REKLAMA

Więzienny eksperyment Zimbardo przekłamaniem? Wielki skandal wisi w powietrzu (powtórka)

Świąteczny Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2018-11-01 07:20
Audycja:
Świąteczny Poranek Radia TOK FM
Prowadzący:
Czas trwania:
15:07 min.
Udostępnij:

Eksperyment, który pojawiała się w każdym podręczniku do psychologii wydanym po jego zakończeniu. Eksperyment, który wrósł w naukę i popkulturę. Eksperyment Zimbardo, znany też jako więzienny czy stanfordzki. Czy mógł być oszustwem? Rozwiń »

Pojawiło się doniesienie, że mamy do czynienia z kłamstwem, a autorem, który zdecydował się podważyć wyniki eksperymentu Philipa Zimbardo jest francuski dokumentalista Thibault Le Texier.

Gościem Karoliny Głowackiej jest dr Tomasz Witkowski psycholog, założyciel Klubu Sceptyków Polskich Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Karolina Głowacka przy mikrofonie chyba każdy spotkał się z odniesieniami do eksperymentów Philipa Zimbardo słynnego więziennego eksperymentu stan Kozickiego od 18 studentów przebadanych wcześniej pod kątem zdrowia psychicznego zdrowych losowo zostają przydzieleni do roli strażnika lub więźnia zaaranżowanej przestrzeni uniwersyteckich pod ziemię eksperyment zostaje przerwany, bo wymyka się spod kontroli brutalność osób będących w roli strażników staje się zbyt mocna Rozwiń » wręcz niebezpieczna wnioski z eksperymentu to nie tyle człowiek co sytuacja może zadecydować o tym jak się zachowamy taką znamy opowieść o tym, eksperymencie, a teraz pojawiło się oskarżenie, że mamy do czynienia z kłamstwem z UE, a przynajmniej w nędzy niedopowiedzenia Mich jeśli chodzi o przeprowadzenie tego słynnego eksperymentu jest z nami nie pan dr Tomasz Witkowski psycholog pisarz specjalizujący się w książkach dotyczących nadużyć nauki na psychologii terapii założyciel klubu sceptyków polskich dzień dobry panie doktorze dzień dobry ani dzień dobry państwu, a więc ktoś rzuca w świat takie mocne tezy przeciwko 1 z najsłynniejszych jedynie najsłynniejszemu psychologowie na świecie takim głównym głównym główną osobą, która gra pierwszą rolę w całym tym skandalu jest francuskiej dokumentalistka kibole akcje to jest człowiek, który w 2013 roku doszedł do wniosku, że eksperyment Zimbardo to będzie świetny materiał na zrobienie dobrego filmu dokumentalnego uznany w świecie, a zaakceptowane przez środowisko naukowe umieszczony niemal w każdym podręczniku psychologii mający już blisko 50 lat jest dobrze dobrze, gdyby potwierdzony no i zabrał się za analizy materiału przy czym on zrobił coś innego niż wszyscy dotychczasowi twórcy bo, ale było już kilka ekranizacji tej opowieści mianowicie on postanowił dotrzeć do uczestników tego eksperymentu uczestników, którzy byli do tej pory anonimowi bitych studentów tak tych studentów, bo do tej pory znaliśmy tę historię z ust twórców eksperymentu właściwie z 1 twórcy Zimbardo, choć tam kilku psychologów brało udział w UE w tej w tej inscenizacji czy w tej symulacji i okazało się kiedy, kiedy dotarł do tych do tych uczestników okazało się, że ich opowieści różnią się w zasadniczej diametralnie od tego co opowiadał o eksperymencie Zimbardo i jak przystało na takiego raz owego dobrego dokumentalistę nagminnie pole nie polegało nie nie oparły się wyłącznie na tych relacjach ich postanowił odwiedzić postanowił odwiedzić Uniwersytet Stanforda i zajrzy do archiwum FOT archiwum znalazcy bardzo dużo nagrań audio nagranie wideo dokumentów papierowych jedno i kiedy zaczął je analizować okazało się, że jednak nos, a są bliższe temu co opowiadali uczestnicy eksperymentu niż temu co opowiadał Zimbardo i w rezultacie powstała książka nosi ukazała pod koniec kwietnia tego roku książka, która w tłumaczeniu jej tytuł przetłumaczony brzmi historia kłamstwa książka, która pokazuje nie eksperyment i to co się wówczas działo tylko wszystkie przekłamania wokół tego eksperymentu najprawdopodobniej wkrótce też ujrzymy ekranizację tej książki Bona z tą myślą została napisana to, jakie to są zasadnicze przekłamania, które jak rozumiem sprawiają, że cały ten eksperyment może właśnie bardziej inscenizację należy odbierać się inaczej niż zwykliśmy ma przede wszystkim te odkrycia leku akcja one pokazały, że strażnicy byli w zasadzie nakłanianie do przemocy z tymi strażnikami spotkam się dzień wcześniej wielokrotnie podczas trwania eksperymentu nakłanianiu nakłaniano ich do do bardziej brutalne bardziej zdecydowane zachowania Zimbardo twierdzę, że wszyscy zostali pozostawieni samym sobie, że dostali role i koniec i psychologowie tylko obserwowali dom tak no no tak powinien wyglądać właściwe eksperyment, który miałby badać wpły w sytuacji przydzielamy role nie ingerujemy w to co się dzieje dalej no i ta narracja Zimbardo jest właśnie taka, że to ta sytuacja wyzwoliła te nieludzkie zachowania te brutalne zachowanie wśród tych no losowo rzekomo dobranych studentów, więc teraz w świetle tych odkryć Napalm powinniśmy wiedzieć tak to nie jest sytuacja albo nie tylko sytuacja wyzwala tak skrajne zachowania u ludzi tylko nakłanianie do takich zachowań przez innych ludzi, a to jest zupełnie inny wniosek niż ten, z którym oswoiliśmy się przez ostatnie prawie 5, bo przecież ten eksperyment pojawia się jak sam pan powiedział w każdym podręczniku psychologii, ale się pojawia w swej publicystyce on się pojawia w prozie on się pojawia w książkach historycznych przecież to było odnoszone do tego co robili strażnicy w obozach koncentracyjnych bardziej współcześnie było to odnoszone do tego co się działo w więzieniach amerykańskich znamy te obrazki jest torturowania terrorystów czy też osób, które były za terrorystów brane ten eksperyment się pojawia w zasadzie w każdym takim kontekście, kiedy mamy do czynienia z brutalnością jest to pewnego rodzaju był tak rozumiem traktowany jako usprawiedliwienie może może trochę tak, a przynajmniej na pewno jakiś tam wytłumaczenie, że go właśnie nie tyle oni są sytuacja powoduje że, że taką mamy naturę, że tak się po prostu tak się po prostu dzieje, a teraz, kiedy mamy wnioski tegoż francuskiego dokumentalisty czy to wszystko się sypie notesy sypie się cała historia stworzona przez zim Bardo natomiast jedno z całą pewnością nie można z tego wyciągać takiego wniosku, że sytuacja nie ma na nas wpływu, tyle że nie ten eksperyment powinien stanowić podstawę do wyciągania takich wniosków tylko inne bardziej rzetelne badania, które też sąd, który też znamy i rzeczywiście sytuacja ma dla nas spory wpły w, ale nie tak duży jak prawdopodobnie tak duży jak sądzi o tym jak i przekonywał nas przez cały czas Zimbardo, bo wie pani zauważyła Ano nawet z znanych polskich i filozof Zygmunt Bauman uzasadniał Holokaust tak tymi wnioskami Zimbardo cytował Zimbardo sam Zimbardo występował w sądzie, broniąc 11 z przełożonych strażników, którzy podczas wojny irackiej dopuszczali się tych karygodnych nadużyć w, więc rzeczywiście to jego wyjaśnienie o przemożnym wpływie sytuacji ona weszła na stałe do naszej kultury do naszej wiedzy korzystają z tego filozofowie no co gorsza korzystają też z tego od czasu do czasu sędziowie również ten stop dla nie jestem takim tylko o swobodnym tłumaczeniem i bardzo dużą popularnością ta koncepcja Zimbardo spotkała się w Niemczech i w Europie wschodniej, czyli tam, gdzie dużo ludzi przez długi czas zachowywał się w bardzo nieludzki sposób, bo do wielu innych tylko 1 rzeczy nie rozumiem jesteśmy nim pół wieku po tym, eksperymencie przecież dobrej nauce badania się powtarza weryfikuje sprawdzenie wiarygodności robi podobne w innych ośrodkach z innymi badaczami czy tutaj nie mieliśmy takich powtórek była 1 taka powtórka to była dwójka psychologów z gry z Wielkiej Brytanii reż Alex hasłem i Stefan Meister zrobili to we współpracy ze stacją BBC w formie takiego reality sho w, gdzie zaproszeni ludzie podzielili dokładnie dokładnie, aplikując w bardzo groźnie brzmi szczerze mówiąc to reality sho w z tego zrobiono no bo po to, bo chyba jedyna forma, bo od ich już na sam eksperyment Zimbardo był na tyle nieetyczne, że jego powtórzenie w nauce nie za bardzo było możliwe, więc żadna komisja etyczna nie nie dopuściłaby do do przeprowadzenia takiego eksperymentu po raz drugi, więc próbowano to robić jakoś tak na okrągło w związku z tym współpraca z tą z tą stacją natomiast co ciekawe rezultat tego eksperymentu były zgoła odmienna od tego co uzyskał Zimbardo mianowicie tam więźniowie się zjednoczyli zbuntowali strażnicy Stali się bierni wycofali i w ogóle nie nie za bardzo mieli ochotę na NATO, żeby kontrolować całą tę sytuację ten eksperyment został opublikowany, ale z komentarzem Philipa Zimbardo, w którym właśnie stwierdzam, że te wyniki są niewiarygodne Ryszard Biel 3 i ma nadzieję, że świat akademickich nie zaakceptuje i wygląda na to, że świat akademicki nie zaakceptował, chociaż to może warto dodać jeszcze taką ciekawostkę Otóż niewiele osób wie wynik eksperymentu Zimbardo nigdy nie zostały opublikowane w żadnym naukowym czasopiśmie co dalej panie doktorze czy Zimbardo się odniósł do tych rewelacji to 1 rzecz druga czy Zimbardo jest skończony i trzecia jak reaguje na tę sprawę środowisko psychologów to jest myślę ważne, gdyż dowiedzieliśmy też mnie jako środowisko nie jest jeszcze wyłączenie działania pewnych efektów no, więc skoro tyle lat się cytowały 1 człowieka może być trudno trochę nagle przyznać, że wszyscy daliśmy ciała nie sprawdziliśmy tego, że jedno i zignorowali Szmyd zignorowali Szmyd wskazówki, które niektórzy naukowcy już z wątpliwości, które niektórzy naukowcy zgłaszali już od samego początku m. in. Leon z kim IR m. in. Ericha Fromma i później inni może nieco mniej znani, ale nie mniej rzetelni rzeczywiście et no to jest duży problem dla psychologii dla nauk społecznych w ogóle, bo konsekwencją tego całego skandalu będzie bardzo duży spadek zaufania do wyników badań psychologii nauk społecznych, o ile dotychczasowe afery było ich w ostatnich latach kilka takich dosyć głośnych dużych afer związanych z badaniami w psychologii właśnie, ale ona gdzieś po roku 2, kiedy media przestawały o tym, mówić właściwie pamięć o nich zanikała eksperyment Zimbardo i wnioski z tego eksperymentu tak jak pani wspomniała one są znane chyba na całym świecie, a przynajmniej w świecie zachodniej cywilizacji znają każdy człowiek tak jak Zimbardo samotnym mówi, jeżeli się wsiądzie w Budapeszcie do taksówki to słyszał o tym, taksówkarzy budapeszteńskiej jeśli się rozmawia z właścicielem restauracji w Polsce to słyszał o tym, eksperymencie ja śmiem powiedzieć, że jest to najbardziej znany eksperyment nawet nie tylko w psychologii, ale być może w historię całej nauki i 3 zlotego odniósł co dalej właśnie to jest powtarzam to były dramatyczne wołanie żony jest skończony, bo to jest tak poważna sprawa on się odniósł do tego na stronie oficjalnej stronie stan polskiego eksperymentu więziennego to jest, że to jest inny eks PLO WK orkach i jak się chodzić na te strony po raz pierwszy to jest informacja od razu wyświetla się od niego informacje śmieszna trochę moim zdaniem i trochę trochę stawiająca dom też niezbyt dobrym świetle lontem pisze, że kilku blogerów ostatnio podważają zasadność wniosku za eksperymentowanie z kilku blogerów, a to tak jak mamy do czynienia z informacjami, że garstka zimą musimy skończyć, więc bardzo proszę to do puenty jasne, więc to nie jest tylko blogerów tylko to są naprawdę poważni ludzie i pytanie czy Zimbabwe jest skończony czy nie prawdopodobnie nie, dlatego że tutaj wystąpią mechanizmy redukcji dysonansu poznawczego no proszę zwrócić uwagę, że Zimbardo n p . jest doktorem honoris causa szkoły wyższej psychologii społecznej Uniwersytetu SWPS w Warszawie Uniwersytet imienia Karola w Pradze i t d . i t d . i teraz te instytucje przyznające te wszystkie instytucje, przyznając rację tym demaskatora ma na musiałby powiedzieć myliliśmy się, gdyby tak się stało no to byłby to hołd w stosunku do prawdy naukowej bardzo zła wiara, że w proszę powiedzieć obawiam się, że taki chyba jednak nie będzie długi czas będzie debata nad zasadnością ADO tego fałszerst w bardzo jest ciekawe, jakie będą reakcje pan dr Tomasz Witkowski psycholog pisarz specjalizujący się w tekstach książkach dotyczących nadużyć nauki i terapii psychoterapii założyciel klubu sceptyków polskich dziękuję panu Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIĄTECZNY PORANEK RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!