REKLAMA

Historia najwyższego polskiego odznaczenia – 213 lat temu ustanowiono Order Orła Białego

Data emisji:
2018-11-01 09:40
Audycja:
Świąteczny Poranek Radia TOK FM
Prowadzący:
Czas trwania:
14:56 min.
Udostępnij:

W studio Marta Męclewska – em. kurator Gabinetu Numizmatycznego, współtwórczyni wystaw Pod jedną koroną. Kultura i sztuka w czasach unii polsko-saskiej oraz Za Ojczyznę i Naród. 300 lat Orderu Orła Białego, a także autorka opracowania Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008.  

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

świąteczny poranek w radiu TOK FM czwartkowy poranek Radia TOK FM przy mikrofonie Filip Kekusz państwo i moim gościem jest teraz pani Marta Lenczewska emerytowana kurator gabinetu Numizmatycznego w zamku Królewskim w Warszawie współtwórczyni kilku wysta w poświęconych m. in. orderami Orła białego, a spotkam się właśnie, by porozmawiać o tym na najwyższym znaczeniu państwowym w Polsce przy okazji rocznicy jego powołania nie jest to różnica okrągła, ale imponująca, bo Rozwiń » już 303 miasta w 1700 piątym roku August drugi król Polski i elektor Saski ogłosił ustanowienie Orderu Orła białego k, a trzeba pamiętać, że wtedy w 1905 piątym roku August drogi był faktycznie zdetronizowany, bo przecież Stanisław Leszczyński został wybrany na króla polskiego to wtedy oczywiście August drugi walczył o utrzymanie tronu polskiego walczył z różnymi sposobami i okazało się, że Order Orła białego był znakomitym instrumentem mianowicie wówczas, a kilka lat już wcześniej, gdy się zawierucha zbierała nad polską już wcześniej inny August drugi szukał sojuszników i takiego sojusznika znalazł w Rosji w osobie cara Piotra pierwszego, który jak wiadomo wrócił niedawno z wielkich podróży w Europie i kiedy zaczął Europy i zabrać swój kraj i ustanowił Piotr 0101 . Order rosyjski w 1600 dziewięćdziesiątym dziewiątym roku równocześnie z drugiej strony wówczas jeszcze nikt nie ani nie sojusznika ani nie wróg król pruski Fryderyk pierwszy również założył swój nowy Order Order Orła czarnego to wszystko pewnie spowodowało, że August drugich postanowił stworzyć Polski Order którym, by zjednywał sobie sojuszników obiecywał już od końcowych lat 18 siedemnastego wieku obiecywał je rosyjskim dostojnikom wielmoża generałom, że obdarzyli ich pięknym klejnotem, a wiadomo, że August drugi kochał się w klejnotach miał jubilerów zamówił u nich piękny Order Orła białego znakomity był to pomysł autorzy początkowo obiecywał na co wskazuje korespondencja z tego czasu obiecywał rozmaite właśnie generałom rosyjskim ten Order nie nie ma wpływu na to, że w tym momencie rozpoczęła się piękna historia Orderu Orła białego była to piękna historia do mniej więcej do końca panowania Stanisława Augusta tak jak i Królestwa polskiego to szło równolegle z dziejami Królestwa ten odczyt składało się na nich te, więc wizerunek Orła położony na krzyżu z drugiej strony był i inicjał królewskiej i krzyż oczywiście na mieczach saskich i piękna dewiza profil de lege et re GI, czyli za wiarę za króla i za naród sam król miał troszkę inną dewizę tego Orderu to była pro FIDE Greg ORA et lege, czyli za wiarę za naród i za prawo oprócz samego krzyża, który był noszony na wstędze błękitnej tak zresztą jak większość wówczas inny orderów właśnie ten Order Świętego Andrzeja w Rosji Order Świętego ducha Order słonia inne jeszcze miały właśnie błękitnej wstęgi, bo błękit oznaczał dobrotliwy kościół łagodność dobroć współczucie i ten Order, który idzie razem z historią, a jest państwa polskiego przeżywał swoje wzloty i upadki trwa szczęśliwie do dzisiaj i co zostało z tego Orderu teraz jak ma się prestiż tego Orderu w ostatnich latach do tego co było na samym początku w 1700 piątym roku o prestiż myślę, że jest zbliżony punkt, dlatego że zawsze to był najwyższy najwyższy Order państwa z tym, że z nieco inną intencją był tworzony w początkach osiemnastego wieku, a trochę inaczej jest dzisiaj to jest jedno symptomatyczne mianowicie wówczas ordery i służyły zarówno dla uświetnienia życia dworskiego dla dla LO pokazania splendoru władcy i dla zyskiwania sojuszników stąd właśnie te nieustanne namolny prośby dostojników rosyjskich, żeby im dać się Order rycerski Polski natomiast teraz jest to i wyraźnie nagroda nagroda za zasługi to jest jednak coś innego w NBA osoba obdarowana musi się wykazywać nieskazitelność dział IR oczy rzeczywistymi zasługami dla państwa dla społeczeństwa dla kultury i czegóż tu jeszcze jakieś tam urządzić Sługi, żeby dostać najwyższe odznaczenie państwowe w kraju, a do tego do oceniania tych zasług służy też kapituła Orderu dura jest powoływana jak we wszystkich innych współczesnych o orderach i jest powoływana przez zwierzchnika Orderu do końca Królestwa był to król i jej, a od czasów mówmy drugiej Rzeczpospolitej i obecnie jest to prezydent, ale trzeba powiedzieć, że mu ordery i jak i jakie już wspomnieliśmy miały swoje okresy mroczniej szych mianowicie była to były to czasy, kiedy Polska znalazła się pod rozbiorami i mianowicie w dni po krótkim okresie Księstwa Warszawskiego kiedy, kiedy książę warszawski nadawał, choć rzadko ten Order z podobnym o podobnym wyglądzie jak za czasów Stanisława Augusta, który oczywiście już nie umieszczał litery Augusta na odwrocie tylko tylko nie symbol Maryi i innych DM i potem nastał czas panowania cesarzy rosyjskich i aż do detronizacji Mikołaja pierwszego w po powstaniu listopadowym nadawali oni Order Orła białego jeszcze w takiej samej formie jak za Stanisława Augusta bardzo licznie nadawali no ale już po detronizacji Order został zawłaszczony przez imperium rosyjskie i zawłaszczony je w sposób brutalny, dlatego że wygląd Order zmienił się diametralnie mianowicie, owszem, był to były i o o wielu, ale im na piersi Orła rosyjskiego od dwugłowego, czyli był wyraźnie podporządkowane podporządkowanej stworzone zresztą nie tylko 1 klasę to taki jest zwykle u w największych Warnera, że mają tylko 1 klasę natomiast Rosja stworzyła 3 klasy, a nawet więcej, bo jeszcze utworzyła Order wojskowy z Orderu Orła białego, dodając Mietek to był taki obyczaj Order odbierze, że nieczynne położone na orderze węgiel ze złota czy nie jest złotem są świadczą o tym, że to jest za zasługi wojskowe i Les kawalerów Orderu Orła białego w Polsce chodzicie i mieliśmy taki wg władców kapituły Orderu od wyrobisk, że jest to też jest dzień talentów to też jest ciekawe mianowicie wczasach Królewskich Augusta 0203 . teoretycznie powinno być 72 kawalerów, ale było ich w istocie więcej bo, zwłaszcza w czasach Augusta trzeciego panowania wszechwładnego ministra bryle ten Order był raz w sprzedawanym zresztą zawsze kawalerowie musieli płacić mniej za Order, bo on był złoty to były brak wody nawet tak to były duże kwoty, a nawet pierwszy za Augusta drugiego były ozdobione brylantami, a natomiast byli obowiązana rodzina była zobowiązana zwrócić Order po śmierci obdarowanego także wędrowały też ordery piękne dało z powrotem do skarbca w Dreźnie stąd bardzo niewiele się zachowało oczywiście każdy kawaler mógł na własny koszt jest zrobić u jubilerski taki jest taki krzyż i taką gwiazdę i nosić z dumą w tym niemniej jak mówię bardzo jest niewiele, gdy dziś orderów w czasach Królewskich było 72 kawalerów, ale potem było coraz więcej teraz więcej za wiele się namnożyło ponad setka ponad 3 setkach co mówię w setkach za Stanisława Augusta już z było około 500 kawalerów to byli oczywiście i Polacy i cudzoziemcy wcale nie mniej mnie nie przesadnie dużo Rosjan to to toto to jest zła zła reklama tego Orderu i nieprawdziwa w Księstwie warszawskim tylko kilkunastu w królestwie polskim mniej niż 100 natomiast gdy Rosjanie przejęli to nadali ten Order gnał przez blisko 100 lat Bodo rewolucji październikowej nadali ponad 4000 proszę sobie wyobrazić kolejna dewaluacja taki jest realista no ale nie to nie jest Polski Ortman razu od razu się umówmy, że nie nie mniej mnie nie włączamy tego do Davida Dodda listy kawalerów natomiast w drugiej Rzeczpospolitej przez cały okres do 3009 . roku nadano 112 orderów tym większość cudzoziemców potrzeba było właśnie właśnie z POŚ pośród sojuszników ozdobić ich najwyższym polskim Orderem poza tym jest jeszcze krótki czas mnożenie tyle krótki ile skąpy ordery nie, ale okres rządu polskiego na uchodźstwie i tam prezydenci polscy utrzymali swoją zwierzchność nad Orderem mieli swoje kapituły i zadawali ordery i również pośmiertnie i była także tych tych badań 15 w 1009900 dziewięćdziesiątym roku ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski przekazał insygnia tego Orderu Orderu Orła białego obok innych świeżo wybranemu prezydentowi RP Lechowi Wałęsie odbyło się to na zamku Królewskim w Warszawie byłam na tej uroczystości bardzo wzruszony nie było takie nowe otwarcie już we współczesności i tu już jak rozumiem też nacisk przełożony został jak pani mówiła ze zawierania sojuszy zabić za pomocą tego Orderu na właśnie uznanie zasług wybitnych w uznaniu zasług elit istnieje też MW Trade tak jest w PLN kurtuazja orderową one, kiedy nasi prezydenci czy nasi dostojnicy Jerzy jeżdżą za granicą otrzymują wysokie ordery, więc wypada również również się odwdzięczyć mu nic zresztą to tylko świadczy o dobrej dobrych manierach rządu prezydenta i kraju także ten trend ten Order jest znany w świecie i ceniony, bo jest rzeczywiście bardzo piękny obecnie jak i w drugiej Rzeczpospolitej ma wygląd jest ze strony nas po stronie głównej zawsze jest Orzeł biały na krzyżu Maltańskim natomiast po drugiej stronie teraz jest w tarczycy są litery RP Rzeczpospolita Polska i hasło już nie profile Regent College oczywiście tylko za ojczyznę i naród ja mam jeszcze jedno pytanie o to ile osób zostało odznaczonych w trzeciej Rzeczypospolitej najwyższym państwowym odznaczeniem ich do dzisiaj jest to około 150 osób, ale niebawem, bo 11 listopada święto niepodległości nastąpi nadanie pośmiertnie ze nadanie 25 orderów osobom zmarłym, a jakże zasłużony dla naszego kraju co ogłosił już pan prezydent Duda w inny wśród nich jest Maria Skłodowska-Curie Wojciech Kossak Zofia Kossak-Szczucka i Jędrzej Moraczewski Maciej Rataj Marc Lawrence z historii bardzo serdecznie pani dziękuję pani Marta Marchlewska emerytowana kurator gabinetu Numizmatycznego na zamku Królewskim w Warszawie, bo państwo i moim gościem dzień Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIĄTECZNY PORANEK RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!