REKLAMA

Delfina Jałowik: Boris Lurie tworzył sztukę, żeby pamiętać o Holokauście

Kultura Osobista
Data emisji:
2018-11-19 19:00
Audycja:
Czas trwania:
11:41 min.
Udostępnij:

W pierwszej części audycji gościem Marty Perchuć- Burzyńskiej jest kuratorka Delfina Jałowik, która opowiada o wystawie Rozwiń »
"Boris Lurie. Pop-art po Holokauście". Prace artysty można obejrzeć w Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK do 3 lutego 2019 roku. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Dobry wieczór, przed mikrofonem Marta Perchuć-Burzyńska. Na początek zabieram państwa do Krakowa. W tamtejszym Muzeum sztuki współczesnej, czyli MOCAK-u do 3 lutego wystawa "Popart po Holokauście", poświęcona amerykańskiemu artyście Borisowi Lurie. W krakowskim studiu Radia TOK FM kuratorka wystawy, pani Grażyna Jałowik, witam serdecznie. Pani Delfina, która przygotowała wystawę w MOCAK-u razem z Marią Anną Potocką. Niepokojące ni to obrazy ni to kolaże krzyczą do nas w MOCAK-u kolorami napisami. Jest kolorowa walizka nie imigranta, jest ogromna, bijące po oczach, jest rzeźba czy też instalacja przedstawiająca trzy noże wbite w cement. To wszystko są prace Borisa Laurie, artysty wizualnego, twórcy obrazów, instalacji i obiektów - złożona, ciekawa, niezwykle tragiczna postać, nad którą do końca życia do roku 2008 wisiało jak cień widmo Zagłady i sprzeciw. Rozwiń »
I tu pytanie moje pierwsze sprzeci w wobec czego im Borys Lurie w tym słowie?

No cóż, które mnie z 1 z takich dominujących symboli w jego twórczości, a także szczerze, że wiąże z nazwą ruchu, który założył ruch Novą park ten drugi założył pod koniec lat pięćdziesiątych w nowym Jorku pragną wraz z innymi artystami tamtego czasu wyrazić sprzeciw przede wszystkim przeciwko konsumpcjonizm owi, który zaczął dominować w tej kulturze Stanów zjednoczonych w tej powojennej kulturze pan przeciwko faszyzmowi przeciwko imperializmowi przeciwko ograniczaniu wolności ograniczaniu wolności nie tylko artystów, ale także nas wszystkich jest to taki powiedzmy sobie ogólne manifest, który ma z 1 strony pokazywać sprzeci w artysty wobec historii albo wobec niechęci do powtórzenia się pewnych bardzo tragicznych wydarzeń, które tak jak już pani wspomniała prześladowały Nuriego przez całe jego dorosłe życie no właśnie, bo dla Borysa Nuri sztuka była również swojego rodzaju terapią w ten sposób przepracował tak można powiedzieć swoją największą traumę i tu fragment biografii jest rok czterdziesty pierwszy Niemcy rozpoczynają deportacje ludności żydowskiej getta Haaretz wśród nich jest właśnie siedemnastoletni Boris my mamy do czynienia faktycznie z działem dosyć szerszą historią mianowicie Borys jeszcze miał 2 siostry wraz z rodziną już 2005 . roku, czyli w momencie, kiedy on miał 1 roczek przeprowadzili się ani do religii i tam byli ofiarami tak naprawdę inwazji Niemców na tereny ZSRR Niemcy dosyć szybko wkroczyli do religii, bo to był lipiec 4100 pierwszego roku i krótko potem zaczęli budować gett to już w październiku 2003 . roku to Get to zostało otoczone drutem kolczastym i posterunkami w pewnym momencie w obrębie tego bez ścian stworzono taki bardzo mały podział na duże Get to dług, w którym zgromadzono wszystkie kobiety dzieci osoby starsze oraz małe getto, w którym mieli się znaleźć wszyscy mężczyźni Rzenno i powiedzmy sobie nastoletni chłopcy nadający się do pracy, czyli tak taki przedział wiekowy od osiemnastego roku życia mniej więcej to było kilka tysięcy osób jak się szacuje i rodzina wtedy zostaje oddzielona Boris o tym opowiada w różnych można powiedzieć utworach prozatorskich i w esejach Bono oprócz tego, że był artystą wizualnym był także poetą i właśnie prozaikiem i próbuje rekonstruować tamte wydarzenia mówiąc, że to właśnie matka zdecydowała o tym, że on z ojcem powinni się rozdzielić powinni pójść do gett, dla którego przeznaczeniem była właśnie praca, podejrzewając najprawdopodobniej, że może dzięki temu oni się uratują dzień po wydzieleniu tych terenów Get staną małe Dead to na duże getto następuje to co Niemcy nazwali deportację na tereny wschodnie jeśli chodzi o to grupa kobiet osób starszych i dzieci to oficjalna deportacje na tereny wschodnie, które się odbywała w grupach po 1000 osób tak naprawdę była masowym rozstrzeliwaniu ME wszystkich osób biorących udział w tamtej akcji w ciągu tak naprawdę 2 dni ten zostało zamordowanych około 30  000 osób wśród nich zginęła matka tak siostra i narzeczona Borysa lunch, a jeszcze babcia tak no właśnie, kiedy myśli się o anty utopie Borysa Lori przychodzi od razu do głowy pytanie niemieckiego filozofa Theodora Adorno czy po Auschwitz da się jeszcze pisać wiersze w Adorno tak pytał lubi pytać czy po Auschwitz możliwe jest sztuka czy po tym co on przeżył możliwa jest sztuka po zagładzie wydaje mi się, że w Lublinie zadaje sobie tego pytania to znaczy dla nas było bardzo istotne jeśli chodzi o ten komunikat, który idzie za jego twórczością to jest to rząd znalazł czy stworzył takie unikatowe pole w obrębie sztuki, które nie jest oczywista i nie jest tak łatwo akceptowalnym jeśli chodzi o sam przekaz i przedstawienie, w którym się stykamy stąd też często się, mówi że blu-ray znajduje się poza taką główną historią sztuki albo mówi się o nim, że jest artystą transgresje innym, bo po prostu przekracza sposoby mu takie, które funkcjonują w sztuce bardzo możemy przedstawiać, bo zestawianie ze sobą zdjęć pornograficznych ze zdjęciami ofiar jest samo w sobie na pewno kontrowersyjne i takie też miało być, ale czy z pewnym paradoksem tutaj nie mamy do czynienia z artystą mówi no art, a jednocześnie tworzy ba pewnie również zarobią na swoich pracach czy raczej gardził rynkiem sztuki jak to było w jego przypadku w jego przypadku zdecydowanie nie sprzedawał swoich prac gmin wobec tych dominujących po wojnie razem z kierunków artystycznych takich jak mną bardziej abstrakcyjny ekspresjonizm Boris, który znał tych artystów obracał się w kręgach podziemnej wystawy w pewnym momencie zobaczył, że tak naprawdę to wszystko obraca się wokół pieniędzy i że nie tylko garaży z tą, ale i artystom zależy tylko wyłącznie na inny jak najwyższej sprzedaży prac i w tym momencie podjął decyzję, że swoich prac nie będzie sprzedawał z czego żył to też jest osobna i bardzo ciekawa historia, dlatego że on po swoim ojcu odziedziczył taką zdolność do UE do tworzenia biznesów z 1 strony obraca nieruchomościami, którą odziedziczył po własnym ojcu z drugiej strony ojciec nauczył grać na giełdzie Boris to szczegół się utrzymywał przez cały czas to były akcje groszowe, które ciągle sprzedawało i kupował i potrafił się z tego utrzymać jeszcze wracając do ronda to jego sztuki do tego co tworzą, bo popart w sztuce wyrósł jak wiadomo na konsumpcyjnym stylu życia ludzi, którzy po wojnie prawda w latach pięćdziesiątych sześćdziesiątych pod wpływem reklam przede wszystkim zaczęli garściami czerpać zup materialnych no i bardzo charakterystyczna poparcie było to wykorzystywanie przez artystów w swoich pracach tego co już istniało cała twórczość Andy ego Warhola na tym bazuje lubi czerpie z podobnych wzorców może nie ma na tych obrazach Neriman grała, ale jest np. wizerunek chociażby Jackiem chanem, gdzie tu protesty gdzie, gdzie tutaj to zaprzeczenie nie jestem oczywiście dużo racji, bo bardzo często mamy do czynienia z takimi zjawiskami sztuce, że artyści próbują narzucić pewne deklaracje jeśli chodzi o zrozumienie mówi Gilles sprzeciwiam poparto wlicza się sprzeciwią abstrakcyjną ekspresją niż zmowie, a mimo to my jako odbiorcy oczywiście widzimy te inspiracje będąc artystą, który funkcjonował w nowym Jorku moim zdaniem Lublin nie był w stanie od tych wpływów z odejściem wydaje się, że jeśli chodzi o samą formę tych prac to one bardzo mocno nawiązują chociażby do pracy ruszą Berga z lat sześćdziesiątych i to jest bardzo widoczne tylko to przesłanie jest całkiem inna to znaczy to jest wykorzystywanie oczywiście pewnych motywów, które funkcjonują w kulturze, ale sposób zestawienia jest i zdecydowanie inny i pozostawienie właśnie buduje nam tę interpretację, a proszę powiedzieć, jakiego sztuka była odbierana w stanach Zjednoczonych czy znalazł się na outsider ski marginesie czy wręcz przeciwnie przez swoją postawę wzbudzał tym większe zainteresowanie AMG trzeba powiedzieć na pewno to, że on był bardzo mocno obecny w nowojorskim środowisku artystycznym natomiast NFZ za czasów życia artysty czy też innym chyba najmniej najsilniejszych dekad jego twórczości to są lata sześćdziesiąte siedemdziesiąte, ale i może jeszcze 8 oczywiście widzowie czy odbiorcy nie mieli do czynienia czy nie mogli zobaczyć takiego zestawu prac jak chociażby prezentujemy ten zestaw teraz w Krakowie może taki przykład dobre podam, że prace, których lubił łączyłem właśnie wizerunki ofiar z obozów koncentracyjnych z ze zdjęciami pornograficznymi były praktycznie nie pokazywane w tamtych latach albo były pokazywane bardzo rzadko były za mocne chyba nie wydaje mi się, że artysta traktował jako on, ale twórczość prywatną, która była dla niego takim przypomnieniem tamtych wydarzeń od mentalnie zatrzymał się na tym w wieku 17 lat, o którym pani wspomniała i jakby to przypomnienie było mu ciągle widoczne nie tylko jego pracy znajdował się w jego pracowni, ale także chociażby uratowane zdjęcie ukochanej i kluby teraz nowy ona się znajdowało obraz matki, który namalował zatytułowany moja matka przez przed rozstrzelaniem on namalował czterdziestym siódmym roku te wszystkie obrazy go otaczały i ta całość co ciekawe była dopełniona tym, że wszystkie pracownia artysty były kompletnie pomalowane na czarno widzę, czyli on sobie budował taki swój własny wewnętrzny świat, który gdzieś tam ciągle mentalnie był bardzo mocno osadzony w obozie koncentracyjnym, w czym możemy powiedzieć, że to pełen przekrój twórczości Boris kalorii to co zobaczymy do 3 lutego w MOCAK-u jeśli chodzi o twórczość wizualną to zdecydowanie jest największa jego dotychczasowa retrospektywa z 1 strony prezentujemy prace, które powstały od razu po wojnie i które o, których artysta od początku się wypowiadał jako o o rysunkach obrazach prywatnych to były takie szkice, w których taki typowy dla świadka oraz sposób artysta próbuje odtworzyć rzeczywistość obozową i tragedie, których był świadkiem widzimy też tak jak pani mówiła na samym początku obrazy obiekty Asam plażę z różnych lat jego twórczości, które pozwalają nam z co było dla nas jego kuratorem niezwykle ważne stworzyć pełen obraz twórczości artysty, który jest bardzo spójne co znaczy tworzymy faktycznie coś co razem powinno tworzyć opowieść opowieść, która się koncentruję na bardzo silnych symbolach na słowie nie na zdjęciach Pin -up Girls na wykorzystaniu wiedzy o historycznych zdjęć obozowych i na gwieździe Dawida, czyli tych symbolach, które były dominantą jego twórczości artystycznej o poparciu po Holokauście, czyli prace Boris celuje w krakowskim MOCAK -u do zobaczenia do 3 lutego gościem kultury osobistej była kuratorka wystawy pani Delfina Jałowiec bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KULTURA OSOBISTA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" teraz 45% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA