REKLAMA

Piketty i co dalej?

Data emisji:
2018-11-04 09:00
Audycja:
Świat się chwieje
Prowadzący:
Czas trwania:
41:47 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Pięć lat temu wyszła książka Thomas Piketty'ego "Kapitał w XXI wieku", która wywołała światową burzę. Ta solenna naukowa praca pełna liczb i tabelek sprzedała się w ponad 2 000 000 egzemplarzy, a w czasie dyskusji towarzyskiej we Francji, Wielkiej Brytanii czy Stanach wstyd było się przyznać, że się Piketty'ego nie czytało. Piketty'ego w swojej książce udowadnia, że nierówności majątkowe na świecie wzrastają i będą wzrastać, i że kapitalizmowi grozi zapaść z powodu nadmiernej koncentracji majątków w rękach garstki najbogatszych. Książka wywołała też wściekłość nie tylko zainteresowanych, ale też złość wielu ekonomistów i publicystów.  Rozwiń »
W Polsce najbardziej ostro zareagował Leszek Balcerowicz, który dyskusję o nierównościach nazwał populistycznymi bredniami 5 lat po tej burzy wyszło właśnie po polsku książka pikiety i co dalej plan dla ekonomii nierówności jest to zbiór tekstów najbardziej uznanych ekonomistów z całego świata, którzy odnoszą się do problemu nierówności do tez pikiet jego i o tej książce będziemy dzisiaj rozmawiać to jest audycja świadczy chwieje wita państwa Grzegorz Sroczyński naszym gościem jest dziś prof. Konrad Raczkowski dyrektor Instytutu ekonomicznego społecznej Akademii nauk w Warszawie i autor wstępu do polskiego wydania książki pikiety i co dalej witam pana dzień dobry panu dzień dobry państwu czy pan w ciągu 3 minut na początku mógłby opowiedzieć w skrócie, o co chodziło pikiet czemu w to jest dobre pytanie i zwłaszcza że, w czym w ciągu 3 minut w pikiet i w swojej pierwszej książce zredagowany na ponad no grubo 700 stronach w ich w zasadzie odniesie do takiego problemu fundamentalnego nawet nie nie nie tyle ekonomii ile po prostu ludzkości powiedziałbym, czyli do tego bogactwa nierówności jak mamy tu postawić 2 słowa to to on to właśnie te bogactwo versus nierówności i postawił tam kilka tez, które pan redaktor PS przytoczył 1 z nich postawił tam kilka propozycji jak ten problem rozwiązać jedne są bardziej realistyczny, które należałoby poprzeć inne takie którymi można się nie zgodzić przykładowo baba albo trzecie takie, które na pewno wymagają dyskusji debaty nawet mogłoby się nieracjonalne np. jak taki masowy podatek od od podatek majątkowy taki jeszcze progresywne i np. jak miałby być takim prawda trudno to jest pytanie zawsze pojawia się wtedy i na pewno u niektórych wywołuje wściekłość no tak skoro skoro pracuje zakładamy, że to osoba pracuje zakładamy, że osiąga jakieś dochody niemałe zakładamy, że dochód z pracy w jakikolwiek, bo nie było jakiegokolwiek stosunku czy umowy o pracę o dzieło czy w ramach inna, ale też tantiem ów czy innych świadczeń uzyskiwanych z tytułu niech to będą nawet inwestycje kapitałowe to pytanie na ile takie osoby, które gdzieś wykazały się nazwijmy to okres aktywności przedsiębiorczą to na ile to osoby powinny być opodatkowane czy powinna być powinna to być wysoka progresywna skala podatkowa czy nie i to na pewno w tym kontekście wielu ekonomistów budzi niejako opór w rozumieniu takim, z którą argumentację ja się spotkamy dziś za granicą m. in. też debatując w tej sprawie Piketty ego no dobrze skoro ja zarabiam mówi ktoś prawda i poświęciłem na to dużą część swojego życia na ciężką pracę i dzięki temu mam dzisiaj wysokie dochody to dlaczego dane państwo ma je zabierać i to on na pewno może rodzić takie takie oporne dlatego ta książka wywołała taką dyskusję taką burzę na całym świecie w NATO wszystko brzmi smutno, dlatego że w tym w czasach powojennych, zwłaszcza dolat siedemdziesiątych czy osiemdziesiątych nawet to, że pod dochody są opodatkowane progresywnie, czyli że osoby zamożniejsze płacą te jak pan mówi nam być może często bardziej kreatywne albo po prostu te, które się bardziej poszczęściło w życiu płacą wyższe stawki było dosyć oczywiste nikt tego nie kwestionował rozumiem, że teraz w zasadzie ta dyskusja wraca do początku to znaczy trzeba dyskutować nawet o tym dlaczego od podatku ma być progresywna od tej dyskusji nie uciekniemy jak może, żeby wytłumaczyć to niejako toto powiem tak grał od dawna Grecja Rzym były to kultury arystokratyczne tam panowała w tych kulturach pogarda dla pracy to ta praca była w zasadzie zarezerwowana powinna być tylko niewolnikom i niewolnikom takim najniższym klasom społecznym, czyli jak ktoś nie pracował zakładając, że miał z czego żyć no bo jak nie pracował tu muszę mieć, ale dotąd było w cenie tak, czyli że był tym w tym lepszą klasą społeczną i ich niejako niejako w cierpimy cierpimy również na tym cierpimy na tym może do dzisiaj cierpimy na tym na takim poglądzie, bo w niektórych klasach pokutuje na całym świecie klasach społecznych, czyli nos nie powiem tutaj o naszym prawie sąsiedzie sąsiedzi euro europejskim w tym znaczeniu w wielkiej Brytanii która, która poprzez kolonię kolonizacji wielu państw, ale i tak kół taką, a takie arystokratyczne podejście wiekowe i uzasadnione niejako, ale de facto straciła hegemonię w dwudziestym wieku, jeżeli chodzi o prymat gospodarczy świata straciła hegemonię, jeżeli chodzi o funta szterlinga prawda i t d . i t d. i my, a niedawno straciła hegemonii, jeżeli chodzi o złoto tak, jeżeli popatrzymy ostatnie lata 222214 prawda to przecież masowe straty w bogatej klasy społeczeństwa brytyjskiego która, która po prostu na samym złocie straciła duże środki z uwagi na to, że nie zmieni nie przypuszczała nie widziała w zasadzie jak zmienił się też świat i że obrót jest zupełnie inny jak to było 50100 lat temu tak czyli, jeżeli mamy te wszystkie trendy to na pewno trzeba do nich się odnieść i popatrzyć na to z innej perspektywy i dla przykładów zobaczymy, że jeżeli weźmiemy stany Zjednoczone to te podatki są różne w zależności od stanu danego prawda, a rząd nie ma pełnej władzy ingerencji w to tzw. powiedz innym taką spółdzielnię w ramach danego stanu, która rządzi się swoimi prawami nazwijmy to takim rządem lokalnym ona może narzucić pewne rzeczy natomiast nie z punktu widzenia innym np. podatków lokalnych tam n p . nie ma podatku VAT, ale jest podatek równoważnej tom o zmiennej o zmiennej stopie w zależności od stanu w i popatrzymy na duże firmy korporacje Google, a po i t d. przecież one co robią zaczynają zaczęły skutecznie negocjować z rządami danych państ w czy one w ogóle będą w danej jurysdykcji podatkowej mało tego to on ME proponują, jakie stawki są w stanie zapłacić, a jakich nie i to decyduje też o o PiS bilokacji dyslokacji w prowadzonej działalności gospodarczej naprawdę obserwujemy duże zmiany na tym firmamencie światowym, a dzisiaj rozpatrywaniem i obrotu gospodarczego i opodatkowanie źródła bez względu na to czy mówimy czy dochodu czy majątku musimy na to patrzeć międzynarodowo skończyły się te czasy, że patrzymy poprzez pryzmat moja chata z kraja, a my patrzymy poprzez pryzmat Polski to tak nie działa to tak nie działa można prowadzić duże operacje gospodarcze na terenie danego kraju osiągać tych operacji bardzo duże przychody i w konsekwencji zysk netto nie zapłacić dlatego kraju, czyli można być pełnym beneficjentem przychodów z tego kraju i nie zapłaci do tego państwa ani złotówki podatku pan we wstępie do książki pikiety i co dalej Pisza, że książka może, że pikiety wpłynął właściwie na wszystkie nauki społecznej pisze pan tak jesteśmy świadkami globalnej dyskusji na temat modeli ludzkich zachowań i implikacji dla polityki realnej, zwłaszcza można, by odnieść wrażenie z Pańskiego wstępu, że zaszła jakaś rewolucja pod tym pikiety na jasne tak myślę, że rewolucja rewolucja, ale czy pan może podać, choć 1 przykład reformy w jakimś kraju, która po, którą przeprowadzono pod wpływem pikiet jego ja mogę powiedzieć, że w wielu krajach może inaczej nie dawno nie widziałam takiej dyskusji, a już na pewno nie w 2001 . wieku i nieekonomiczne nie tylko nie wychodzącej z ekonomii, która by była oparta na ten dyskurs interdyscyplinarnym oddziaływania społeczno-gospodarczego, który kształtowałby to w skali globalnej jesteśmy świadkami pierwszego takiego wydarzenia i teraz tak, ale to znaczy, jakiego wydarzenia takiego, gdzie popatrzmy na to inaczej mamy nauki na ekonomia to jest zalicza się nauk społecznych, jeżeli rozmawiają ekonomiści często językiem dla typowo językiem specyficznym dla siebie, jeżeli chcą rozmawiać o szczegółach i mają po drugiej stronie partnera do rozmowy to z tego języka powiedzmy potocznego naturalnie przechodzić na ten bardziej na tym bardziej praktyczny używany w tej mowie, którą nie każdy Kowalski rozumiem to w tym środowisku ekonomicznym całego świata, że była jasność bardzo trudno było postawić pewne tezy i zainteresować tymi tezami hipotezami innych, żeby oni się w to włączyli, a i, jeżeli była mowa już językiem specjalistycznym to dok przeciętny Kowalski tego nie rozumiał on w ogóle nie zabierał głosu, bo nie wiedział, o czym ci to Towarzystwo profesorskie, że tak powiem mówi i tutaj mamy fenomen, bo Piketty Team wychodzą z ekonomii wdarł się winne nauki społeczne i bardzo dobrze i pokazał ten problem jako jakoś szeroki jako szeroki, gdzie mamy naprawdę szeroką dyskusję ona nie jest zawężona tylko do ekonomistów dno widać to po porażce w Indiach już tylko naukowych, ale publicystycznych mógł po biznesowych przyszli świat biznesu się w to włączył bardzo mocno, zwłaszcza w stanach Zjednoczonych na takiej dyskusji nie było ja uważam to za naprawdę niezwykłe niezwykłe działanie oddziaływanie Piketty ego, ponieważ on w ten sposób prowadzić dyskurs naukowy i modeluje bez względu na to czy ktoś się z nim zgadza czynie, ale on pokazał w pewien problem, który w jego przekonaniu jest istotny globalnie i powiedział możecie za mąż nie zgadza czy boli zgadzać, ale proszę pokażcie tezy pokażcie dowody fakty inny punkt widzenia i w ten sposób włączył innych przeciwników i zwolenników do tej dyskusji nie było nie było naprawdę takiego podejścia w żadnej innej proponowanej zmianie, bo rozmawiamy o książce co po pikiety i w tej książce jest również sporo krytyków krytyki Piketty ego poza takimi opowieściami, że to wszystko bzdury na niczym się nie będziemy zajmować zresztą w tej książce jest bardzo ostra krytyka naukowców, którzy się z częścią tez Piketty ego nie zgadzają, ale nigdy nie są to obelgi, chociaż w środowisku ekonomistów po pikiecie zdarzało się również obelgi jak tylko huk straszny poniżej pasa łącznie z wyciąganiem pikiecie mu jakiś romansów z przeszłości nie, ale chciałbym pana zapytać, gdy pan mógł w sposób życzliwy przedstawić najmocniejszy najsłabszy strony książki Piketty ego to znaczy za co on jest krytykowany widziałem powiedział chyba za 2 rzeczy takie głównym, a że w ogóle odnieść do tego problemu i go postawił, czyli że z upływem czasu UE kapitału i zyski kapitałowe będą przewyższały to co możemy i generowały de facto większe większy profit końcowy niż dochody z pracy, czyli w skrócie skrócie, jeżeli może ja to wyjaśnia tak na na swój rozum to znaczy, jeżeli ja jestem właścicielem od kilku pokoleń jakiś grubych miliardów trzyma mnie na giełdzie w jakiś inwestycjach finansowych prawda to uzyskuje większy zwrot z 4 inwestycji one w pikiety uważa, że te są około 5 średnio oczywiście, bo się może wahać, że około 5 % rocznie niż średni wzrost PKB całego świata, czyli w skrócie, jeżeli mamy proszę państwa kapitału na kończyli go jakoś inwestujemy to zawsze mamy trochę więcej niż wzrost PKB co oznacza, że po iluś tam latach oczywiście ten kapitał tak rośnie rzesze sal MO de facto koncentruje się z rękach czy płynie w ręce posiadaczy już tak duży kapitał w mojej dążymy wtedy do świata, w którym te fortuny są już tak gigantyczne, że dla całej reszty zostaje prawda 10 % n p . tylko dla reszty ludzkości tak, czyja to dobrze doku dokładnie tak dokładnie taki na bazie tego to to można wskazać takie 2 liczby w Polsce w Polsce dochody 7  000 000 osób są mniej więcej równe dochodom jak się nie mylę, bo tam trochę przesunięcie było ostatnio, ale powiedzmy 7 osób tak 7  000 007 osób jest to znak równości stawiany w na świecie 8 osób po hut posiada połowę majątku świata i to jak zostawimy takiej liczby to jest na takie niewiarygodne i dla niektórych przytłaczające że, że jak to jest możliwe jadą za chwilę tego Bruce, a druga rzecz moim zdaniem to jest propozycja wprowadzenia tego globalnego KE podatku od dochodów kapitałowych tak propos rzecz, która była krytykowana upić, czego tak tak dokładnie Tarnów i w moim przekonaniu są to 2 największe argument 2 największe argumenty albo tezę Piketty ego propozycje, które można podważać można podważać i które wywołują na takie reakcje no i teraz wróćmy, dlaczego ta pierwsza rzecz która, czyli wskazanie w ogóle problemu i teraz pytanie czy mamy problem Real na świecie no i mamy odpowiedź jest jednoznaczna mamy jak kiedyś mogliśmy spekulować na ile na ile to jest prawdziwe realne na ile to jest w ramach science-fiction się mieści tak natomiast Wypych wypłynęło masę dokumentów WikiLeaks Panama PIP jest prawda inne Luksemburg Leaks i t d . i t d. działamy dokładnie podane, jakie środki były transferowane, kto tam uczestniczył my mamy wymieniono nazwiska bardzo znanych postaci świata polityki biznesu z całego świata nie mamy mamy sportowców, ale jak ktoś ma do tez pikiet jego Noto teraz musimy zrozumieć, że naj plus wielkie korporacje, ale nie tylko no musimy zrozumieć, że ten kapitał ale, żeby nie było opodatkowane musi szukać jakiegoś ujścia szukał ujścia do Luksemburga mu do Luksemburgu no to było 3 teraz jeszcze przed tam zatkanie tej dziury takie prawda, bo teraz Luksemburg 6 jeśli jest już trudniejsze nieco jest trudniejszy, ale dalej dla atrakcyjnej dla pewna część firm, które mają mają dalej umowy bilateralne z rządem Luksemburga podpisane tak, o których nie wiemy jakie, jakie są te treści innych umów, ponieważ one są objęte klauzulą poufności więc, więc mamy jedno, ale mamy całą rzeszę wypływu tych środków do dołu rajów podatkowych, więc jeżeli ktoś chciałby opodatkować ten kapitał to by go opodatkował inie musiałby, by uciekać do tych krajów prawda i teraz tak dlaczego, dlaczego uciekano naturalnie mostów powiemy chciwość tak, czyli do wracamy do bandy willa wieku osiemnasty taką kiedyś wydał taką pozycję, by go o pszczołach prawda, gdzie chwalił chciwość tak no dobrze i teraz mamy mamy taką pochwałę wykorzystywaną przez ekonomistów, bo część ekonomistów powie no tak chciwość jest potrzebna i siłą napędową ja się zgadzam, że chciwość obok podziału własności jest 1 z UW z 2 sił napędowych gospodarki każdej stepy albo niestety natomiast taka gloryfikacja w pewnych kręgach tejże chciwości powoduje żona przybiera w ogóle nie te kształty nie te proporcje w co innego nie ma niczego złego w pomnażaniu bogactwa bogacenie się w tym nic nic złego natomiast sekty jest to park to pewne ramy prawne wartości prawda w inny kod kulturowy i t d . jeżeli jest to po gwałcą one no to całkowicie mamy wypaczenie obrotu gospodarczego konkurencyjności wartości zaufania do podstawowego takiego wskaźnika biznesowego, ale i społecznego zaufania, jeżeli tych rzeczy nie mamy no to naturalnie żona ona jest zła prawda i dalszego dobrego nie prowadzi boja rozumiem, że do was, czyli 2 zarzuty do pikiet jego pierwszy, że to jego wyliczenia to znaczy, że wzrost czy zysk z kapitału średnia wynosi około 5 %, a wzrost gospodarki około 3 % 1 i to Air jest zawsze większy od gier, czyli stał słynny Zorro, czyli zawrze wzrost z Kaczor zyski posiadaczy kapitału są zawsze wyższe niż to około 2 punktów procentowych o od wzrostu gospodarczego, a więc się, jakby na zasadzie kuli śniegowej pomnażają dużo szybciej niż wzrost gospodarczy na to, że to jest kwestionowane także te 2 punkty to ona, że może tak może nie tak mówią jego krytycy jako główny tam oczywiście pomniejszy też są zarzuty od strony metodycznej prawda, że wziął mnie te brzmią zbyt mało, gdzie pani do badania powinien uwzględnić wszystkie państwa dopiero na tym wyciągać wnioski że, że rozwój i wskaźniki np. gospodarczy Stanów zjednoczonych są zupełnie inny od tych państ w, które w ogóle nie są uwzględnione i t d . i t d . czyli mamy tutaj jeszcze szereg takich innych zarzutów innego pokroju, ale czy jesteś, bo ja rozumiem, że można się kłócić tez 2 % czy pół procent więcej, ale czy są inne w ekonomii poważne osoby, które twierdzą, że wszystko co napisał pikiety to jest nieprawda to znaczy, że tak naprawdę nierówności nie rosną, że to jest tylko chwilowa tendencja, którą on wychwycił, że w ogóle to nie jest problem czy jednak się zgoda raczej wśród ekonomistów, że to jest problem ja myślę, że tu jest w dalszym ciągu podział ją będzie ją będzie ten podział będzie, czyli zdania będą podzielone, a ja zaliczam się do tych osób które, które mogą powiedzieć tak i Piketty pisze w swoich podstawowych założeniach miał jednoznacznie rację widzimy tu wyraźną wyraźny wzrost znaczenia kapitału w w świecie globalnym dla wystarczy patrzeć na kapitalizację giełd, jaka ona była prawda w niewiarygodnym tempie rosła, jeżeli zestawimy to i to jest taki mały nie chce powiedz zarzuty, ale takim taka rzecz, którą Piketty, żeby uwzględnił w swoich badaniach na pewno by podniosło to wartość jego i tak wartościowej pracy na troszeczkę wyższy poziom on tu nie odwołał się n p . do polityki monetarnej uważam to za wielki błąd, gdy jeszcze jak mamy 3 takie agregat tory gospodarcze, które my narzędzia może, którym możemy sterować jak gospodarką, jeżeli chcemy wchodzić w ten nurt interwencjonizmu, ale i obrony własnej każdej gospodarki to ewidentnie polityka monetarna jest tym czy można wpływać na procesy gospodarcze na inflację na obronę kursu Walutowego my napisaliśmy, jakie są jeszcze to narzędzia do po mówił pan, że są 3 narzędzia udzielał polityka monetarna system podatkowy i system instytucjonalny, czyli inwestycja państwa Touch system mistrza inwestycje państwa system podatkowy plus polityka monetarna rozumiem, że pikiety nie uwzględniło jak i polityki monetarnej tak w tych w tych swoich wyliczeniach, a dokładnie tak w stopniu takim ona miejscami się przewija, ale nie na tyle, żeby nazwać nawet stopniu podstawowym jest umówiona dzisiaj wygląda to trochę inaczej i na świecie ale, a i jesteśmy też w obliczu dużej zmiany, które dokonuje się na naszych oczach mianowicie dekapitacji dekapitacji dolara co widać prawda po po Iraku Libii teraz radzi, że dolar przestaje być tak ważną walutą jak do tej pory tak to o to chodzi no tak tak tak zwróćmy uwagę co się dzieje z PKB i nawet nie PKB generalnym tylko PKB per capita w poszczególnych państwach jak zostawimy na siłę nabywczą to widać, że Chiny już dawno prześcignęły stany Zjednoczone, jeżeli chodzi tutaj o ten wzrost in rozwój gospodarczy w tym wypadku, bo to miał 2 zostawiam ewidentnie mało tego Chiny zapowiedziały też w tym roku, że będą chciały im wprowadzić alternatywną walutę przypomnijmy po betonu mamy tylko 1 walutę dzisiaj, czyli dolara amerykańskiego, która jest mniej jest niejako główną walutą światową natomiast nos państwa państwa, które handlują ropą zaczęły wprowadzać np. euro rocznie mówi o złotym wina, że prawda Kaddafi cała cała historia wokół tego w inny, ale też i Saddam Husajn prawda, którzy chcieli wprowadzić się inną walutę alternatywną do dolara amerykańskiego o obrotach płatnościach za ropę w, jaka to będzie waluta, kiedy zostanie wprowadzona tego nie wiemy natomiast jej wprowadzenie wiązałoby się no np. jeżeli zrobiłby to Chiny wyszły z dolarem jako waluty rezerwowej to był to będzie naprawdę ogromna zmiana na scenie światowej, jeżeli chodzi o o układ sił i tego co będzie się dokonywało po tym fakcie ja w badaniach ekonomicznych praktycznie na świecie tego w ogóle nie widzę takich przesłanek badawczych brak całkowitego pochylenie się na tym temat Challenge, czyli uwłaszczenie ekonomiści rozumiem nie nie wiedzą nie badali co by się stało, gdyby Chiny zrezygnowały z dolara jako waluty rezerwowej tak to dość łatwo można wyliczyć, bo scenariuszowy rozpacz co to znaczy rzekł, że Chiny rezygnują z waluty rezerwa znaczy, że nie trzymają swoich rezer w w dolarach tak, że nie trzymają swoich rezerw w dolarach i zaczynają płacić za ropę w tej chwili są głównym w zasadzie obok stanęła na inny i łanami być może jakąś alternatywną walutą, które wprowadzą do rozrachunków tak no to powoduje, że wtedy no niech to będzie ten ułan rzetelnie biła z samoczynnie nawet bez żadnych nakazów stałby się niejako i to w krótkim czasie, ale drugą walutą rezerwową nie ja tak, ale czy kraje arabskie chciałoby sprzedawać ropę zajęła na dzisiaj chcą sprzedawać albo w dolarze albo w euro w tak czy będą chciały no to będzie tylko zależną tego na ile uwierzą w siłę ekonomiczną gospodarki chińskiej żona się nie załamię, że nie jest to kolos na glinianych nogach no bo nie uczmy się to jest fundamentem, że dana waluta może być uznana za rezerwowa co by się stało, gdyby się nie taką decyzję podjęło i skutecznie to znaczy z dnia na dzień zrezygnowały z płacenia za ropę dolarami Chiny to ogłosiły w tym roku, że będą chciały to zrobić tak to jest oficjalna oficjalne ogłoszenie i zrezygnował jednocześnie trzymania swoich nadwyżek w dolarach, a to te drugie nie wydaje mi się możliwe no to jest niemożliwe do wykonania i to dla 2 stron zarówno Stanów zjednoczonych jako Chin jest jednak wykonalne tak my, czyli od 71001 . roku nie mamy dolar amerykański nie ma żadnego pokrycia swoich wartości w czymkolwiek tak w razie dziecko tak dużo tak to to panu, choć tak, że jest go dużo dużo więcej niż w misce potencjał Ameryki tak, ale dokładnie tak dokładnie taki w tej chwili opiera się, bo od wielu od wielu dekad tak od początku lat siedemdziesiątych opiera się jedynie na zaufaniu, czyli my ufamy, że ten, że Marka jako Dollar, że państwo jako stany Zjednoczone nie będą tym silnym państwem, że dają gwarancję zaufania stabilności takiego prawa, które będzie respektowane inne i dlatego te rezerwy w państwach są utrzymane w dolarach kiedyś były w złocie prawda no i zobaczmy co się stało ze złotem prawda w ostatnich latach to powinno dawać domyślenia i te decyzje, zwłaszcza ostatnio rządu chińskiego ogłoszona w tym roku, że jednak będą chciały przejść za płatności wprowadzić płatności winnej walucie niż dolar amerykański za ropę naftową to daje domyślenia, bo to jeżeli, by się zadziało to zmieni to ten układ ekonomiczny globu, a my możemy dostać pogłowie przy okazji czy nie Polska czy Polska może zawsze tak pytanie jako błędy, jakie będą warunki końcowe partycypacji w tym układzie zakładam, że każda taka zmiana musi wiązać się z jakimiś preferencjami dla podmiotów, które mogłyby albo chciałyby z tego skorzystać nie my jesteśmy po odwieszeniu pod Amerykę, czyli rozumiem, że idziemy twardo z Ameryką przeciwko Chinom no i w z tego wynikało że, gdyby silny skuteczny tego do dolara z tego dolara zrezygnował jak rozumiem go osłabiły no to my też tracimy tak, jeżeli reperkusje dalsze byłyby takie, że siła nabywcza dolara obniżyła się ryby, by się obniżyła, a pra w do piłki prawdopodobieństwo tego, by było duże bardzo duże nawet bardzo duże to niewątpliwie tak no widać po ostatnich decyzjach chociażby czy Iran versus polityka Stanów zjednoczonych my jako ten główny Europejski partner, który współpracuje ze Stanami Zjednoczonymi ogłosiliśmy, że z Iranu ropy braci nie będziemy trzeba uważa, że światu grozi jej kolejny kryzys gospodarczy kolejna równie silną odsłona kryzysu gospodarczego jak ten sprzed 10 lat, bo wiele ekonomistów w tej chwili są w światowych mediach trwa debata na ten temat wielu ekonomistów twierdzi, że tak i jej gospodarka zawsze w BIK to światowa nam jesteśmy jej częścią zawsze była poruszała się w pewnym trendzie fluktuacji nie nazywano ją normalne ja nie mówią normalnym w trendzie fluktuacji tylko takim takiej katastrofie, jaką z, jaką musieliśmy się zmierzyć świat się w rozmiarze 10 lat temu padają wielkie banki państwa muszą nagle ratować pieniędzmi to największe banki, żeby system się nie rozleciał czy grozi nam taka powtórka podobnie czy są na świecie, jakie zagrożenia pan widzi jako ekonomista który, aby wskazywały, że coś takiego może się wydarzyć coś takiego lub podobnego, bo może inne mechanizmy kryzysu to ja powiem tak przewrotnie tak, żeby wracałem trochę do Piketty ego Prudential pana pytanie, żeby zmniejszyć obrót światowe nierówności im światowy nierówno nierówności generalny światowe zarówno majątkowy, jaki dochodowe to można to zrobić na 2 sposoby pierwszy poprzez kryzys gospodarczy drugi poprzez wojny rosło 2 mechanizmy, które jak to jak to działa to znaczy kryzys rozumiem, że ci, którzy mają dużo kapitału w czasie kryzysu mogą stosunkowo też dużo stracić tak, bo nie wiem, ale jednocześnie zarobić to właśnie, ale jednocześnie biorąc to wszystko zależy, jakie decyzje lokacyjne podejmą w danym kryzysie tak nyskim nawiąże współprace Eski mniej tutaj to też zależy od tego jaki jaki PiS mają informacje z wojną jest tak samo dno na wojnie powstały w drugiej wojnie światowej też wielkie fortuny, więc jak na jakiej zasadzie pan twierdzi, że właśnie są te 2 drogi żeby, żeby zmniejszyć nierówności to to powiem tak i jeżeli to wystarczy popatrzeć na historię wojen History kryzysów jedne powstawały mniej czy bardziej samoistnie drugi był wywoływany ja nie chcę spekulować, które były wywoływane celowo z gwiazd natomiast konflikty zbrojne wiemy, że były wywoływane celowo chociażby zobaczymy no wojna secesyjna to jest nic innego jak i jak konflikt na podłożu gospodarczym, kiedy stany Zjednoczone po prostu chciały wprowadzić własną walutę emitowaną przez rząd ani bank prywatny de facto wówczas narzucany przez bank Anglii to prawda to jest dokładnie tym ten mechanizm i z chwilą kiedy, kiedy słabsze wówczas terytorialnie gospodarczą wojskową stany Zjednoczone po prostu zaczęły trochę myśleć i chciał mieć własny pieniądz wielka Brytania powiedziała im nie i to był głównym powodem wojny wywołanej prawda w inny, czyli to musiał zrobić świat finansjery czy ja rozumiem, że trochę jest także nowe oczywiście w czasie wojny powstające wielkie fortuny tabela rzeczywiście jak spojrzeć np. na drugą wojnę światową to ogólny poziom nierówności po wojnie był nieco mniejszy chyba tak dobrze mówi niż przed wojną, czyli są 2 dosyć przerażające sposoby na zmniejszenie nierówności kryzys 2 wojna, a trzeci sposób, że sobie jakoś sami z tym poradzimy tak co proponuje pikietę dokładnie tak w ramach jakiegoś konsensusu ten konsensus może być państwowy, czyli w ramach danego państwa prowadzone może być globalny na globalny nie liczę tak, że w ogóle natomiast w ramach własnych struktur państwowych 10205 . państwa niejedno ma to sens czyli, jeżeli ich nie jest to struktura Inter do tendencji inna przykładowo jakieś państwo zależne od Korony brytyjskiej prawda, które jest na tyle zależna, że nic nie zrobi dalej bez bez klap ujęcia tego w Londynie nie to też może to wprowadzać i to jest na pewno 1 z takich dróg na Polskę do takich pasze zalicza która, która będąc w unii Europejskiej ma Mn inaczej bytność w unii Europejskiej nie krępuje rąk, chociaż mu niekiedy mocno ogranicza mamy prawo europejskie, które trzeba implementować, które czasem służy interesom my bardzo dobrze Unii Europejskiej, ale nie zawsze wspiera te państwa gospodarcze mocno wspiera wybiórczo państwa o tak w ramach danego ustawodawstwa no z wiadomych powodów tak, ale w swej książki pikiety i co dalej książki, która właśnie wyszła na powołanie wynika, że nie jest wcale oczywiste, że w ogóle nierówności są dla ekonomistów jakimś problemem to znaczy, że nierówności np. spowalniają wzrost gospodarczy czy też celowo pytanie czy jednak jest także w jest zgoda, że zbyt duże nierówności powodują spowolnienie wzrostu gospodarczego w ja bym powiedział trochę inaczej to widzę widzę trochę inaczej n p . w Polsce nie mamy po problemu jak popatrzymy na indeks Giniego tak to nie mamy problemu z nierównościami dochodowymi one systematycznie się poprawiają to znaczy są niwelowane to powiedziałbym działa mechanizm rynkowy czasem interwencja rządu chociażby ostatnie ostatniej reformy ostatnich kilku lat tak jest to przykład interwencji rządu otrzymuje papieża do Nc plus także to jest coś co zmniejsza nierówności na pewno na pewno tak duży powstaje koło pytanie na ile taki mechanizm czyli w jaki jak długim okresie czasu powinien funkcjonować, bo jako stały mechanizm długim okresie Moto pojawi się znak zapytania natomiast jako stymulator średniego okresu, dlaczego nie pan zaczął mówić, że odpadać na pytanie czy nierówności na pewno spowalniają wzrost gospodarczy to znaczy czy jest zgoda wśród ekonomistów, że one one działają spływają, że na gospodarkę, że to nie jest wcale oczywista, bo tutaj dochodzimy do produktywności teraz tak weź sobie scenariusz to jest 1 z wielu, który po części powiedzmy, że będzie mamy do czynienia i będzie mieć w Polsce, czyli postawmy sobie taką taką tamę na roku powiedzmy 80 w dziewiątym plus minus wchodzimy w nową gospodarkę i co się dzieje powstają mamy gospodarkę niejako wolnorynkową pewne grupy społeczne w ramach indywidualnych gospodarst w domowych gromadzą jakiś majątek, którego nie miały naturalnie mieliśmy inny system i teraz co się dzieje i to są z reguły ludzie, którzy pracowali oni czasem się udało, ale oni pracowali jednak tak czasem bardzo ciężko pracowali nad Osą mają dziś i co mamy w drugim pokoleniu w drugim pokoleniu, czyli mamy ich dzieci, które i to nie mówi o tych dzieciach, które mają dzisiaj 40 lat tylko mówi o tym co mają 2530 dni albo mniej, bo to mówi o tym, pokoleniu i mamy do czynienia z takim zjawiskiem, kiedy część osób tych dzieci już widzi, że nie musi pracować, ponieważ się mówi o tych lepiej sytuowane, ponieważ ich rodzice są majętni i oni zupełnie inaczej podchodzą do pracy i teraz pytanie, jaka będzie ich produktywność w kolejnych pokoleniach, kiedy oni w ramach dziedziczenia przejmą te majątki i czy będą umieli odpowiednio o tym, zarządzić czy po prostu będzie to taka tzw. renta nazwijmy to węgierska obojętnie, jakiego typu działalności po swoich rodzicach, bo powiedzą, że im to wystarczy mało tego im in dzieciom do końca życia, czyli to jest trochę tak, że im więcej jak Ano Polska na razie nie zrozumie w takiej sytuacji, ale im więcej z tych rentierów czy im większa koncentracja majątków i 9 jeże mają więcej mogą żyć z odsetek inwestycji na razie w rynek kapitałowy tym prawdopodobnie wolniej kręci się gospodarka nie ma tych bodźców takich których, które wymagają podjęcia walki podjęcia trudu zbudowania kolejnego biznesu wynegocjowania kolejnego kontraktu zdobycia nowych rynków u większości tych osób tego najmłodszego pokolenia niekiedy bardzo dobrzy wykształconego ja tego nie widzę jeszcze 6 osób, która to wchodzi na całym świecie to jest model na całym świecie po prostu pewna trudno, że ktoś w trudniejszych czasach miał trudniejsze warunki i miał ten głód sukcesu potrzebował powoduje rząd podejmuje prace, kiedy takiego wysiłku nie ma na to mamy nastawienie takie nie chce powiedzieć takiej hedonistycznej, ale pytanie poco poco mi to tak, jeżeli popatrzymy na Nanda na różne przypadki na świecie tak na to powstaje pytanie czy w niejako słusznie zadawane niestety przez młodych ludzi, jeżeli mój ojciec mojej mówi moi rodzice zostawił mi tak ten majątek niekoniecznie w pełnej części, ale dużo będzie to czy ja potrzebuję już 2 łyżkami czy wystarczy jak to uzupełnił 1 łyżką tak i tak będzie go stać na to, żeby marzyć o złotą łyżką zupy i może być złota i właśnie chodzi o to, że jego będzie stać na to złotą łyżkę i pytanie czy będzie zmotywowany do tego, żeby pracować, a w tutaj dopiero w przedsiębiorczości to odnajdziemy pytanie o wzrost gospodarczy czy będzie spowolniony czy nie, jeżeli te osoby nie zaktywizują się do pracy jednak pociągnięcia tych rzeczy obojętnie czy tego samego biznesu czy nowych inwestycji kapitałowych produkcyjnych tak dalej to produktywność będzie spadała, a przy spadku produktywności przy spadku produktywności i braku takiej innowacyjności to jest oczywiście uproszczony stwierdzenie to to generalnie wtedy można byłoby obserwować niższy i wzrost gospodarczy niż rozwój więcej produktywności proszę państwa mniej nierówności naszym gościem dzisiaj był prof. Konrad Raczkowski dyrektor Instytutu ekonomicznego społecznej Akademii nauk w Warszawie i autor wstępu do książki, która właśnie wyszła nakładem PWN nóg pikiety i co dalej państwa też namawiam, żeby pisać na adresy dla was małpa TOK próbka FIM mamy tam kilka egzemplarzy książki do rozdania, a ja dziękuję za audycję przygotowali ją Anna Piekutowska i Grzegorz Sroczyński zapraszam za tydzień, a teraz informację Radia TOK
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIAT SIĘ CHWIEJE

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!