REKLAMA

Rozmowa z Małgorzatą Czyńską autorką książki „Berezowska. Nagość dla wszystkich”

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2018-11-01 12:00
Czas trwania:
41:11 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Może to nie najszczęśliwszy pomysł, żeby na płycie nagrobnej wyryć wizerunek nagiego Amora. Krewni znajomi próbują odwieść Jadwigę Kopijowską od tego zamiaru, golas na cmentarzu będzie budził zgorszenie i jakoś nie wypada. przyjaciółka Mai Berezowski jej spadkobierczyni strażniczka pamięci nie ma jednak wątpliwości, przekazuje kamieniarzowi rysunek autorstwa zmarłej artystki: amorek odwrócony pupą do widza uchwycony w susie, w radosnym biegu dmie w trąbę, podpis Maja, poniżej radość życia sławiła sztuką swoją, dalej Maja Berezowska 1978. Amor rzeczywiście prowokuje, oburzeni moraliści oblewają nagrobek farbą i atramentem.  Rozwiń »
Jest taki grób proszę państwa na wojskowych Powązkach w Warszawie na wszystkich świętych i w dzień Zaduszny pali się tam sporo lampek, ale nie zadłuża w to właśnie tam pochowana jest maja Berezowska Polska malarka graficzka karykaturzysta i scenografka artystka, której dzisiaj będą rozmawiać z autorką jej biografii przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska ze mną w studiu historyczka sztuki dziennikarka i pisarka Małgorzata Czyńska witam serdecznie dziś w książkę Berezowska nagość dla wszystkich opublikowało wydawnictwo czarne maja Berezowska zmarła 40 lat temu 31 maja 1978 roku i do tej pory nikt nie pokusił się o jej biografii znamy ją przede wszystkim jako autorkę erotycznych rysunków i karykatur, ale i życiu wiemy nie zawiera ty postanowiłeś tę lukę wypełnić, bo byłam ciekawa Berezowski to po pierwsze, pan znałam jej rysunki ilustracje do literatury staropolskiej do satyrycznych utworów Magdaleny Samozwaniec gdzieś tam Mika mają tak ciągle przeskakiwać przez wspomnienia różnych ludzi i inni nas tak właśnie ciekawość ciekawość ciekawość przede wszystkim, czyli dużo nie wiedziałaś przed napisaniem książki tak naprawdę tak naprawdę nie jak zaczynałam kwerendę do opery Lwowskiej tam myślałam, że będzie łatwiej i bogatych i rysunków jest tak dużo na rynku antykwarycznym ona wciąż jest najczęściej podrabianą artystką w Polsce co ciekawe także te słowa Berezowski wśród kolekcjonerów jest ciągle trwa natomiast na, ale to tak zawsze jest jak zacznę pisać książkę, że przede wszystkim właśnie prowadzi mnie ciekawość bohaterki natomiast na to co się znajdzie w trakcie poszukiwań KLD nas na to jednak się okazuje z czasem w posłowiu do książki piszesz biografię pisze się zawsze za późno i mówisz, że często słyszałaś kiedyś zbierała materiały do książki szkoda, że nie przyszła pani 10 lat temu tak w przypadku Berezowski rzeczywiście te 10 lat mogą jeszcze wiele zmienić znaczy, że -li ludzie którzy, którzy ją pamiętają, którzy jeszcze coś się mogę powiedzieć i tak miałam szczęście dotrzeć do kilku świadków przez ostatnich lat życia Paradowskiej, ale to takie 3 biografie pisze się zawsze za późno to samo słyszałam ale, pisząc o Katarzynie Kobro to samo właśnie przy Mai Berezowski to może to ma jakąś wartość właśnie taka odległość czasowa wyczynowo no to daje inną perspektywę UE pozwala weryfikować je dla wiele informacji biograficznych rozmowa właśnie takimi strażnikami pamięci może być bardzo trudna bo, bo każdy ma swoją wizję bohatera bohaterki bliskiej osoby jak patrzy z dystansu, choć rzeczywiście staram się jak naj bliżej podejść i da my jak naj naj bliżej zawsze być bohaterki, której pisze w właśnie tak robi się zastanawiam, gdzie przede wszystkim szukać tych informacji o Mai Berezowski, bo ona sama nie zostawiła po sobie żadnych wspomnień trochę listów zostało na tak nie była nim była osoba, która prowadziła dziennik nie była literacką nie byłaby osobą, która operuje słowem ona o operowała rysunkiem i to nam zostawiła, więc myślę, że leży to spuścizna artystyczna oczywiście jest takim swego rodzaju pamiętnikiem pokazuje upodobania my ni KO to to co ją w życiu poruszało co jej się podobało co było jej najbliżsi, więc nawet z tego możemy na podstawie tych prac możemy jakoś się odczytywać, ale rzeczywiście problem ze zbieraniem materiału był spory na szczęście dysponujemy archiwum LO Mai Berezowski, który spadkobiercy przekazali dała ani biblioteki narodowej tam jest sporo listów są różne kalendarze Malika dna rzeki terminarze, w których zapisywała numery telefonów jakiś tam swoje codzienne sprawy są karteczki karta gruszki ni z jakimiś drobiazgami nie pomaga to szczególnie w budowaniu biografii, więc tutaj jej taki problem rzeczywiście zaistniał, że tych materiałów są całe teczki natomiast Nenad tylko częściowo pomagają one zrekonstruować życiorys Berezowski cię nowe są bliskie rozproszone rozproszone dokumenty oczywiście strach oczywiście można wywnioskować np. miała wiele umów z wydawcami prawda nawet już wiemy, jakie książki wydawała, ale są to oczywiście rzeczy bardzo wartościowe jak np. listy pisane do siostry Mai Berezowski z okresu pobytu Maik, a nie w Szwecji tuż po drugiej wojny światowej, kiedy tam przechodziła rekonwalescencję po obozie Ravensbrück także częściowo oczywiście to KO w archiwum również Bomi bardzo bardzo pomocne przy pracy nad tą biografią była też wystawa Amor Leski Paulina Oławskiej było twoje ogłoszenie w Gazecie wyborczej tak tak to rzeczywiście był cudowny zbieg okoliczności z wołowiną wiedziałyśmy już wcześniej ja widziałam żona pracuje nad wystawą ona wiedziała, że pracuje nad nad biografią Berezowski, więc rozmawiałyśmy o Marii i jako sztywne ten projekt nas obie nie zbliżył zostałam zaproszona przez Paulinę do takiego udziału właśnie w tym wydarzeniu wokół wokół wystawy to było świetne, bo ta wystawa tak naprawdę po raz pierwszy od bardzo bardzo długiego czasu przywracała Berezowska mondeo obiegło do takiej zbiorowej świadomości dla wielu ludzi to chłopak nie spał na odkrycie albo petenta dla tych młodszych dla tych starszych to co było z kolei przeżycie, ponieważ wiele osób przychodziło z myślą o nich, że idą oglądać wystawę Paulina Wołowska Żydom na stole Mai Berezowski to było bardzo przyjemne i wtedy właśnie przy okazji tej wystawy w Gazecie wyborczej ukazał się portrety Mai Berezowski i w tym i w tym artykule była mowa o tym, że prace nad biografią w związku z tym też 2 osoby aż 2 osoby z dotarły do mnie właśnie dzięki tej informacji rannej z kolei ich wspomnienia, które nawet bym nam znowu były takimi drobiazgami, ale jednak jednak coś co do książki wniosły coś nowego to jest zawsze bardzo istotne, kto odwiedził się również miejsca związane z mają urodziła się w Baranowiczach na dzisiejszej Białorusi na nie gram tam nie byłam tam były studia w Krakowie Monachium Paryż najgorsza oczywiście stronach najbardziej związany tak nas o tym, mówiła w wywiadach radiowych prasowych, że Warszawa jest jej miast, a może to jest to jest miejsce, w którym jest mocno związana oczywiście jej i przed wojną ma już to co wiemy o ich powojennych losach wskazuje na to, że tutaj rzeczywiście stworzyła sobie taką własną oraz o losach Mai Berezowski rozmawiamy w radiu TOK FM przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska ze mną studio Małgorzata Raczyńska Berezowska nagość dla wszystkich o tej książce właśnie rozmawiamy, którą wydało wydawnictwo czarne teraz w radiu TOK FM czas na skrót informacji wracamy do rozmowy o Mai Berezowski za mną w studiu Małgorzata Czyńska przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska Małgorzata Czyńska, która jest autorką książki Berezowska Anna Goszcz dla wszystkich książkę wydało wydawnictwo czarne już takim nieuniknione, ale mimo przeznaczenia ubierać rozbierać ołówkiem tak napisała maja Berezowska bankiecie w roku sześćdziesiątym piątym to była ankieta dla tygodnika stolica, kiedy zaczął przejawiać zainteresowanie rysunkiem takim rysunkiem PL dziecka jest zresztą uwielbiam taniej cytat o rozbieraniu ołówkiem, bo rzeczywiście Berezowska części swoich modeli rozpierała niż ubierała z tych kwestii nagością kojarzymy ona zresztą mówiła przez całe życie żona gość wojuje z o nagość dla wszystkich tak na listę wszystkich stąd ten tytuł wysuwała od dziecka w jej rodzinie nikt wcześniej kich talentów plastycznych nie wykazywał, więc możemy uznać maj jest taki talent samorodny wyłożenie wyobraża sobie siebie bez rysowania i rzeczywiście dla większości zdjęć, które się zachowały namawia się dziś z rysunkiem na kolanach czy starczy na biurku inni i rysuje trzon tych rysunków stworzyła tak ogromną ilość 3 mam wrażenie, że rysowała nieustannie zresztą mówiła też jakimś wywiadzie, że najszczęśliwsza była zawsze, kiedy rozmawia z ludźmi, kiedy do słynnej oczywiście, kiedy zakochanych w kobiety nie mogą jeszcze w czasach, o których mówimy w czasach przedwojennych studiować na Akademii sztuk pięknych lat do maja Berezowska uczęszczała do szkoły Marii Niedźwiedzkiej w Krakowie członek władz dobrą studentką czy już wtedy pokazywała swoje zdolności czy była pilna, gdyż wyróżniała na tle innych studentek nie mamy na ten temat też za wiele informacji, ale jest jakieś wzmianki prac prasowej wiadomo, że Berezowska zwróciła, ale np. uwagę dziennikarzy na właśnie takim corocznym przeglądzie prac także pewnie zdolna i pracowita była na sam fakt, że wybrała szkołę magii Niedzielski właśnie w czasach, kiedy i Krakowie kobiet jeszcze nie były przyjmowane do Akademii sztuk pięknych jednak świat czas jakiś takim takich chęci studiowania i uczenia się zresztą ta chęć ich do nauki została my naprawdę aż do takich lat dojrzałych, bo ba nawet kiedy już była uznaną artystką znaną ilustratorką nawet kiedy w paryskich dziennikach odnosiła sukcesy im udawało jej się utrzymać właśnie z pracy dla tygodników to nawet wtedy zbierała z ministrów, o których nie chciała studiować inni uczyć się w no właśnie po Krakowie było Monachium wspomniany przez ciebie Paryż i tamte pierwsze sukcesy prawdę no pierwszy sukces był już w Polsce w latach dwudziestych Berezowska od 1918 roku, bo wtedy debiutowałam w piśmie sztab trutek rysowała no i tygodników satyrycznych ich wychodziła wtedy ogromne ilości trudno nam sobie wyobrazić to zatrzęsienie tytułów, ale tak, by na początku lat trzydziestych pojechała do Paryża z zamiarem właśnie prace tam i rysowania po do paryskich dzienników oczyszcza początki były trudne jak to jak to dla każdego artysty w Paryżu, ale jeśli rzeczywiście udało no i odniosła swego rodzaju sukces dla mnie Berezowska z taką kobietą mocno wyemancypowana samodzielną, nawet jeżeli weźmiemy pod uwagę letni łagodne charaktery tak kompletną naiwność życiową to jednak jej w tych sprawach zawodowych służb ma taką na zdecydowaną zawodniczkom niekoniecznie tutaj musimy pilnie mówiąc o Paryżu wspomnijmy słynną historię miłostki słodkiego Adolfa, która znacząco wpłynęła na losem Mai Berezowski szczególnie te wojenne tak to była bardzo głośna sprawa Berezowska ESI ilustrowała artykułu Antek swego rodzaju biograficzna artykuł na temat Adolfa Hitlera autor opowiadał tam również jego życiu intymnym seksualnym Maya jak to maja narysowała dość dosadne i frywolne rysunki wybuchł skandal ambasada niemiecka w Paryżu uruchomiła prokuratura oraz skonfiskowała pismo ten nr 1 i Bereznowska miała proces sądowy, w którym w na początku została skazana na grzywnę potem, ponieważ broniła ją naprawdę na elita intelektualna i przyszły premier Malezji tak przyszłych przeszły przyszły na dowód taki taki moment także ta została zamknięta została zmniejszona do symbolicznego franka natomiast ta sprawa kosztowała mają dużo i nie było to tylko o nerwy takie związane z akurat właśnie z tym procesami w i takie przypisane do do tego momentu w życiu na Niemcy nie zapomnieli tych karykatur wodza trafiła na listę gestapo od początku okupacji nie w Warszawie ukrywała się w końcu została aresztowana trafiła na Pawiak, a potem do obozu Ravensbrück tak do tego momentu jeszcze wrócimy, ale porozmawiajmy jeszcze w zlotych przedwojennych latach to jest przede wszystkim Warszawa i tamtejsze bardzo bujne życie towarzyskie 33 maja Berezowska była była gwiazdą celebrytką tak jak teraz byśmy powiedzieli o konkrety teraz byśmy powiedzieli było w środowisku bardzo mocno i to cieszy jakiś ruch na wzmianki z epoki, o czym świadczą siadały przy ważnych artystycznych stolikach wiemy, że znała znał wszystkich przyjaźniła się z Karolem Szymanowskim to była rzeczywiście mam inne gatunki kiełbaskę czekają nas jak Kate z Chickiem tak tak jak jego i jego siostry jego rodzina byli sobą bardzo blisko mają potraktowała Karola zresztą on merów również nawet w wywiadach prasowych wspominał ani w swojej willi wspominał o o pracach, które od niej otrzymał o tym, że działają na niego bardzo inspirującą i nawet tak pobudzają do twórczości nam Berezowska kojarzy się przede wszystkim z tą erotyką oferowanymi rysunek oczkami jak ona mówiła z dzwoneczkami drobnymi natomiast no próbowała swoich sił także winnych to w innej tematyce Karol Szymanowski otrzymał od nich w prezencie prace przedstawiającą rozmodlonych mniszki Giertych mniszka, które zresztą dzisiaj wiszą w inny szatnie, ale wbre w temu Szymanowskiego w Zakopanem dużo mówił właśnie na temat tego jak właśnie te kobiety w ekstazie działają na niego pobudzająca i filmów pomagają w komponowaniu zastanawiające jest to, skąd to zainteresowanie ciałem Mai Berezowski dość jednak pruderyjna czasach budzącej się w kobietach śmiałości do do seksualności nie sposób zadać pytanie ojej to stosunek do własnego ciała artystka liże rany rzymskie 3 zloty o tym w książce coś dlatego na uboczu z pytań się nasuwa jak patrzymy na rysunki Berezowski to oczywiście na pierwszy rzut oka widać, jaki był jej ideał kobiety jak jemu hodowała przez przez całe te długie lata szczupła wiotka rtk wręczy nam Syrenka jak wielki jak Syrenka disnejowskiego el kobiet gra w otoczeniu grano filigranowe jak najbardziej myślę, że tutaj takim dużym i ważnym ideałom kobieca z rocznicą Berezowska też w jakimś wspomnieniu mówiła była np. satyryczka Magdalena Samozwaniec obie panie się przyjaźniły Madzia to właśnie płatała zadbana filigranowa wygina stykowa nam wiek kobiet Ka maja wyglądała zupełnie zupełnie inaczej już od wczesnej młodości tusze stanowiła jej kompleks potomnym nową z już w tych latach w latach powojennych oczywiście osiągnęła dość pokaźne rozmiary takie frank 3 na chorobliwe i karykaturalne na zdjęciach tego specjalnie nie widać, ale już na wnuczka na nagraniach kroniki filmowej tak, że ja też długo nie mogłam dotknie łączących Finów luka nie mogą zrozumieć właśnie opinii różnych ludzi właśnie temat tej chorobliwej tuszy mali, ale na Targ tak oczywiście miała kompleks na punkcie własnego wyglądu i jakiś tam nawet jak wspominają moi rozmówcy problem z własną cielesnością w Niedrzwicy możemy mówić o tym, że jej twórczość miała wpły w na ówczesne kobiety mówię w czasach przedwojennych potem powojennych na ich emancypacji, bo często to słowo się powtarza, że ona była emancypacja ona wyzwolenie się ze stereotypów właśnie szczególnie w tej sferze seksualności czy rzeczywiście zatem pokazywaniem seksualnych uniesień miłosnych szczęścia na gości czy coś za tym stało, więc na pewno to było wyzwalające zarówno dla kobiet jak i dla mężczyzn oczyściła rekordu Qatargas seksualną jak n p . Irena Krzywicka czy Boy-Żeleński, ale już same komentarze mali do sytuacji społecznej do zmieniającego się światopoglądu to właśnie tego cwaniaczka zrobili jej Irena Krzywicka i w i Boy-Żeleński IT zabawne rysunki my jak np. jakaś scena w sypialni scena w łóżku, kiedy kobieta krzyczy do do mężczyzny bój się Boya w naprawdę jest takim mnie bardzo adekwatny komentarz do sytuacji i czasów, w których przyszło jej rzecz ona sama jakimś wywiadzie radiowym wspominała, że po prostu nie potrafi rysować inaczej, że ta tematyka miłosna ta tematyka erotyczna jest jej najbliższa jest nią wpisana im ich uczestnicy wspominali, że tematyka prac Berezowski i nie wynikała z tego, że ona chciała np. wywołać skandal czy właśnie być na ustach wszystkich z tego powodu, że gorszy, że to pornografia tylko to wynikało z jej takiego instynktu twórczego rysowała z miłości do kobiet do mężczyzn krótko zadaje pytania z teksty nową też rysowała z takim założeniem, że miłość jest piękna po prostu w każdej w każdej odsłonie w każdej konfiguracji były nieważne właśnie czy czyta jest scena pomiędzy mężczyznami czy w jakimś trójkącie wielo kończą się Berezowska była po prostu otwarta na miłość, a więc w takim razie, jakie było jej to miłosne doświadczenie, jakie były jej relacje z mężczyznami raz była żoną tak raz miała męża Kazimierza gruz sok mówiła, że to naj dowcip mniejsze i najweselszy człowiek w Polsce, więc przez jakiś czas ten ich związek był pełen śmiechu niedługo to trwało właśnie ten związek, bo miał 2 oblicza jednak tak tak ten związek istniał też swoje ciemne oblicze Kazimierz gruz świetny karykaturzysta, który jak to mają twierdziła nauczył ją rysowania do gazet wprowadził ją do satyrycznych dzienników poznał z redaktorami i właściwie otworzyły go z taką drogę do kariery artystyczne ratusz im możliwość pracy pokazał możliwości pracy no niestety właśnie, niosąc swoją ciemną stronę alkoholik damski bokser także Berezowska w tym związku zaznała z pewnością wiele bólu i przykrości małżeństwo się rozpadło natomiast 8 latach od 8 latach natomiast z jej relacji na nigdy nie znalazłam takie słowa skargi na każdego ruch SA są to wspomnienia właśnie ich różne anegdotki z ich spotkań z ich życia właśnie z tego z tego szalonego czasu, który razem przyszła mi spędzić na początku, a od lat dwudziestych i aż po do rozwodu to są te spotkania z nocą śmietanką towarzyską i taką intelektualną artystyczną Warszawy to jest codzienna przejście tzw. szlaku w e-handel, czyli w mosznie przesiadywanie w głównych kawiarniach barach i restauracjach na atak naprawdę to ona bardzo dużo mówi o tej ich szalonej pracy o tym, głosowaniu na akord razem razem pracowali i podczas plebiscytu na Śląsku el KO to była bardzo Inter to było bardzo intensywne doświadczenie tam się z pewnością bardzo ciężko pracowała też bardzo bardzo dużo piło w na innej właśnie ten alkoholizm i my Kazika na start stop od 8 małżeństwa nie przetrwało wypowiedział się w plebiscycie na Śląsku czy była w jaki sposób zaangażowana w politykę, bo jednak zaangażowanie w plebiscyt było dosyć powiedziałbym tak inne zajęcia na politycznym na taki właściwie jak na wiek, kiedy mówimy o ilustrator c, który przez ekran przez całe lata rysowała jednak do tygodników to ciasto w komentarzu do do sytuacji politycznej to to od razu właśnie nasuwa się pytanie czy była zaangażowana jest, że to wynik, ale sprawa sprawa ma Górnego Śląska no jakoś leżała na sercu wielu ludziom, którzy pracowali przy plebiscycie mam takie wrażenie, że polityka nigdy nie była Berezowski bliska zresztą Znicza było tłumaczyć tak naprawdę elity i to też wiemy z relacji współczesnych jak wygląda na szkodę i praca dla w UE Cyrulika Warszawskiego czy dla być potem dla szpilek, kiedy właśnie rysowała jakiś komentarz do sytuacji politycznej co tak naprawdę redaktor musieli wytłumaczyć, o co tutaj w tej sytuacji, choć Liliana wtedy już system właściwym sobie poczuciem humoru potrafiła to dobrze zilustrować to wielka intelektualistka nie była na tak i nawet nie jest specjalnie krzywdząca stwierdzeniem, bo w tym wszyscy, którzy stwierdzają, że maja wielką intelektualistą nie była to jednocześnie od razu, podkreślając jej wielką pogodę ducha i wielką kulturą, ale i wielkie otwarcie na ludzi i to właśnie jako pewną rekompensowało treny LM brak chęci do takich intelektualnych dyskusji w studiu Radia TOK FM Małgorzata Czyńska autorka książki Berezowska nagość dla wszystkich za chwilę wracamy do rozmowy teraz czas na skrót informacji w radiu TOK FM o Mai Berezowski dzisiaj rozmawiamy Marta Perchuć-Burzyńska w studiu razem ze mną Małgorzata Czyńska autorka książki Berezowska nagość dla wszystkich książkę wydało wydawnictwo czarne całkiem świeża jest to pozycja rozmawiałyśmy przed chwilą o zaangażowaniu politycznym Mai Berezowski w, a zaraz po czasach wojny jeszcze porozmawiamy, ale wcześniej nie chciał się zapytać, bo ilustracje do książek ilustracje i karykatury w czasopismach takich jak wspomniane przez ciebie Cyrulik warszawski szpilki tym zajmowała się przede wszystkim, a co przyniosło jej największą sławę był to taka ma on absolutnie absolutnie tak początek lat trzydziestych i ilustracje dotykamy Long et, w którym w, których Berezowska pokazała na ogromny talent i ogromną klasę artystyczną to są przez wspaniałe ilustracje właściwie jedyne tak znakomity przykład rysunków, które się wpisując w not art Eko życia pamiętać trzeba raz została nie była tylko kojarzona z dziennikami satyryczne imiona należała do stowarzyszenia artystów rytmy obok Zofii Stryjeńskiej była tam 1 z niewielu jest niewielu kobiet i cały czas starała się zaistnieć w sieci też jako malarka jest ETS bardzo interesująco, bo on ma oczywiście doceniamy, ale i piękne akwarele z martwych natur kwiatów nawet portretów pana w latach trzydziestych była wziętą portrecistą rodu stawiali się w kolejce tej pracowni ludzie z dużym ze śmietanki towarzyskiej Warszawy sam Eugeniusz Bodo jej przyjaciel prosi ją o sport ratowanie swojej ukochanej serii w KRS opisane w książce jest to opisane w książce maja daje bardzo bardzo piękną, ale scenka spotkaniami z serii, ale właśnie to te rysunki do prasy, które naprawdę można było oglądać codziennie, na które wielu ludzi czekało ich przed wojną i w i po wojnie przyniosły jej słaba i jej działalność scenograficzne też jest bardzo ciekawa projektował m. in. kostiumy dla Hanki Ordonówny tak to przed wojną rzeczywiście miała takie epizody współpracy z aktorami i inni i strategami już po drugiej wojnie z intensyfikacją wała tę pracę, a to ciekawe, bo nagle rozbierać niż ubierać w pomoc i hasłem jest także tych list olsztyńscy sama nie miała jakiegoś takiego wielkiego nie zacięcie, jeżeli chodzi o własne stroje raczej ubierała się klasycznie i w sposób mało ekstrawagancki, ale miała fantazję to przygoda z teatrem i właśnie zintensyfikowała się już po wojnie w czasach socrealizmu, kiedy maja Berezowska mam inny musiała chwilowo zamilknąć przynajmniej, bo to czas, kiedy swoich bohaterów musiała ubrać w i niestety nie bardzo jej to pasowało to właśnie jak on nie, zanim Opera luty jednak jeszcze wrócimy do czasów wojny, bo w czasie wojny dosięgnął maja Berezowska ten epizod z Hitlerem, którym wspominały silne i trafiła do obozu dla kobiet Ravensbrück ocalała, ale skutki pobytu w tym obozie odczuwała przez całe życie tak była w grupie tych więźniarek, na których prowadzone były eksperymenty medyczne mamy świadectwa w samej Malik, która po powojnie relacjonowała wydarzenia w pismach dla czerwonego krzyża czy dla ZBoWiD dom został okaleczony całe życie szczęście skutki odczuwa do do swoich ostatnich dni miała problemy ze zdrowiem wiemy, że w Szwecji i przeszła rekonwalescencję po tamtej kolejną już tutaj w Polsce przez kilka miesięcy przebywa w sanatorium, a potem już właściwie przez całe życie też borykała się z taką słabością ciała utratą zdrowia nie bardzo dzielnie sobie z tym radziła, by chcieć pracowała nieustannie w nie chciała mówić o tych wojennych przeżyciach nawet w liście do siostry pisanym już ze Szwecji LO właśnie wyzwoleniu w ESA obozu pisze tylko, że ostatnie miesiące w Ravensbrück były straszne, ale że nie chce o tym, wspominać, że chce jednak czy najszybciej zapomnieć coś sobą znamienna dla dla wielu ludzi, którzy przeszli tak straszna doświadczeniem w natomiast była blisko ze swoimi odwołano obozowymi przyjaciółkami szczególnie encykliką kopia skompletował siła i to ostatnich dni im i myślę, że też właśnie te są przeżycia połączyły je na całe życie, że nawet nie musiały o tym, rozmawiać ona po prostu wiedział i tam też ratowało i maja Berezowska i in dzięki niej też więźniarki ratowały rysowanie my taktyk było na Pawiaku i w Ravensbrück maja, kiedy mogła cała ta rysowała portret to pałac swoim psie towarzyszki niedoli oczywiście dodawała nie zawsze kilka kilogramów i kamienice na policzkach wiedziała, że te rysunki w majątek kobiety pocieszyć, ale też być może zostaną przemycone trafią do moich urodzin i tym rodzinom bliskim też mają nieść pojęcie pocieszenia co jeszcze przez chwilę porozmawiajmy o tych powojennych losach, jaki czy w ogóle odnalazła się w PRL -u, które tak jak już powiedziałyśmy wolał raczej kobiety ubrane w cywilizowany gumiaki chustka na głowie fartuch niż kobiety rozebrane erotyka i realizm nie idą w parze tak piszesz Berezowska stara się dostosować starała się dostosować not pierwsza jej pierwsze lata powojenne nie były złe one już ze Szwecji już wysłała rysunki do reaktywowanych szpilek, a potem doszły kolejne tytuły Eli i tak jak przed wojną o kupowało się szpilki również dla tej ostatniej strony z rysunkiem Mai Berezowski i na nas to surrealistów, który rzeczywiście z erotyką, bo kompletnie łabędzia ptak Fashion tak i Bereznowska muszą się dostosować stara się dostosować rzeczywiście wyprowadziła swoich bohaterów sypialni wprowadziła ich MKOl pracowni architektonicznych do sal bibliotecznych na budowę do centralnej Litwin tak dalej i t d. trasą są dość nudna gra naprawdę to już to już nie jest to my już nie absolutnie nie jest Iniesta maja, a im stworzono też to co czułaś to coś ról, gdzie jest jej wielbiciele, ale udało się też my przedwojennej powrócić trochę już odwilż w nogach nie nawet nie trochę tylko bardzo właśnie wtedy właściwie nastał taki moment jej na absolutnie słabe ono szło wtedy postacią Berezowska to była firma Eetek naprawdę czekało się na szpilki, ale ludzie zabijali się nie, a i książki piórkiem przez stulecia rozeszło się w dziesiątkach tysięcy egzemplarzy to w ogóle, bo takie nakłady na pensje wydają nam się na zwolnienie do pomyślenia w mają doskonałe jak on już przed wojną, ale lata 5060 Ano właśnie szczyt popularności nie ilustracji do literatury staropolskiej oczywiście też bardzo rozebranych no i tutaj właśnie warto powiedzieć o tej miłości geo Kochanowskiego do Reja ona uważała, że to byli poeci mieli o wiele bardziej śmierć niż współcześni zioła ich tak wyszło mówił tuż przy ich przed kamerą nie że, gdyby miała ilustrować Camerona tak jak i jak widzieli go wspólnie właśnie ludzie z innej epoki renesansu to musiał być o wiele bardziej śmiała, a i epoka, w której żyje, by tego nie przyjęła więc, więc muszę dostosować na jej ukochanym z jej ukochanym poetą był Jan Kochanowski Włókniarza tak wspaniale wypukła na wszystko to cesji bliskie, czyli miłość na gości młodość 3, że to są ogromne wartości które, które są, jakby wpisane w jej jej kod dna w napisze, że w ostatnim dziesięcioleciu życie idzie na daleko posunięte kompromisy co jeść na myśli kompromis z życiem z ludźmi z władzą kompromisy z twórczością tak naprawdę, dzięki której utrzymywała się ona jest cała grupa ludzi Berezowska już w tych czasach powojennych miała w swojej swojego asystenta miała miała takich powiedziałabym pomagierów, którzy jej w tej twórczości pomagali i tutaj po pierwsze to autorzy tych zamówień było w nie było dużo ona też oczywiście mimo tego regionu była skromną osobą no właśnie jeśli chodzi o o ubiór czytam fryzura to bez ekstrawagancji natomiast w utrzymywała dom na odpowiednim poziomie zawsze miałam gosposię dobrych czasach jeszcze kucharkę jak trzeba było nie wiem ale, żeby ktoś się na zatroszczył wpływów po okresie, kiedy chorowała czy przychodziły kończy rekonwalescencję to zawsze była jakaś 1 opiekunka pani do pomocna to wszystko ciał było zarobić zam . w dość ciasnym mieszkanku przy ulicy Wołoskiej no tak, ale pięknie urządzonym wiadomo, że lubiła starać się, więc tej mieszkanie przypominało troszeczkę taką przedwojenną z 1 strony właśnie pracownia artystyczna z drugiej strony dworek w te kompromisy czy wspomniane polegają na tym może ona śledztwo w czasie, kiedy złamała rękę rejony już nigdy nie odzyskała sprawności, więc rysowała lewą ta kreska wygląda inaczej no nie inny nie dawała sobie taryfy ulgowej nie nie zaprzestała twórczości musiała zarabiać natomiast jedno po pierwsze, właśnie wartość artystyczna tych rysunków jest już znacznie niższa no brak im tej finezji i niesamowitej sprawności, którą znamy z wcześniejszych prac Berezowski no poza tym właśnie ta pomoc pomoc asystentów, ale jest tutaj też przy takim czynnikiem, który sprawia, że już do końca nie wiemy czy dany rysunek to rzeczywiście jest oryginalna praca Mai Berezowski czy więcej tam Eli ingerencji z drugiej ręki odbiór jej udział był podobny jak przed wojną też była wtedy tak ważna dla tej bądź sobą działacze tego wyzwolenia kobiet jeszcze bardziej jeszcze bardziej bo o ile w dwudziestoleciu międzywojennym inny twórczość rysunkowa Berezowski i to był taki dodatek tak naprawdę dałam do tej rewolucji seksualnej, która siedziała mimo w jego tercji to jednak siedziałam nie wychodziło wtedy bardzo wiele książek na temat życia seksualnego przedruków spraw zagranicznych także Polski czytelnik miał dostęp dom, ale do tych prac natomiast w tym okresie powojennym no tego wspomnienie było nie było prasy erotycznej nie było, bo pornografię Berezowska właściwie po takim rodzajem no nie wiem, jakiego się w Zurychu w tym systemie Jonathan ten system w pewnym sensie rozsadzała od środka wejść udawało jednak mimo cenzura oczywiście nie wszystkie rysunki przychodziła, ale jednak wiele tak pokazywała ludziom, że na erotyka jest 3 istnieje kawałek ich przedsmak przyjemności nawet jeszcze nie znamy tego za edukację seksualną to jednak element pokazywała, że to wszystko jest możliwe, a w ich w momencie, kiedy zmarła po dziewięćdziesiątym ósmy roku dostaliśmy instrukcje od chwili Michaliny Wisłockiej sztuka kochania i i teraz właśnie takie porównanie tych 2 kobiet na nasuwa się niesamowicie, ponieważ one obie podkreślają ten pierwiastek kobiecy to jest bardzo istotne, bo Berezowska w swoich rysunkach tych różnych konfiguracjach scen erotycznych właśnie na pierwszym miejscu stawia zawsze kobietę i pokazuje, że to przyjemność cielesna kobiecie się należy, a mężczyźni właściwie tak obsługują mężczyźni się nie buntowali na te rysunki Mai Bereza z żywiołem ten przekaz strażacy myślę, że mężczyźni odnajdą odnajdywali w tych rysunkach na jakąś dużą taką dawkę podniet zresztą to było dawno podniecające inni nie i wyzwalające w pewnym sensie dla obu płci w nie ma placu imienia i na ulicy nie ma chyba szkoły została patronką ogródków działkowych przy ulicy Boboli niedaleko Warszawskiego mieszkania wstydzimy się artystki, która malowała golasy mam nadzieję, że ją sobie teraz przypomnijmy, że ta i wystawa Amore skini i ta książka, ale przede wszystkim, że rysunki i Mai Berezowski ego znowu wypłyną, bo one się w ogóle nie zostawiałem to jak patrzę na to co robi robią artystki rysowniczka Kiss mojego pokolenia i młodsi jak bardzo właśnie podkreślany jest teraz ten pierwiastek kobiecy w sztuce jak inni, że cały czas jednak potrzebujemy tej rysunkowy instrukcji zakresu erotyki Renato Berezowska tej w ogóle nie traci właściwie jest odniesieniami swego rodzaju mistrzynią mu się wstydzimy się księży troszkę o nich zapomnieliśmy, że to jest w momencie już teraz nadchodzi czas Mai Berezowski i tak naprawdę się odkrywamy, że te rysunki znowu zostaną przywrócone do obiegu i to nie tylko o na rynku Ant i antykwarycznym, ale też przypomną sobie mali wydawcy, którzy przypomną sobie, a my i muzea no właśnie może doczekamy się wielkiej wystawy monograficznej my SOM byłoby wspaniale, bo pokazanie sztuki i w taki całej rozpiętości tematycznej na pewno byłoby byłoby bardzo wskazane, bo to też portrecista ska właśnie portrecista kwiatów twarz to jest niesamowite stanąć ogródki działkowe on ponad była wielką miłośniczką wszystkiego co piękne także kwiaty to było to co uwielbiała na jej, ale w jej ogródku działkowym absolutnie nie było żadnych warzyw za to ECE setki mniej gatunków kwiatów ona korespondowała z handlowcami z całej Polski przysłali jej wiek jest jej cebulki tulipanów hiacyntów krzaki róż, więc ten ogródek to złość oczywiście jest taki raj na ziemi, które sobie stworzyła wysłużone, bo taką specjalistką od odtworzenia i budowania właśnie rajów tej mieszkaniec Gdyni ogródek Nate rysunki, które naprawdę na siłę w życie tysięcy ludzi jeśli pierwiastek piękna miłości no i erotyki w rajach Mai Berezowski, ale nie tylko w krajach o niej samej jej roli, jaką też odegrała w naszym życiu seksualnym również napisała książkę Małgorzata Czyńska Berezowska nagość dla wszystkich i tak książka proszę państwa została wydana przez wydawnictwo czarne rozmawiałyśmy oni właśnie dzisiaj 1 listopada bardzo dziękuję Małgosiu za to spotkanie i za książkę dziękuję bardzo w, a u nas proszę państwa czas na informacje
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA