REKLAMA

Rumuni świętują, Węgrzy płaczą - 100 lat od przyłączenia Siedmiogrodu do Królestwa Rumunii

Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2018-12-01 07:20
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
18:42 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Karolina Głowacka przy mikrofonie. W naszym studiu Bogumił Luft, dzień dobry panu, dzień dobry, były ambasador w Rumunii i Mołdawii, specjalista ds. rumuńskich, publicysta, autor książki "Rumun goni za happy endem" Wydawnictwo Czarne, a także wyboru rumuńskiej literatury faktu "Łacińska wyspa" Ośrodek Karta z kolei wydał tę publikację. Rumunia dziś przeżywa swoje wielkie stulecie, co się wydarzyło 1 grudnia 1918 roku z perspektywy Rumunów oraz Węgrów? Czasem takie święta najważniejsze, one dotyczą takich wydarzeń, które pozornie nawet nie są takie ważne. To zaznaczy 11 listopada Polski dotyczy wydarzenia zupełnie banalnego prawda przekazania lub władzy nad wojskiem Józefowi Piłsudskiemu, który się pojawił w Warszawie.  Rozwiń »
No i można było wybrać inne daty wiemy o tym, że dyskusje wydarzeń jedno starego ciągu wydarzeń, które były związane z niepodległością jeśli chodzi o to wydarzenie, które jest przyczyną święta Narodowego Rumunii 1 grudnia to to było to również wydać 1 z ciągłych bieg wydarzeń ważnych wałów po pierwszej wojnie światowej do Rumunii, ale wydarzenie jednak bardzo znacząca znaczenie niezwykle takiej no no i gęste od emocji jakby, ponieważ jest ich w stało się tego dnia ażeby tak od końca mówić, bo to prawdopodobnie trzeba będzie jeszcze w paru słowach to wyjaśnić cały ten proces, ale w każdym razie stało się także do wmieście Alba Julia w Siedmiogrodzie doszło do w no po pierwsze z takiego zgromadzenia delegatów wybranych przez Rumunów siedmiogrodzkich, a po drugie, olbrzymiego tłumu kilkudziesięciu tysięcy ludzi, którzy są jak siedmio grodu przyszli, żeby wesprzeć ten to co się stało stało się coś takiego, że została przyjęta deklaracja o przyłączeniu siedmio grodu do Królestwa Rumunii i to jest ich także pytała również u Węgrów Otóż oczywiście, że czasem są takie wydarzenie niesłychanie struktury narodu do bardzo głęboko inaczej jak przeżywają służyć za Węgrów była to z kolei strata chwile grozy, ale bolesna, że przeczyta w pana tekście w tygodniku polityka polecam serdecznie na najnowszy nr Vi ktor Orbán zabronił dyplomatom udziałów w obchodach rumuńskiego święta no to przecież jest decyzja bardzo mocne nie było takiego czegoś nie jest tak tego rodzaju decyzji nie było jeszcze nigdy nawet już za rządów Orbana takich jak wiadomo jest dosyć stanowczy wobec możnych sąsiadów no ale tym razem to setna rocznica wizyty z ogniwem w bardzo przez Rumunów fetowany i tym bardziej jak grzyby pamiętany efekt przez Węgrów z pewną goryczą, ponieważ było to dla nich oczywiście raczej istotom wyższym po symboliczny koniec ambicji mocarstwowych Węgier, bo to sobie, że rzadko zdajemy z tego sprawę, że Węgry w ramach mocarstwa no, a koszt imperium austro-węgierskiego był potężnym organizmem państwowym w gruncie rzeczy no taki miałem niemal na równych prawach z samą Austrią problem przesuwamy raczej je w wyobraźni do Austrii określać wzoru tego wszystkiego co Austriacy Andreas tak było, bo rzeczywiście 1 nawet film i jeżeli rower w lesie nie mieli ach, Boże nie mylę to wręcz większość terytorium tego imperium to była jednak terytorium państwa węgierskiego w tych ramach w każdym razie olbrzymia część zadzwoniły na widownię po pierwszej wojnie światowej siłą po pierwsze, rozpadł po Austro-Węgier i w ogóle tych mocarstw lub upadku mocarst w 1 z sąsiedniej, ale również na skutek tego całego procesu emancypacji ludów środkowoeuropejskich, które wiele z nich zdobyło swoją państwowość odzyskał swoją państwowość bomby oczywiście po Polska jest znany najbardziej znanym krajem, który to coś takiego od czegoś takiego doszedł, ale przecież wtedy powstała Czechosłowacja i powstała Jugosławia przede wszystkim Ibiza, a Zatko osób zdaje sprawy n p . że cała Słowacja 6 % Słowacji było częścią państwa węgierskiego i co jest utracili część olbrzymie terytoria terytoria zresztą zam. raczej przez ludność węgierską mniejszości to jest to trzeba było o tym, też pamiętać zresztą dlatego ich utracili w pewnym sensie było, ponieważ te narody, które się, jakby obudziły były w w stanie postawić im czoła i w Mielcu pochodzi on tak alem Anno oto w stulecie odzyskania niepodległości przez Polskę no cóż to jest dość jasno do zrozumienia EMG cenzura jeśli chodzi o do 100 lat to przecież Rumuni mieli państwowości wcześniejszą koszty mnie tutaj mieliśmy pewnego rodzaju ciągłość pan wspomniał w Siedmiogrodzie to jest inny kluczowy element który, startując w Rumunii tak i teraz sterty tylko dla ZOZ należy spojrzeć na to w ten sposób, że to było jak zwiększenie procesu tworzenia państwa, który zaczął się, kiedy chodzi to jest właśnie długa historia, dlatego że wtedy lud, który zaczął się nazwać Rumunami gdzieś w końcu osiemnastego wieku już na dobre był to taki lód częściowo kult długiej służby Łacińskiej artyzm języka, który pochodził z łaciny i domu taki relikt po czasach, kiedy w tym regionie Europy euro to w Europie południowo-wschodniej rządził rządził imperium rzymskie 3 błędom stamtąd wyczuwało w inny pomnażać pozostała taka ludność posługująca się językiem pochodzącym z łaciny nie nauczyli się spadkobiercami oni czuli się w pobliskim komisie tak naprawdę czuli się zacząć budować jakiś sposób swoich zbrodni jako swojej tożsamości płciowej poszukiwali punktów oparcia postaci jakich struktur do państwowych po prostu nie takie 2 główne jest w struktury, których są w większości ludność oni stanowili oni inna, jakby to było ich i wciąż tożsamości służyły testu, który to było gospodarstwo mołdawskich gospodarstwo włoskie, ale ci ludzie tego języka aniżeli w bardzo różnych krajach do tej pory zresztą żylakom mniejszości bardzo różnych krajach właśnie tego regionu Europy prawda no i żyli również w Siedmiogrodzie wstydzi się, by ogród został opanowany przez Węgrów w średniowieczu 12 wieku mniej więcej lat na dobre i potem oni sprowadzili kolonistów niemieckich krótko mówiąc siedmio gród był rzeczywiście krajem wielonarodowym, a ci właśnie po Rumunii czy można tak powiedzieć byli tam w ogóle pozbawieni wszelkich praw to była ludność Chłopska mógłby dziś po raz trzeci kryjące, jaki wioskach i mimo że np. siedemnastym są dowody co do tego, że 17 wieku była to już większość mieszkańców Siedmiogrodu to jednak była to ludność niesłychanie zepchnięta na marne to dlaczego to siedmio gród takich obchodzi, dlatego że potem się coś stało niezwykłego zleciłby przede wszystkim dzięki temu, że Hanna przełomie wieków siedemnastego osiemnastego kościół prawosławny tych właśnie prawu mundurów i zawiązał Unii z Rzymem tak jak została zawiązana Unia Brzeska w pierwszej Rzeczpospolitej to znaczy, zachowując pewną tożsamość kulturową wschodnią stawał się kościołem katolickim i ten kościół doprowadził do wielkich emocji emancypacji właśnie tego ludu wszystkim, dlatego że n p . że przedtem oni ani jako tak powinno wspólnota etniczna i możesz można kupić w korku czy kulturowa ani jako wyznanie religijne nie byli uznawani nie mieli oficjalnego statusu tymczasem jak święci prawosławni Stali się nagle katolikami to się okazało, że nagle mają status, bo tam kościół katolicki kościoły protestanckie miały status oficjalny trochę śmieszne no ale efekt był to im pomóc pomogło w 200 w rozwinięciu takich różnych instytucjonalnych form wspierających emancypację tych siedmio grodzkich chłopów przez szkolnictwo olbrzymie ten kościół rozwinął rzeczywiście została wykształcona elita po prostu nie było ale kiedy coś się dźwignęła do państwowości w samym początku 2, a gdzieś tam w pierwszej połowie dziewiętnastego wieku, kiedy już się budziła w ogóle idea wspólnego narodu rumuńskiego wspólnego państwa w również gdzieś tam w przyszłości w tym momencie ta elita siedmio Grodzka na równi z elitą szlachecką Mołdawii Wołoszczyzny, bo tam łodzianina struktura społeczna one jakby odegrało olbrzymią rolę w formułowaniu tej idei stąd taki ośrodek główne centrum grekokatolicy mu rumuńskim Siedmiogrodzie w mieście blamażu w siedzibie metropolity, które było w ogóle ośrodkiem wspierającym rozwój kultury rumuńskiej ważnym nie tylko na siedmio grodu, ale dla całości, jakby w Distomo, gdzie oni byli rzeczywiście widziani słusznie za taki niezwykle zmotywowany bardzo patriotyczny na dobrym poziomie kultury wykształconej, jakby na Zachodzie w jaki sposób prawda odwróconych ku Zachodowi bardziej nim, który był 1 odegrał dużą rolę w powstawaniu Grecy widzieli mało tego czy miał wrócić sam Siedmiogród, żeby centrum rzymskiej dać niegdysiejszej, czyli tego od tej prowincji rzymskiej, do której Rumuni nawiązują jako do takiego źródła swojej tożsamości no, więc to wtedy 7 grup jak taką cokole miało niezwykłą może jednak z różnych powodów takim regionem i taką społecznością ludzką, bez którego państwo rumuńskie byłoby niepełne zawsze to wiemy, dlaczego Rumunom Siedmiogrodzie zależało czy zależy, a Węgrom, dlaczego akurat na tamtym terenie no i Węgry w ogóle miały Węgrzy, że tak mieli zawsze jak czuć się nawet jazda mniej więcej prostym wreszcie to pod uwagę iż, że jest to tylko taka wiedza na pewno bardziej powierzchownej formularz, ale ja rozumiem w ten sposób, że Węgrzy byli do takim narodem bardzo ambitnym od średniowiecza rzeczywiście i dążyli do odbudowania dość potężnej struktury państwowe i to jest dać coś się naciągaczom wpływ Polak Węgier są 2 bratanki się w zastanawiam, gdzie stężenie nie bardzo cóż szczerze mówiąc to my rozumiałem, ale trzeba głębiej myśleć to chyba dlatego, że to jest coś co łączy to mentalność jak jest podobna to znaczy mentalności może na imperium, które by, które miały i jakoś mnie tylko marzenia które, jakby do pewnego stopnia na pewnym etapie zrealizowały pewną mocarstwowości i Polska i Węgry do pana innym etapie historycznym maleje, ale tak i kremów całkowicie utraciły jak powiedział, że nawet pewne obecne podobieństwa zachowań tych narodów one mogą być z tym związany z celem jest rola funduszy frustracją z powodu nostalgii po niegdysiejszym mit dzisiejsze mocarstwowości to już nie ma takich dużych dawek leku to za lek. Kleiber czy wizja PS Macedończyk był wprost tego wydania tego, dlaczego średnio oglądało się w ogród był tak niezwykle ważnym miejscem dla rozwoju tej mocarstwo włości węgierskim dużym terytorium, które oni rzeczywiście od 9 w istocie będzie służyć strasznie zabawne, że przyjrzy się, jaka jak różnią się polityki historycznej rumuńska węgierska w tym przedmiocie to jest w ogóle dość humorystyczne, lecz także czy sobie spisać taką, jakby wizje potoczną, która jest lub kładziona do głowy dzieci w szkole prawda no to ich i on się różnią od siebie, że człowiek, który był nie był zorientowany w grę w sytuacji dowód nie miał żadnej możliwości rozpoznać, że tym samym mowa w ogóle regionie woda, bo wizja właśnie Rumunów jest taka, że to był wspaniały kwitnący kraj prawo rumuńskie prawda, gdy po wynik jazów i chłopów, którzy przyjęli z otwartymi ramionami tradycyjną chińską gościnnością oglądaj dziś o jakichś dzikusów, którzy zapadli w Azji przyjechali potem podbili cały ten kraj zaś będzie taka wizja jest taka, że wręcz objęli kraj, który był bezludnych mnichem mieszkał aż 1 i w związku z tym, że na ich prawo jest tego, a potem napłynęła tam jakaś taka ludność nam kiepskim poziomie całych Bałkanów prawda i i zajęła im to w końcu to odebrała prawda z i inne wszystko wskazuje na to, że prawda jest pośrodku gdzieś tłumaczy, że ta pani nie była ziemia bezludna bynajmniej ani też nie było to jakiś wspaniały jest organizowany inny zorganizowane państwo wręcz przeciwnie są powody, żeby uważać, że Węgrzy nadali mu taką korzyść państwową strukturę iPod sprowadzili Niemców w związku z tym to jest taki no bardzo ciekawy region zeznali, że w zwykłych rozmów i 1 fakt czy jedno prawda, ale prawdy i historycznych to może być już trochę w zależności od tego jak wypas się obrotem przychodząc do współczesności, bo to z 1 gminy w zaskakujące że, gdy animozje związane jednak z odległą historią mogą mieć taki wpły w na to, że właśnie terror one mówią z węgla na to, że mogą brać udział w obchodach tego święta czy to jest mu jakiś konflikt realny między tymi 2 państwami jak ŻUŻEL to nie jest tak niekoniecznie takie są tak to powiedział dlatego, że to zależy od tego kraju który polityk zaczyna od stołu sformułować prawdę dlatego politycy z usług oblicza się niebezpiecznymi oraz Rumunii nie lubią Węgrów np. takiego, ale to co by podać przykłady, o czym ja cię mam namyśli mówi Otóż mam namyśli coś takiego, że np. Węgrzy bardzo intensywnie przyczyniali się do tego, żeby mu nie została przyjęta do Unii Europejskiej byli to politycy i na tamtym etapie mądrzy, którzy uważali, że to jest po prostu węgierskim interesie oni wyższe skoro mają tam swoją dużą mniejszość to dobrze jest ich mieć razem w unii Europejskiej Niemiec granicy, żeby do nich jeździć prawda i t d . i t d . wśród tych różnych okoliczności, które się z tym wiążą jest bardzo dużo prawda i podział na Odrze to był taki okres okres lat powiedzmy sobie gdzieś dziewięćdziesiątych w drugiej połowie dziewięćdziesiątych w tym dziś początków wieku no one w życie, który był okresem dobrych stosunkach między nimi właśnie m. in . dlatego że oni jak dziś dowali były pewne wsparcie i w sposób ewidentny okazywali sympatię dla integracji Europejskiej i euroatlantyckiej Gomunice romantyczne uwalniać się da jest różnie może być natomiast rzeczywiście do Victor Orban życzył im trochę konfliktowym, a poza tym jest członkiem co, do którego na szkodę w Rumunii są podkreślane oba jego ciało co właściwie może oznaczać jego taka bliska przyjaźń z prezydentem Putinem no i co to może znaczyć graczy jak w ubiegłym świadczy z lat dziewięćdziesiątych był straszliwie stabilny, a tym na czym się nie mogło wydarzyć wszyscy by przestrzegali reguł, jakby cała ta zmiana jego późniejszą g 9 zlotych ona się do Kol no tak, ale nie zostały w tym okresie i podział głębszy przed przed dojściem do Unii Polski Boenisch z żywym dowodem będziemy dumni wejdziemy do NATO wszystko będzie gaz ziemny był bardzo stabilny i wszyscy przestrzegali reguł pra w do różnych niszczy mienie, a w tej chwili jest to takie poczucie pewnej niestabilności próba jakieś poczucie niestabilności to każdy zaczyna sobie zadawać jakieś pytania co to może znaczyć prawda na ciążę, ale ja mam przestrzegać reguł skrajni koniecznym przestrzegają taka poza tym czy to właściciel linii będą ich przestrzegać, bo było, bo wszystko robić możliwe jest krótko mówiąc jest taki rodzaj pewnej obawy natomiast to nie jest zabawa zbyt duża zwłaszcza, że to jest tak absurdalne mam namyśli ewentualność jakiś szybko zmiany granic, bo to jest coś co usilnie obrosło przez te 100 lat jako taki bardzo twardy fakt po prostu Kindle 3 ligi i nawet i tam mniejszość węgierska, jakby w Siedmiogrodzie też jakość wzrosła w krajobraz państwa rumuńskiego i to jest w dni to zresztą nawet bywa także nie on niektórzy z nich twierdzą, że z rzeczami Węgrzy będzie ich trochę traktuję jako Rumunów, którzy mecz taki ze Wschodu trochę dziwny mecz na zawsze to też niestety bywa pan Bogumił Luft były ambasador w Rumunii Mołdawii autor książki Rumun goni za happy endem oraz wyboru rumuńskiej literatury faktu łacińska wyspa serdecznie państwu polecamy polecam również pretekstem pana Bogumiła w ostatni mecz w wydaniu tygodnika polityka dotyczące właśnie wydarzenia, które dzisiaj rozmawialiśmy dzisiaj wielkie święto dla Rumunów 1 grudnia 1918 roku odzyskali siedmio gród jeśli mogę tak streścić to się nazwa święto wielkiego zjednoczenia dziękuję bardzo
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Dostęp Premium z 30% zniżką od serca. Pokochaj pakiet "Aplikacja i WWW". Słuchaj gdzie chcesz i jak chcesz.

KUP TERAZ 30% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!