REKLAMA

Nierozwiązywalny problem fizyki... Wyjaśnia prof. Krzysztof Meissner

OFF Czarek
Data emisji:
2018-10-29 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
40:48 min.
Udostępnij:

Cezary Łasiczka rozmawia z prof. Krzysztofem Meissnerem o nierozwiązanych do dziś problemach fizyki. Rozwiń »

Czy w XXI wieku dużo jest jeszcze takich kwestii, wobec których nauka wciąż jest bezradna?

Więcej o artykule w "American Scientist": https://www.scientificamerican.com/article/the-unsolvable-problem/ Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary Łasiczka, program OFF Czarek, dzień dobry, witam państwa bardzo serdecznie i zapraszam na dzisiejsze spotkanie. W studiu prof. Krzysztof Meissner, Wydział fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, witam serdecznie panie profesorze, witam pana, witam państwa. "American Scientist" pisze o nierozwiązywalnych, może też nierozwiązanych do tej pory problemach fizyki. I myślę sobie, że w XXI wieku, żeby pojawiły się takie terminy? Myślę sobie, że może dzisiaj z panem profesorem uda się nam się rozwiązać nierozwiązywalne dotychczas problemy z fizyki? Rozwiń »
No tutaj trzeba jak gdyby ten artykuł on mówi o problemach z fizyki, który niedawno zostały zostały stwierdzone, że są zresztą nie rozstrzyga walne natomiast problem jest dużo wcześniejsze, bo dotyczy matematyki tak naprawdę odwołali się w problemie fizycznym do rozstrzygnięć matematycznych ze sprzed 100 lat, więc myślę, że powinniśmy zacząć od od tych od tych z taką fundamentalnych stwierdzeń, które wstrząsnęły matematyką wstrząsnął całym światem matematyki fizyki sprzed 100 lat Otóż w na przełomie dziewiętnastego dwudziestego wieku to David Hilbert matematykę na słynny matematyk który, który zapoczątkował wiele dziedzin w dwudziestym wieku matematyki w tym również bardzo użyteczne dla fizyki stwierdził, że takie po prostu w matematyce matematyka jest zbiorem auto lock, czyli że jak coś jest równa się czemuś innemu dotąd tak naprawdę jest dowód oznacza powiązanie rzeczy, które są i tak powiązane z związku z tym stwierdził, że powinna istnieć metoda automatycznego 4 z takiego systematycznego dowodzenia tańczy wprowadzamy system formalny, który mówi to są nasze założenia to są nasze reguły wnioskowania o i w cudzysłowie zapuszczam maszynę, wiążąc wszystko ze wszystkim to znaczy każdy reguł wnioskowania jest użyta w dowolny sposób dowolnie wiele razy to zakładając, że system jest spójny i reguł wnioskowania są spójne powinniśmy dojść do udowodnienia wszystkich twierdzeń matematyce to był taki program Hilberta w manierze tam sobie raz z zajmiemy się tym razem oczywiście on był teoretycznym programem no bo nie było wtedy żadnych takich metod do dziś zresztą ich nie mamy, żeby wszystkie reguły wnioskowania zastosować do wszystkich aksjomatów dowolnie wiele bardzo bardzo wygodne ani rusz solaria z Malty myślano, że tak właśnie działa matematyk no i to było to sformułował wcześniej temu program sprzed początków wieku dwudziestego 900 dwudziestym wkład w ogóle napisał jako program Hilberta nazywany program Hilberta i tylko czekano, kiedy i jak gdyby będzie można pokazać, że rzeczywiście wszystkie twierdzenia są takie, ale każdy był przekonany, że taki jest to znaczy, że sformułuje twierdzeniem, że każda liczba pomnożona przez 2 jest liczbą parzystą no to potrafi dość łatwo udowodnić w ramach tego no i że takich twierdzeń jest jest po prostu każde twierdzenie podlega, że jest albo prawdziwe czy dowody Vive albo można dowieść, że jest nieprawdziwa dowody winy bardzo się lodowata stwierdzenie to przy nowym związku z tym i natomiast Ezry, a wkrótce, bo w 3001 . roku kurd Gergel austriacki logiki i matematyk udowadnia, że ten program po prostu nie mógł się powieść, że każdy system formalny, jeżeli ma tam pierwszego rzędu są pewne tam założenia szczegółowe dotyczące tego tego Otóż w każdym systemie formalnym istnieją zdania, które w, których ten system dowieźć nie można ani ich prawdziwości ani fałszywość to nie znaczy żona są nieprawdziwe tylko, że w tym systemie nie można ich dowieść, że jest jakiś jakaś usterka ma w tym systemie czy raczej dwuznacznie w tym systemie w każdym systemie tańczono może mówić dobrze, jeżeli wiemy, że coś jest prawdziwe to dodajmy to jako kolejny aksjomat do tego rozszerzyliśmy ten nasz system formalny być może za mało aksjomatów mieliśmy i to nam wypadło krzyczy zmieni nie znalazło się wewnątrz zdań, które umiemy dowieźć rozwieźć, mówiąc że każdy system ma takie zdanie, którego nie może udowodnić, że z Warszawy prawdziwe to mówienie tak też zakłada, że to co mówi ma mały błąd, który polega na tym, że samo staje się także dość, że dojdziemy do takich zdarzeń są same w sobie nie jest możliwe do wodopoju pokazania czy są to wewnętrznie sprzeczne to dojdziemy do tak, ale na razie to psie mięso, mówi że taki jest on na razie zajmowało się systemami wewnątrz matematyki, czyli de facto tak naprawdę liczbami naturalnymi wnętrze tzw. zbiorem aksjomatów pean, które definiują liczby naturalne Otóż sąd stwierdził, że zawsze istnieje takie zdanie Otóż, jeżeli rozszerzymy to pokazał, że rozszerzony system co prawda można udowodnić więcej no bo dodaliśmy pewien aksjomat, który był ne i niezależny od pozostałych, bo nie można było udowodnić, ale w związku z tym więcej możemy dojść, ale nadal w tym nowym, ale będzie takie zdanie, którego dowieść już nie możemy i takie rozszerzanie nigdy się nie skończy to znaczy nie ma zamkniętego systemu, którym każde zdanie daj się do inaczej żylibyśmy pokazali, że taki system stworzyliśmy to znaczy, że będzie on sprzeczny z tak, że będziemy umieć dowieść twierdzenie jak jego zaprzeczenie w ramach tego wszystkich dowodów, które możemy powiedzieć w bardzo wygodne to w tak Notting Hill jest niezgodne z rzeczywistością jednak wydaje nam się, że nasz świat opisywany jest przez system nie jest sprzeczne w dobrze, ale nie złoży, lecz także zarzewie w Polsce, więc ile jest zła, ale świat, w którym ludzie są sprzeczne nie zwraca jednocześnie ja mam tę niesłychaną przywilej, że mogę zawsze, widząc absurdy naokoło wycofać się do fizyki i tam naprawdę jest wszystko doskonałej pasujące i więc ja wiem że, że to, że to nie widać bardzo tej sprzeczności z około nas aleją ten przywilej, że mogę w takim świecie się obracać w rejon stadionu takie takie twierdzenia te 2 twierdzenia de facto udowodnił w Kruk 1 to był położył to był szok dla matematyków rzeczywiście, że z matematyka nie jest zupełna, że to co wydawało im się, że każdą każde twierdzenie daje się albo dowieźć niemal, bo jego potwierdza prawdziwość albo fałszywości są zdania nie rozstrzyga walne, które wymagają rozszerzenia naszego akcja ma w naszych akcji ma to w nowych to był szok absolutnym on i nie to są to są 2 twierdzenia to jest to właśnie jedno o tym, że każdy system nie jest sprzeczny jest niezupełny to znaczy musimy go ciągle uzupełniać, bo znajdziemy zdania, w których on, w których one nie obejmują i jako wniosek z tego pierwszego drugie twierdzenie gra dla ziem żaden system formalny nie może sam udowodnić swojej nie sprzeczność miało z tym związane trzeba przejść na poziom większego systemu, żeby zobaczyć czy zadania wyrażone w tym czym w tym systemie w tym poprzednim mniejszym są z nie jest sprzeczne czy też nie Kita, widząc coraz wyżej i wyżej co te same się w kozi róg tak mamuta tak naprawdę źle, gdy nie mamy pełnego systemu naczyń, które wskaże do stwierdzenia udowadnia jak i Radziewicz matematyki jest, więc jak mówi, jeżeli znajdziemy taki system, który każde zdanie potrafi udowodnić to jesteśmy pewni, że udowadniamy zdania, które są ze sobą sprzeczne i to jest wprowadzenie takich które, zanim zacznie mówić, ale co zrobić ci panowie tutaj należy podkreślić rolę Alfreda Tarskiego ze szkoły Lwowskiej polskiego logika, który w tym samym czasie co gadali o zajmowało się tym samym problem to znaczy on się zajmował w szerszym kontekście de facto niż wiader znane są bardzo twierdzenia de dla natomiast Karski stworzył system dotyczący języka nie tylko systemów matematycznych logicznych, ale z tym, że całego języka wraz z jego kontekstem on zresztą w tym samym dwudziesty dziś mogę tylko Gunta swoje twierdzenia udo na 3 pompy odpowiedziało niszczy napisał o nich 3001 . roku natomiast stawki już 2009 . mówił o tym, tylko, że mówił do słuchaczy w Polsce tutaj nie spisywał tego, bo uważa, że to jest jeszcze to co mówi wymaga oszlifowania i tak naprawdę taki pełny system napisał dopiero 3006 . roku, czyli 5 lat po deblu, ale jego kontekst i zarówno ich filozoficznej wnioski, jaki kontakt z jakim Antona PiS są dużo szersze niż twierdzenia gra dla Karskiego on powiedział, że on one rozróżnia on stworzył tzw. schematy semantyczną teoria prawdy on rozróżniał zdanie w języku od co ono znaczy to są 2 różne 2 różne, bo formalnie mogę coś powiedzieć, ale pytanie co ono znaczy jest pytaniem innym w związku z tym i on w tej w tej dramatycznej tory prawdy w górach mówi ma szerszy kontekst nie niższy niż niż do stwierdzenia gra dla i on powiedział, że prawda jest cechą takich zdań, które wypowiadamy powiedzmy o świecie, które należą do metali języka, czyli do języka ponad niż język, którym ta wyprowadza wypowiadam, jeżeli wypowiadamy coś w jakimś języku to nie możemy określić w tym języku czy jest to zdanie prawdziwe czy też nie musimy wejść na poziom meta języka, żeby to stwierdzić, iż to jest bardzo ważne stwierdzenie bardzo ważne również filozoficznie, że my musimy mieć zawsze poziom meta, że nie możemy nasze zdanie o świecie, które sobie budujemy jakiś obraz świata i wypowiada zdania o świecie ich prawdziwość zależy czy też można ją stwierdzić tylko, jeżeli zbudujemy poziom wyższy, który obejmuje coś więcej niż to, o czym się wypowiadamy, więc to jest bardzo ważne filozoficznie czy też aksjologicznie i epistemologiczny jest bardzo ważne, że tak jest od Rosjan panie profesorze powiem coś w świecie otaczającym nas mam nadzieję, że słuchacze wzbiją się na poziom meta od Otóż powiem, że informacje zbliżają się o godzinie 1120 i o tym, że powrócimy do naszej rozmowy dziesiąty 20220, a nie zmieni się czas czytam coś zmieni się, ale zarówno swego czasu jest w dziesiątkę 20 jest tematy system All Rights zdarzenie uznane przez swój Cichy protest dobrze dziesiąty 20 w kursie fizyka to nawet nie można czujność 10 niczym ważka w Polsce prof. Krzysztof Meissner wydział fizyki Uniwersytetu Warszawskiego jest państwem gościem informacja dziesiąty 25 c wracam, bo dziś prof. Krzysztof Meissner wydział fizyki Uniwersytetu Warszawskiego jest państwa i moim gościem w najnowszym czasopiśmie Scientific American di one są w obu problem w myśl sobie, że w rejestrze tak dziś takie coś się pojawia, ale pan rozumie to bardzo proste w przywracają mówiliśmy o tym, żeby zrozumieć coś to musimy się troszkę zbić ze względu na to czy jest to ponadto bezdomna to przez to zdanie, które wypowiadamy także to co mówimy jest groźny tylko pewnym kodem, który nam daje znać co jest pomiędzy tymi w oczy w tym, choć ukryte i podobnie są różnych systemach wnioskowania matematycznych n p . tak żonę nie same w sobie każde z nich nie odpowie na wszystkie pytania, że trzeba się czasem też protestem wzbić w taki jest i tutaj przejdźmy do drugiej części jak gdyby która, która już jest jak gdyby nic bliższa zbliża nam mianowicie to jest tzw. maszyna Turinga to to jest drugi drugie drugie pojęcie, do którego się odwołują Otóż Touring południe od twierdzenia gra dla on zapytał się czy muzea i w jaki sposób zobaczyć tę tezę o te nie rozstrzygają inność, której mówi gadali i on wymyślił coś takiego było to prototypem koncepcyjnym do dziś jest komputera mianowicie, że mamy maszynę, która ma jako nieskończenie długą taśmę, na której są po kolei liczby instrukcje co ma zrobić pójść w lewo niż prawo dodać 1 - 5 i t d . no tak zrobić sam się cofać czasami idzie teraz pytanie było takie czy zestaw tych instrukcji, które my zadajemy tej maszynie potrafi dla każdego zbioru danych wejściowych prawdą to musi, czego zacząć mówić o VAT od 1, jaki jest większa niż 3 to przesuń się w prawo o 7, jakie są mniejsze niż 3 to w lewo od 2 i t d. na jakiś taki zestaw instrukcji Agroton taśmy z prawej w lewo tam tamy tam przesuwa czy dla każdego zbioru początkowego jesteśmy w stanie powiedzieć, że maszyna się zatrzyma to znaczy, że powie to jest instrukcja taka, że stoję tutaj już żadnych innych nie może wykonywać, ponieważ zbiory instrukcji brzmi to powiedział że, że już nic dalej z tym nie zrobi czy dla każdego z 2 Otóż odpowiedź okazała się, że nie to znaczy, że to jest niedostrzegalne zdanie to jest tzw . problem stopu przychodzi problem po angielsku, które mówi, że ja nie jestem, że dla niektórych wiem, że on po 3 krokach się zatrzyma już jak powiem, jaką zadamy zbiór instrukcji zatrzymaj się to wiem, że w pierwszym kroku się zatrzymać tu nie ma żadnej, ale czy każdy zbiór instrukcji albo powoduje Maciejczyk czy każdy zbiór danych wejściowych spowoduje, że nie mógł przewidzieć żona się zatrzymać w skończonym liczby kroków w Otóż tak nie nie można zrobić te związane właśnie stwierdzeniem Garland czy ta maszyna Turinga do dzisiaj za kimś takim koncepcyjnym my o obrazem komputera, który wtedy jeszcze nie było oczywiście realizowany teraz już jest jako seryjne wykonywanie instrukcji na liczbach także to nadal jest maszyna Turinga to pytanie czy maszyna Turinga się zatrzyma to, że to jest niedostrzegalne jest pewnym wskazaniem, że tak naprawdę algorytm izolacja każdego procesu może być niemożliwa to znaczy, że my nie potrafimy stwierdzić czy obliczenie, którym zapuszczam właśnie będzie skończonym czasie da wynik po może się zdarzyć, że ten zbiór instrukcji, które mamy przed danym konkretnym zbiorze danych wejściowych on będzie albo wejdzie jakąś pętle, która będzie się rozszerzać będzie Szwed prawo o 5 - 7 + 9 - 11 czy ta taśma będzie coraz bardziej rozchwiana i nie wiemy nie potrafimy przewidzieć, bo to może zdarzyć, bo miliardzie miliardzie miliardzie miliardów kroków, że z la napotka taki zesta w instrukcji, że ją rozwieje czy to nie jest oczywiste, że kraj można wyeliminować instrukcje zatrzymał się Unia to nie jest odpowiedź na pytanie no one się zatrzyma zatrzyma się bowiem, że nie zatrzyma na tak, a jeżeli ma, że mam się przesunąć je przesunąć to wiem, że my tak cymes czy ona osiągnie określony wynik, a ten wynik Mondo przy, więc co było to było czysto teoretyczne wtedy ta maszyna Turinga i no dobrze, ale w każdym razie pojawił się taki problem, że twierdzenie Biela prowadzi również dom w cudzysłowie praktycznych wniosków, że nie nie wszystko udaje się za algorytm izolować się niektóre po na blacie daje się za algorytm zobaczę nie wiem czy dana wynik skończonym czasie i pojawiło się problemy z rzek czy coś jest obliczalna czy jakaś rzecz jest obliczana i w związku z tym po to, ten problem pojawił się dobrze to jest też drugi problem maszynę Turinga i problemu stop no, więc teraz przechodzimy do fizycznej części tegoż artykułu, czyli do problemu poziomów energetycznych wydaje się to rozum odległe i rzeczywiście tak się wydawało tym autorom wahania opisują w tym, że problem poziomów energetycznych i problem stopu Turinga i problem twierdzenia guerilla wydają się kompletnie niezwiązane ze sobą okazują się fakt okazało się po kilku latach pracy, że oni zdołali powiązać problem fizyczną, który za chwilę powiemy z problemem właśnie twierdzenia gra dla maszyny Turinga Otóż problem jest następujący mianowicie, jeżeli mamy układ kwantowy to układ kwantowy skończony ma pewne poziomy energetyczne z tego korzystamy nasza lampy sodowe, których używamy bardzo często prawda do oświetlania ulic mają taką ukazuje się 2 bardzo blisko siebie poziomy energetyczne odpowiadające linii żółto i stąd kolor lamp sodowych jest taki taki rzut rzut Otóż te poziomy energetyczne one są własnością bardzo charakterystyczną dla teorii kwantowej każdy układ, który jestem skończony ograniczony ma poziomy energetyczne i teraz pytanie jest takie to dla wodoru to są słynne tam seria Ball mera Lejman i t d. korzystać z skorzystaliśmy z tego kiedyś była zwykła żarówka Putra żarówki są dość popularne z jakich powodów zwykła żarówka, która działa drucik i tylko kawałek Wilna był widziany anemia strasznie słabo efektywność to tam dwa-trzy procent im wyższa moc zresztą tym większe ona była to była bardzo mało i też odpowiedź na pytanie tak dobrze natomiast 1 świetlówki, które wprowadzono później one korzystają z tego, że atomem kiedyś to była rtęciowe sodowe wymyślone i t d. mają poziomy energetyczne czy pobudzenie takiego atomu nie powoduje świecenia w całym spektrum tylko, że on przerzuca znaczy, emitując światło przerzuca się z tego wzburzonego poziomu do niskiego, czyli efektywność radykalnie rośnie, dlatego że nie mamy bezsensownie podczerwonego promieniowania jak w zwykłej żarówce i tylko kawałeczek jest widzianego tylko możemy wybrać taki atomy, które najważniejsze linie widmowe mają widziany, gdy są świetlówki n p . i teraz pytanie w ciele stałym, jeżeli mamy znika nie myślą o świetlówka w ten sposób tak na to jest sam stąd ta efektywność ich, że one pobudzone świecą tylko w świetle widzialnym jak gdyby bo mają tylko takie poziomy energetyczne dot spoczywają też trochę innych tylko tym, aby efektywniej 100 % z radykalnie lepsza niż żarówki i cieplnej po prostu rozgrzanego drucik, więc korzystamy z tego bardzo z teraz używamy ledowe, które są również smakują poziomy energetyczne to trochę inny mechanizm, ale zostawmy to świetlówki korzystają z poziomów energetycznych to widzimy gołym okiem one są bardzo jedno 13 jedno zysk dobrze określony kolor mają te sądowe, a czasem brzęczą, a czas na to z powodu 50 handlowego zasila, ale to jest co innego dobrze na związku z tymi te poziomy energetyczne teraz w ciele stałym jakich kawałku diamentu metalu czymś takim są również poziomy energetyczne i pytanie, które się to jest bardzo ważne z punktu widzenia własności takiego materiału, jakie są te poziomy energetyczne, a przede wszystkim czy te poziomy energetyczne bądź w niektórych materiałach poziomy energetyczne schodzą do zera to znaczy, że i one i gęstość rośnie i są takie, które mają ciągłe spektrum to znaczy od stanu podstawowego, który nazwijmy, że ma energię 0 nie ma skoku do pierwszego poziomu tylko w sposób ciągły wszystkie poziomy są dopuszczalne jak gdyby w sposób ciągły i to co jest bardzo ważne zna przodu przy nim w niskich temperaturach, jeżeli mamy przerwę energetyczną to cały system zastyga w poziomie podstawowym, ponieważ jakiekolwiek drgania nie pozwalają mu przeskoczyć do tego pierwszego, bo nie za wysoko on za dużo energii potrzebuje i wtedy n p . mamy kondensat Bożego Einsteina oczywiście wszystkie atomy siedzą wstanie podstawowym naraz to nie jest możliwe zresztą dla PFR mionów na szczęście można sobie za chwilę powiedzieć tak, żeby nie było chemii w ogóle znaczy, gdyby el, gdyby to było możliwe dla elektronów te elektrony, by zastygły na najniższym poziomie wokół jądra i koniec natomiast elektrony nie mogą być w tym samym stanie, więc jak już 1 zajął stan podstawowe to już drugi musi, dlaczego tam jeszcze spin dochodzi, więc 2 wstanie podstawowym to już następnie musi niestety zająć inna i stąd mamy wodór Hel ma inne własności niższy limit bolid musi zająć kolejną powłokę, więc dla elektronów, które mają z Gniezna druga nie ma tego osadzania, a teraz dla bozonu tak jest w Kapsch namiastką z tym mamy poziomy energetyczne i teraz te poziomy energetyczne, jeżeli one zaczynają się od zera i w sposób ciągły idą do góry to nawet w zerze absolutnym my mamy nieskończenie blisko poziomu, który można zająć się można na chwilę tak sobie naruszyć energii wrócić, więc taki system może wykazywać przejścia fazowe wręcz wyglądać inaczej w zerze absolutnym podczas kiedy system, który ma przerwę energetyczną nie może on zastyga stanie pod stałą koniec nic nie zrobimy to jest wykorzystywany właśnie tylko one za tak, bo zagraniczne na żonę zastygają w tam jest przerwa energetyczna problem, który sobie postawili ci panowie czy dla każdego materiał znając oddziaływania pomiędzy cząstkami czy ja potrafię przewidzieć, że on nie będzie miał przerwę, czyli będzie w sposób ciągły startować czy będzie miało przerwę to wiąże się również z bardzo ważnym pytaniem o fizyce cząstek elementarnych, którą się zajmuje czas, aby mi bliski mianowicie 3, jeżeli khaki ze sobą oddziałują jakoś z glonami to czy taki system ma przerwę energetyczną wszystko wskazuje na to, że tak i dzięki temu istnieje Proton n p . jako stan stabilny, ale tego do tej pory nikt nie potrafi udowodnić to jest 1 z tych problemów z tzw. milenijnych, o czym sobie poradzimy może poprzedzać, gdzie leży, gdzie leży trudność pracy lub nagrzewa trudno wszystkiemu polega na tym, że my tej teorii, która opisuje kwarki gluony ona staje się silnie oddziałujące to znaczy te fanki glony się bardzo silnie oddziałują im niższa jest energia w, jeżeli zderzamy nie są w LHC w grę w Genewie energia jest tak duża, że one słabo oddziałują i tak tu mamy metody, żeby przewidywać co się dzieje natomiast zakony zaczynają być z tym, że tak, by być Nisko energetyczne w plutonie to one oddziałują bardzo silnie i w związku z tym tu nawet oddziaływań nie znam to nawet trudno nam przewidywać cokolwiek oddziaływanie znamy w związku z tym natomiast okazuje się to co ci panowie twierdzą nie wiadomo czy to jest prawda, że tej metody, których swoje powiemy po po po przerwie, że te ich metody mogą pokazać, że ten był to, że ten problem jest nie rozstrzyga walne w sensie, o którym sobie powiemy za kilka razy graliśmy z taką zapowiedział w co w takim razie za zapraszam pana w naszych słuchaczy na informacje Radia TOK FM, który już za kilka minut o godzinie dziesiątej 40 prof. Krzysztof Meissner wydział fizyki Uniwersytetu Warszawskiego jest państwo i moim gościem rozmawiamy dzisiaj gminy o nierozwiązanych problemach z fizyki w czasopiśmie Scientific American okazał się bardzo interesujący artykuł na ten temat zatytułowany Indian są w obu tobym informacje dziesiąty 42 formacja wracamy prof. Krzysztof Meissner wydział fizyki Uniwersytetu Warszawskiego z państwa mają goście Miś rozwiązujemy nierozwiązywalne problemy z fizyki lub tak teraz przejdźmy do trzeciego mianowicie połączenia pierwszej części, która była czysto matematyczna, gdyby wprowadzenie twierdzeń twierdzeń Wedla i Tarskiego druga część, która wprowadziła pojęcie to jest poziomów energetycznych omówiliśmy sobie trochę to i pojęcia przerwy energetycznej, które są bardzo ważne i trzecia część mianowicie to co ci panowie zrobili Otóż oni zaprojektowali system, który ma jakiś bardzo skomplikowane oddziaływania pomiędzy elementami i pokazali, że obecność w jak już od poziomu podstawowego tt Grozera i nie pozwala w ogólnym przypadku przewidzieć czy będzie ta przerwa energetyczna czy nie czy to jest niedostrzegalne zdanie to tnt oddziaływania, które oni wprowadzili ja czytam ich oryginalną pracę w archiwach znacznie ryzyko to co w Scientific American, acz tanich oryginalną pracę w dna banana na pana zaproszenie zainteresowałam się w tym czasie tym się tym problemem Otóż to oddziaływanie wygląda na monstrualnie skomplikowane, które oni tam wprowadzić natomiast bilet jest on być może jakieś materiały rzeczywiste podlegają takim oddziaływaniem, ale w nie jest jasne Otóż oni to pokazali, że pytanie o stan podstawowy i stany wzbudzą one jest pytanie w ogólnym przypadku dlatego oddziaływania nie rozstrzyganiem Otóż i w związku z tym to co my wina cóż rzeczywiście znamy wiele przykładów z teologii ciała stałego model jest Inga Heisenberga i t d . gdzie wiemy, czyj jest przerwa, czyli nie ma natomiast rzeczywiście nie są to ogólne modele oddziaływania na zachód zakładały na ogół bardzo proste oddziaływania pomiędzy elementami na ogół dużo prostsze niż są w rzeczywistości między atomami natomiast tamta odpowiedź była i do tej pory wszystkie odpowiedzi były były niektóre zbyt skomplikowane, żeby powiedzieć czy przerwa jest, czyli nie ma jaki jest, jakie są te poziomy energetyczne, ale do tej pory składano tu na karku naszych naszych braków metod rozwiązywania tego problemu to np. model leasing, który chyba najprostszy w 3 wymiarach znamy numeryczne się oszacowania, ale nie potrafimy z pierwszych zasad pokazać, jaką się zachowuj natomiast ci panowie twierdzą, że jeżeli ta komplikacja pójdzie w jakim kierunku oni wskazali jakiś przykład to pytanie o to będzie nie rozstrzyga walne teraz jest następne pytanie jak ja mam kawałek materiału załóżmy, że ten materiał ma te oddziaływania pomiędzy składnikami to przecież on nie powie no sorry nie mogę odpowiedzieć czy mam przerwę energetyczną czy nie czy przechodź jest przejście fazowe czy nie, bo jest to problem nie rozstrzyga on się zachować jakąś datę ci panowie twierdzą, że on się zachowa jakość ta próbka dlatego, że ma skończoną liczbę atomów, że tak naprawdę przejścia fazowe i pojęć bez braku przerwy jest dla układów nieskończonych to co mówiliśmy skończone układy mają pewne dyskretne poziomy energetyczne, a więc tam zawsze przerwa jest jak gdyby zasady naboru to on natomiast, jeżeli się rozszerza ten układ coraz bardziej totalnej to ta pierwsza przerwa na ogół obniża się i teraz trzonem stanie gdzieś, mimo że jak dalej rozszerzamy system to ona jest minimalna różnica między stanem podstawowa pierwsze staną wzbudzane mimo rozszerzenia systemu czy ona będzie zjeżdżała w dół cały czas to to jest wg tej tezy tego artykułu to jest danie dla niektórych oddziaływanie dostrzegalne w modelu jest winda np. możemy to rozszerzać i wiemy co się dzieje natomiast nie mówią, że nie zawsze wiem, więc to jest zdanie nie rozstrzygane oczywiście jak mamy kawałek materiału to on się zachować jakąś natomiast oni twierdzą, że w związku z tym takim kawałek materiału mógłby się zachować w ten sposób, że stwierdzenie aha w granicach mojego obłędu to jest materiał, który ma przerwę i natomiast ktoś dodałby 1 Atom ja nie wiem od ilu atomów musiałby dodać ten 1 Atom i nagle bez pat do prawie bez przerwy owego znaczy to nie byłoby prawdziwie bez przerwy, bo mielibyśmy skończony układ tylko, że on nagle obniżył sobie ten pierwszy stan wzbudza on, ale wciąż byłaby lepsza ani tak, aby móc oddać tak naprawdę bez przerwy owi zdanie zakończonego i teraz my nie potrafił przewidzieć dla ilu atomów następuje ten skok, że do tej pory taka próbka wykazywała przerwę, a w związku z tym tez pytanie fizyczne to ma jakikolwiek jakiekolwiek praktyczne zastosowanie znaczy to jest raczej zdolnych piłkarzy koncepcyjne to jak żerują nie jest, więc się w Wilnie w fizyce my jednak spodziewamy się, że jeżeli ktoś nam za dany model to module nasze problemy czy brak matematyki n p . w przypadku Proton wydaje nam się, że my znamy teorię w jaki sposób kwarki powinny oddziaływać natomiast nie ma metod matematycznych, żeby to tak naprawdę obliczyć natomiast przekonanie jest mniej było do tej pory w każdym razie że, gdybyśmy te metody mieli to byśmy odpowiedzieli na pytanie o przerwę energetyczną dla Gwarków i gluonów obrona to numer Zone to miejsce na przeszkodzie, żeby stworzyć niema tutaj brakuje metod matematycznych od min zlotych melomana niestety od kilkudziesięciu lat matematyka nie stworzyła tę melodię pracuje w rozwoju analizy analizujemy z analizy funkcjonalnej, czyli rozwiązywania funkcjonalnych równań różniczkowych, o ile równania różniczkowe to powiedzmy niektórzy żołnierze SS-Galizien tak spotkali się ludzie z równaniami różniczkowymi, które mówią o tym, że pewna funkcja jej tam nie wiem pochodna czy droga równa się czemuś tam i to się rozwiązuje, jaka Fundacja jest egzamin zdałem Tahrir w tamtych czasów nie da chcemy tak powiedział też mnie zna to funkcjonalne równania mówiły o pewnym, że pewnych funkcji przyporządkowuje my liczbę i pytamy się coś o tę funkcję, jaką ona musi być, żeby to są funkcjonalne równania i one fizycy potrafią je napisać test funkcjonalny równania ja potrafię w 1 linijce napisać równanie, którego rozwiązanie podczas lub powiedziałoby coś o powiedzmy 3 proc, jakie zbudowany Proton i ona jest w 1 linijce znaczącą dobrze określone elementy natomiast matematyka nie wypracowała metod, żeby takie funkcjonalne wziewne na to rząd są potwornie nieliniowe tam jakiś różne mają kłopoty nie wypracowała metod, żeby takie zeznania rozwiązywać i to jest problem, który jest cały czas ma nie strzelił gola na stole tak rzec, że fizycy zrzucają na matematyków to znaczy w nasze FIZ sobie jakoś radzą naczepy, rozwiązując równanie opowieści z zielonego lasu nie mienie, jeżeli oddziaływania są słabe to fizycy mówią to rozwiązujemy te równania krok po kroku w potęga tej z tego słoty i słabość tego małego parametru bowiem z i nadal nie wiemy czy, jakbyśmy zasad za za dużo elementów uwzględnili to czy to by się nie zaczął rozchodzić się z tym szeregi zbieżne no nic nie wiemy na ten temat, ale radzimy sobie i teraz jak sobie radzimy n p . dla oddziaływania elektronów jak ministrowie NFI EMF electro z Evertonem rodzi no tak tylko, że jest pewna różnica taka, że jak my sobie radzimy na oddziaływanie elektronu swą tonem powiedz my to mamy do 14 miejsc po przecinku zgodność przewidywań teoretycznych z eksperymentem dodaje byłoby dobrze by rząd miał podobne nawet 15 rzędów Leon gorzej, ale w związku z tym my widzimy, że na razie to działa to nasze rozwiązywanie takie naiwne w natomiast, jeżeli ta stała, jeżeli ten mały Panamy staje się coraz większe to mamy coraz gorsze metody no, dlatego że musimy uwzględnić coraz więcej wyrazów, a w ogóle nie wiemy czy to w ogóle ma sens i taka jest przypadek dlatego Proton to znaczy, o ile kwarki, zderzając się w LHC mają ten parametr bardzo małe i potrafimy przewidywać wyniki zderzeń LHC czy opisywać je dobrze o tyle akty jak ten jak ten Fart zaczyna tam system brnąć w Proton się zamieniać to ten parametr urośnie i nasze metody po prostu przestają działać chcielibyśmy od matematyki rozwiązania globalnego tego problemu naczynie w rozwinięciu w małym parametrze tylko po prostu rozwiązać te rów to równanie no tego nie mamy w związku z tym natomiast brakuje na temat tego no nie rozmawiam z wieloma nawet w masce z ludźmi coś zmieni medale Philipsa rozmawiałem na ten temat z Unią w imieniu róży nadzienie oni oni tak naprawdę, że w przypływie szczerości mówią, że to jest potwornie trudny problem natomiast, nawet jeżeli go rozwiążą to środowisko matematyków nie znajdzie to takiego uznania tylko fizycy będą szczęśliwi na związku z tym zajmują się bardzo abstrakcyjnymi metodami typu romantycy i fizycy się nie lubią Jeleń weź mnie nie ja nie powiedział są oczywiście wzajemna żarciki w obie strony z nadmierną słynne słynne niań czy powinienem realne no słynny dowcip o balonie nie łączy pan zna mianowicie 2 fizyków leci w balonie nad zmrok zapada nie wiedzą, gdzie są widzą ognisko jest, ale jacyś ludzie, więc krzyczą, gdzie jesteśmy to tam jest jakiś ruch przy ognisku, ale 0 odpowiedzi już odsunęli daleko i słyszą w balonie wezmą to na pewno byli matematycy, bo po pierwsze, zajęło im bardzo długo sformułowania odpowiedzi po drugie jest absolutnie precyzyjna po trzecie zupełnie bezużyteczna takie same dowcipy oczywiście proszę przyjechać z jakimś takie są sobie w obie strony, a drugą stronę drugą stronę Giorgi obalony wytłumaczenie nowelę matematycy mówią, że fizycy są są po prostu tragicznie we wzory i nieuwzględnienie widzeniu Szczecin nieścisłości tego co twierdzą w kawaleryjskim twierdzeniu, a to jakoś to będzie zbędną takie założenia, że to się spełni nad tak tak macie w dużej mierze zakładamy, że że, jeżeli mądrze założenia jak już twierdzenia, które udało nam się poznać zrozumieć są spełnione naj będziemy stosować nieraz jest tak natomiast to działa do tej pory to bardzo dobrze fizyce działa to znaczy przypadki takie ekstremalne, których nie można zastosować na słynnym przykładem znowu w fizyce versus matematyce jestem fizykiem to jest Delta Gierak, którą wprowadził w połowie lat trzydziestych, którzy matematycy twierdzili, że to nie jest funkcja tego nie wolno używać w ogóle żaden sposób fizycy używali też niebywale wygodny dom o pojęcie nie przejmując się tym dopiero 20 lat później Lorraine Schwartz stworzył matematyczną teorią są, w którą nazwał dystrybucją już jest funkcją od niej rzeczywiście funkcja Eco dystrybucji na to są szczegóły techniczne no w każdym razie to i jeżeli tak tato to co to co nie jest prawdą, że w to co ci panowie napisali i nie stosuje się to n p . do problemu przerwy w dla układu Qualcomm i gluonów to kto to jest niesłychanie do tych z bardzo dziwne i dla nas trudne do przyjęcia, że my nawet mając te oddziaływania imając metody matematyczne załóż, że my mamy to my nie będziemy mogli rozstrzygnąć czy przerwa w układzie mam nieskończonym, a taki układ zawsze jest dla frontowej teorii pola to nie jest mechanika kwantowa, którą możemy ograniczyć do pudełka w kwantowej teorii pola mamy zawsze do czynienia z nieskończonymi pokładami, że nie będziemy mogli tego rozstrzygnąć czy to jest, więc to będzie zdanie niedostrzegalne to jest ze fizycy re no nowa rzecz ja myślę, że to nie stosuje się do tych najciekawszych przypadków, które fizycy sądzą, że one jednak są rozstrzygane, że ich brak odpowiedzi wynika z braku metod matematycznych, a nie jest mu z wizażu i dla telewizji wewnętrznej nie rozstrzyga wznosimy je w Bobo Przybora agenta oddziaływania, które oni wymyślili są naprawdę bardzo modne ezoteryczne które, które pokazują nie rozstrzyga ludność tego tego braku przerwy, ale w ogóle sam fakt, że taka możliwość istnieje jest interesujący bardzo tłumaczy z tego punktu widzenia to jak gdyby nowe fizycy ciągle spotykam jakiś n p . że nie potrafimy przewidzieć, które jądra się z jej rad gmin traf do Promienia twórczo się rozpadnie na miasto niż dłuższa, o którym do dziś nie potrafimy sobie poradzić tata Indie terminie z mechaniki kwantowej, a więc może to jest kolejny przypadek, który nadgodzin determinizm mechanika kwantowa, ale inne terminy przer w dowodzenia różnych wniosków z ze znanych ze składowych jest to bardzo interesujące, ale no nie wiem musimy z tym jakoś się przespać, ale myśli pan panie profesorze to, dlatego że faktycznie to jest trudne czy to jest także może ten podział całej UE ten te animozje sprawiają, że matematyką się nie chce dla fizyków niczego zrobić w dacie ja oczywiście to ten dowcip, który powiedział docenienie z macedońską ani naczelnego sądu lub fizyka korzysta z mat fizyka matematyka jest językiem fizyki i bardzo wiele wydawało się bardzo za termicznych pojęć typu nie wiemy funkcje w jakiś wyliczenie funkcji harmonicznych na rozmaitość raz struktury zespolonej tak dalej bardzo egzotyczne wydawałoby się pomysł matematyków krzyczy czy klubu czy pojęcie przestrzeni w grę w ów takich nie nie komunikatywny przed bardzo za te ręcznej wydawał się bardzo wydumane pomysły matematyków bardzo często potem znajdują zastosowanie w fizyce, więc tutaj oczywiście nie ma mowy o jakichkolwiek personalnych animozjach czymś takim tez powie są takie to są 2 środowiska 1, który inaczej podchodzą do matematyki, ale na fizyce bez matematyki to nic nie potrafią powiedzieć w związku z tym to jest to jest nam proste, że musimy wzajemnie jakości czy przetacza się w swoje prace no i takie znowu to absolutnie nie ma mowy o jakichkolwiek personalnych animozjach między fizykami matematykami czegoś takiego nie ma natomiast to są 2 trochę różne światy ja to właśnie byłemu Rogera Pen Mroza przez 3 dni, który jest matematykiem no i potrafimy się świetnie rozumie liście dla coraz mniej wzruszenie można kupić bez wizjoner, który przebywa w innym świecie, więc nie jest nie ma miejsca tutaj na kłótnie Krzysztof Meissner wydział fizyki Uniwersytetu Warszawskiego był państwem mają goście dziękuję serdecznie dziękuję bardzo informację o jedenasty po informacjach wracamy
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA