REKLAMA

Brudny, coraz droższy prąd, ciekawe dane o rynku pracy i upadek bitcoina

Data emisji:
2018-11-26 20:10
Audycja:
Cotygodniowe podsumowanie roku
Prowadzący:
Czas trwania:
01h 10:33 min.
Udostępnij:

Kwestie energetyczne, czyli polityka energetyczna Polski wg pomysłu aktualnie rządzących, "afera KNF" w innym świetle, czyli z perspektywy daru przekonywania NBP, spadek wartości bitcoina i dalszy spadek cen paliw ropopochodnych w hurcie, nowe dane o polskiej gospodarce, które znowu są dobre - odwrotnie, niż dane o strefie Euro i Niemczech, ponadto umowa brexitowa Wielkiej Brytanii z Unią Europejską i Włosi, skazani najprawdopodobniej na procedurę nadmiernego deficytu a także ciekawe dane o polskim rynku pracy - które z tych faktów i wydarzeń zajmą poszczególne miejsca, od 10. do 1., w rankingu Hirscha, i dlaczego?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Dzień dobry, tu mówi Rafał Hirsch, zapraszam na podcast. Dziś jej wydanie specjalne podcastu, nieco zachrypnięty, nieco zakażony, z góry przepraszam za wszelkie niedociągnięcia i niedogodności związane z tymi historiami, bo się trochę przeziębiłem. Natomiast jeśli chodzi o całą resztę, to zakres tematyczny podcastu pozostał niezmieniony: jak zwykle będzie to podsumowanie 10 moim zdaniem najciekawszych, najważniejszych wydarzeń, które wydarzyły się w ciągu ostatnich 7 dni, a dotyczą one gospodarki zarówno światowej, jaki polskiej. Dla ułatwienia szeregujemy te wydarzenia od dziesiątego do pierwszego miejsca, czyli mamy taką listę przebojów. Rozwiń »
Cotygodniowe podsumowanie roku podcast Ekonomiczno polityczny Rafała Hirscha zawsze w poniedziałek po dziewiętnasty tylko na TOK FM w naszej aplikacji mobilnej i zaczynamy od ministra dziesiątego w tym tygodniu na dziesiątym miejscu jest to co było w ubiegłym tygodniu na miejscu pierwszym ci, którzy słuchali być może pamiętają, że miejsce pierwsze w ubiegłym tygodniu było oczywiste, bo chodziło o nie kwestie banków Leszka Czarneckiego KNF z dymisje poprzedniego przewodniczącego KNF i całą tę aferę, którą wszyscy żyliśmy dokładnie tydzień temu niektórzy cała afera użyją nadal mi moim zdaniem jeśli chodzi o mnie to ja już nie żyje tą aferą mogę tak chyba w skrócie powiedzieć na czym dzieją się różne inne rzeczy równie ciekawa albo może nawet ciekawsze 

Natomiast oczywiście warto gdzieś tam śledzić co się dalej dzieje i najciekawszym aspektem związanym z tą aferą w ubiegłym tygodniu było to czy Narodowy Bank Polski okaże się skuteczny czy się nie okaże, bo pamiętamy, że tydzień temu w poniedziałek odbyła się konferencja prasowa po posiedzeniu komitetu stabilności finansowej, czyli KNF Narodowy Bank Polski Ministerstwo Finansów i na tej konferencji dowiedzieliśmy się, że i w razie czego jak będzie potrzeba to Narodowy Bank Polski udostępni tzw. płynność, czyli pieniądze, aby pieniądze po prostu bankom Leszka Czarneckiego, czyli Getin Noble bankowi idea bankowi jeśli tylko te banki będą potrzebować tych pieniędzy, a była taka obawa, że będą potrzebować, ponieważ w niektórych mediach było widać zdjęcia kolejki ludzi przestraszonych ludzi do oddziałów Getin banku, którzy chcą wyciągać swoje pieniądze swoje lokaty była, więc była, więc pewne było pewne ryzyko, że ludzie po prostu będą chcieli zbyt dużo pieniędzy z tych banków wyciągnąć w związku z tym będą one zagrożone upadkiem będą sporych tarapatach, z których to tarapatów właśnie Narodowy Bank Polski ma instrumenty, żeby takie banki zagrożone wyciągać

Już usłyszeliśmy tydzień temu deklaracje May była ja sam byłem ciekaw czy to wystarczy czy to poskutkuje czy czy jednak ten kryzys będzie się dalej rozwijał będzie wyglądał coraz groźniej my po tygodniu chyba można powiedzieć, że jednak poskutkowało, czyli jednak okazało się, że Narodowy Bank Polski ma swój ma my jednak własną siłę i dar przekonywania jeśli chodzi o wszystkich innych uczestników na rynku, ponieważ na po tygodniu już nikt nie mówi o tym, że ludzie stoją w kolejkach, bo po prostu tych kolejek to już nie ma po prostu biegły temat zniknął nikt już nikt specjalnie nie martwi o to czy Getin Noble bank za chwilę zbankrutuje czy nie, bo chyba wszyscy dali się przekonać, że nie my właśnie o to chodziło w całej tej interwencji słownej Narodowego Banku Polskiego i tak jak przypuszczałem słowne interwencje wystarczy i de facto po takiej interwencji nie trzeba wcale wypłacać żadnych pieniędzy to on bankowi, bo też nie było żadnego komunikatu, że Narodowy Bank Polski uruchomił jakieś pieniądze na rzecz banków Leszka Czarneckiego no, chyba że zrobił to nikomu nie powiedziała

Ale rozumiem że, gdyby jednak nastąpiła taka sytuacja to jakiś komunikat byśmy dostali nawet jeśli nie ze strony NBP to przynajmniej ze strony banków, bo są banki notowane na giełdzie, więc one w ramach obowiązków giełdowych powinno takich rzeczach informować się nic takiego tymczasem się nie stało natomiast jeśli chodzi właśnie o notowania na giełdzie tych banków to od tej strony też chyba można powiedzieć, że mieliśmy umiarkowany sukces akcji Getin Noble banku w ubiegłym tygodniu poszły w górę o 12 % jeszcze do środy, bo to konferencja była w poniedziałek w poniedziałek jeszcze były spadki we wtorek jeszcze były spadki dno takie lokalne zostało zaliczone w środę i od środy do piątku mieliśmy dość wyraźny wzrost w dość wyraźny z 18 gr na 43 gr poszła cena akcji Getin Noble banku, w którym chciał w czasie tych 3 dni, czyli wzrosła prawie 140 % od piątku przynajmniej jak dzisiaj rano patrzyłem znowu mamy jakiś tam spadki, ale to już nie jest taka katastrofa jak chociażby 2 tygodnie temu idea bank od wtorku do czwartku w ubiegłym tygodniu w górę o prawie 80 %, czyli kota i też potem czwartku znów jakieś lekkie spadki, ale już nie wracamy do poziomów z przed kilku gmin to oczywiście niewykluczone, że w przyszłym tygodniu np. te spadki znów się pogłębiał i znów ten problem powróci natomiast jeśli chodzi o takiej krótkoterminowe natychmiastowe gaszenie pożaru i uspokajanie sytuacji to mam wrażenie, że NBP odniósł tej pełen sukces w ubiegłym tygodniu i warto zauważyć, bo to dobrze, bo to znaczy, że ten system ów uspokajanie w ten sposób takimi interwencjami uspokajania ludzi klientów banków i rynku finansowego zadziałało, a on właśnie po to, jest, żeby właśnie takich podbramkowych sytuacjach, które nie zdarzają się często, żeby właśnie w takich sytuacjach ten system działał, więc ten powrót do tego tematu to moim zdaniem w tym tygodniu jest miejsce dziesiąte, a teraz trzeba wjechać na miejscu dziewiątym także temat, do którego nie wracałem przez wiele wiele ostatnich miesięcy, bo gnicie tak właściwie nie działo na tym rynku, a ja sam od wielu miesięcy jestem bardzo głęboko przekonany, że ten rynek będzie zmierzał w stronę całkowitego zaniku i zapaści, czyli chodzi mi bitcoina, który mniej więcej rok temu był u szczytu swojej popularności tuż przed świętami Bożego Narodzenia w ubiegłym roku kosztował prawie 20  000 USD teraz wracamy do tego tygodnia do tego tematu, ponieważ w ostatnią niedzielę cena bitcoina spadła w okolice 3600 USD oczywiście pękło wsparcie w okolicach 5706  000 USD to było tak to był taki poziom, do którego cena bitcoina w ciągu ostatnich kilku miesięcy spadała i za każdym razem się stamtąd odbijała znowu w górę mięso było taki poziom wsparcia można powiedzieć wiadomo było przynajmniej ci, którzy próbują spekulować na tym rynku mogli liczyć na to, że jak cena bitcoina dochodzi do 5700 to tam można kupić i liczyć na to, że się odbije i potem sprzedać drożej my tym razem się jakoś tak zakładał i zszedł i kupił bitcoina po 57 to się niestety przeliczył, bo tym razem to wsparcie pękło i z przytupem z hukiem pękła można tak to w tym momencie już ocenić, ponieważ nastąpiły po tym, przełamaniu tej linii gości drastyczne spadki 35 % w ciągu 1 tygodnia bitcoin stracił na wartości wartości wycenianej oczywiście w amerykańskich dolarach, a jak się popatrzy z siłą rzeczy w ramach podcastów nie będziemy patrzeć na żale wykres, ale jeśli ktoś ma pod ręką wykres bitcoina to niech sobie ustawisz skalę logarytmiczną ani liniową to jest istotne, bo w skali logarytmicznej tam wykresu wygląda zupełnie inaczej i na takiej skali logarytmicznej widać, że właśnie w ciągu ostatniego tygodnia została przebita taka linia bardzo długo terminowego trendu wzrostowego na bitcoinie, który to ten trend właściwie trwało od sumy od 5 lat i kościoła od 2013 roku i nawę i przy tych ostatnich, bo obrońcy bitcoina mówią, że to jest kolejna korekta, która się zdarza na tym rynku i że wcześniej też były nawet bardziej dotkliwe i faktycznie w jakiś czas temu pamiętam, że bitcoin kosztował 1200 USD potem wsparł w okolicy 150 USD, więc to była ta była przecena 90 %, a teraz od szczytu spadł o nieco ponad 80 praca ani 90, więc jeśli chodzi o skalę spadków to co jeszcze nie mamy rekordu natomiast tamte wszystkie przed przeceny nie łamały tej linii wsparcia długoterminowej, a także złamała, więc z tego punktu widzenia moim zdaniem sytuacja teraz wygląda jeszcze, że jeszcze gorzej mojej w związku z tym, że mamy taki duży spadek to wszyscy powinni ponownie zaczęli się interesować bitcoinem pojawiły się nowe artykuły na zastali tam jest w mediach najróżniejszych i gry i oczywiście uaktywnili się także ci, którzy cały czas wierzę w ten rynek i próbują nadganiać tych nowych klientów ja cały czas zgadzam się z tymi, którzy twierdzą, że bitcoin jest pewną osobliwą formą piramidy finansowej jednak, czyli wzrostu wartości tego instrumentu finansowego zależy ściśle od tego czy napływa nowo na kapitał na ten rynek czy nie napływa, a jak nie napływa NATO bitcoin nie jest wskazane niestety na to, żeby tracić na wartości nad zgłoszeniem, dlaczego powiedziałem niestety dzieje się tak, dlatego że w przypadku tego instrumentu finansowego nie ma żadnej wartości pisałem o tym, jaki artykuł już też jakoś tak rok temu akurat trafiłem mniej więcej sam szczyt notowań na bitcoinie moim zdaniem w przypadku bitcoina ani nie ma żadnej wartości fundamentalnej, więc trudno tutaj mówić jakich bańce, która pęka ponieść bańka spekulacyjna na aktywach finansowych polega na tym, że aktywa finansowe mają jakąś wartość fundamentalną wynikającą z tego, jakie dochody może te mogą te aktywa przynosić w przyszłości np. obligacje przynoszą odsetki prawda jak się ma akcje przedsiębiorstwa, a to przedsiębiorstwo ma zyski to można liczyć na widok na dywidendę swego zysku można oczekiwać fizyków w przeszłości można sobie obliczyć wartość taką fundamentalną względem tych oczekiwanych zysków w przyszłości jak wartość rynkowa się odbywa w sposób dramatyczny drastyczny od tej wartości fundamentalnej to można mówić, że jest bańka po tym, jak bańka pęka, a pęknięcie bańki polega na tym, że wartość wraca z powrotem w okolicy wartości fundamentalnej, którą cały czas te aktywa posiadają problem z bitcoinem pole jest taki, że bitcoin nie ma żadnej wartości fundamentalnej Bonda niczego nie jest potrzebny nic nie goni wynik tajemnic posiadaczowi nie gwarantuje w przyszłości nie ma tam ani żadnych odsetek ani żadnych dywidend nie ma też żadnego zastosowania w przemyśle tak jak np. ropa naftowa albo złoto problem od ropy też nie ma odsetek ani dywidend natomiast wiadomo, że jest to surowiec wykorzystywany w gospodarce światowej tak samo złoto i różnego innego rodzaju surowce, więc tutaj też można mówić o tym, że się, że to są rzeczy po 3 potrzebne w gospodarce, więc raz są droższe są tańsze, ale wiadomo, że to są rzeczy, które nie zniknął bitcoin pojawił się nagle moim zdaniem równie nagle może może nie nagra, ale może się odbyć w zapomnienie po prostu może być przez to może nim być nieużywane jeśli chodzi o gospodarkę światową ta gospodarka niczego nie straci, gdyby w pewnym momencie bitcoin znikną dlatego moim zdaniem ta przecena bitcoina może trwać w nieskończoność, bo to jest czysta spekulacja po prostu czysta spekulacja tam nie ma nic innego oczywiście w związku z tym, że to jest czysta spekulacja to równie dobrze bitcoin może głosować 20  000 000 USD też nagle zacząć rosnąć to jest kwestia tego jak dużo pieniędzy napływa na ten rynek i jak dużo pieniędzy z tego rynku odpływa w 2017 roku ciągle mieliśmy informację o tym, że są otwierane nowe rynki i bitcoina, że pojawiają się kontrakty terminowe na giełdach amerykańskich władz prestiżowych to wszystko powodowało, że rosło zainteresowanie tym instrumentem finansowym to przyciągało kolejny kapitał na ten rynek na bazie tego przyciągania kapitału wartość rynkowa bitcoina rosła bardzo szybko i bardzo w sposób szokujący w 20082018 roku lub nic takiego się nie pojawiła nie pojawił się żadne nowe możliwości żadne nowe rynki żadna nowa dźwignię na tych rynkach i t d. natomiast cały czas towarzyszą temu rynkowi doniesienia nie wiem czy one są w 100 % prawdziwe czy nieprawdziwa w każdym razie takie doniesienia, które psują klimat, który mówił o tym, że ktoś komuś ukradł jakiś bitcoiny, że żal mi, że tam była jakaś manipulacja ze strony tych, którzy generalnie produkują te bitcoiny i t d . i t d . że generalnie jest to by wynalazek służące głównie do tego, żeby obsługiwać działalność finansową obsługiwać działalność przestępczą na całym świecie był niesympatyczny Pijar ma pan bić konia od samego początku, a i tak to było równoważony tym, że napływa kapitał przez pewien czas teraz kapitał przestał napływać no imamy taki takie załamanie się rynku, który wchodzi w kolejnej fazy w kolejnej fazy jest jakaś faza załamania potem jest przez parę miesięcy cicho spokojnie potem jest kolejna faza i to tak naprzemiennie trwa i teraz weszliśmy właśnie w kolejną padły kolejne, bo linia wsparcia na tych wykresach i zobaczymy co dalej na razie jest 3 SA było 36 dwójkę jak wychodziłem z domu była nieco powyżej 4000 USD w mojej i jeśli ktoś chce sobie sam odpowiedzieć na pytanie czy bitcoin będzie jeszcze drożał czy nie to powinien najpierw sobie odpowiedzieć na pytanie, kto miałby tego bitcoina kupować teraz i dlaczego ja nie jestem w stanie odpowiedzieć na to pytanie nie wyobrażam sobie ludzi, którzy mogliby nie, licząc oczywiście jakiś niesamowity wyznawców, którzy w wierze bardzo mocno wierzą w to, że to jest w ogóle przyszłość gospodarki, ale mam wrażenie, że takich ludzi jest bardzo mało i ich kapitał nie wystarczy do tego, żeby zmienić trend na rynku bitcoina, żeby ten trend się zmienił potrzeba byłoby czegoś nowego co spowodowałoby, że zwykli ludzie znów, by się zainteresowali tym rynkiem byliby w stanie zaryzykować i przyciągnąć swoje własne pieniądze na ten rynek nie mieścimy się w głowie żaden tego typu scenariusz, więc moim zdaniem to, że bitcoin teraz potaniało 35 % wciągu tygodnia i wcale nie musi oznaczać, że już jest tani, że już warto kupować moim zdaniem to jest jednak długoterminowy bardzo długoterminowy trend spadkowy, chociaż oczywiście ja się mogą mylić i inni mogą mieć inne zdanie tak czy inaczej być koniec znów wrócił z zaświatów w ciągu ostatniego tygodnia znów dał nam znać o sobie kucharza na miejscu ósmym znacznie bardziej tradycyjne inny aspekt rynków finansowych niektórzy w najlepszych najpiękniejszych trasach bitcoina mówili o tym, że to jest właśnie przyszłość gospodarki, że banki centralne m. in. powinny zacząć je produkować swoją własną kryptowalutę od czasu do czasu się bać, a do dzisiaj o tym, zresztą w słup wspomina, ale mam wrażenie, że to jest taka coraz bardziej jednak poboczna dyskusja natomiast jeśli chodzi o te mainstreamowe pojmowanie banków centralnych na całym świecie i to co o od czego my sami są one robią, czyli przede wszystkim kwestie stóp procentowych to co też mieliśmy w ciągu ostatnich kilku dni dość ciekawą zmianę, chociaż zmiana dotyczy tylko poglądów ani decyzji żadna decyzja nigdzie nie zapadły natomiast ciekawe jest to, że przez większość 2018 roku Żydzi żyliśmy w przekonaniu inwestorzy i gospodarki, że w przekonaniu, że jesteśmy o krok od startu fazy podnoszenia stóp procentowych w strefie euro, a jednocześnie trwa już faza podnoszenia stóp procentowych w stanach Zjednoczonych i że w 2019 roku to już będzie taki świat, w którym x Ameryka i Stanach Zjednoczonych stopy idą w górę i w Europie też już zaczynają iść w górę i że generalnie z 1 strony jest to dowód na to, że wracamy do normalności, że już nie musimy tych stóp procentowych trzymać na rekordowo niskich poziomach to dobrze, a z drugiej strony była obawa, że może spowodować wywołać spowolnienie gospodarcze, bo pieniądze będą pieniądze będzie coraz wyżej oprocentowane zarówno euro, jakim amerykański dolar i że może to prowadzić do jakiś tam perturbacji, że wiąże się z tym jakiś tam ryzyko i jedno i ciekawe jest to, że tak właściwie do nowego roku został na miesiąc i coraz mniej zostaje z tych dotychczasowych założeń, ponieważ sytuacja w gospodarce zmienia się dość dynamicznie zmienia się na gorsze coraz bardziej widoczne spowolnienie na świecie tak jak mówiłem tydzień temu o tym, że Fed zmienił sposób swojego myślenia i zaczął zauważać to co dzieje się na świecie i w związku z tym coraz więcej inwestorów zastanawia się nad tym czy faktycznie można oczekiwać kolejnych wielu kolejnych podwyżek stóp procentowych w 2019 roku w stanach Zjednoczonych tak samo z coraz bardziej wątpliwa jest data, w której odpali swoje swój własny cykl podwyżek Europejski bank centralny rynek finansowy do tej pory spodziewał się, że stanie się to najpóźniej w grudniu 2019 roku i teraz to przekonanie już nie jest stuprocentowe już w ciągu ostatnich dni to prawdopodobieństwo rozpoczęcia cyklu podwyżek stóp w strefie euro 2019 roku zaczęło maleć, dlaczego dlatego, że ze strefy euro dane gospodarcze też wyglądają coraz słabiej niema sensu podnosić stopy procentowe w gospodarce, która ma się coraz gorzej i niestety w związku z tym Norbi jest na horyzoncie taki scenariusz dość groźny scenariusz, przed którym wielu ekonomistów przestrzegało w ciągu ostatnich lat, że banki centralne obniżyły stopy procentowe tak Nisko i trzymają te stopy procentowe bardzo Nisko tak długo, że potem nie zdążą ich podnieść przed kolejnym kryzysem przed kolejnym spowolnieniem czy też kolejną recesją i Amerykanie mam wrażenie, że zdążyli, bo nie zdążyli wykonać 8 podwyżek stóp procentowych w ciągu ostatnich 3 lat i oka i zdążyli na ostatnią chwilę natomiast strefa euro szykuje się do tego, żeby rozpocząć te podwyżki wszyscy byli przekonani, że tempo wzrostu gospodarczego w strefie euro będzie wyglądać nieźle w 2017 roku wyglądało to jeszcze świetnie w 2018 wszystko się popsuło no i wygląda coraz gorzej będziemy jeszcze o tym, mówić w podcaście i niewykluczone, że w 2019 roku pod koniec tego roku wtedy, kiedy wszyscy oczekiwali, że EBC odważy się w końcu my ich pierwszy krok to sytuacja będzie już tak marna, że nie będziemy mogli sobie pozwolić na ten krok i też nie będzie specjalnego pola manewru do tego, żeby obniżać stopy procentowe boi się trudno sobie wyobrazić, żeby je dalej obniżać, bo one są one rekordowo niskich poziomach powstaje, więc pytanie co się stanie i w strefie euro jeśli faktycznie dojdzie do jakiejś, gdy jakieś powrotu recesji za rok, a Europejski bank centralny będzie bezbronny bezradny tak właściwie, bo nie będzie uzbrojony swoją na jej mocniejszą broń, czyli możliwość obniżania stóp procentowych coraz więcej ludzi mówi o tym, że trzeba będzie bardziej patrzeć w stronę polityki fiskalnej ani monetarnej fiskalnej, czyli budżet państwa, czyli wydatki z budżetu państwa deficyt budżetowy dług publiczny, czyli z stara dobra szkoła wyciągania gospodarek z kryzysu zwiększonym deficytem budżetowym zwiększonymi wydatkami tymczasowymi oczywiście, bo jak tylko się stało gospodarka wyciągnie z kryzysu latom powinno się to wydatki z powrotem, a część do poprzedniego poziomu, ale w ten sposób można oraz próbować rozkręcać gospodarkę, więc nie nie wykluczone, że takie coś trzeba będzie robić w strefie euro w w czasie kolejnej kolejnego mocniejszego spowolnienia czy też recesji i tutaj będzie komplikacja, bo jak wiadomo strefa euro nie ma 1 rządu nie ma 1 budżetu będzie trudniejsze trzeba to będzie wszystko negocjować i ustalać także na poziomie politycznym sytuacja polityczna w unii Europejskiej i tak już jest bardzo skomplikowana, więc to wszystko nie wygląda dobrze niestety, ale ido takich wniosków można dojść, obserwując to co dzieje się przynajmniej z oczekiwaniami na rynku dotyczącymi tego co będzie się dziać ze stopami procentowymi, więc jeszcze raz na ósmym miejscu w tym tygodniu ten fakt, że zaczynają zmieniać się oczekiwania co do stóp procentowych i jest rynek już nie jest w 100 % przekonany, że Europejski bank centralny zacznie podnosić stopy procentowe w przyszłym roku to się może nie wydarzyć, a jak się nie wydarzy NATO będzie to zwiastować pewnie w kolejnych miesiącach kolejne problemy z badań na miejscu siódmym w tym tygodniu decyzja komisji Europejskiej dotycząca Włoch o tym, że Włosi najprawdopodobniej jednak wszystko wskazuje są skazani na procedurę nadmiernego deficytu, czyli komisja Europejska w końcu oceniła ten projekt włoskiego budżetu oceniła go bardzo niedobrze, mówiąc że on niezgodny z wytycznymi unijnymi jeśli chodzi o sam poziom deficytu budżetowego to tutaj Włosi mieszczą się w tym limicie 3 % PKB w limicie unijnym natomiast komisja Europejska uznała, że to co proponują Włosi nie gwarantuje schodzenia z poziomem długu publicznego, a oni są zadłużeni bardzo wysoko ponad 131 % PKB tyle wynosi dług publiczny i w związku z tym, że jest taki duży to oni tak powinni konstruować swoje budżety, żeby było, żeby wynikało z nich, że w kolejnych latach ten dług będzie coraz mniejszy na nic takiego się nie dzieje w projekcie budżetu na 2019 rok przy okazji czytałem ten dokument wyprodukowany przez komisję Europejską dowiedziałem się z niego, że obsługa tylko odsetek od długu publicznego we włoszech to jest 3 i 80 % PKB ten dług jest tak duży, że przy dość niskim poziomie odsetek przecież, bo stopy procentowe w strefie euro są dzisiaj niskie i tak Włosi płacą prawie 4 % PKB rocznie tylko o to, żeby obsłużyć ten dług jest w wysokości mniej więcej taka sama jakich całe wydatki na edukację Polska n p . na obsługę swojego długu publicznego wydaje nie więcej niż 2 % PKB co raczej mam 1,5 % 1 , 52 % tych w tych widełkach my jesteśmy oni mają prawie 4, czyli nominalnie są znacznie bardziej zadłużeni, ale ta obsługa tego długu też kosztuje ich niesamowicie dużo, a więc faktycznie oni nie wyglądają dość słabo natomiast to jakby nie są nowe sprawy to nie są newsy, bo wiadomo o tym, że włoski budżet na przyszły rok nie podoba się komisji Europejskiej to wiadomo to już od paru miesięcy magnes pojawił się analizy co dalej w związku z tym pewna, bo mamy taką sytuację, że Włosi są suwerennym niepodległym państwem napisali sobie swój własny budżet zgodnie z ustaleniami unijnymi musiało ten budżet oddać do konsultacji do Brukseli zrobili to Bruksela powiedziała nie nie podała nam się zrobić inny budżet i teraz Włosi załóżmy, że powiedzą nie nie zrobimy innego budżetu i pytanie co dalej co się wtedy dzieje i okazuje się, bo różne banki inwestycyjne przyjrzał się tej sprawie dość szczegółowo i okazuje się, że dalej tak właściwie nic się dzieje znaczy jest uruchomiona pewna procedura unijna, ale ta procedura jest tak długo terminowa jest tak rozległa, że tak właściwie przez kolejne 12 miesięcy nic się nie zmienia znaczy przechodzimy przez kolejne etapy tej procedury in na końcu na samym końcu tej procedury jest możliwość ewentualność nałożenia na 2 kar finansowych dość poważnych tylko, że właśnie po pierwsze to jest na samym końcu tej procedury, więc to jest najprędzej nie wiem za rok 1 , 5 roku po drugie, po drodze jest tyle miejsc, w których można uchwalić tę procedurę, bo tam są potrzebne decyzje polityczne na wielu różnych etapach, że to nie jest absolutnie przesądzone, że Włosi dostaną jakąś karę, a po trzecie to też jest czynnik, który zmniejsza prawdopodobieństwo nałożenia na Włochów jakiś kary jest tak zły stan ten czynnik polega na tym, że nigdy dotąd na nikogo takiej kary jeszcze nie nałożona przecież historię Unii Europejskiej zna bardzo wiele przypadków państw którzy, które naruszały zasadę unijnej jeśli chodzi o poziom deficytu i poziom długu publicznego, więc powstałoby tutaj również jak najbardziej polityczne pytanie, dlaczego Włosi mają być tym pierwszym krajem, który ma dostać taką karę czy tylko, dlatego że władza tam objęli ludzie uznawani przez Brukselę za populistów, czyli liga Północna, czyli populiści prawicowi i ruch 5 gwiazd, czyli populiści lewicowi czy tylko dlatego czy może są jakieś inne przesłanki za tym, więc analizy na rynku finansowym idą raczej w stronę powątpiewania czy Włochom stanie się coś złego w związku z tym, że oni łamią przepisy unijne, ponieważ nie są pierwsi nie są ostatni, którzy są w takiej sytuacji co ciekawe też wygląda na to, że Bruksela generalnie liczy albo liczyła na to, że przekona, że dostanie pomoc w przekonywaniu Włochów, żeby oni się cofnęli zmienili swój budżet, że dostanie pomoc ze strony rynków finansowych, że rynek wywrze presję, że obligacje włoskie zaczną tanieć tracić na wartości wszyscy zaczął trąbić zaczął trąbić o kryzysie finansowym i że o tym, że jesteśmy na progu apokalipsy i t d . i t d. no i nic takiego się nie stało włoskie obligacje oczywiście wyglądają gorzej niż obligacje Francji Hiszpanii Austrii czy też Holandii, ale nie ma tam żadnej żadnej katastrofy absolutnie im nie wygląda ta sytuacja także za chwilę ta katastrofa nadejdzie, więc tutaj od tej strony ta sytuacja też wygląda w sposób bardzo interesujące natomiast w niedzielę późnym wieczorem poniesie w poniedziałek rano pojawiło się też doniesienia nieoficjalne niewykluczone żonę i zostaną za chwilę zdementowane albo może już zostały zdementowane tego nie zauważyłem wskażą nasze doniesienia o tym, że Włosi miękną jednak, że trochę tam swój budżet jednak zmienią, więc tutaj sytuacja jest cały czas bardzo rozwojowa bardzo interesująca natomiast najciekawsze moim zdaniem właśnie z tego wszystkiego jest to, że niektórzy ludzie na rynku finansowym post postanowili bliżej się temu przyjrzeć doszli do zaskakującego wniosku, że tak właściwie o kraj Włosi i nie podporządkują się Brukseli i co z tego i nic z tego, iż nic w związku z tym się nie stanie, bo nie aż do tej pory obowiązywało takie przekonanie, że to jest 1 z największych czynników ryzyka generalnie w unii Europejskiej prawda, że zaraz będzie też karczemna awantura z Włochami i że to będzie nam zepsuć ci nastroje jeśli chodzi o rynki finansowe i koniunktura jeśli chodzi o realną gospodarkę w całej strefie euro pojawiło się w ostatnich dniach takie przekonania takie głosy, że niekoniecznie musi być aż tak źle, ale być może tamten proces dogadywania się z Rzymu z Brukselą będzie przebiegał znacznie spokojniej ciekawe co liczyć na szóstym miejscu ropa naftowa mówiliśmy wielokrotnie o tym, że ropa naftowa tanieje wciągu ostatnich tygodni, chociaż tydzień temu chyba akurat nie i tak właściwie niewiele tutaj jest nowego do dodania, ale trzeba jeszcze raz, bo jeśli ktoś mnie śledzi tego na bieżąco to może to przegapił, ale warto o tym, przypomnieć ropa Brent Europejska w piątek była na poziomie już najniższym od października 2017 roku, czyli od ponad roku spadła poniżej 60 USD za baryłkę w ciągu ostatniego tygodnia cena ropy naftowej spadła o 12 % to był najgorszy tydzień na rynku ropy naftowej od ponad 3 lat i to już jest siódmy tydzień z rzędu w czasie, którego od tygodnia ropa naftowa idzie w dół, więc warto zauważyć, iż cały czas mamy bardzo mocne spadki jeśli chodzi o przyczyny to pojęcie nie zmienia to o tym, już mówiłem parę tygodni temu po prostu nie zmieniły się zapatrywania jeśli chodzi o prognozy wzrostu popytu i wzrostu podaży na rynku ropy naftowej w przyszłym roku wcześniej sądzono, że po to, że popyt będzie rósł silniej, bo nie będzie spowolnienia gospodarczego i obawiano się, że podaż może być mniejsza ze względu na sankcje amerykańskie na Iran problemy w Wenezueli i t d. obydwa te założenia zrewidowana w ciągu ostatnich dni w naszych ze względu na prognozy spowolnienia gospodarczego już nie myślisz o tym, że popyt będzie większy, a z drugiej strony sankcje amerykańskie na Iran okazał się mało szczelne tam jest szereg wyjątków, więc tak naprawdę to tego ograniczenia podaży na rynku nie ma no i do tego jest kluczowy czynnik amerykańskich producentów, którzy znowu znacząco zwiększają produkcję ropy z łupków w stanach Zjednoczonych co też zwiększa globalną podaż ropy naftowej na rynkach światowych, więc mamy większą podaż i zniknęły nadzieje na wzrost popytu i to jedno z drugim, łącząc daje nam dość potężny spadek notowań na rynku ropy naftowej, który trwa już siódmy tydzień to jest coś nie spoko niespotykanego żadnej korekty po drodze nie ma no i zakres tej przeceny też jest spory, bo od szczytu z 3 października notowania ropy naftowej poszły w dół już o 33 % o 13 no i do tego oczywiście jest kwestia jak to się przekłada na paliwa na stacjach będą ceny pali w na stacjach benzynowych i o tym, też już mówiłem wielokrotnie, że mamy zakłócenia i perturbacji jeśli chodzi o pracę rafinerii przerabiających ropę naftową na wyroby gotowe w Europie m. in . jest kwestia wody poziomu wody w rejonie, który prawie wyschło i rafinerie, które są nad Renem nie są w stanie logistycznie się wyrabiać i są problemy z zaopatrzeniem rynku w gotowe produkty dlatego one nie tanieją natomiast dzisiaj można zaktualizować tą sytuacją taki chyba troszeczkę uspokajające stwierdzenie, że jednak zaczęły tanieć paliwa, chociaż pojawiają się ekspertyzy, że tanieją zbyt wolno nadal i że po prostu właściciele stacji benzynowych odbijają sobie ten okres wcześniejszy, kiedy ta woleli nie podnosić ceny paliwa drastycznie, bo bali się, że stracą jutro część klientów, więc zmniejszali sobie marżę, a teraz chcą się odkuć po prostu boi im koszty spadają, bo ceny zakupu są coraz niższe natomiast jej ceny detaliczne dla klientów zaczynają spadać, ale znacznie wolniejszym tempie i oni pewnie chcą sobie wyrównać ten rachunek natomiast trzeba przyznać, że jeśli chodzi np. ceny w hurcie w Orlenie to od szczytu z września benzyna w hurcie tam potaniała już 15 % olej napędowy potaniały już po ponad 8 % od szczytu sprzed miesiąca, więc nawet na olej napędowy, który jest wyraźnie droższe od benzyny w końcu jakoś tam powoli zaczyna tanieć, więc jest jakaś nadzieja na horyzoncie, że zobaczymy za jakiś czas tańsze benzyny i tańszy olej napędowy na stacjach benzynowych także, bo generalnie to co się dzieje w hurcie po paru tygodniach przekłada się na to co się dzieje co się dzieje w detalu tylko w ostatnim tygodniu olej napędowy w hurcie potaniały o 4 % benzyna potaniała o 4 i 2 % więc, uwzględniając to wszystko, o czym mówiłem w temacie ropy naftowej w poprzednich tygodniach jest nowy czynnik w końcu widać jakiś wyraźniejszy ruch w dół jeśli chodzi o ceny na rynku hurtowym w związku z tym jest nadzieja, że w końcu też doczekamy się niższych cen pali w na stacjach benzynowych i choć na piątym miejscu w tym tygodniu zupełnie coś innego dotyczącego polskiej gospodarki niż to, o czym mówiłem chyba 2 tygodnie temu, kiedy UE zaprezentowałem cały set o najróżniejszych danych makroekonomicznych, których wszystkie mówiły jednak to samo, że w Polskiej gospodarce jest coraz gorzej, że spowolnienie właściwie już się rozpoczęło jest gwarantowane na nowo tak wynikało z danych, które były mniej więcej miesiąc temu ja tego nie wymyśliłem nie wiem tego sufitu tak tak wszystkie dane sugerowały była gorsza produkcja gorszy rynek pracy Gosia sprzedaż detaliczna to wszystko wyglądało zdecydowanie gorzej potem mieliśmy zaskakująco dobre dane o PKB w trzecim kwartale, który był zaskakująco dobre właśnie, dlatego że zupełnie nie zgadzał się z tym co było w tych danych tydzień wcześniej no i teraz mamy kolejną paczkę danych już silne jeszcze nowszych tak najnowszych tych zaktualizowanych żonę i powiem szczerze wyglądają bardzo dobrze kolejno płace w październiku w górę o 760 % rok do roku lepiej od oczekiwań produkcja w październiku wzrost o 74 % rok do roku całkiem nieźle zdecydowanie lepiej niż miesiąc wcześniej co tam jeszcze mieliśmy mieliśmy dane w ostatnich dniach dotyczące inwestycji przedsiębiorstw w trzecim kwartale, które wzrosły o 1360 % tutaj może nie ma jakiejś szokującej pozytywnej niespodzianki to jest mniej więcej zgodne z oczekiwaniami, ale to są dobre dane ten wzrost jest bardzo wyraźny GUS właśnie poinformował o tym, że poprawiają się poprawiają się nastroje przedsiębiorców co też jest dość zaskakujące no i w tuż przed weekendem mieliśmy dane o sprzedaży detalicznej w październiku, która wzrosła o 780 % kolejne dane lepsze od oczekiwań październik to nie jest cały trzeci kwartał jest jeszcze listopad grudzień, ale z tych danych, które dostaliśmy jasno wynika, że czwarty kwartał też może być niezły prawda najpierw mówiliśmy o tym, że już spowolnienie w trzecim kwartale potem były bardzo dobre dane za trzeci kwartał i komentarze wszystkich z Ministerstwa Finansów włącznie, że do oka i trzeci kwartał GUS -u po raz czwarty już będzie słabszy, bo wchodzimy sporne zwolnienie mamy pierwszy zesta w danych miesięcznych za październik przed sobą i w tych danych nie widać żadnego spowolnienia te dane sugerują, że czwarty kwartał może być dalej znów bardzo ładne bardzo dobre, a więc to jest inne zaskakujące i bardzo ciekawa jest mało na czwartym miejscu nie w tym tygodniu mamy coś co mam ten dobry obraz czwartego kwartału w Polskiej gospodarce może zepsuć jeśli coś nam ten obraz psuje to tutaj jest największe prawdopodobieństwo, że coś się może stać, czyli o dane z zagranicy mieliśmy najnowszy taki wstępny odczyt odczyt danych pij my, czyli tych indeksów aktywności gospodarczej osobny indeks dla przemysłu osobne dla usług i potem z przemysłu i usług jest budowany taki indeks dla całej gospodarki i Jonny te dane są podawane pierwszego dnia miesiąca dla bardzo wielu różnych państ w natomiast i jest wyjątek robiony dla Niemiec i strefy euro polegający na tym, że takie wstępne dane dostajemy kilka dni wcześniej, czyli będziemy mieć potwierdzenie na początku grudnia tych danych natomiast teraz w ubiegłym tygodniu pojawiło się takie wstępne dane dotyczące strefy euro i Niemiec i te dane wyglądają źle mówiąc w skrócie jeśli chodzi o opinię my dla strefy euro spada do poziomu 524 dla tych, którzy nie pamiętają przypomnę to jest taki wskaźnik, który może mieć wartość od zera do 100 punktów powyżej 50 punktów, a odczyt oznacza, że mamy cały czas wzrost gospodarczy, a poniżej 50 punktów mamy recesję pij my dla strefy euro jest na poziomie 52 i 4, czyli niby wzrost, ale rok temu byliśmy w okolicach 5860 jest ten wzrost on nadal jest, ale wygląda zdecydowanie gorzej no i co miesiąc jest coraz niżej ten odczyt, więc co miesiąc każdego miesiąca zbliżamy się do tego odczytu, który będzie nam sugerowało recesję ten odczyt 52 i 4, który obowiązuje w tym miesiącu jest najgorszy od 2014 roku w, a więc z 1 strony możemy się cieszyć czy soli to jest cały czas wzrasta, ale z drugiej strony tak słaby tak słabo to wzrost nie wyglądał od 4 lat jeśli chodzi o rozbicie na przemysł i usługi przemysł ma odczyt na poziomie 51 ,5 punktu i to jest najgorzej od 30 miesięczny od 30 miesięcy e-usługi mają odczytu na poziomie 531, czyli lepiej wyżej ale, toteż jest najgorszy wynik od ponad 2 lat wzrost zatrudnienia cały czas się ponoć utrzymuje w przedsiębiorstwach w strefie euro, ale jest coraz wolniejszy mamy już drugi miesiąc z rzędu spadek zamówień od klientów my mamy coraz gorsze oczekiwania samych przedsiębiorców dotyczące przyszłości, więc wygląda to słabiutko jeśli chodzi o spadek zamówień dany indeks dotyczący właśnie tylko zamówień jest już na poziomie 48 i 9 punktu, czyli właśnie spadek, czyli recesja i to jest najniżej od 2014 roku moi firma Markit, ale która robi to badania co miesiąc w swoim komentarzu od siebie dodaje, że to pogorszenie sytuacji w strefie euro to już nie jest jest kwestia nie tylko Niemiec to już inne gospodarki też dochodzą do Niemiec z tym swoim spowolnieniu w USA jeśli chodzi o samych Niemców to firma i dla przemysłu niemieckiego spadł do poziomu 51 i sześćdziesiątych punktu i to jest poziom najniższy od marca 2016 roku mamy najsilniejszy miesięczny spadek zamówień eksportowych już od 6 lat, więc tutaj też podobnie jak w przypadku całej strefy euro niby ciągle powyżej jeszcze powyżej 50 punktów, ale wygląda to naprawdę z miesiąca na miesiąc coraz gorzej i z tego są 2 główne wnioski pierwszy wniosek jest właśnie takie, które już mówiłem, że jeśli coś Maanamu w Polsce popsuć koniunkturę to najprędzej właśnie to, bo to się dzieje tuż obok nas za zachodnią granicą, a po drugie, Notre Dame jednak stawiają pod bardzo dużym znakiem zapytania dotychczasowe twierdzenia i Bundesbanku i Europejskiego banku centralnego i wielu innych osób, które przy okazji publikacji danych za trzeci kwartał mówiły, żeby się nie martwić, że to jest tylko jednorazowa wpadka ja przypomnę, że Niemcy w PKB Niemiec w trzecim kwartale spadło od 2 % kwartał 2 kwartału, ale wszyscy mówili, że to jest jednorazowa wpadka związana z perturbacjami na rynku motoryzacyjnym motoryzacyjny segment w Niemczech ma bardzo duży wpły w na całą gospodarkę i oni mają swoje własne problemy, które jednak są przejściowe w czwartym kwartale już tych problemów nie będzie w związku z tym cała gospodarka będzie wyglądać zdecydowanie lepiej i szybko zapomnimy o tej wpadce to był wypadek przy pracy po prostu generalnie wzrost gospodarczy z w Niemczech i w całej strefie euro ma się cały czas nieźle i nie ma się specjalnie czym martwić o to by te wstępne pierwsze wstępne dane w firmach dotyczące aktywności w przemyśle i w usługach i w Niemczech i w strefie euro przeciął tym twierdzeniom i pokazują jednak, że wygląda sytuacja zdecydowanie gorzej wygląda zdecydowanie inaczej w związku z tym jednak jest się czym martwić, kto ma rację, żeby to rozstrzygnąć trzeba będzie poczekać na więcej danych jak zwykle oczywiście natomiast te, które pokazał się w tym tygodniu zdecydowanie mogą martwić się z po na trzecim miejscu dane, które pokazały się dziś, czyli w poniedziałek dzisiaj 26 listopada ma to wiadomo, że podcast można sobie odsłuchać siłą każdego dowolnego dnia natomiast on jest nagrywany w poniedziałki między zdradza, że w tej chwili mamy godzinę 1551 jest poniedziałek dzisiaj w ten sam poniedziałek o dziesiątej głos opublikował dane dotyczące sytuacji na rynku pracy, ale takie dane co kwartalne nie to co pomniejszy comiesięczne, czyli te dane, z których w, których widać, jaki jest wskaźnik aktywności zawodowej ile ludzi pracuje w Polsce ilu ludzi jest biernych zawodowo to są te dane, na podstawie których bardzo łatwo wyciągają wnioski najróżniejsze osoby dotyczące wnioski dotyczące oddziaływania na gospodarkę programu 500 plus wcześniej była mowa o tym, że 500 plus obniża w aktywność zawodową kobiet np. prawda to w tych danych właśnie to widać, jaka jest aktywność zawodowa np. kobieta albo osób w full, które są w wieku między 2539 lat one są tylko raz na kwartał publikowane no i dostaliśmy nowy został za trzeci kwartał i przyjrzałem się tym wydanym właśnie pod kątem domniemanego wpływu programu 500 plus na rynek pracy, chociaż ja osobiście nigdy specjalnie zbyt mocno nie wierzyłem w ten w ten wpły w wprawdzie w pewnym momencie to dane się zgadzały, ale nadal wydawało mi się że, że to nie jest tak, że nagle gremialnie bardzo duża liczba kobiet w kraju zwalnia się z pracy tylko, dlatego że że rząd daje im 5 zł co miesiąc i niezbyt niespecjalnie wierzyłem w ten scenariusz, który w pewnym momencie był dość popularny mam wrażenie w kraju nowe dane są bardzo interesujące już mówię co w nich jest aktywność zawodowa kobiet w trzecim kwartale wzrosła z 484 % rok temu do 4890 % w tym roku to znaczy, że 48 i 9 % kobiet w Polsce jest aktywnych na rynku pracy, czyli albo ma pracę albo nie ma pracy, ale jej szukać, czyli ma status osoby bezrobotnej, czyli 4890 % kobiet nie jest biernych zawodowo tylko są osoby aktywne zawodowo i oczywiście 489 % to jest niesamowicie mało to oznacza, że nadal ponad połowa kobiet w Polsce jest biernych zawodowo przyczyną tej niedogodności są najróżniejsze i absolutnie nie oceniam tych przyczyn natomiast taki jest fakt, że tych kobiet nie ma na rynku pracy po prostu i to bardzo niedobrze i moim zdaniem państwo różnymi sposobami powinna robić wszystko, żeby akurat te dane zmienić, żeby ta aktywność kobiet była przynajmniej zbliżona do aktywności mężczyzn, bo aktywność mężczyzn jest na poziomie 65 i 2 %, czyli tutaj 23 mniej więcej mężczyzn jest aktywnych zawodowo, a kobiet mniej niż połowa różnica jest zasadnicza, ale ważne jest to, że ta aktywność zawodowa kobiet wzrosła w ciągu ostatniego roku jeśli chodzi o aktywności zawodową ludzi w ogóle w wieku produkcyjnym w Polsce, czyli od roku od dwudziestego roku życia do sześćdziesiątego jeśli chodzi o kobiety 62 piątego roku jeśli chodzi o mężczyzn tutaj też mamy wzrost o bardzo ładne rok temu to było 76 % oraz 773, czyli wzrost o ponad 1 punkt procentowy jeśli chodzi o liczbę osób pracujących to na koniec trzeciego kwartału mieliśmy w Polsce 16  617  000 osób pracujących i to jest o 107  000 więcej niż rok temu, ale i ciekawy jest przekrój tam płciowe tutaj, bo to jest wzrost o 107  000, ale na to składa się wzrost liczby pracujących kobiet o 124  000, a jeśli chodzi o pracujących mężczyzn to tutaj mamy spadek o 16  000 z kolei, więc można powiedzieć, że za wzrost liczby osób zatrudnionych w ciągu ostatniego roku w ciągu, a w w stopniu stuprocentowym, a nawet więcej niż stuprocentowym odpowiadają tylko kobiety właśnie kobiety bierne zawodowo, czyli te, których nie ma na rynku pracy ta liczba spadła w ciągu ostatniego roku o 105  000 jeśli chodzi o osoby bierne zawodowo z przyczyn rodzinnych tutaj nie ma podziału na płeć nie wiadomo czy to kobiety mężczyźni, ale wiadomo, że to są osoby bierne zawodowo ZUS ze względu na rodzinę, czyli w to kategorie wpadały te wszystkie osoby, które pomogą ci odchodził z rynku pracy ze względu na 500 osób no, więc tutaj mamy spadek o 99  000 w ciągu ostatniego roku, więc mamy i spadek osób biernych zawodowo z przyczyn rodzinnych i spadek liczby kobiet biernych zawodowo za to mamy wzrost aktywności zawodowej kobiet i wzrost liczby pracujących kobiet, więc wszystkie te dane wskazują na to, że teoria, która mówi to niedobrze, że kobiety dostają, po czym Kun 500 plus nie jest dla kobiet generalnie tylko jest powiązane z dziećmi ani z kobietami, więc to jest dla całej rodziny, ale wiadomo, że w większości przypadków przynajmniej uważa się w Polsce, że to są pieniądze dla matek, czyli dla kobiet, więc ta teoria, która mówi o tym, że niedobrze, że kobiety dostają 500 plus, bo to pozwało powoduje, że łatwiej jest im się wycofać z rynku pracy i wolał siedzieć w domu z dziećmi dostawać 500 zł niż pracować i cierpi na tym Polska gospodarka się do tych danych ta teoria zupełnie nieprawdziwa, bo wszystkie te dane mówią dokładnie coś odwrotnego, czyli aktywność zawodowa kobiet rośnie, a nie maleje liczba pracujących kobiet rośnie, a nie maleje liczba kobiet biernych zawodowo maleje, a nie rośnie liczba osób biernych zawodowo ze względu na obowiązki rodzinne maleje, a nie rośnie i teraz oczywiście powstaje pytanie co jest prawdziwe, bo może być prawdziwe to, że to teoria zawsze była bez sensu i nigdy tak nie było, że było jak i zniechęcenie w stronę kobiet w ruch ze strony programu 500 plus można tak zakładać, ale możliwe jest też takie wytłumaczenie że, że tak było przez pierwszy rok działania tego programu wtedy faktycznie aktywność zawodowa kobiet trochę malała i i być może te dane, które dostaliśmy dzisiaj mówią nam tylko to rzetelne, ale że ten czynnik przestał działać po prostu był w 500 plus wprowadzono w 2016 roku w kwietniu zakładając, że był wpły w na demografię, czyli więcej kobiet zaszło w ciąży więcej par postanowiło mieć dziecko w związku z tym, bo poczuł zachętę finansową Wda zakładają, że tak było no to by te dzieci pewnie rodziły się zresztą to było widać sił w statystykach dotyczących liczby urodzeń w kolejnych miesiącach te dzieci rodziły się pod koniec 2016 na początku 2017 roku moi co dalej zgodnie z polskim prawem mamy 12 miesięczne urlopy macierzyńskie prawda NATO załóżmy, że te urlopy się pokończyły jakoś tak na wiosnę 2018 roku i niewykluczone, że te wszystkie kobiety, które zdecydowały się na dziecko i w tej decyzji 500 plus im pomogło urodziły już to dziecko spędziło rok na urlopie macierzyńskim i teraz po prostu wracają na rynek po prostu wracają do pracy, czyli nie sprawdziła się na pewno ta ponura przepowiednia, że to kobiety już na zawsze zostaną poza rynkiem pracy, że już uznają, że tak jest fajniej wygodnie żyć dzięki 500 plus i tak będą siedzieć w tym domu już przez cały czas to najbardziej zagorzali przeciwnicy 500 plus tak twierdzili oczywiście moi z tych najnowszych danych wynika, że tak chyba się nie dzieje, że po prostu albo Polska gospodarka jest w takiej sytuacji, że stanie na nowych pracowników jest tak potężna, że nawet w przypadku nawet pomimo programu 500 plus w przypadku kobiet aktywność zawodowa rośnie albo to jest moim zdaniem bardziej prawdopodobne po prostu ten pierwszy efekt związany z programem 500 plus już wygasł HOKEJ niektórzy zajęli się dziećmi niektórzy niektóre kobiety zaś wciąż, że to trwało określony czas i ten czas już jest za nami teraz kobiety wracają na rynek pracy i nie podejmuje się w tym momencie mówi czy to jest dobrze czy to jest niedobrze zupełnie nie o to mi chodzi, żeby jakoś oceniać zachowanie innych chodzi mi tylko o domniemanej wpływ albo brak wpływu 1 programu rządowego na całą resztę gospodarki moim zdaniem ten wpływ od samego początku był mniejszy niż się niektórym wydawało, a teraz wg najnowszych danych wydaje się, że ten wpływ już w ogóle zaniku i jego niema natomiast jeśli chodzi o te dane, które siedzi się pojawiły to jeszcze jedno jest 1 ciekawa rzecz z tych danych już niezwiązana absolutnie z 500 plus liczba pracujących w ciągu ostatniego roku w Polsce wzrosła o 107   000 do 16  000 006117  000 tak jak mówiłem wcześniej liczba bezrobotnych w tym samym czasie spadła o 156  000, a liczba biernych zawodowo w tym samym czasie też spadła o 112  000, a wydawać, by się mogło, że to się powinno sumować do zera prawda, że jak zmienia jak i jak zmaleje liczba biernych zawodowo i bezrobotnych na to ci ludzie przestają być bierni przestają być bezrobotni idą do pracy, czyli rośnie rośnie liczba pracujących w tym samym stopniu w Lotosie powinno stymulować do zera tymczasem jak nie weźmiemy - 112  000 - 156  000 i + 107  000 to nie wychodzi nam 0 tylko wychodzi nam - 161  000 co to oznacza to oznacza, że generalnie tzw. nieładnie mówiąc siła robocza w Polsce nam maleje i to szybko, bo tych wszystkich pracujących bezrobotnych biernych zawodowo rok temu było 161  000 per saldo więcej niż w tym roku to są osoby powyżej piętnastego roku życia, a więc mówiąc inaczej ludzie w Polsce znacznie więcej w ciągu ostatnich 12 miesięcy ludzi w Polsce zmarło dorosłych ludzi zmarło niż było takich ludzi, którzy mieli swoje piętnaste urodziny i ze śliwką statystykę osób aktywnych zawodowo, która mierzy to statystyka mierzy sytuację na rynku pracy i skłaniała się tutaj niestety demografia MF wpły w na gospodarkę programu 500 plus z tego z tych danych wynika jest w tym momencie już znikome to może świadczyć w pewnym sensie o jakiś tam porażce tego programu, bo się, bo wychodzi na to, że ten program okazał się jednak nietrwały, więc jego wpły w na demografię też zapewne jest bardzo nietrwały natomiast z drugiej strony z tych danych wynika właśnie jak dużymi coraz większym wyzwaniem to demografia jest, ponieważ no ludzie umierają starzeją się i w związku z tym umierają coraz szybciej w Polsce, ale z tych danych to też bardzo wyraźnie wynika 161  000 ludzi zniknęło w ciągu ostatniego 12 ostatnich 12 miesięcy z rynku pracy nie ma ich ani wśród pracujących ani wśród bezrobotnych ani się biernych zawodowo niestety ME ech, na drugim miejscu w tym tygodniu o najważniejsze wydarzenie jeśli chodzi o politykę światową i sytuację międzynarodową, czyli Brexit deal jest tzw . Dyrekcji deal, które dogadali się przedstawiciele Unii Europejskiej z rządem Theresy May i podpisali to co trzeba do końca były niejasności jeszcze związane n p . ze statusem Gibraltaru tam Hiszpanię i troszeczkę mieli pretensji, ale udało się to wszystko załagodzić i wszystko jest kraj porozumienie zostało zawarte tak właściwie są 2 dokumentem pierwszy to jest porozumienie dotyczące dotyczące brexitu, czyli stanowiące podstawę prawną do tego, żeby faktycznie legalnie wielka Brytania wyszła z Unii Europejskiej 29 marca 2019 roku, a drugie to jest taka deklaracja polityczna dotycząca tego jak będzie w przyszłości wyglądać współpraca Wielkiej Brytanii z Unią Europejską wtedy, kiedy wielka Brytania już będzie poza Unią i skończy się taki okres przejściowy, który rozpocznie się w dniu 29 marca 2019 roku i ten okres przejściowy ma trwać prawdopodobnie do końca 2020 roku na razie jest tylko Policzna deklaracja, która jednak daje pewną, tak więc wgląd w to, czego możemy się spodziewać, więc mamy 2 osobne dokumenty, które zostały przyjęte i nad którymi w związku z tym Unia Europejska nie musi już pracować razem z rządem Theresy May i pytanie co dalej, ponieważ jest prawie pewne, że parlament brytyjski ten deal to porozumienie odrzuci to porozumienie, żeby obowiązywało i weszło w życie to po pierwsze musi zostać wynegocjowane i to się już stało po drugie musi zostać przyjęte przez Unię Europejską na szczycie unijnym i się zapewne stanie i po drugie musi zostać przyjęte przez wielką Brytanię co oznacza akceptację w parlamencie brytyjskim układ sił w parlamencie brytyjskim dotyczą ich dotychczasowe wypowiedzi jednoznacznie sugerują, że parlament tego nie przyjmie tylko odrzuci natomiast w ostatnich dniach pokazał pojawiła się także bardzo ciekawa hipoteza mówiąca o tym, że jednak parlament brytyjski być może to przyjmie, ale wprowadzi swoje poprawki do boju z parlamentem jest może wprowadzać poprawki prawda, a więc może być taka sytuacja, że nominalnie de facto parlament brytyjski przyjmie tę umowę o brexicie, ale treść tej umowy będzie inna niż to na co się umówiono w rozmowach z Brukselą i powiem szczerze, że ja nie jestem w stanie ogarnąć sytuacji prawnej, która powstanie w tym momencie w bok będzie niby ten sam dokument, ale jednak będzie się różnił w szczegółach nie wiemy jak duże będą te szczegóły nie wiadomo co dalej nie wiadomo, jaka będzie, jaka będzie reakcja Brukseli Bruksela wydaje się, że być może troszeczkę obawia się tego scenariusza, bo wraz z podpisaniem porozumienia natychmiast poszedł bardzo wyraźny sygnał na zewnątrz, że w przyszłości Unia nie będzie renegocjować tego co już podpisała nawet jeśli Brytyjczycy odrzucą in, czyli byłaby bardzo wyraźny sygnał, że nie wracamy z powrotem do stołu negocjacyjnego w tych kwestiach przynajmniej w inne natomiast ci, którzy specjalizują się w analizie polityki brytyjskiej mówią, że na jej bardziej prawdopodobnym scenariuszem w sytuacji, w której parlamenty brytyjski odrzucił, bo ten deal albo by go przyjął, ale z poprawkami co pewnie by też oznaczało jednak jakąś formą odrzucenia tego dokumentu, że wtedy najbardziej prawdopodobnym wyjściem nie jest prośba w wielkiej Brytanii o to, żeby wydłużyć ten termin, który jest wspomniany w art. 50 traktatów unijnych, czyli ten termin na wejście kraju z ze wspólnoty Europejskiej tam jest mowa o tym, że kraj wychodzi ze wspólnoty Europejskiej po 2 latach, chyba że obydwie strony uzgodnią, że to jest jakiś inny termin to 2 lata mijają właśnie 29 marca i do tej pory ta sama Litwa złe mówiła, że nie będzie absolutnie żadnego wydłużenia tego terminu natomiast gdyby parlament odrzucił to co ona wynegocjowała to być może nie będzie wyjścia znaczy to wyjścia najprawdopodobniej będą takie, że albo te same się podoba dymisji będzie poważny kryzys rządowy w wielkiej Brytanii, który może skończyć się nawet przyspieszonymi wyborami parlamentarnymi albo zostanie przedłużony właśnie ten termin Unia bardzo możliwe, że się na to zgodzi wtedy byłem chyba większy problem polityczny będzie właśnie po stronie brytyjskiej, żeby tam znaleźć większość do takiego do takiego kroku w każdym razie sytuacja jest niesamowicie skomplikowana po stronie brytyjskiej i to, że zawarto porozumienie w Brukseli to oczywiście dobrze, bo to znacząco zmniejsza nam prawdopodobieństwo chaotycznego hard brexitu w marcu przyszłego roku, a hale Brytyjczycy jeszcze wszystko to mogą naprawdę w bardzo poważne w bardzo poważny sposób zepsuć ale, więc inny na razie nie ma absolutnie żadnych gwarancji, a propos tego czym się skończy jeśli chodzi o datę głosowania tego dealu w brytyjskim parlamencie to jest mowa o tym, że to będzie drugi tydzień grudnia pojawiła się data 12 grudnia, ale to jeszcze nie 100 % potwierdzone w każdym razie będzie to dopiero gdzieś tam w pierwszej połowie grudnia, więc jeszcze jest dość dużo czasu na różnego rodzaju spekulacje polityczne no i jest dość dużo czasu dla Theresy May na to, żeby jednak przekonywać poszczególnych członków parlamentu brytyjskiego, żeby zagłosowali za, a nie, a nie przeciw jeśli parlament brytyjski faktycznie zaakceptuje tę umowę na to wtedy z punktu widzenia gospodarki rynków finansowych to jest optymalna sytuacja, bo mamy sprawę uregulowaną prawnie i mamy jesteśmy spokojni jeśli chodzi o to co dzieje się 29 marca 2019 roku nie ma tutaj żadnej katastrofy, bo to jest uregulowane natomiast to by wielka Brytania i Unia mają przed sobą jeszcze kolejną bardzo potężną poważną i długotrwałą walkę o to jak będzie wyglądała ich współpraca po brexicie, czyli trzeba będzie pracować nad kolejnym dokumentem, ale to już będzie dotyczyć okresów po 2020 roku, więc to bezpośrednie zagrożenie chaosem w 2019 roku zostanie oddalony szanse na to są raczej niewielkie w tym momencie, ale decyzja dopiero za 2 tygodnie, więc w ciągu najbliższych 2 tygodni te szanse mogą się zwiększyć jej dużo tutaj zależy od sztuki przekonywania po stronie Theresy May, a nawet przeciwnicy Theresy May w wielkiej Brytanii twierdzą, że pod tym względem to ona jest akurat niezła już wiele o wielu przepowiadał jej porażki na różnych frontach w ciągu ostatnich miesięcy i ona zawsze wychodziła z tych sytuacji zwycięsko, więc być może tym razem też udaje się przekonać parlamentarzystów brytyjskich, żeby jednak ten deal poparli nawet jeśli dzisiaj niewiele nas na to wskazuje, iż szanse wydają się niewielkie to być może to się jednak zmieni ich na miejscu pierwszym w tym tygodniu nie Brexit tylko coś innego są bardziej dotyczy nas i naszej gospodarki generalnie naszego życia, czyli kwestie energetyczne w Polsce dużo się działo w ostatnim tygodniu na tym polu, a on takim zwiększeniem szeregu różnych wydarzeń było za projekt za prezentowanie projektu polityki energetycznej Polski do 2040 roku minister Tchórzewski zaprezentował tom w ostatni piątek z dużo rzeczy tutaj generalnie i im dużo rzeczy z tego wynika Ion są dość dziwne moim zdaniem, ponieważ może zacznę od tego wg tego projektu zgodnie z tym projektem gdzieś tam w okolicach roku 20352036 zniknął z Polski wiatraki, czyli te małe elektrownie wiatrowe, które w tej chwili i tak nie mogą swobodnie podstawa powstawać, ponieważ już teraz prawo w Polsce jest takie, że nie można postawić dużego, czyli efektywnego wiatraka w Polsce, bo w ustawie jest mowa o tym, że musi być odpowiednia odległość od budynków mieszkalnych, a więc tak właściwie mówimy w Polsce tylko o możliwości stawiania wiatraków na morzu w tym momencie są wiatraki w Polsce na ziemi działają i wg skali tej projekcji wg tego projektu one mają zniknąć przed 2040 rokiem w zamian ma się pojawić elektrownia atomowa tak na marginesie nie wiem nie wiadomo gdzie kto za ile ją zbuduje, ale ma się pojawić w każdym razie te wiatraki mają zniknąć i dowiadujemy się o tym z tego projektu dzień po tym, jak okazało się, że energetyka wiatrowa w Polsce jest 2 × tańsza niż energia zwęgla, ponieważ Urząd Regulacji Energetyki przeprowadził aukcję jeśli chodzi o źródła odnawialne właśnie te aukcje są polegają na tym, że państwo, czyli w tym przypadku Urząd Regulacji Energetyki dokonuje zamówień energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych na jakiś tam dość mocno zaawansowany czas do przodu po to, żeby te źródła właściciele tych źródeł odnawialnych mieli bezpieczeństwo mieli poczucie, że ktoś to energia od nich kupi w przyszłości po co się robi aukcję na tej aukcji oczywiście wygrywa ten, kto zaprezentuje jak najniższą cenę taką, która najbardziej odpowiada temu, kto kupuje, czyli państwo, by to aukcje zorganizowano im się okazało, że są tacy producenci energii wiatru w Polsce, którzy są w stanie zaproponować jej cena, która jest gdzieś tam w okolicach dnia nawet 160170 zł za megawatogodzinę ja przypomnę, że w tej chwili ceny energii na giełdzie momentami są w okolicach 300 zł za megawatogodzinę i w tych granicach jest też koszt energii zwęgla, czyli nic z tego źródła, które jest najpopularniejsze w tym momencie w Polsce, który jest najbardziej niekorzystne dla nas wszystkich ze względów ekologicznych do tej pory można było mówić, że musimy trwać przy węglu, ponieważ wprawdzie on jest brudne i zwiększona śmiertelność przez smoki cała masa różnych negatywnych skutków ubocznych no ale przynajmniej jest to energia, która jest tańsza od energii odnawialnej i teraz się okazuje że, że ten argument w ogóle upada, bo się okazuje, że ci, którzy mają wiatraki są w stanie leczyć ta technologia związana ze źródłami technologii z odnawialnymi idzie do przodu tak szybko, że już w tym momencie w 2018 roku okazuje się, że można produkować energię wiatru 2 × taniej niż węgla łamał prawda Super właściwie można, by powiedzieć wszyscy są zachwyceni robimy to w takim razie, zwłaszcza że w wielu miejscach na świecie to się robi i co robi minister Tchórzewski w swoim projekcie polityki energetycznej inkasuje te wszystkie wiatraki zezwalają na śmietnik w ciągu najbliższych 15 lat w coś absolutnie nie są tak w ogóle oczywiście zastępuje te wiatraki diagnozami wiatrakami, które są na morzu są też plany rozbudowy energetyki słonecznej i w związku z tym udział odnawialnych źródeł energii w całym tym miksie energetycznym rośnie, bo nie jest aż tak źle, że w ogóle tych źródeł odnawialnych nie będzie on i tak będzie rósł, ale on ma rosnąć tak przynajmniej eksperci twierdzą jest w tempie znacznie wolniejszym niż wszędzie indziej w Europie zachodniej, czyli cały czas widać to nasze takie bardzo sceptyczne nastawienie polskiego rządu do źródeł odnawialnych jednak cały czas bardzo duże przywiązanie do źródeł węglowych, o którym wprawdzie energię zwęgla udział energii zwęgla w tym miksie ma się oczywiście zmniejszać, bo nie da się go utrzymać na obecnym poziomie w okolicach 80 % 2030 roku to ma być 60 % z 1 strony można się z tego cieszyć, a z drugiej strony no kurczę jednak nadal za kilkanaście lat Polska energetyka będzie dalej oparta głównie na węglu i dalej nie będziemy wykorzystywać możliwości związanych z energetyką odnawialną, która jest czystsza lepsza dla ludzi i teraz się okazuje, że ponad wszelką wątpliwość jest także tańsza co więcej w związku z tym, że jest tańsza to jest także rentowna, a więc palą się do tej energetyki inwestorzy prywatni, o czym państwo nie musi, żeby zorganizować ten segment energetyczny państwo nie musi wykładać niesamowitych pieniędzy, ponieważ inwestorzy prywatni sami są w stanie to sfinansować, ponieważ to ma model biznesowy to jest opłacalne za to polskie państwo woli trzymać się kurczowo przy węglu, który nam szkodzi jest niedobry dla naszego zdrowia i jest coraz droższy, ponieważ cały czas idą w górę koszty związane z certyfikatami jeśli chodzi o emisję dwutlenku węgla co jest coraz droższe niestety jest niedobre no i jako alternatywę ministerstwo głównie stawiam na budowanie elektrowni atomowej i Okrzei można to zrobić tylko, że tutaj akurat nie ma finansowania nie ma prywatnych inwestorów, ponieważ powszechnie postrzega się projekt budowy elektrowni atomowej jako projekt nierentowne jak tylko minister wspomni o energetyce atomowej to od razu akcje TGE na giełdzie walały się na łeb na szyję o kilka procent tak było zresztą też w ubiegłym tygodniu, więc mając do wyboru różnego rodzaju możliwości polskie państwo, a raczej minimalizuje ono nie mówię, że odrzuca w całości, ale raczej manię minimalizuje wyjście, które wydaje się absolutnie najlepsza z każdego punktu widzenia i zamiast tego stawia na mniej optymalne rozwiązania związane z elektrownią jądrową albo uzupełnienie optymalne związane z energetyką węglową można to tak jak mówię można to oceniać je na 2 sposoby można cieszyć się z tego, że jednak jest jakaś zmiana na lepsze w tym projekcie albo martwi się tym, że te zmiany są jednak bardzo niewielkiej będą zachodzić bardzo powolnym tempie i będziemy w związku z tym traci do sporo szans i przez to też cała Polska gospodarka będzie znacznie bardziej obciążona kosztami związanymi z powstawaniem energii w kraju w sposób zupełnie moim zdaniem niepotrzebne można, by tego można, by tego było uniknąć, ale niestety jest tak jak jest rządzić ten, kto rządzi minister Tchórzewski nie należy moim zdaniem to jakiś tytanów intelektu nie czy kawałki blatu do wody w już w przeszłości też wielokrotnie na ten projekt polityki energetycznej Polski 2040 roku jest kolejnym na to nie dowodem to jest projekt jeszcze tylko dodam, który może ulec zmianie oczywiście on teraz będzie konsultowany do stycznia ma być konsultowany, a potem jakoś będziemy jak to mówią jechać z tym koksem prawda do przodu stoły politykom być może kiedyś tam w przyszłości jakiś inny polityk jakiś inny minister zmienić założenia i nagle się okaże, że jednak można stawiać więcej wiatraków w Polsce i można bardziej inwestować w energetykę z energetyka słoneczną, a można też szybciej redukować to części energetyki, która produkuje prąd zwęgla przydałoby się to nam wszystkim tak mi się wydaje wydaje mi się, że mój obecny stan zdrowia i to, że jestem taki zakażonej zachrypnięty też pewnie w związku z tym te też ma pewnie troszeczkę wspólnego z tym, jaki jest poziom smogu w Warszawie z listopadzie czy też w grudnia nie wygląda najlepiej w innych miastach też doskonale o tym wiemy to wszystko jedno z drugim się łączy i dlatego właśnie moim zdaniem to było najważniejsze wydarzenie ostatniego tygodnia, a skoro to najważniejsze wydarzenie mamy już za sobą no to pora na to, żeby ten podcast zakończyć, a kolejne wydanie już za tydzień dziękuję bardzo do usłyszenia cotygodniowym podsumowaniu roku podcast Ekonomiczno polityczny Rafała Hirscha kolejny odcinek za tydzień w poniedziałek po dziewiętnastej
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: COTYGODNIOWE PODSUMOWANIE ROKU

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

30% zniżki na hasło: WYBORY2019 - wpisz kod na stronie tokfm.pl/aktywuj aby skorzystać z rabatu!

Aktywuj teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA