REKLAMA

Sztuka życia prof. Michała Głowińskiego

Sztuka Życia
Data emisji:
2018-11-25 13:40
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
39:51 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Magazyn sztuka życia, przy mikrofonie Hanna Zielińska. A naszym gościem jest dzisiaj prof. Michał Głowiński, dzień dobry, dzień dobry, pisarz, eseista, teoretyk literatury, człowiek o przebogatym życiorysie. Będziemy o tym na pewno dzisiaj rozmawiać, wspominać, nawiązywać. Nasi słuchacze, słuchacze Radia TOK FM, zresztą zapewne doskonale znają i te publikację autobiograficzną prof. Michała Głowińskiego i te czysto literackie i inne, zarówno te literackie, które przedstawiają prof. Michała Głowińskiego głównie jako teoretyka literatury, jak i praktyka pisarza.  Rozwiń »
Ku mojemu wielkiemu zaskoczeniu dowiaduje się niedawno, że kolejna rozmowa rzeka, kolejne wypowiedzi spodziewałam się osobiste ze strony prof. Michała Głowińskiego zostały wydane w formie książki czas nieprzewidziane, kiedy ja pamiętałam, że już za 2 albo 3 lata temu prof. Michał Głowiński zastrzegał koniec wątków autobiograficznych w wydały już wszystkie książki na ten temat inny opowiedziałem o wszystkich najtrudniejszych w wydarzeniach traumach kontekście historycznym itd my jak sobie z tym radziłem mają tu patrz wywiad rzeka, ale po pierwsze, wywiad-rzeka z rozmową rzeką, a po drugie jednak nie jest to książka autobiograficzna albo nie stricte niejako bije się zastrzegłem że, rozpoczynając rozmowę, że to nie będzie książka autobiograficzna i nie jest to znaczy to co nie znaczy, że jest pozbawiona wątków autobiograficznych miałoby być z tego dumny z tego, że takiej rozmowy nie można przeprowadzić i wybierze się mówi 1 ściśle określony temat in ja bym chciał powiedzieć, że te to pani redaktor mówią o tej książce gadali mojej książce tosty książka nas nasi nas w 2 i ja bym chciał niezmiernie silnie podkreślić ogromną rolę i Grzegorza Borowca Grzegorz Wołowiec jest pracownikiem Instytutu badań literackich wybić polskiego Emilia teoretykiem literatury był kiedyś moim doktorantem młodszy SLD miał kilka dziesięcioleci, ale ja muszę być tak powiem publicznie, że o lepszy my rozmówcy nie mogłem marzyć, dlatego że tej rozmowie ujawnia się jego doskonała orientacja w tematach którymi interesują ujawnia się jego kreatywność i też powiedziałbym dyskretny sposób kierowania tą rozmową prawda, że w i właśnie bierze on mógł podjąć każdy z tematów, o których mówiłem mówią muzycy proszę bardzo nie jest kompetentnym rozmówcą mówię o jakich wydarzeniach historycznych proszę bardzo mam Święty mam świetnego partnera, więc pod tym względem lepiej być nie mogło no tak, bo powiedzmy, że rzeczywiście rozmawia ze sobą 2 ekspertów 2 humanistów 2 osoby, które winne są biegłe i w historii kultury polskiej i historii Polski w ogóle mamy w tej książce ona też tak bywa nazywana taką skarbnicą wiedzy o polskiej kulturze inny katalog nazwisk zjawisk polskiej kultury inne pewnych kamieni milowych rozwoju polskiej nauki historii kultury no i też mamy właśnie taką powiedziałabym grę erudycyjne między rozmówcami to jest dopiero przyjemność się czytać podążać zastanawiałam się debel podchodząc do tej książki Johna nie będzie zbyt trudna i wymagająca dla kogoś, kto jest spoza tego świata fitness poza literaturoznawstwa dla kogoś kto by po prostu lubi rozmawiać chciałby się dowiedzieć się czegoś o innym świecie on jednak tak panowie prowadzą tę rozmowę albo tak redaktorzy ją w LO zredagowali mnie, że można przesiąść się tutaj do awansu wziąć udział w tej rozmowie bez tego poczucia dumy i gdzieś właśnie kijowskiego uczestniczenia w rozmowie z wyższej niedostępnej półki ciekawa jestem czy to był taki zabieg mniej świadomy zaplanowany czy też po prostu taki efekt uboczny waszej Lenina tego rodzaju książki, czyli duże rozmowy nam na różne tematy muszą być książkami dla szerszej publiczności oto to już trwałą szef wydawnictwa ma w Schwedt i on zaproponował nam pewne skróty myśmy te skróty zrobili Ależ tak powiem zrobiliśmy w ten sposób, żeby nie nie zmarnować materiału, który nagraliśmy i kilka fragmentów tej książki wynika, które miały do niej wejść, ale nie weszły będą publikowane w 1 już zostało opublikowane po prostu w prasie specjalistycznej uważam, że to jest rozwiązanie perfekcyjnie, dlatego że ta książka gdyby, gdyby w tej książce znalazł się bardzo obszerny rozdział o strukturę ich struktur graliśmy w humanistyce w ogólności i przede wszystkim w nauce literaturze historii literatury to literatury to było bardzo mam nadzieję ciekawe dla innych osób, które się tym jest szczególnie interesują albo wręcz zajmują zawodowo natomiast dla inteligentnego czasem bardzo inteligentnego czasem wielce inteligentnego odbiorcy w tym te sprawy mogłoby być obcy, gdy idzie to jest zrozumiałe na jawie, że ja nie czytam tradycyjny odmawiającego metodologii nauk tu, o których nic nie wiem czym się nie zajmuje, więc trudno, żebym ja i mój kolega Grzegorz, żebyśmy to wymaga tego mieli takie oczekiwania czy wręcz żądania o tym od Intelligent od tej rundy korpusu polskiego inteligenta, który nie jest nie jest specjalistą od literatury a gdyby tak w takim razie potraktować tę książkę jako książkę popularyzatorską właśnie ich dziedziny zainteresowań badań wiedzy i panów potraktować jako 1 z dziedzin nauki to co ta książka popularyzuje co ona przystępnie opowiada pan opisuje on odpowiada na kilka pytań, a mianowicie odpowiada wszystkim co się działo w humanistyce w Polsce ludowej i to to jest książka balem liczyć na w ww pośrednio polemiczne tak to sformułuje wobec takich poglądów opolscy, którzy traktują Polskę ludową jako 1, że tak pojemne to chyba Sienkiewicza się tak mówi posta w sukna i Otóż to nie jest typ to Polska ludowa była miała swoje okresy etapy były okres okresy te były w taki lepszy gorszy następowały po sobie ja się dorwał do książki autorki, którą się być obecnym wyjątkowo wysoko cenię mianowicie do książki handel świdry Ziemby, która w swoich ostatnich pracach, ale to ona była wybitnym niestety nieżyjącym już bardzo wybitnym socjologiem, czyli jak teraz się i pojedzie z socjolożką psycholożką tak, gdyż to jest nasza podstawowa z prawa handlarzy w pewnych okresach trudno było uprawiać humanistyka ma przede wszystkim w okresie stalinowskim na szczęście w Bojanie mówi Grzegorz Hołowczyc w motorze który, gdy tylko wtedy nie było nad naszym najpiękniejszym ze światów, ale odmówiła sobie, że mam w pod tym względem przywilej to co chyba kanclerz szkole kiedyś, gdy wszedł do Niemców nazwał przywilej późnego urodzenia pełną w okresie stalinowskim i ja byłem najpier w uczniem potem studentem mają przykro się przy moim nieszczęściem było to że, zwłaszcza na Uniwersytecie w latach 5157 musiałem wysłuchiwać głupst w, ale na szczęście rynnę oby były tym, który opisuje słyszał to natomiast sam tego nie gadał kino, bo doba w błąd on wiedział co z tych głupoty jest warte przefiltrowane, a my co z tego co jest nadawane wówczas do studentów jest jednak warte rozważenia z terenami zachowania przyjęcia ne jako swoje dzisiaj właściwie stajemy też przed inne takim pytaniem co się dzieje z młodymi ludźmi ani tak łatwo ulegają różnym drapieżnym ideologią i myślimy w jakimś sensie część z nas, że na wcześniej nie było takich sytuacji jest bardzo trudno rozwikłać, bo na pierwszy raz mamy do czynienia n p . z taką skalę falę natężeniem agresji na ulicach tymczasem mówi pan o sobie jako o studencie, który żyje w opresyjny w czasach innych uczy się ne na Uniwersytecie warszawskim i zaraz potem zresztą przenika do środowiska humanistycznego akademickiego owo w pięćdziesiątym ósmym roku zaczął pan pracę w Instytucie badań literackich, ale też bynajmniej świat, ale znikąd pan wiedział jako student co jest warte odszyfrowania czy już wtedy był pan specjalistą od języka propagandy krótko niech nikt nie dał się pan przecież wiele lat, bo niestety jak bardzo chciał być wtedy specjalistą od języka propagandy, dlatego że inni propaganda stalinowska była ona bez porównania ostrzejsza niż w innych okresach ostrzejsza niźli łatwiejsza do wychwycenia wyjścia do wychwycenia brutalna prymitywna chamska bardzo często dla nich wtedy obowiązywało to co mogło Orwell nazwał double z synkiem, czyli 2 myślenie w i do 2 myślenie charakteryzowało całe pokolenie moich ludzi starszych ode mnie i tych, którzy wtedy mieli go po 1718 lat Skonto 2 i myślę nie miałyśmy myśmy coś wiedzieli o tym jakie są np. w pracy w literaturze klasyczne badanie stalinowskie, że na ich tle to co robili tzw. marksiści już wcześniej było wbijanie chce wieszać psów na marksizmie obok regionie jest porządnie uprawiany tak jak był wtedy uprawiany na Zachodzie, kiedy się nie wiązały z totalitarną ideologią albo wiązały tak tylko werbalnie czy minimalnie pod dom miał swoje osiągnięcia, choć natomiast miałem wtedy był taki marksizm był stosowany w rozdziału książki zbiorowej sowieckiej król historia WKP był krótki kurs płynny rozdział czwarty był wykładem podobno napisanym przez samego Stalina materializmu dialektycznego historycznego i tak pan profesor to dobrze pamięta po tylu latach były jak pamiętam, bo to błędne należy jak ja ja tego nie praktykował bale, ale czy to jest, że część mojego życia von zdobył w robotykę to miało ważne znaczenie dla moich kolegów rówieśników dla mnie również, żebyśmy się wobec toyoty o tym czy szeroko opisywana w tej książce, żebyśmy się mogły brać czy nie pisze lekko mówię tu, żebyśmy się od tego na wielkim w Nielbie słowa odcinać, ale dystansowali o byśmy się do tego dystansowali Real ale, ale to to było w zakresie naszej świadomości nominowanych jednak Kirgiz się młodą osobą to wyobrażam sobie, że można zagubić się między takim językiem propagandy właśnie ordynarnym dosadnym dosłownym, który sam zaś jest karykaturą jakiś komunikacji, a innego rodzaju ideałami, na których właśnie ta propaganda została źle zbudowana i właśnie jednak jakiś sposób ich wynik zniekształca mając te ideały podstawowe to jest magazyn sztuka życia naszym gościem jest dzisiaj prof. Michał Głowiński pisarz eseista teoretyk literatury my zapraszamy państwa na informację Radia TOK FM, a do naszej rozmowy wrócimy za godzinę lub bogactwo magazynu sztuka życia przy mikrofonie Hanna Zielińska wracamy do rozmowy z prof. Michałem Golińskim i innym mówi pan w rozmowie z Nikisza, ale mówi faktycznie o swojej młodzieńczej fascynacji socjalizmem i mówi pan tak należałem do ZMP wrażenie robiła wizja losów ludzkości zaczynająca się od wspólnoty pierwotnej potem następuje czas niewolnictwa feudalizmu kapitalizmu potem socjalizmu jako okresu przejściowego i wreszcie pojawia się ten cudowny rajd, czyli komunizm wszystko za darmo ludzie są piękni zdrowi nikt nikogo nie bije nie wyzyskuje dość szybko zdałem sobie sprawę, że to bzdura i to mnie interesuje ten moment właśnie jak młody człowiek zdaje sobie sprawę, że zostało złamane tyle bycie połamanych okupiony, a może nawet sam siebie wciągano, na jaką muszą odważnie rząd grali tu po strasznej wojnie takie wyrwy wizje pięknej przyszłości no i jak wiadomo idiotyczne wymienienie przylegający do żadnej rzeczywistości ani histeryczne Janika futurystycznej, by tak będzie przyszłościowy, ale one odpowiadają odpowiadały na pewne na pewno potrzeby, by się wydaje liczą też o tym, mówię wtedy w tej książce, że była ogromna różnica między pokoleniem urodzonym w latach dwudziestych latach trzydziestych pokolenie urodzone w latach dwudziestych zupełnie inaczej przeżywało okupacji wojnę niż te dzieci, które były urodzone w latach trzydziestych, które były kilkulatka minę kilku lat wojny i tak ją, żeby się i jako osoba z tzw. pochodzeniem ja miałem te elementy te czasy doszedłby do szkód formy i tak w skrócie ogromnym przypomnijmy chodzi o pochodzenie żydowskie chodzi również o zaletach mieszkania w getcie to również, że znalazł się pan nas tej grupy dzieci, które zostały uratowane winne przy pomocy działań Anny i grupy wspierającej my współpracujące z ile z Ireną Santor już samo to by wystarczyło nowość traumę do końca życia to jest 1 raptem tylko z 1 z odcieni pana życia pana dzieciństwa i to właśnie, że pan się stosunkowo późno urodził trochę za późno trochę za wcześnie zależy jak rozumieć należy jednak w takim momencie najtrudniejszą dla dziecka dla pana ta wojna nas tak jak ja się uważam za wybrańca losu brzeskim przeżyłem po drugie, przeżyli moi rodzice przed jedno i drugie graniczy z graniczyło z cudem uda się je każdy z nas miał nie niebywałe szczęście no ale na to się składało my na to się składały różne rzeczy no się udała się ucieczka z getta pełne ani moi rodzice ani ja specjalnie nie będzie niczym się nie wyróżnili mnie nie wyróżniali się wszyscy mówili doskonale po polsku kablowe to przykry jedyny język, jakim się coś na co dzień po poszłoby w mojej rodzinie posługiwano rolnej takich różnych rzeczy było było wiele no no również również to, że taką znajomą rodziny była i była pani Irena PnD jedno postać niestety teraz tak troszkę nielojalni wykorzystywana przez prawicę, ale jako ta oraz zresztą sama pani Irena mitu powiedziała kiedyś byłem w częstych kontaktach do długu praktycznie niemal do końca jej życia ona ona była świadoma tego, że ją pobiły w pewnych kręgach popularyzują i o niej dużo mówią, że to jest oficjalna odpowiedź na Jedwabne pani Irena była osobą, bo lewicowych poglądach co o tym, mówiła i demonstrowała do końca życia i wszyscy wszyscy pamiętamy też jak przeczytaliśmy książkę Anny Bikont po Irenie Sendler, gdzie właśnie Anna Bikont pokazywała czy wytłumaczyła, dlaczego my Irena Sendlerowa absolutnie nie pasuje do figury czy do modelu maskotki prawicy, gdyż właściwie dopiero po przeczytaniu tej program geografii, gdzie dowiadujemy się, że 1 z osób uratowanych z getta przez Irenę Sendlerową był również jej mąż pochodzenia żydowskiego getta ukryła ona ukrywa się obawiała n p . że zostanie posądzona o to, że właściwie robią wszystko w swoim interesie tak późno najpierw ratowała męża, ale my właściwie te dzieci to gdzieś tam obok tego męża zresztą różne rzeczy ukrywała ona uratowała pierwszą żonę, że mąż, który tego też nie mówi nie wie, toteż nie pasuje do pewnego rodzaju takiej nerek figury prawicowej patriotycznej działa ona narażona na obronę kursu tylko ten okres, gdy pani Irena Łeby była zbyt wy tworem polskiej inteligencji lewicowej idei z drugiej połowy dziewiętnastego wieku związany często z taką silną pozytywistyczne ową pozytywistyczne poglądem na świat, ale wielka społeczniczka tak tak tak to tytuł to nabyła całe życie tory od najwcześniejszych od najwcześniejszych lat to była osoba na niebywałej takiej szlachetności oddaniu, ale myślę, że w codziennych stosunkach z innymi współpracownikami udał, bo nie ona nie była osobą łatwą nabyła despotycznego w domyśle wy wymagająca miała miała, żebym potrafiła milej się żelazną obrączkę ale gdyby zaś nadzieję na czworga, a do powiedzenia po latach walk i jej dzieci generalnie rzecz biorąc tak dbasz, gdyby ona miała inny charakter, gdyby była subtelną panią w osobie salonowym sposobie bycia Dody nie miała odwagi zrealizować chodzi o uwagi nic ażeby alergii nie miałby umiejętności chwała Bogu żona była osobą z żelaza i że miała tak i tak silną ręką w no tak, bo to też rzeczywiście ma zawsze warto przypominać, że im wyprowadzanie dzieci żydowskich gett tam naprawdę nie było żadną przygodą lekkim łatwym zajęciem tylko każda 1 taka akcja była niezwykle ryzykowna graniczyła z cudem i to dlatego właśnie należy rozsądnie spokojnie szacować liczbę uratowanych dzieci mnie nie zawyżać dziennie nie pomnażać, dlatego że właściwie każda z tych historii byłaby w osobnym nieprawdopodobieństwa, które jednak się wydarzyło wspomniał pan o inteligencji przedwojennej o tym, że jej reprezentantką była np. mer Irena Sendlerowa, ale jestem bardzo ciekawa, że to jest coś co ludziom urodzonym w po transformacji, ale nawet, że w ostatnich dekadach PRL-u jest niedostępne do wyobrażenia, jaka była atmosfera jeśli chodzi właśnie atmosferę intelektualną n p . w Instytucie badań literackich w głębokim PRL -u, bo z 1 strony wspomniał pan profesor już od tej podwójnej grze oczywiście wiadomo było, że na przestrzeni publicznej obowiązuje język propagandy tę grę należało podejmować, żeby móc realizować się w innych dziedzinach, ale co się działo w samym Instytucie jak wyglądały rozmowy z badania projekty pan zaczął tam prace w pięćdziesiątym ósmym roku jest dla mnie gra się 4 latach bardzo wcześnie, czyli był tam jeszcze osobą, która wciąż informowała wciąż kształtowała swoją tożsamość Meller no, a w takim Instytucie my już pan wspomniał, że to był zupełnie inne czasy niż stalinowskie dla mnie mojej perspektywy protest nie odróżnienia 50 dniem trzeci czy ósmy raz to jest wyzwanie dla Sandecji z epoki tak tak to są epoki dania zacząłem pracę w pięćdziesiątym ósmym roku przepracowałem misiewicze badań literackich lat 36 aż do emerytury i uważam, że to było jedno z najkorzystniejszych najlepszych wydarzeń boi mojego życia też wspomniałem panią prof. Świder, żeby jak my byśmy się nie poznali w ostatnich latach jej życie mają one być aproszę pana pana szczęściem jest to, że pan tak młodo trafił do takiego Instytutu jak Instytut badań literackich tak ze względu na poziom naukowy te instytucje, ale też za niebywałą klasę ludzką osób, które tam pracowały to jest prawda wyobrażam sobie, że to musiał być -li Tal przecież sama prof. Hanna Świda Ziemba też była niezwykłą osobą ona wspomina pana młodości ona sama bardzo wcześnie bardzo młodo była formowana jako nastolatka napisała w pamiętniku teksty mnie nie tylko o tym co się dzieje w naokoło jeśli chodzi o wojnę wkracza taka czy inna armia, ale komentarze takie analityczne polityka rolna była w ulewie gazowe runo była cudownym dzieckiem i tak się wydaje na rozmawialiśmy też kilka medialnych i ja byłem 1 z 1 z osób, które brały udział w tych w tym w takiej w takim spotkaniu poświęconym tym właśnie w wydaniu wydanie ich zdaniem tak wskazał to jej współpracownik wieloletni, który właśnie przedstawił ten jej sylwetka też, że właściwie etos inteligencji przedwojenne tanga Alekno wysyłani dialog tacy byli pani pana koledzy koleżanki z pracy z racji niech tak z tym, że tam się np. zacierał podziałów, choć na bezpartyjnych partyjnych jak to możliwe wtedy przecież to był podział czasami decydująca o wszystkim dobrze on był decydujący o wszystkim, ale w okresie odwilży to, że to siła godziło i proszę pamiętać, że w Polsce ludowej i 1 wierzbę, jakbym całe życie bezpartyjny dla mnie wstąpienie do tej partii to ktoś, kto to dobry dojazd i neurogenne i nigdy nie wchodzi w obrębie 1 w Miedzeszynie zaprasza małych i OGTT nie chodzi o w grę nigdy, ale muszę powiedzieć, że ja miałem kolegów partyjnych, do których miałem większe zaufanie niż tych, którzy ich kolegów koleżanki Bowiego bardzo dużo pań pracowało i pracuje nadal niż go niż dla osób bezpartyjnych na jej czele wiedzieli, że w Polsce ludowej niech nie całkowicie, ale w dużej mierze obowiązywała taka praktyka, że takimi ty tzw. tajnymi współpracownikami nie byli członkowie partii tylko, że tylko byli bez bezpartyjni Sieniawie Makurat dyrektor na mnie, kto na mnie donosił Motor to był jednak pierwszy rzut oka człowiek, który nie miał żadnych zainteresowań politycznych mniej czy byłbym w branży wytypowanych w tym względzie, że był przykładnym katolikiem wchodzącym co co niedziela do kościoła i nie wiem czy etatowy maleje, ale stałym donosiciele no ty ty ty też ujawniło w w pewnym momencie, kiedy zmienił pracę a, czyli wtedy nie był świadom, że jakichś powodów, ale teraz już widzę chęć w ogóle historia i luty historia pewnego takiego cudu ludzkiego, dlatego że jak wspomniałem urodzeni w latach dwudziestych bardzo inteligentni bardzo bardzo inteligentna bardzo wybitne osoby w wielu wypadkach były nie jest niezmiernie gorliwymi Stalin owcami oni się z tego umieli uwolnić wciągu paru lat to im się pamiętam, ale jednocześnie trzeba podziwiać i jaką ewolucję przeszli ci ludzie, a BiT to byli ludzie bardzo wybitni robota byli z 1 strony jeszcze nie mówię tylko i ludzką mówi o tym, pokoleniu to byli ludzie nie z najwyższej półki intelektualnej na jaw wyjdą wymienię wymienia filozofów na wymienili oczywiście Leszka Kołakowskiego Bronisława baczki Stefana amsterdamskiego no i wielu wielu innych i to samo jej JATO obserwowałem jak to się rowerem lub zawyżanie obrzucali tę skorupę totalitarną siebie, by potem były odgrywali wielką rolę historyczną podam przykład osoby urodzone w roku 1926 mianowicie prof. Maria Janion, która zaczynała jako bardzo ostra taka stalinowska marksistowska potem się ukazała wspaniałą uczono gasił działaczką również demokratyczną, gdy te dane osobowe grupy do zajęć jest on, że wiceminister miał mistyczną tak jak, który trzeba czuć respekt i podziw, ale da i jak bito się stało w wszystko niebywale krótkim czasie prof. Michał Głowiński jest dzisiaj naszym gościem ta jest magazyn sztuka życiem zapraszamy państwa na informację Radia TOK FM zaraz po informacjach magazyn Radia TOK FM i Przemek Iwańczyk, a my do rozmowy z prof. Michał Głowiński wrócimy za godzinę dziennie trzecia odsłona magazynu sztuka życia naszym gościem jest dzisiaj prof. Michał Głowiński pisarz eseista teoretyk literatury rozmawiamy m. in . o książce współautorstwa Michała Głowińskiego czas nieprzewidziany w takim razie przyjrzyjmy się tam nauczył nas pana perspektywy na kolejne etapy przemiany Annę jakiś mikro rewolucje bez w czasie PRL-u i na ten moment ostatni PRL-u, który jak się okazuje to dopiero przeczytałam w książce czy ten przełom roku 809 w zasadzie nie napawał pana nadzieją po tym wszystkim co pan przeżył idzie na ogromną nadzieją mieli mniej jak pisze co i jak się co innego, że jako pracownik naukowy, ale nie jako człowiek zajmujący się w jakiejś mierze dydaktyką ma w dużej mierze w dużej mierze pisaniem Grand ja tego nie odczuły jako przełomu bo, bo myśmy już tacy byli w latach sześćdziesiątych coś jeszcze to za sobą 2  000 000 zł, ale raczej w i znaczy taki inny przeżycie jak w Wiśle dla polskiej inteligencji to był okres marcowych i wtedy n p . w Instytucie badań literackich miejsc nie gdzie nie było Moczar owców i właściwie nie było żadnych przedziałów między osobami należącymi do partia niejednorodna nie należy nie należącymi do śmiech podobnie oceniali ten komu na faszyzm których, który wtedy, który wtedy no się ujawnił myśmy podobnie jak inni oceniali takie Turcją miała tendencje w wersji komunistycznej SN nie było powodów do konfliktu w to z 1 strony rozumiem, że była to pewnego rodzaju enklawa ne wyłączona z tych brutalnych gier politycznych, ale z drugiej strony to właśnie przeżycia m. in. w Instytucie badań literackich Anny prawdopodobnie w jaki sposób przyczynił się do tego jak pan wyobraża sobie przyszłość mówi pan o niej tak w książce, zanim przejdę do 4 czerwca 1989 roku chciałbym opowiedzieć o tym jak w okresie Polski ludowej wyobrażałem sobie przyszłość niech Otóż wyobrażanie sobie ponuro, ale nie aż tak ponuro też sądzić, że następne aż nastaną czasy podobne do marca czy do stanu wojennego spodziewałem się stabilizacji w zatęchłych atmosferze jakiś miast jak jakiś masie, z której nie można wyjść, bo Claya cały kraj każdego z nas żyjących w nim z osobna, kiedy myślałem o przyszłości nawet w swoim życiu to przypuszczałem, że ono będzie się toczyć wrze w rzeczywistości określanej przez ten reżim i że to będzie właściwie życie w beznadziei, a tak myślę jednak nie tylko ja myślałem tak myśleli wszyscy, że kiedyś będzie się mówiło były związek radziecki niewyobrażalnie dzieło jego wyobrażenie jak tutaj tym bomby mają bomby atomowe mają orzec jak wojna światowa się wojna światowa tak zimna wojna tamto to nagle spotyka się 3 panów w Białowieży podpisują podpisują kontrakty rozwiązują związek radziecki jako czynny to był czas cudów naprawdę dacie czy trzeba myśleć o mięsie wydaje, kiedy się mówi o PRL-u to wszystkim trzeba myśleć o tym czy czym była cenzura cenzura była 1 z filarów reżimu niż te to mniej więcej te teorie tego znaczenia czy coś nacjonalizacja przemysłu to, że to była instytucja, która określała w pewnym sensie cały cały Rzym całe życie ludzkie z tym, że ona z różnych dziedzin stopniowo się wycofywała no i literaturze można, by opisać w dużo dużo w dużej mierze swobodnie w dużej mierze do Italii tam tam były zawirowania i t d. myślę, że przedstawiciele nauk przyrodniczych od pewnego momentu mogli mogli już, by uprawiać czystą naukę, kiedy w Rosji jeśli chodzi o biologii do normy tzw. Łysenki zoom od nazwiska Łysenki tego hochsztaplera biologa przestała ideologią siły scenki przestała obowiązywać firmy z byle tańczy się nie wypowiadali dała na ten mecz w duchu marksistowskim na temat ja wiem fizyki chemii jest to dawało jej stok był to i tak są to tu też to po to, m. in. pokazuje pełen Hanna Świda Ziemba prawda, że nasza rola cenzora polegała na tym, by jeszcze nad czym innym, że właściwie istnienie Państwowej cenzury oficjalnej powoduje, że każdy cokolwiek, kto cokolwiek publikował występować gdzieś publicznie mówił przez radio miał Cezara wewnętrznego jeśli ktoś, mówi że ze Cezara wewnętrznego nie miał to albo kłamie albo mówić albo oświadcza, że pisał w ściśle w stylu ideologii Państwowej, bo wtedy ten sezon nie był do potrzeb mostek nie był potrzebny oczywiście na ten moment, w którym teraz jesteśmy przeskakujemy do 2018 roku czas wydawałoby się dla kur to dla kultury dla badań literackich z 1 strony niespecjalnie sprzyjający, bo z roku na rok są coraz mniejsze nakłady finansowe na różnego rodzaju instytucje kultury i związane generalnie rzecz biorąc z czytelnictwem inicjatywę inne reforma edukacji też niespecjalnie sprzyjała winne tej dziedzinie to co się dzieje na uczelniach wyższych za dwa -trzy lata spodziewany jest kolejny kryzys gospodarczy to z 1 strony z drugiej strony ci badacze, którzy dzisiaj pracują 30 lat po ucisza nie mógł wszelkich cenzorów nawet nie wiedzą jak to jest czuć w sobie cenzora wewnętrznego domyślam się, że po tym, jak cenzura została zniszczona wtedy ci cenzorzy wewnętrznie jeszcze przez długie lata jestem od wywalić przypominali sobie człowiek pamiętał jak to jest, by pilnować każdego słowa się mi się wydaje on, że jeśli cenzura została zlikwidowana ktoś tak można powiedzieć cenzor wewnętrzny człowieka wyparł wydał jak tak widzę po swoim posłom inny świat może tego doświadczenia nie wiem, więc tutaj nie ma realizowały muzealnego w no ale ważne jak pan widzi teraz warunki do prac badawczo literackich w dzisiejszej Polsce i tylko w trudnym pojedziesz już sygnały jednak nadal zajmuje pan mi się wydaje, że trochę cenzor wewnętrzny istnieje, a w twojej myśli nad tym czy dostanie Grant czy do zrealizowania w Aninie, tak więc tyłki płyty ten cenzor wewnętrzny jest ściśle jest norm, którzy atakują zakotwiczony w sprawach materialnych, ale nie jest oczywiście ideologiczny jak ja obserwujemy w tej chwili bliższe wydają odrodzenie cenzora, by wewnętrznego, a nawet w, mimo że formalny cenzury w Polsce na szczęście nie ma no nie chciałbym być pesymistą i nie mówię jeszcze nie ma van Gaal, ale pewne pewne rzeczy np. w myśl, że redaktorzy naczelni czasopism bardzo uważają, że w pewnych rzeczy niż w pismach kulturalnych niepublikowane jeszcze się nie puszczać no bo ministerstwo kultury nie da nie da dotacji dla aktora to jest sprawa być albo nie nie chcę mówić o konkretach, ale wiem że, gdy taka sytuacja istnieje oczywiście my tu też na antenie rozmawiamy o wielu takich projektach, które nigdy nie dostały dotacji nie można przypada na pola nawet nie została spożytkowana były pieniądze, ale z powodów innych niż merytoryczne nie zostały przeznaczone o tym, mówiliśmy naszej antenie np. na różne inicjatywy oddolne związane z obchodami stulecia praw wyborczych kobiet no to się okazało przekraczające granice możliwości właśnie z finansowania nauki, czyli sprawa była wręcz historycznym tak jak ona jednak feministyczną, ale jednak w jaki sposób w jaki sposób godząca w w to co dzisiaj im myślimy o rodzinie o partnerstwie z roli kobiety także to się cały czas dzieli domyślam się, że też dzieje się cały czas ze w obszarze badań literackich jak czytamy w obszarze brak badań literackich raczej minimalny, dlatego że sprawa w historii literatury źle tę literaturę matek wymiar polityczny w tej chwili miniaturowy trawieniem ale, ale myślę, że przyjaźń nie wiem co gorsza to szkoda, że nie ma też może tylko idealne ale, ale to zapewnia pełną swobodę, ale myślę, że tak jak za PRL -u ziem historycy jeszcze za jak ja daję taki przykład Libii historia się zajmujemy Władysławem Laskonogim, czyli księgarz księciem, który działał w średniowieczu były swobodny natomiast liście zajmuje Lechem Wałęsą i Lechem Wałęsą latami okupacji no jest taka wspaniała sztuka Jerzego Zawieyskiego pamiętamy na szczęście do dzisiaj p t. żeglarz pokerzysty książka o tym jak ważne osoby w mieście, w którym to się dzieje z tworzony z mitologii zabawną historię Nanovo to jest sztuka z lat dwudziestych, gdy to jest sztuka, która powinna być teraz wystawiana będzie tam tam się mówić o tym, że właściwie w naszym interesie jest wymieniany historii zmienić na tak, ale nie pamiętam, kto to powiedział, ale też bardzo mądre zdanie, że ktoś się, kto się zajmuje marną polityką mów historyczną będzie praktykował czy tworzył okropną politykę my się wydaje, że to się sprawdzić go, jakbym był sceptyczny w ogóle wobec tego pojęcia polityka historyczna, dlatego że mi się wydaje, że tak naprawdę po powiem to patetycznie ale, ale inaczej nie można, że w lesie w polityka to była historyczna powinna być jednak tylko, czyli dążenie do prawdy w sensie, iż fakt geograficznym i symbolicznymi aksjologicznych jakimkolwiek innym niech to będzie puentą naszej rozmowy rzeczywiście brzmi bardzo doniośle i chyba nikt w tej audycji o polityce historycznej tak jednoznacznie nie powiedział, ale zostaniemy z tą refleksją inny nasz czas antenowy dobiega końca za chwilę informacje Radia TOK FM dzisiaj w sztuce życia naszym gościem był prof. Michał Głowiński pisarz eseista teoretyk literatury ne przez kilkadziesiąt lat związany z Instytutem badań literackich Polskiej Akademii Nauk, a my mamy dla państwa ostatnią książką współautorstwa naszego dzisiejszego gościa czas nieprzewidziane Michał Głowiński Grzegorz Wołowiec rozmowa rzeka od wydawnictwa wielka litera mamy egzemplarze prosimy o maile na adres dla was małpa to krótka FM dla was małpa to krok KFM dziękuję bardzo dziękuję
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SZTUKA ŻYCIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 51% taniej!

KUP TERAZ 51% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA