który wtedy był słaby nie mógł, dokąd swoich praw dochodzić, niemniej kanonicznie w nim myśl prawa kanonicznego można było w tej chwili cofnąć tamtą decyzję Moskwy i uczynić bóle właśnie do stworzenia lokalnej cerkwi ukraińskiej, ale to właściwie nie jest to samo, bo to co robi w tej chwili jak rozumiem cerkie w ukraińska no to jest po prostu uzyskanie tak może być lega Artis samodzielności prawda właśnie, starając się o tę pomoc ze strony Konstantynopola tak czy lidar urządzenie do powrót do do cerkwi matki już jest konflikt między Konstantynopolem i Moskwą bardzo poważne bardzo poważne, dlatego że na te decyzje synodu z 11 października z Konstantynopola bardzo ostro zareagowała rosyjska cerkie w zwołała swój własny synod co ciekawe w Mińsku na Białorusi, podkreślając tym samym, że Białoruś jest położony właśnie w tym terytorium kanonicznym, którego nie wolno ruszać i odpowiedziała bardzo ostro odpowiedziała zerwaniem wspólnoty eucharystycznej co na język świecki przełożyć to jest zerwanie stosunków dyplomatycznych, czyli nie ma wzajemnego uznawania sakramentów i imię Bartłomieja patriarchy Konstantynopola nie jest wspominany w modlitwach to jest też w języku cerkiewny szalenie mocny z sygnału znak, że na nasze stosunki są zamrożone patriarchat Konstantynopola powoli gdańskiej obłudnie lekko myślenie i politycznie motywowanym decyzjami wprowadza jeszcze większy podział i pogłębiać cierpienia kanonicznej ukraińskiej cerkwi prawosławnej to właśnie ta cerkiew, która została, jakby uwolniona tematem jeśli dobrze zrozumiała myślę, że ta ma akurat te słowa cytowane pochodzą z Moskwy jest to to jest reakcja hierarchów wraz z nią rozlicza w prawo tak rosyjskiej cerkwi prawosławnej i te cierpienia i ukraińskiej cerkwi do tej mnie zaznaczone, gdy chodzi o tych, którzy byli objęci anatemą dumnie tych, którzy należą do ukraińskiego kościoła prawosławnego patriarchatu moskiewskiego Tax to, że w razie wojny w informacjach wrócimy do rozmowy z 13171322 Jakub Janiszewski przy mikrofonie za mną studia Anna Łabuszewska z ośrodka studiów wschodnich rozmawiamy o ukraińskiej autokefalicznej oddzielenie się kościoła prawosławnego ukraińskiego spod kurateli rosyjskiej spod kurateli Moskwy uzyskanie niezależności czy w zasadzie powrót jak rozumiem pod kuratelę patriarchatu konstytuanty Konstanty na wykazaniu w rolę w Hochfilzen Polak testy w i tym samym ta decyzja ukraińska już wywołała konflikt między Konstantynopolem, a Moskwą i teraz musimy wyjaśnić na czym polega różnica między tym Konstantynopola, a Moskwą po Konstantynopol to jest historycznie Stambuł zaś nic nam się tutaj nie skleja czy rzeczywiście siedziba tego kościoła prawosławnego jest w Stambule tak to w Konstantynopolu właśnie po upadku Konstantynopola, kiedy Turcy tam w 1400 dziewięćdziesiątym trzecim roku zawitali to pozostała tam historycznie rezydencja patriarchy Konstantynopola ją na do dzisiaj się tam znajduje na zawał mówi się o tym, fana, bo to jest właśnie to miejsce codziennie też tak nazywa i historycznie to jest grecki kościół broni wtedy nie było w Grecji jako niepodległego państwa, więc też na trudno to mówić o ciągłości też jej, ale tradycyjnie siedziba patriarchy Konstantynopola znajduje się cały czas w tym samym miejscu nie ma w prawo sławią takiej instytucji jak w kościele rzymskim, jaki jako w kościele rzymskim jest Watykan, czyli zwierzchność papieża nad wszystkimi kościołami i wiernymi prawo w prawosławiu każda cerkiew ma właśnie autokefalii, czyli na samodzielność, niemniej patriarcha Konstantynopola uważany jest za pierwszego wśród równych taki ma tytuł czy nie jest najważniejsze najważniejsze hierarchą w świecie prawosławnym na świat prawosławny właśnie dzieli się jeszcze na kilkanaście cerkwi, które mają przynależność terytorialną, dlaczego mówi o tym, że on jest pierwszy wśród równych w kościele prawosławnym wymienia się podczas liturgii imiona najważniejszych hierarchów, prosząc o modlitwę za nich i zawsze jako pierwsze wymieniany jest, ale patriarcha Konstantynopola Moskwa ma dopiero piąte miejsce w tym rankingu jeśli mogę tak powiedzieć, niemniej jest cały czas największym najliczniejszą kościołem prawosławnym na świecie i patriarcha Cyryl patriarcha Moskwy i całej Rusi walczy z Bartłomiejem od wielu lat o prymat w kościele prawosławnym na świecie chce mieć najwięcej dopowiedzenia, a rząd dusz, ale jednocześnie na ty mnie do terytorium kanonicznym następują w uskok tektoniczny rozpadło się długo imperium sowieckie co pociągnęło za sobą ambicje do samodzielności w cerkwiach, które należały do do tej wspólnoty i przypadek ukraiński jest może najdotkliwsze dla rosyjskiej cerkwi prawosławnej dlatego, że to jest, jeżeli ukraińska cerkiew się odłączy no to cerkie w rosyjska straci 13 wiernych 13 parafii i duchowieństwa teraz chodzi oto cała akcja moskiewskiego patriarchatu polega na tym, żeby powstrzymać przechodzenie duchownych wiernych, ale także jednostek tych świątyń i obiektów sakralnych w tunel pod jurysdykcję tej nowej cerkwi, bo to będzie nowa cerkiew jeszcze nie wiemy jak się będzie nazywać być może będzie się nazywać Autokefalicznego cerkie w Ukrainę, żeby też o jakość były odróżnić to od tego patriarchatu kijowskiego również patriarchatu moskiewskiego dyplomacja, a patriarchatu moskiewskiego w tej chwili w świecie prawosławnym zabiega o to, żeby pozostałe cerkwie i nie uznały kanoniczna ości tego ukraińskiego tą mocą ukraińskiej cerkwi szyby w dalszym ciągu zachować zwierzchność patriarchatu moskiewskiego na ukraińskim prawosławiu co się może udać, gdy na razie się nie udaje właściwie jedyną cechę, która zabrała głos w tej sprawie Mn była cerkie w serbska, a pozostałe na razie się wstrzymują pracują nad stanowiskiem to jest także wpły w na właśnie rząd dusz, którym pan mówił na Ukrainie poprzez cerkiewne kanałem no był bardzo duże potężne nowość Maria Handball przepraszam patriarcha Cyryl przyjeżdżał cały rok do ławry Peczerskiej w Kijowie jest wtedy gromadziły się tłumem odprawiono wspólną liturgię podkreślano ten związek podkreślano to, że Kijów jest częścią częściowo cerkwi rosyjskiej od wielu lat co by się nie odważył tam pojechać, więc serem można też nastąpiło już wtedy w 2014 roku w takie z dnia symboliczne, ale faktyczne odłączenie, niemniej wpływy pozostały i one cały czas są bardzo silna i myślę, że to będzie powód do tego, żeby zaogniać sytuację no właśnie to jest pytanie, które się tu gdzieś pojawia to znaczy, jeżeli popatrzymy na takie kraje, o których często myślimy, że są tradycyjnie prorosyjskie to czy to nie są to właśnie kraje, które mają bardzo silny kościół prawosławny i że to prawosławie jest jednak jakimś kanałem komunikacyjnym bardzo potężny mimo wszystko, by taki bat co dla władz świeckich Rosji przydatnym również Theo to było ewidentne wielu wielu przypadkach zresztą inni trzeba oddać patriarchy Moskwy, że nie zawsze jednak odgrywał władze świeckie, chociaż przeważnie się z nią zgadzał inne też jest jego patriarchat jest podporą Kremla mylne i służy realizacji polityki Kremla, ale ma też swoje wątpliwości m. in. my nie ma też swoją politykę pojawił się jakiś czas temu pogłoski, że metropolita Tichon osoby o wielkich wpływach w Rosji nie tylko w cerkwi, ale także w tym świecie do władzy świeckiej, bo jest uważany za spowiednika Putina, a w każdym razie osoby, która ma dostęp do niego i wpły w na niego inne próbował przeforsować zdjęcie i anatemy klątwy z patriarchy Kijowa, zanim zrobi to Konstantynopol i w ten sposób zneutralizowanie tego bardzo silnego trendu do oderwania Ukrainy również w tej warstwie prawosławia, a w warstwie religijnej, żeby włączyć te struktury do Tatr pod patriarchat moskiewski czy to byłoby możliwe to jest oddzielna kwestia, niemniej taki pomysł był cel natomiast patriarcha Moskwy opierał się temu i forsował, ale właśnie ostry kurs wobec wobec pomysłu na pomost dla ukraińskiego prawosławia bardzo ciekawe jest też to w jaki sposób w zachowuje się w tej chwili Kreml władza świecka nabrał wody w usta nie ma żadnych oficjalnych komunikatów do tej pory, owszem jest bardzo silny trend propagandowy przedstawia się te wydarzenia jako kontynuację polityki Waszyngtonu wobec władz w Kijowie Bartłomiej jest przedstawiany jako marionetka amerykańska człowiek, który realizuje interesy Stanów zjednoczonych na Ukrainie, który dąży, a wraz z właśnie z władzą świecką w Kijowie do wstąpienia Ukrainy Donato do wstąpienia do Unii Europejskiej do zerwania kontaktu z Moskwą w dno i to jest przedstawiany jako inne jako czynny haniebny we wręcz i cały dążenie ukraińskiego prawosławia jest przedstawiany jako działanie wrogie wobec Moskwy rzeczywiście jeśli osłabną też wpły w cerkwi rosyjskiej na Ukrainie wnieśli Moskwie nie uda się ugrać w swojej swojej partii albo scenariusze mogą być bardzo różne, bo już mówi się o tym, że celem będzie walka nawet na początku słyszałam rosyjskiej telewizji takie mocne zapowiedzi, że to będzie wojna religijna na Ukrainie, że właśnie będzie, ale że będzie walka to na pewno są przedmiotem tego sporu będą obiekty sakralne na Ukrainie rząd na nie wykluczone, że pojawią się jakieś byłem oddziały prowokatorów, którzy będą podbijać, jakie nastroje pies był możemy być świadkami rzeczywiście wiele osób wydarzeń o gwałtownym przebiegu wokół akurat tej tej sytuacji mogę zapytać czy to nie jest trochę zaskakujące w gruncie rzeczy, jeżeli popatrzymy na w konflikt ukraińsko-rosyjski, czyli inna w wcześniej są problemy z wpływami rosyjskimi na Ukrainie czym nie można zadać pytania, dlaczego tak późno myślę, że Rosjanie rosyjskie władze, a może też Rosjanie społeczeństwo nie do końca zdają sobie sprawę z tego jak daleko już zaszły procesy na Ukrainie jeśli chodzi właśnie o odchodzenie od tej idei wspólnego ruskiego świata ta koncepcja, którą Putin w 2014 roku uraczył świat i zwłaszcza właśnie swoich sąsiadów teraz już się do tej koncepcji nie odwołuje do ona poniosła fiasko de facto, ale Putin ciągle powtarza, że dla niego o Rosjanie Białorusini Ukraińcy to 1 naród w jest ciągle nawołuje do tego, żeby tę to była cały czas ta wspólnota i wysokie trochę mydlenie oczu Rosjanom, a trochę też zaklinanie rzeczywistości, bo o granice swoich dążeniach ambicja odeszli od tego rosyjskiego modelu daleko i nie wiem czy chcą wracać nie wiem czy chcą wracać właśnie nawet tym formacie wspólnego wyznania, że nawet tutaj zaznaczyli też bardzo mocno dążenie do samodzielności i chcą się odciąć od tej cerkwi, która ma korzenie jak mówią o KGB boskie w bo musimy jeszcze powiedzieć o tym, że był taki kolejny uskok historyczne taki, który spowodował przerwanie ciągłości to był właśnie doszliśmy do 1917 roku wspominając jak się rozwijały stosunki metropolii poszczególnych bolszewicy zniszczyli cerkiew to właśnie Derwisz prezes pośród 55  000 cerkwi, jakie istniały w Rosji carskiej jeszcze zostało bodaj 500, a z 500 monastyrów 1 w 3 biją no duchowieństwo to nawet w sensie fizycznym były represje w latach dwudziestych w latach trzydziestych właściwie zniszczoną cerkie w jako instytucję jako takie komisy duchowości przekreślona to, ale w czterdziestym pierwszym roku, kiedy wybuchła wojna, kiedy Stalin przestraszył się o to, że firma wejdzie do Moskwy i pozbawi go władzy pokona on zaczął się odwoływać również do serc i dłuższa i tu przydało mu się odrodzona cerkiew winne właściwie to można powiedzieć, że Stalin powołał w patriarchat moskiewski to znaczy zezwolił na to, żeby te resztki duchowieństwa, które się tam jeszcze zachowały mogłyby stworzyć strukturę, którą nazwano właśnie patriarchatem moskiewskim cerkwią prawosławną i za pośrednictwem wiernych za pośrednictwem cerkwi apelować o walkę z najeźdźcą potem też przecież nawet ta odrodzona już się cerkie w była cały czas pod kontrolą służb specjalnych, a wielu duchownych było członkami tych służb to jest kolejny poziom całej tej historii dziękuję bardzo Anna Łabuszewska z ośrodka studiów wschodnich była państwem moim gościem 1337 ze snem
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA