REKLAMA

Szczepan Twardoch o książce "Królestwo" oraz Śląsku i śląskości.

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2018-10-31 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
52:27 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Wieczór radia TOK FM na tu słuchamy Radia TOK FM program między stronami, czyli rozmowy o książkach z ludźmi, którzy je piszą dziś naszym gościem Szczepan Twardoch pisarz felietonista autor m. in. "Wiecznego Grunwaldu", "Morfiny", "Dracha", "Króla" i najświeższej książki, której premiera przed nami, "Królestwo", dzień dobry, dzień dobry. Ci, którzy słuchają teraz naszego naszej rozmowy pewnie, słysząc imię i nazwisko Szczepan Twardoch, zakrzykną: no tak, więc oto mamy do czynienia z drugą częścią czegoś, co już opisał pan w książce "Król", a więc to jest inny następny odcinek, jakiejś serii. Pytam o to, dlatego że pojawia się postać Jakuba Szapiro, który, który jest znany z książki "Król", który jest tytułowym królem.  Rozwiń »
Tymczasem królestwo jak rozumiem nie jest taką bezpośrednią kontynuacją czy też jest drugą częścią czegoś wielkiego większego i jest nie jest czymś co taka odpowiedź najmniej treściwa tak właśnie system nie jest, ponieważ remont dotyczy tego samego świata przedstawionego tylko trochę później to trochę później to są tak naprawdę neony później i czytelnik spotka tam parę postaci, które jest znana już z króla więc, gdyby ktoś mnie pytał czy można czytać królestwo nie czyta wsi króla oczywiście, że można, ale chyba większy ładunek emocji emocjonalnym będzie miała ta książka dla kogoś kto, kto pozna od miasta głośno, bo ona jest osobną zamkniętą całością jest to przede wszystkim zupełnie inna książka niż król zupełnie inna pod każdym względem ktoś, kto zna króla to poniesie przyzwyczają do tych postaci, które słowem wspaniałe chciał obejrzeć film rzec filmowe w królu, ale chyba trzeba orzec, że bardzo teatralny skoro co chwila jakiś teatr na deski sceniczne ciągle tego króla, ale wiele osób mogłoby się przyzwyczaić albo żyć z takimi postaciami właśnie np. jak władca warszawskich ulic tytułowy król Jakub Szapiro ktoś, kto jest silny to siłą fizyczną, ale też emanuje z niego taka potężna czasami ciemna siła mentalna, a Palikot tak strasznie a gdy nie chce powiesić podbiła, ale po co pan zrobił w królestwie w tym Jakubaszek bankowy zepchnął jakoś tu nie ja z nim zrobię sam ze sobą zrobić w Cetniewie, że takie jak nie w sensie takim dosłownym wierze, ale w pewnym sensie postaci literackie funkcjonują we mnie niezależnie od Daimlera ma swoją wewnętrzną logikę Struja się nie mogę wspierać, a gonią jak więc działania tej postaci fikcyjnej Jakuba Szapiro w królu doprowadziłby do pewnego miejsca prośba natomiast konsekwencją tego miejsca, do którego on sam siebie doprowadził własnymi działaniami konsekwencją tego znajdują się w tej nowej powieści w królestwie, więc cecha to nie działa on sam czy pan Szczepan Twardoch kojarzone jednak z literaturą pokazującą takie męskie twarde typy Pantera, dlaczego męskie twarde typu FOT Jakub Szapiro, z którą Jakub Szapiro np. Konstanty Villa man z morfiny wręcz przeciwnie prawda to prawda po to, również bohaterowie Bracha też wręcz przeciwnie, ale wróćmy do szopie, ponieważ jest taki twardziel co to spotkać w ciemnej ulicy za jego dobrych czasów tak czy w 3007 . roku np. ubiegłego stulecia to nie byłoby bezpieczne dla nas i od lat, dlaczego co umiesz takiego, że musi skoczyć taki sposób skulony nie wiem czy szpital już nie żyje czy w kompletnie bez wniosku o sprzeci w od straszliwą fizycznie się nie przypomina to co w nim takiego było, że rząd musiał skoczyć w ten sposób jak ten strajk niezręczna sytuacja dla mnie bo, chcąc nie, chcąc odpowiadają za takie pytanie zacząłbym tłumaczyć własne książki prawda albo robić taką autorską egzegezę do książki, a to jest to nigdy dobrze nie wypada, kiedy autor, kiedy autor zaczyna swoją książkę rozwijać tłumaczy nam skoro muszą tłumaczyć albo rozwijać, dlaczego nie zrobił tego wewnątrz okładek próba tu, więc próbuje go z doktryną koło na to odpowiedzieć może pana tak wkurzył szczerze taki sam wziąć świat jest taki męski testosteron się wylewa uszami to chciał pokazać zobaczcie można spaść też tak w oczy bo tam męskość taka powiedzmy tradycyjna albo nawet do końca tradycyjną pocztą męskości u mów, że po męsku Shapiro to nie jest taka męskość konserwatywna Fronda ona jest tradycyjna w sensie, że opiera się na jakiś patriarchalnych wzorcach natomiast to nie jest światopoglądowo to nie jest męskości konserwatywna wymiata mnie tam nie to taka ten obecny trend zwierzęcy patriarchalny model męskości jakoś interesuje MON jest moim zdaniem dużo bardziej złożony niż to ma pierwszy rzut oka wygląda, bo też Shapiro i znowu tłumaczy swoją książkę już w królu nosił w sobie bardzo wyraźne zalążki takie ośrodki krystalizacji swojego po swojej własnej klęski szybko zapada w swoim własnym ciężarem do środka no tak mi się tak mi się przynajmniej wydaje, bo właśnie przez 10 nie zrobił pan ze mnie radykalną feministkę kibicuję kibicuję takiemu poglądowi świata tak kończą prawdziwi twardzi faceci faceci zwierzęta samce prawdziwe samce Alfa nie odtłuszczone mleko pełne mięśni takie, które nie tylko na rynku, ale i na ulicy potrafią innym po prostu mówiąc brzydkie językiem skopać michę tak kończą jak skończył, gdy Szapiro w cokole wy wszyscy wykończony, ale rozumiem pana interesuje ten rodzaj patrzenia na męskość w drodze definicji męskości czy w takim sensie, że on ma już jakąś rolę w dzisiejszej kulturze albo się go obśmiewa mówi o rany maścią tak albo albo się mówi nie to właśnie są prawdziwi mężczyźni proboszcz z filmu Felliniego oba występuje taka postać ostatniego mężczyzny w szlafroku z dubeltówką, na który strzela z dubeltówki do Chechła ministra lub, w których jest, więc oczywiście bardzo niemądre bardzo niemądra postawa to gadanie o o o próg pojęcie prawdziwego mężczyzny symbiotyczne z drugiej strony nutka to pierwsza to pierwsza opinia, która zresztą jakoś się z naszej powiedz my kulturalno dziennikarską branżowej banki raczej na zewnątrz powszechnie nie wylewa, a to znaczy o tym, upadku tego tradycyjnego wzorca męskości to on, które pan tutaj nową w centrum Warszawy możemy sobie porozmawiać o upadku tradycyjnego wzorca męskości, a teraz biegową przychodu moich Pilchowice zaczął tłumaczyć moim suszoną upadku tradycyjnego wzorca męskości tym drzewom bardzo szybko i bardzo boleśnie przekonać, że jednak niekoniecznie no, więc na obie te postawy wydają mi się jakoś z pól co coś co jest celem literacko dla mnie gość ciekawe niektórym żadna z żadną z tych książek nie jest przecież deklarację światopoglądową bonie do tego służy torturowania i w 2, gdy to szkoda byłoby mi czasu napisanie powieści po to, żeby się rozliczać się nie wiem z patriarchatem albo z feministkami albo z kimkolwiek szkoda życiem takie rzeczy opowieść jest czymś ważniejszym niż niższym niż tego rodzaju spory światopoglądowe ważniejsze były jak rodzą też wyższą tak, bo spędziłem przy wyższym obojętnie nie chcę z Waldemarem Adam Żak byłam byłem w liceum często nawet w podstawówce to każda nauczycielka była przekonana, że jej jej przedmiot jest przedmiotem absolutnie najważniejszym, że być może pani z polskiego, bo zadała coś tam, ale to matematyki ma dziś tak naprawdę uczy, bo to matematyka wam tak naprawdę będzie w życiu potrzebna wiza nie chce nie chce chodzić to buty, twierdząc że do powieści są najważniejszą na świecie media są najważniejsze na świecie jest bilans mnóstwo różnych ważnych rzeczy się tym się akurat zajmuje to to potrafi robić nic innego nie umiem robić, a ich co wiem to co, tyle że zostałem powieściopisarzem, żeby pisać powieści, ale nie pisze powieści po to, żeby coś załatwiać nie zostałem, więc nie jestem pisarzem po to, żeby robić, by pracować dla dla w jakiś agendzie prawda, żeby mieć jakiś cel do osiągnięcia poza opowieścią samą, ale trochę będę ja rozumiem intencje nie są takie IAR pan tworzy swój świat powieściowy po prostu takiej, jaką jest o rzeczywistości między okładkami tutaj, ale nie można się odrywać tego, że z 2018 rok w kolejna fala dyskusji o tym co się działo podczas wojny szczególnie z Żydami w kolejne publikacje w niektórych, by przypadkiem wstrząsające czyta się królestwo ewidentnie jak coś napisanego tu i teraz wiem, że to dotyczy przeszłości Ala i być może romans to złudzenie moje nie wolno także narzucenie Czytelnicy, że już tak uważam że, ale to ewidentnie koresponduje chociażby z dyskusją o Żydach modłów koresponduje, ponieważ w naturalny sposób ponieważ, budując świat przedstawiony wsiadła do źródeł prawda nie piszą o czasach, o których mógłbym mieć jakiekolwiek pojęcie z autopsji ani nawet w Polsce z pamięci jakieś rodzinne moja pamięć rodzinna dotyczy zupełnie innych miejsc i sytuacji, więc tutaj mam do dyspozycji tylko źródła, a skoro mam do dyspozycji zioła no to korzystam z tych, które są moim zdaniem najbardziej wiarygodne najświeższe na jej najbliższy rzeczywistości oczywiście to będzie osób zawsze jakoś tam zawsze jakoś tam arbitralny no ale z takich osądów składa się jest w ogóle działalność intelektualną człowieka na skoro w tych źródłach obraz stosunków polsko-żydowskich, żeby to nazwać najdelikatniej w czasie drugiej wojny światowej jest, jaki jest cnotą takiż też pojawią się w mojej mojej powieści, która jest to w jakim wymiarze przez po prostu błyszczał historyczną, więc stara się opisywać pewien historyczny moment z prawa zgodnie z naszą wiedzą na temat tej rzeczywistości i tutaj rząd, że tutaj pojawiają się sceny, w których z 3 sytuacje, w których Polacy zachowują się bardzo źle z moralnym tego słowa znaczeniu siła wobec wobec prześladowanych przez Niemców Żydów no 3 znajdują, bo tak było w rzeczywistości inną i żydowski Instytut historyczny wykonał wielką pracę, żeby to rzeczywistość udokumentować czy nie tylko żydowski Instytut historyczny, ale mamy mamy naprawdę dość źródeł, aby stwierdzić z całą pewnością tak rzeczywistość wyglądała wtedy na 1 całej pracy prof. Leociak, a czy prof. Engelking nie da się zepchnąć w podświadomość ja wiem, że bardzo wielu czytam w poza świadomy, że nie wiem, że Borys Polaków bardzo wielu Polakom teraz się wydaje, że to są rzeczy, które jeśli będziemy je określać mianem antypolskiej propagandy albo na jakiegoś nie wiem żydowskiego spisku, a po prostu nic nie będzie o nich mówić, że będziemy o nich myśleć tylko będziemy cały czas seks w kółko powtarza to swoją mantrę to swoją narrację o bohaterskich Polakach i t d. o sprawiedliwych wśród narodów świata i inny i tą biedną Sendlerową, która jak się zdaje nie byłoby chyba zachwycona z tego czyją bohaterką różni się robi not ta praca, którą wykonali ci naukowcom tak nie zniknie ona jest rzeczy są i one jak bomba to Boże to zabrzmi naiwnie albo śmiesznie albo wręcz staroświecko jednak wie, że to jakoś, że wprawdzie jest tu jakaś siła i to nie jest to nie jest taka siła, że człowieka się konfrontuje z prawdą i natychmiast musi zaakceptować, bo ludzie tak nie działają natomiast to działa wolniej ich podział wolni i myślę, że prędzej czy później nawet z ta patriotyczna strona polskiej debaty publicznej w końcu zrezygnuje z tej fałszywej świadomości i jakość, ale 1100 ludzi z naszego życia wiem też nie mieli i obaj pożyjemy natomiast prędzej czy później do tego dojdzie ta o powiało optymizmem z pana wypowiedzi, ponieważ jest zawsze ta opcja, że skończy się tak jak chociażby nie wiem, a w Turcji historia masakry Ormian to znaczy tak długo tak wielu pokoleń mówiono, że to jest absolutny wymysł mistykiem nie miał miejsca i to były kwestie naprawdę zła zła aprowizacji niezła von Horna na pewno nie ludobójstwo w latach okazało się, że to zadziałało dlaczego, dlaczego w Polsce manierze działa na mocy jest jest jest taka możliwość jest taka możliwość jednak w 2 zlotego dlatego dlatego panu powiedziałem, że ta elita to moja naiwna wiara w pewną naturalną siłę prawdy w być może jest no właśnie naiwną, ale telefon, bo tak naprawdę to ci z ZOMO ani ci zamordowani Żydzi ani dzisiejsi Żydzi tak naprawdę tej polskiej tego wyprostowania tej Polski w Osiu świadomości nie potrzebują to tak naprawdę i 1 i 11 niektórzy tego potrzebującą pomocy Polakom jest potrzebne, żeby nie mieć osoby świadomości tak jak Chylonia Fogelman bardzo mnie o tym, mówił, że Polski antysemityzm dzisiaj to nie jest problem Żydów, bo w Polsce praktycznie Żydów nie ma Polski antysemityzm to jest problem Polaków, bo zatruwa polską duszą psuje Polaków i dlatego to wstyd dobrze pojętym interesie Polaków polskiej wspólnoty politycznej byłoby tę fałszywą świadomość na temat swojej roli w czasie drugiej wojny światowej jakoś przerobić moją Chorzów Polska byłaby o wiele zdrowsze krajem ME, gdyby przeszła przez taką zbiorową psychoanalizę i i przestała wybierać to co po co po są to co ewidentnie jest oparte o ne takie wyparcia zawsze potem skutkują różnymi zastępczymi działaniami no i być może bardzo wiele z tego jak toksyczna jest dziś jak toksyczne niż życie publiczne w Polsce to jest efekt tego już już teraz wielu pokoleniowego wyparcia z ronda tych rzeczy, o których nie mówimy, o którym się okrzyk udajemy, że ich nie ma to jest takie wielkie udawanie czterdziestego piątego roku, że było było parę milionów obywateli zniknęło my już no i jakoś tak udajemy, że trochę ich nie było trochę byli, ale przyszli Niemcy i zamordowali prośba i to to nie jest dobre dla zdrowia jeśli można powiedzieć babcię tak, że w ogóle braki wspólnoty polityczne mają jak i zdrowie psychiczne, ale jakiś taki składające się prawdą z wielu wielu partykularnych dobrostan psychiczny w swoich członków może mają na pewno ktoś, kto weźmie do ręki królestwo będzie zaskoczony jeśli zna pana poprzedniej książki, a tam zawsze pojawią się coś z innego porządku świata to coś nie wiem czy metafizycznego nam coś co tydzień spoza układu odniesienia także w w królu prawda, bo pojawia się kaszalot i aż wszyscy myśleli aha to jest coś co nie przynależy do Today do porządku takiego dotykowego coś na nas ale czyja dobrze rozumiem, że w królestwie tego nie ma albo, chyba że jestem to wstyd tak to miejsce podczas takich w teraz pan teraz są za słowo w teraz diakonatu wpadną wtedy prośba jak jako jako takiej przeciwieństwo, bo wtedy, że jest wtedy ich teraz tak się nie zrobiło takie słowo tak potrzebowałem takiego miejsca miejsca dla narratora, który jest konkretną postacią, ale jest zawieszoną w oczy miejsce, z której mówił Strojek mówi nie należy do świata przedstawionego prawda jest poza światem przedstawionym tak, ale on wie wszystko o tym co było i innych ma olbrzymi to tu coś to jest miejsce, gdzie ten ktoś ma pełną wiedzę o wszystkim co robię nic się bawić w ich krytyka zajmującego się moją własną literaturą, bo byłoby to byłoby tak właśnie potworną masturbacja rusza wielka intelektualna wykorzystał pan już w 5 możliwości ucieczek z rozmowy na ten temat i teraz pewnie by przy stołach, a pytanie o takim wzorem inaczej na arenie, bo jak wzięto to by to miał być tylko wstępna diagnostyka wstęp, żeby powiedzieć coś właśnie wbre w temu co powiedziałem znaczy dla mnie w psim przynajmniej od od wiecznego Grunwaldu w każdej powieści szukam innego miejsca dla narratora zawsze narrator jest kimś to są kolejne zupełnie inni Mar Mara położyć nową koronę rano złoży ich, jakbym relacja względem postaci świata przedstawionego czytelnika opowiadanej historii jest zawsze inna niż jakoś inaczej na tych moty w tych, rozkładając i tutaj w królestwie wzrostu to jest kolejna kolejna próba znalezienia innego modelu narratora próżno w klubie narrator, który wydawał się na początku takim zwykłym narratorem pierwszą osobowym odpowiadającym jakoś tam historie, ale potem się okazało, że stożki duże, że mogą do niej ZAK są szczególnie oryginalny krok w literaturze, bo narrator niewiarygodne to jest bardzo bardzo klasyczna nie tak dawno został oryginalnością, bo Jerzy Haszczyński Rzeczpospolita Polska twierdzi zawsze pisałem, że to nieoryginalne zapożyczony z o łącznej zastyga pisowców napój jest opis żyjemy w wolnym kraju każdy może z sercem zawodów pytam pana o to w teraz i oto on to on, że można wiedzieć wszystko, dlatego że dla dla niektórych Czytelników, gdy myślę, że to mogło zabrzmieć bardzo religijnie to znaczy wyobrażam sobie, że tylko Bóg wie wszystko tak myliłem Otóż narratorka morfinę też wiedziała wszystko i też było jakimś bytem, ale nie było ale, ale nie uczestniczyła w wydarzeniach świata przedstawionego prawda o masie ono, bo poza nim jakoś, bo poza niemal miała emocjonalny stosunek do bohaterów, ale niczego nie robiła nie tykała i t d. to jest znowu troszkę inny model to nie gorszym od to są takie Boże trochę też powiedzieć to są jakieś takie nie ma maniery zmory co maniery zmianą w sumie każdy styl składa się z jakichś małych maniery zmów pro Bono to jest nim to jest mój właśnie i to atakiem być może nawet jakoś warsztatowe próby znalezienia różnych perspekty w dla narratora jakoś do tego mojego stylu przynależą to jest coś co sprawia mi satysfakcję no, a skoro Czytelnicy chcą poczytać to być może sprawiać satysfakcję czytelnikom, chociaż może być Czytelnicy Claude woleli Rzymu pojadą do mojej historii pan Bóg przykazał narratorem w dnie wszystko wiedzący narratorem trzecią osobowym nieokreślonym albo byłym szczególnie z łamanym wiarygodnym narratorem pierwszą osobą problemem może być tak Czytelnicy woleli, ale też musimy sporo frajdy z tego z tej roboty, bo w 2 w to pobyt w zmianie trasy te rozmowy, bo od tych o tyle jest porażający, że jednak w trakcie, kiedy wydarzają się naprawdę straszne rzeczy mówimy o czasach Holokaustu to wiedza albo świadomość tego co się teraz dzieje jest kluczowa toczyli z przełomowych dla naszego stosunku do otaczającego świata i można zaryzykować taką tezę że, gdyby powiedziano nam by podczas Iwojny światowej to na waszych oczach dokonuje się coś co będzie uważane za największy skandal moralny dwudziestego wieku tymczasem nikt nikomu tego nie mówił mało tego to w zasadzie czytając pana książkę to chociażby to getto warszawskie się pojawia i ale nie używa pan olbrzymiego młota, który panował zbijać tak dobrą dobry nastrój czy te czytelnikowi tylko próbuje pan pokazowy czy to była 1 z wielu rzeczy wpleciony gdzieś tam taką codzienność ludzi ich problemów mam kiedy kiedy śledczy to relacje z epoki to w moim przekonaniu takie można odnieść wrażenie, że jednak potrzebny był ten dystans potrzebny był ten dystans potrzebne było upowszechnienie obrazów, które nie wszyscy widzieli prawa w tym w tym czasie oczywiście są są tacy, którzy już wtedy zdawali sobie sprawę z tego, jakie jaka, jaka będzie, jaki będzie znaczenia, jaka będzie moralna moralne historyczna ważność tego co właśnie się dzieje mówiliśmy o piłkę przed przed rozmową po chodniku wydaje mi się, że upór chodnika można właśnie znaleźć takie takie poczucie pewnej zaryzykowałbym powiedzenie że, że Pere chodnik zdawał sobie sprawy jak doniosły, że jak doniosły rzeczy jest świadkiem i być może z tej świadomości wynika to jego to jego przejmujące niezwykle przejmująca książka, w której ja oczywiście z tym zadłużone moim królestwem starych chodników Racheli Auerbach Mietków fakt, że z z wspomnieniach Symcha Eminema motyla słonia cukier ma ono Edelmana, a my wszystkich książkach czy w rozmowach Grupiński jej z z powstańcami w całym archiwum Ringelbluma, a i t d. tak dalej musiałbym można, by wymieniać ktoś, słuchając pana może powiedzieć dobrze to być może, że z całym szacunkiem dla proporcji, ale być może teraz też coś przerażającego się przetacza przez nas świat dopiero za 50100 lat można albo z 20 lat ktoś powie oni siedzieli w studiu rozmawiali o książkach w czasie i mam pytanie co to będzie czy Syria czy nie wiem, a głód na świecie czy coś takiego jest tak to jest to jest nie tylko w bardzo możliwe, ale wydaje mi się, że kiedy w końcu wydarzy się nam ludzkości albo mam Europejczykom a bo mam tutaj w Polsce coś strasznego to będzie właśnie to, żeby niezauważone, bo to będzie właśnie to co mam przeszło poniżej radaru próżno, bo po co widzimy, czego się spodziewamy oczywiście obawiamy, bo to jest coś na co się jakoś możemy przygotować to jest coś czemu możemy jakoś zapobiec, a o historii uczy nas, że prędzej czy później w końcu coś strasznego się wydarzy prośba zawsze tak było nikt tak nie może się nic strasznego nie wydarzyło się boję, bo po tym co usłyszałem od pana, że to się wydarza już tylko my nie potrafimy tego należy to bardzo możliwe, ale też niekoniecznie na niego domowe, a z drugiej strony były takie epoki, które w, których nic strasznego się nie działo się mamie powiedz do tej w Europie nie na morzu przed pierwszą wojną światową Europa cieszyła się iloma 40 latami praktycznie niespecjalnie niczym z mocą mego pokoju to jest dość śmiesznie śmieszniej to można znaleźć pamiętniki Winstona Churchilla, w którym opowiada jak tam 900 piątym roku w angielscy młodzi angielscy oficerowie ubolewali nad tym, że narody Europy już ostatecznie wyrzekły się wojny jako metody rozpił rozwiązywania sporów międzynarodowych jak oni teraz mają awansować skoro w czasie pokoju to przecież ludzie głupi awans na kapitana będzie trwał 15 lat MF tylko w czasie wojny można szybko awansować to Churchill dopisał post factum niż zostawmy dzieciom to dopisał jako zabawna anegdotka o 3 czy nie nieważne natomiast rzeczywiście panował do Europy takie takie takie przekonanie i poprzez proszę zauważyć z jakim z jakąś obawą radością i wszystkie największe narody Europy przystąpiły do pierwszej wojny światowej czy wtedy pierwsza wojna światowa zaczęła to ludzie wiwatowali na ulicach od z Berlina po Paryż od Londynu położyłem po Moskwę wszyscy się cieszymy, że wreszcie przyszło to wojna, która wyrówna pewną niesprawiedliwość nie, a im nie wiedzieli, że ta wojna, którą właśnie przyszła, ale ona wiedzieli co się dzieje wiedzieli co znaczy wojna i synowie poszli tą wojną prawda ich w i wydawało im się, że dzieje się coś dobrego mogli przyzwyczaić do tego, że wojny tak wyglądają umorzono, bo jasne zawsze ktoś zginie, ale ogólnie nic nie spodziewał, że może być 1 bitwa, w której zginie pół 1 000 000 ludzi prośba na nim nie rozumieli tego, że to wydarzenie, które przyjmowali z wielką radością jest wydarzeniem, które zakończyli świat, który wywróci świat wywrócił Europa od góry nogami, bo Europa już nigdy nie była taka, bo wcześniej bardzo wiele się bardzo opieszałe oszacował bardzo wiele zmieniła naszej cywilizacji nasze myślenie w ogóle człowieku o polityce o społeczeństwie o wszystkim innym tonie jest w gronie tych najczęściej używanych i Konspol w Polskiej historiografii Polski Polski nie, ale los historiografia jest historiografii peryferyjną niezbyt ważne, więc dlatego niejasno, bo też pierwszą wojną światową jakoś nigdy nie zagościła za mocno w z polskiej pamięci zbiorowej może przecież parę milionów Polaków Brownie udziałów w różnych w różnych mundurach może właśnie, dlatego że w różnych mundurach prowadzi naukę zła jakość rozlała się aktor Stark natomiast jesteśmy stworzeni przez drugą wojną światową nie pamiętam jak Rosjanie trochę o nie pamiętam towarzyskie zaczęły też Moskwa też, że coś na Śląsku jest troszkę inaczej na Śląsku jest troszkę inaczej na Śląsku rzeczywiście to ta pamięć wielkiej wojny jest jest dzisiaj żywa bo by panom w mojej wsi i w co drugiej okolicznej do dzisiaj stoją takie bank ma, ale takie pomniki, na których są wypisane nazwiska poległych w pierwszej wojnie światowej są bardzo długiej listy bardzo długiej listy, na których są nazwiska ma się po prostu moich kolegów z podstawówki tak jak i my jak Janoscha to wszędzie wszędzie są to z wszędzie to nazwisko stoją, więc przez to ta pamięć zakończ żywot ten temat tego pomnika ono oczywiście były schowane przez w czasie PRL -u, ale były prawie wszędzie były dziś skrupulatnie pochowane po jakiś Polki stodoła w latach dziewięćdziesiątych wyciągnięto ją wszędzie tam stoją i to pamięć wielkiej wojny na Śląsku jasno i Samum samo pojęcie użycie słowa wielka wojna nie pozostawia to nie pojmuję tego z drugą wojnę światową jak miłość to jest pierwsza w pamięć może pani drugiej wojny światowej z pierwsza warto to historia pokazuje autorzy dalej mamy w głównym nurcie myślenia o nas samych mam taką szeroką ścieżkę, na którą czym musimy czy chcemy się zgodzić wszyscy w patrzeniu na naszą przeszłość, ale jak człek pogrzebie albo zjedzie z głównej drogi właśnie to nie to zobaczy, że są też alternatywne historie są inaczej akcenty położono czasami z Brunonem k a o czym tak, by saldo to czy ja jestem przyzwyczajony takie myśli, że rząd, że taka polifonia pamięci jest czymś jakoś są wartościowe miałem chyba tak, ale teraz kroczek rozumiem teraz chcemy się pogodzić polifonia polifonię Bacha umówmy się co do zasadniczych rzeczy, a my byliśmy narodem ofiar tak, ale nigdy katów Moto teraz my ta polityka historyczna w skrócie tak wygląda wszystkie są dobre rzeczy mogliśmy na siebie zamiast wygląda tak właśnie wygląda to jest bardzo szkodliwe dla Polski no bo to jak koszty to chciałbym to chciałbym, żeby ludzie, którzy tak myślą o polskiej historii zrozumieli, że oni szkodzą tym samym bez w sobie samym, a nie robią tym to nie jest oręż w walce o CIT o wielką Polskę, bo i tak nikt Polakom słowo nie uwierzy w, a dowody świadczą o czymś innym i to nie jest także z polskiej ministerstwo nie wiem, czego spraw zagranicznych albo czegoś innego wyda wyda 20 odezwał obronie dobrego imienia i ustawę ustawę, w której no właśnie on nie musimy się, by odwoływać się daleko tylko do całego tego przez powódź to jest podręcznikowy przykład jak te to, że to polskie działania w imieniu obrony polskiego dobrego imienia są wręcz przeciwskuteczne zawsze za argument, że może trzeba było to trochę inaczej zrobić może nie ustawą może trochę inaczej sformułować to były tutaj studiów DGP, że 2 miesiące temu szef TVP historia, który mówił nie ma zgody na to byłem w muzeum Anfang innym i widział na Zachodzie jak to wygląda tak to jest nagle się okazuje wszyscy Holendrzy pomagali Żydom w domu mówi wyszedł z tego muzeum roztrzęsiony i mówi tak się robi politykę historyczną a, czyli jak film jeśli chcemy być adwokatem diabła to co budzi tak umówmy się na pewne rzeczy, którą może on może trzeba trochę nagiąć rzeczywistość, żeby ten obrazek tak pokazać, ale to nie jest o to, żeby pokazać co się stało w przeszłości ten obrazek z po to, żeby nas umocnić dotychczas na kolanach byliśmy z gęsi postkolonialnym, gdyby kraju, a teraz musimy wstać my potrzebujemy odwołać się do czego w przyszłości do czegoś ważnego doszło do tego dążyliśmy waży tylko właśnie dokładnie na odwrót, bo to właśnie z właśnie znamieniem peryferyjnego post kolonializmu jest to fałszywa świadomość co znaczy gdybyśmy, gdybyśmy nie byli krajem i jakoś postkolonialnym w tym w tym takim znaczeniu oczywiście nie klasycznym, ale w tym nowym znaczeniu tego słowa i gdybyśmy nie byli krajem peryferyjnym to nie potrzebowalibyśmy opowiadać sobie kłamstw o sobie samych, bo to właśnie z deficytu poczucie własnej wartości wynika to potrzeba opowiadania stek kłamst w o sobie samym bo, gdybyśmy zapowiedzieli, że Polska jest zwykłym krajem jak każdym innym, a Polacy są po prostu normalnymi ludźmi normalnym narodem jak każdy inny, a każdy normalny naród postawiony w takiej sytuacji zachowałby się różnie większość ludzi zachowałaby się w zależności od sytuacji taka, bo inaczej była pewna grupa pewna zwykle wąska grupa ludzi zdolnych do wielkiej szlachetności i byłaby jakaś tam grupa ludzi zdolnych do wielkich podłości tak to generalnie wygląda taka jest antropologiczna sytuacja człowieka mało w razie nie ma w tym co pan mówi nie ma powodu do dumy, a to jest właśnie w nocie do czego potrzeba teraz jak Toyota właśnie rozumiem tylko urzędnicy, lecz to i to już być może to, że ten moment, w którym miała, w którym ja mam ja mam jakiś deficyt nie wiem czy intelektualny czy może to jest jakiś rodzaj tak jak n p . czym mój syn pozostając, jakby się wydaje chłopcem, a całkiem inteligentnym pojemnym pojęciem również językowo i t d. bardzo kiepską idzie pisanie piszę potwornie ręczny prośba o coś ma jakiś taki tego rodzaju deficyt, więc ja też mam jakiegoś rodzaju deficytu znaczy ja nie jestem w stanie ich nie rozumiem tego poczucia dumy w znaczeniu przynależności narodowej i 1 teraz nie chce, bo nie chciał, żeby zabrzmiało jak dziś takie wywyższanie się, że tutaj idioci sobie wierzą w to, że są potomkami husarii i t d. jestem mądrzejszy wiem, że nie mogliście do mnie o to chodzi, bo ja rozumiem ja rozumiem, jaka jest bank funkcja takiego poczucia Ronaldo ma jakość most cała wspólnota w ogóle każda wspólnota międzyludzka czy jak mówimy Polska albo polskość to są przecież tylko historie, które są opowiadamy nie ma nie ma czym obiekty Polska nie istnieje obiektywnie tak Samek obiektywnie istnieją Niemcy albo Rosja prośba ona istnieje tylko Inter subiektywnie naszych głowach myśmy się mówili, że jest taki konstrukt woda ludzie ginęli za polską tak no ale ze swoim sztandarem, ale z hymnem na ustach ludzie giną, ale to bożemu w co wiedział, że po argument religijny się, gdy w Helu, gdzie ludzie giną przede wszystkim właśnie za za jakiś narracje historia prawda za jakiś opowieści czy to będzie nie wiem chrześcijaństwo czy to będzie Polska czy to będzie demokracja czy to będzie, bo obiecano to są wszystko ma rację ludzie ludzie tak się organizują jako zbiorowość opowiadają co ich nadzorowi modernistów Ryszard Nieee, dlaczego no przecież to jest jeśli nie to proszę wytłumaczyć, dlaczego tak dużo ludzi w tym naszym kraju w Polsce mówi brakowało nam tej dumy mieliśmy wrażenie, że tak, ale wypłacono mówiło się głośno artystki, a może to jest ciekawe no, więc skoro mówią, że brakowało to zapewne brakowało brakowało mi poczucie pewnego deficytu w tej narracji, jaką jest Polska brakowało elementu dumy z Polski nie wystarczały może już czekoladę i to zapewne nie, bo też umówmy się, że tt tt Orły czekoladę to było w ogóle jest potwór może na oddanie i cała ta cała ta cała ta próba takiego zlotego takiego fajnego swojego patriotyzmu w i pan przychodzi z książką po, których przeczytaniu jako Polak czuje się źle i myślę sobie to w teraz jest czas, kiedy my mówimy co raczej dobre rzeczy o Polakach i złych rzeczy raczej nie mówimy albo pokazujemy no cóż każdy, by się zachował takiej sytuacji próbujemy jakoś zrozumieć co się dzieje teraz w Polsce w Polsce siedzi raczej tak, chyba że wstając z kolanem muszę się powiedzieć prostych i z tych powodów jak chce być dumny z tego, że jestem Polakiem nie ma przecież ludzie w Polsce zazwyczaj nie myślał o tym, że czynnikiem spajającym wspólnotę zazwyczaj wspólne, gdyby wspólne wartości, bo znamy więcej wspólnego wroga i t d . tylko kto na Uniwersytecie rozmawiają maja 2 LO to zły moment to oczywiście ma pan rację, ale w nome samorząd tak rozmowy jest prawda w taki sposób natomiast po dlatego mówiłem o tym, o tym pewnym deficycie który, których ja mam jak go jako jednostka o tej pewnej niezdolności do odczuwania dumy z z etnicznych korzeni obciążenie nie jest w ogóle dumny z tego, że jestem Ślązakiem, bo co do trzeciego to być domy o kondycję nie rozumiem tego to jest dla mnie coś ważnego Śląsk może zła jakość ważna prawda jako silny z takich sentymentalnych powodów warzyć ciekawe auto albo gdyby nie mówmy trasą intelekcie mówmy o odczuciach emocjach nie ma pan takich sytuacji w życiu, że w coś jest Śląskiego i pan u siebie identyfikuje tak, bo takie uczucie, które mówi no Super ja to duży ruch umiem to jest właśnie dlatego mówią o deficycie to nie jest jeszcze tu jeszcze może to nie jest Ślązakiem jestem jeszcze grubo po był pan dziś rozumie, bo mam ja dlatego dla tego co mówią, że to nie, choć jak i wywyższanie się buja nie przedstawiał tego jako mojej cnoty ani przewagi dlatego mówię o deficycie coś mi coś mnie wie może je może może jestem jakoś za przeproszeniem psiej intelektualistą zwany, a może właśnie nie do intelektualistów, ale nie wiem dokładnie, bo Ślązacy się tak zachowują tak jak ja nie mówiliśmy sobie dążeniem przez 3 przetrwają tym, że już to było już to było noblistów ze Śląska prawda, bo rzeczywiście były tam strasznie dużo natomiast większość z nich, a myślę, że żaden z nich się po prostu ciociu wyjawia, że Szymborska uważała za Niemców monity lenia, a Ślązacy Żydzi czują strasznie dumny z tego, że mam śląskich noblistów, jakby to była jakaś, ale dla siebie mogą być dumne z tak, że ktoś, kto mieszkał on dniem 30 km od miejsca, w którym mieszkał dostał potem nagrodę Nobla mam gdzieś tu powód do dumy, dlaczego miałbym być duma, bo n p . dlaczego dlaczego Polacy są dumni z Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie rozumem i to mówię to jest mój deficyt w ja też tego nie rozumiem, ale jestem dumny, a nie rozum autentyczny tego nie rozumiem tak, ale jest blisko 10 śląskość to proszę wytłumaczyć, że ktoś nas Słota w Szczecinie, aby w Rzeszowie czy na Mazurach w pomoże takiego określenia czasami to bardziej publicystycznie jak śląskie krasnoludki tak już dość powiedzieć co to co za figurę jak powinnam uczciwie powiedzieć, że ukradłem to ukradną to określenie Robertowi Krawczykowi dyrektorowi teatru Śląskiego, w których którego kiedyś użył, w jakich w naszej wspólnej publicznej zresztą rozmowy i na misie to strasznie spodobało wcześnie mówią śląskich hobbita, że Ślązacy są takimi obiektami, ale to brzmiało za dobrze to brzmiało zbyt pochlebnie i właśnie do Śląskiej krasnoludki to jest bagaż jakaś fajna metafora, którą opisujemy pewien pewien model Śląsk ości droga nie znosiła, który polega na takim zdefiniowaniu samych siebie dodam, że poznać pewne jest pewna znajoma wątki w kategorię 3 ofiar prześladowanych przez Polaków Niemcowi w i Sowietów zdefiniowaniem samych siebie również przez przez cnoty moim zdaniem głównie wyimaginowane to znaczy, że Ślązacy bardzo chętnie myślą o sobie, że są niezwykle pracowici bardzo pobożni bardzo porządni czyści i t d . tak, by w opozycji właśnie do Polaków, którzy są tak jest na Śląsku taki stereotyp, którzy są leniwi brudni rozwijało żyli Apollo, a Ślązacy w ogóle się oczywiście rozmnażają przez pączkowanie i to w piwnicy, żeby nikt nie widział z najdroższych Śląski krasnoludki bardzo chcą chcą w to wierzyć bardzo aktywnie w to wierzą mi to mnie to irytuje, bo to są to to jest to są inne auto stereotypy niż Polaków luda Polacy nie myślą o sobie w takich kategoriach nie ma szans, by Polacy nie muszą sobie w zakresie wyjątkowo pracowici czy pobożnie czy wina, a w szoku, a wbre w pozorom wszelkie statystyki wskazują autorzy, że Polacy są bardzo pracowici rzeczywistość jest taka, że Polacy są bardzo pracowici, a jednak auto identyfikacja, że Polaków jest inna my im to są inne wątki, ale trochę wie pan trochę tt mechanizmy psychologiczne mechanizmy budowy obrazu samych siebie to się wydają wcale nie tak odległe jonami u Ślązaków irytują tak samo jak u Polaków, a może nawet Ślązaków irytują mnie jeszcze bardziej była już bardziej mnie dotykają Niemcom to co możecie mi mi bliższa, bo mają przełożenie chociażby na tor teraz przed się skończy się wybory samorządowe banera jest rozgoryczony tym czasie działo na wybór w wyborach samorządowych na Śląsku czytałem, że nawet jeśli był jest tak aż do pomyślenia jakaś forma samoorganizacji to jak rozumiem z z tego co czytałem pan uważa, że ta był to szansa stracona tak to się robi źle nie tak jak trzeba bić w ogóle jestem pesymistą nieco tego limitu KSM w tym rodzajem pesymista, który strasznie chciałby móc powiedzieć za nie wiem czy 20 lat Słuchajcie absurd się myliłem i wszystkich was przepraszam i naprawdę nie ma i panów to najszczęśliwszy jest pesymistą w świetle nowych nawodnych wcześniejszy sposób jestem bardzo się mylić natomiast mogę to on tak jestem bardzo rozczarowany wynikiem tych wynikiem tych wyborów i i toteż właśnie próbowałem jakoś tam wyrazić powiedzieć swoim za przeproszeniem Ziomek com śląskim, że to nie jest tak, że Polacy nas prześladują, owszem to on nie ten w Polska nie zachowuje się jak cywilizowany Europejski kraj wobec wobec swoich mniejszości etnicznych, ale umówmy się w zdarzały się Ślązakom w dwudziestym wieku rzeczy dużo gorsze niż to, że Polska ma mnie nie chce nas uznać jako jako, jaką jako etnicznej mniejszości co dałoby nam np. możliwość nauczania naszego języka w szkołach bez czego ten język nie przetrwa prawda w natomiast temu co się teraz stało to nie są winni Polacy nie wiem Niemcy jej Marsjanie ani ufoludki tylko sami my jesteśmy winni ja nie mówię teraz o tym, że wyborcy nie chcieli głosować na 1 jedynie 1 słuszną śląską partię, bo to nie o to chodzi ja w ogóle nie rozumiem ludzi, którzy są Józef krzyk ostatnio w katowickiej Gazecie wyborczej był strasznie zdziwiony tym, że pismo pisma dobre wyniki na Śląsku no w PiS nikt nie ma złych ani, aby wcześniej poprzedzającego Party nigdy nie miał aż takich złych wyników na Śląsku co wynika z obyczajowego konserwatyzmu Śląskiej wsi w ogonie śląskich miastach Śląskiej wsi z oraz z tego, że w tej chwili przynajmniej do PiS jest ciągle postrzegane jako ta partia, która obroni śląskie Górnictwo najbardziej jak z takich w znacznym co trzeba było robić przez ostatnie parę lat i gdzieś indziej, gdzie bywać, żeby być dzisiaj zdziwionym tym, że pisma dobre wyniki na śląską oczywiście, że ma dobre wyniki na Śląsku, ponieważ to, że tam Jarosław Kaczyński opowiadał jakiś niestworzone głupoty o Ślązakach to jest jak możecie, ale takimi rzeczami się publicyści przyjmują do Jaś mógł przyjmować kimś, kto miałby pana ludzie to się przejmują tym czy będą bić będzie robotom kopalni czy nie będzie robota na kopalni jak Indie Band bardzo bunt nagle wstał i powiedział, że chcę w imieniu interesu piekielnie pozwoli zlikwidować Kopań w głosowaniu na bardzo dbano rdest w i każdy się na jej miejscu zachował tak samo i Poncie i jak gdyby gdyby nasze dna nasion, a egzystencja i naszych rodzin zależało od tego czy jest robota tak panicznie też byśmy samego szatana głosowali w po powiedział, że Polska traktuje innych Ślązaków taka nie inaczej ale gdzie jest co musiałoby się wydarzyć, żeby pan powiedział jesteśmy blisko normalności i język Śląski przy szkołach co co do musiało być wreszcie popadną w 2 US uznanie w prawne uznanie stanu faktycznego stan faktyczny jest taki, że na Śląsku mieszka kilkaset tysięcy ludzi, którzy uważają za Ślązaków nie uważa się za Polaków i to Polska stwierdziła samo osobiście, bo co też niższa cena najlepiej Ślązaka Ślązacy, gdyby nie Polski spisy powszechne to Ślązacy mogliby przegapić swoje własne istnienie w ogóle nawzajem, bo Ślązacy nie są zbyt aktywni w definiowaniu samych siebie, ale kiedyś Polska zrobiła to spis powszechny okazało się, że kilkaset tysięcy ludzi wpisuje jako pierwszą i jedyną narodowość narodowość śląską, bo to jest pewne oficjalne potwierdzenie pewnego faktu społecznego prośba, by ich zatem faktem społecznym, jakim jest istnienie grupy kilkuset tysięcy ludzi definiujących się jakoś Ślązaków bez dodatku Polacy, a w połączeniu Ślązacy Polacy to jest prawie 800  000 ludzi ma zatem powinno iść o potwierdzenie tej rzeczywistości społecznej przy, żeby mu znalazło odbicie w regulacjach prawnych to znaczy uznanie Ślązaków za mniejszość etniczną i ja naprawdę mam gdzieś czy tam się pojawi słowo Marbud czy nie buja w ogóle nie słowo naród mnie nie jest bliskie mojemu sercu, więc to co mnie z niczego potrzebne słowa autonomia nie ma jak autonomia mąki w soboty w górach autonomia zaciągniętym w Górny Śląsk 22 wojnie, bo autonomia Śląska w przed wojną to był to miało sens wtedy czy dzisiaj miałoby sens nie mam pojęcia to jest pytanie dla dla prawników konstytucjonalistów i ekonomistów inflacja w równym że, choć w zasadzie swego rodzaju symboliczny gest tak nie nie chodzi o symboliczny gest, bo właśnie o to też próbują moim rząd komuś Ślązakom mówić, że to nie chodzi o to, żeby Polacy byli dla nas mili pokopali nas w plotkach podzielam tak jesteście istnieć wszystko fajnie tylko chodzi o to, że za tą rzeczywistością prawną zatem uznanie Ślązaków za mniejszość etniczną szły, by pewne konsekwencje to znaczy n p . to jest dla mnie najważniejsza to jest on jako najważniejsze najbliższe szły pieniądze na nauczanie języka Śląskiego w szkołach, a to jest moim zdaniem in niestety mam mam dużo dużo argumentów historycznych na popyt na poważnie tej tezy to jest jedyna szansa wcale tego nie gwarantująca, ale jedyna szansa na to, żeby język Śląski przetrwał 3 jak tego nie będzie to my nie przetrwa, bo wiadomo to jest parę dobrych argumentów żaden będzie to i tak nie przetrwał proszę zauważyć, że n p . w Irlandii dzisiaj mniej ludzi mówi językiem irlandzkim w tym celtycki miecz ze mnie to nie tym w irlandzkim irlandzką wersją angielskiego mniej ludzi mówi językiem irlandzkim niż mówiło, kiedy Irlandia odzyskała niepodległość ma przez całą swoją niepodległość Irlandczycy z uporem, czyli irlandzkiego w szkołach no i uciekł uczyli mnie nauczyli no MO no ale nie nauczyli, a jednak zapewnienie temu językowi pewne instytucjonalne miejsce trwanie jakoś obecności, dlaczego komuś z Rzeszowa znam z Mazur ze Szczecina z Koszalina ma zależeć na tym, żeby Polska pochyliła się na tym nad tym jak pan to 32 Badia tłumaczył mnie nie spodziewał, że nikomu żadnemu z zależało, bo boja moglibyśmy stać tutaj powiedzieć, że generalnie taka jest w obrębie cywilizacji Europejskiej od powiedzmy kilkudziesięciu lat jest przyjęta, bo jest taka demokratyczna liberalna normach, że duże państwa, a nawet małe państwa, ale bez większości państwo szanują etniczne prawa mniejszości w tych państwach nie no, więc tak się tak się zwykle tak się przyjęło w Europie przynajmniej od drugiej wojny światowej o oczko, by nie wszędzie, bo we Francji to poszanowanie dla języków lokalnych, którzy też zacząć dopiero pod koniec lat siedemdziesiątych osiemdziesiątych Denton 6 szowinizm tego tego paryskiego francuskiego był bardzo, bo bardzo silny jest jakoś tam jest jeszcze dziś zupełnie inaczej niż w Niemczech np. znajdzie się gdzieś te języki lokalne czy gdzieś tam dialekty czy kto chce je nazwać, szanując zawsze tak jest bardzo pesymistyczne powodzie czy krzyżują przed nami perspektywa tego, że ten język zniknie no tak i to bardzo szybko w ciągu 2 pokoleń nie będzie w ogóle chcieć ciekawe przeczytałem wywiad pana Olszewskiego z panem któryś w ostatniej Gazecie wyborczej tata mówi, dlaczego pan nie chodzi o demonstracji i t d . tak dam, ale topowe kombi w jak pan Śląskiego z ostrożnych ocen tak trudno no właśnie o to chcemy zapewniać pełne co ciekawe jest to, że pan Jerzy nie jestem takim maszerującym pytany o finale właśnie dostarczył pan już argumentów, że dziś, żeby nie tylko Ślązacy chodzili na manifestacje, które mają spowodować, że jednak Polska jako kraj pochyli się nad językiem śląskim już zatem także kilkaset tysięcy ludzi w naszym kraju powiedział jestem tak jestem Ślązak, ale chce rozwiązać myśli pan, że jak w niemym przypina sobie takie tam poważne są transparent i stanę przed kancelarią premiera czy urząd co męczyć się tam Warszawy staje na demonstracje i dadzą mu w stanie niem 1000 ludzi to on to co wtedy to ci ludzie z Koszalina Szczecina czy skorzystam z Rzeszowa czy z Lublina czy Warszawy nagle uznają, że fajnie zapłacimy od dajmy trochę naszych podatków na to, żeby dzieci Twardocha mogło się uczyć po Śląsku w szkole no tak nie będzie w Górniku budowaliśmy ją dajemy górnicy potrafią to egzekwować mu to rozumiem potrzeby panda demonstracje, ale podczas włamania radzono, żeby demonstracje natomiast jak jest górniczą demonstracją w Warszawie to kibicuję górnikom nie mniej warszawiaków nawet jak akurat jestem w Warszawie już prostą w demonstracyjny mogę dojechać do Szczepan Twardoch bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję bardzo wypasu przed nami premiera książki królestwo Szczepana Twardocha książki, o których chwilę rozmawialiśmy wydawnictwo literackie wydało płytę każe książkę zaprasza wszystkich fanów Szczepana Twardocha fanki do lektury tych, którzy nie spotkali się jeszcze z twórczością naszego gościa też zapraszam to świetny pomysł, żeby od tej książki również zacząć, chociaż ja osobiście polecałbym najpierw mnie król Alfons tylko wyłącznie moja opinia jest czas bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - PAWEŁ SULIK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! A w promocji Black Friday obowiązuje prawdziwe 50% zniżki!

KUP TERAZ 50% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA