REKLAMA

Ojcowie niepodległości: Wojciech Korfanty

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2018-12-10 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
48:51 min.
Udostępnij:

W studio prof. Grzegorz Nowik, historyk, Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, który opowie o politycznej drodze jednego z ojców naszej niepodległości, czyli Wojciechu Korfantym.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Wieczór Radia TOK FM, trzecia godzina naszego spotkania, nasz kolejny gość, prof. Grzegorz Nowik, Polska Akademia Nauk i Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, dobry wieczór pani. Będziemy mówić o ojcu niepodległości, Wojciechu Korfantym, rzecz jasna, to jest nasz cykl, który już od tych kilku tygodni prowadzimy na naszej antenie w poniedziałkowym wieczorze Radia TOK FM. Właśnie przyszedł czas na Wojciecha Korfantego. Rozwiń »
To bardzo przewrotny pomysł, bo ja jestem z muzeum Józefa Piłsudskiego.

A będziemy mówić o Wojciechu Korfantym, ale na pewno wyjdzie nam znakomicie inny, ponieważ bardzo wiele już żeśmy opowiedzieli o właśnie z panem tak zaorania powstaniach śląskich graliśmy 2 odcinki to dziś powiemy trochę o Korfantym przed powstaniami śląskimi po powstaniach śląskich, ale zacznijmy zupełnie po bożemu, czyli w Siemianowicach śląskich, gdzie Korfantemu nie rodzi się 20 kwietnia 1800 siedemdziesiątego trzeciego roku w rodzinie Górniczej jest to typowe dla Górnego Śląska takie środowisko dwujęzyczne dość obojętne narodową w sumie chyba nie do końca rodzina Korfantego wie, kim oni są Polakami Niemcami Górno Ślązakami?

Ślązakami w domu mówi się po Śląsku to jest język domowy i język ma czynny to Niemcy nazywali mnie też piachem natomiast całe życie publiczne i wszystko co jest na zewnątrz to może jak poza kimś najbliższym sklepikiem poza najbliższymi znajomymi cały świat zewnętrzny i cały świat państwowy całe życie społeczne toczy się w języku niemieckim i on w takim wyrasta i tu jest rzecz chyba ochrzczony jako Albert taka grzeczna, bo w kościele również po to, po niemiecku język nabożeńst w Kazań to dopiero rozpoczyna się ten renesans odrodzenie narodowe Polski na na na Śląsku

Aale co co niezwykle istotne. Otóż odrodzenie narodowe w w jego przypadku samego od samego Korfantego było konsekwencją dla nas za przesył tu niemieckością to znaczy taką nachalną absolutną germanizacją, kiedy i w szkole średniej po prostu nauczyciele na każdym kroku na każdej lekcji czy to historyczne geograficzne jakiejkolwiek innej podkreślali wyższość nacji niemieckiej, a niższość nacji polskiej i co spowodowało taki zasadniczy sprzeci w zasadniczy sprzeciw w młodym człowieku, który nie obyło się w stanie pogodzić z tym, że nowo wywodzi się wywodzi się ze środowiska gorszego cywilizacyjnie niższego niż moralnie, bo pod każdym pod każdym 1 względem stąd się wzięło jego zainteresowanie polskością kulturą polską historią polską i nagle w młodym człowieku następuje renesans to jest chyba przestroga do wszystkich propagandystów nachalnych wychowawców na wolnych pedagogów żelazny wójt od Diora flagi, a także, jeżeli robi się to przy braku wyczucia i robi się to zbyt natrętnie to szczególnie wobec młodych ludzi to grozi grozi reakcją grozi z zanegowaniem ich to i tak właśnie było w przypadku Wojciech Korfanty, czyli wybrał polskość trochę z przekory zresztą prof. Jan Miodek powiązał charakter Korfantego z etymologią jego nazwiska, bo Korfanty znaczy tyle co rogaty rogata dusza doktorem i nie będę stawał się ręki prof. Miodka na pewno lepiej wie też Śląski język zawierał wiele takich archaicznych wyrażeń, ponieważ rozwijał się do włoskich grupach i środowiskach nie był to język polityki nie był to język wielkiej kultury nie był to język techniki i t d . i t d. imieniem Wojciech zaczyna się podpisywać dopiero w 1901 roku, ale wcześniej oczywiście czytać nauczyła go mama na żywo tak świętych Piotra skargi, a na targach w domu był przy lekturze pana Tadeusza i jeszcze się posługiwał słownikiem Polska o niemieckim potem był ten wybór polskości przez przekorę kończy pracę każdą kolejną książką lepiej posługiwał się językiem polskim zdecydowanie Sienkiewicz prawda był wielkim objawieniem wieszczowie byli jeszcze trudniej, ale już Sienkiewicz był dla niego lekturą taką absolutnie przystępną 1800 dziewięćdziesiątym piątym roku zaczyna studia na Politechnice swe pod berlińskim Charlottenburgu i ten będzie inny końca dziewiętnastego wieku taki kosmopolityczny dekadencki Arnott także wywrze na niego duży wpływ to znaczy może nie sam nie sam Berlin, ale środowisko polskie, które tam zastał, dlatego że w Berlinie studiowali Wielkopolanie studiowali również zaboru rosyjskiego studiowało nieco takiej troszkę kosmopolitycznej polskiej arystokracji i drugiej polskiej grupy młodzieżowe odprowadzonego panu to znaczy on już istniał, ponieważ to jest tajna struktura związku młodzieży polskiej zwanego ZMP, który posługuje się takimi metodami i stopniami wtajemniczenia niemalże masą niskimi koledzy nie wiedzą, że istnieją towarzysze towarzysze nie wiedzą, że istnieją koła braterskie, więc w ramach sprawdzania jego patriotyzmu jego pewności zaufania do niego kolejne stopnie w ramach struktury związku młodzieży polskiej Zet przechodzi i to jest już dla niego szkoła takiego politycznego społecznego zaangażowania no i oczywiście ówczesne SZ był organizacją, która później była afiliowana przy przy międzynarodowej, ale wcześniej był tworzony z inicjatywy Zygmunta Miłkowskiego Tomasza Teodora Jeża Itaki miał jej pseudonimu twórcy Rapperswilu skarbu Narodowego i jeszcze miał w sobie i ten radykalizm 19 wieczny rządu Narodowego internet ruch społeczny, więc te idee socjalistyczne tam się przenikają z narodowymi jeszcze niema tej polaryzacji i Korfanty non nasionka troszkę IT i tym zresztą wywodzi się ze środowiska robotniczego wyrósł przecież my jako syn Górnika, a jak to się stało, że w 1903 roku zdobywa mandat poselski do Reichstagu, jaką było do tej polityki po drodze jakoś not to był to był w przeogromnej żyło, dlatego że wcześniej tylko Wielkopolska i pomoże miały swoich posłów w pruskim Landtagu i Reichstagu rzeszy niemieckiej były 2 parlamenty krajowe i ogólną niemiecki państwowy i w zasadzie jest to decyzja nie jego dziecko to jest decyzja ligi narodowej, która postanawia zdobyć mandat na Górnym Śląsku i to jest wyłom, bo do tej pory katolicka partia centrum niemiecka partia centrum no miała placet na reprezentowanie Polaków i społeczności katolickiej Górnego Śląska w parlamencie natomiast postawiono tutaj na na Korfantego zresztą te wybory te wybory były dwustopniowe, ponieważ jego konkurent nie uzyskał właściwej liczby głosów wygrał wygrał przedstawiciel partii centrum w związku z tym zarządzono drugą turę i w tej drugiej turze Wojciech Korfanty już zwyciężył bezapelacyjnie i to był nowy wyłom w było w dotychczasowej polityce polskiej i to jest moment zdobywania przez Górno Ślązaków reprezentacji w sejmie w sejmie rzeszy utrzymał ten mandat aż do 1918 roku od 1913 mieszkał w Berlinie ten brylował na salonach niektórzy twierdzą, że wtedy zasmakowały no w takim drogim luksusowym ekskluzywnym w życiu do trudno mi to oceniać tak dawno korzystał po prostu był High Life korzystał po prostu z tych możliwości był młodym człowiekiem w każdym razie nie, ale wie pan może nie odbywało się z 1 strony sybaryta atak, który się ubierał w najwyższym kunsztem tak jadą w luksusowej lokalnego i kartografii popatrzy to jest naprawdę wymuskany elegancik prawda, a z drugiej strony zacytować chciałoby się puszki tak jak Dandy Włodarski diet prawda, czyli do ubrany jak londyński elegant prawda na każdej niemalże fotografii we zresztą jak się popatrzy na te fotografie ślubne i Jagodno to oni niezwykle przystojny elegancki młody człowiek, a z drugiej strony reprezentant Śląskiej biedoty widocznie miano do niego zaufanie to jest nie na zasadzie takiej, że no i ukradł ma i dorobił się prawda, więc nie mamy do niego zaufania wprost przeciwnie wyszedł spośród nas to jest przykład, że już o rodzinach sfinansować do sukcesu sukcesu Górnika, który potrafił wykształcić syna i syna, który również sam chciał zdobyć wykształcenie chciał swoją pozycję materialną i społeczną poprawić, ale oczywiście przeciwnicy polityczni mu to niejednokrotnie wypominali jak to zwykle w takim świadków i nie tylko Polski zresztą ostatni w swojej mowie, którą wygłosił 25 października 1918 roku żądał włączenia do polskich ziem zaboru pruskiego oraz ze Śląskiem Warmią Mazurami gdańskim mówił tak my Polacy od pierwszej chwili byśmy do tego parlamentu wstąpili uważaliśmy się zawsze za przedstawicieli narodu polskiego także na forum parlamentu domagał się zwolnienia Piłsudskiego z Magdeburga tak i tutaj w tych w tych 2 wystąpieniach możemy powiedzieć na przykładzie tych 2 wystąpień o takiej charakterystyce Korfantego ukształtowanej zresztą w zaborze pruskim w państwie ciężkiego dla Polaków, ale państwa prawa, w którym można było składać interpelacje w sejmie w parlamencie, w którym nie wolno było cenzurować wystąpień wystąpień posłów Otóż to jest coś co charakteryzowało Korfantego przez całe życie to znaczy legalizmu stanie na gruncie istniejącego prawa wieży zawierzenie temu prawu walka o zmianę tego prawa i wszystkie jego życiowe sukcesy wszystkiego życiowe klęski wiązały się z tym właśnie to jest i oczekiwanie na to, że w sposób legalny ziemie zaboru pruskiego powrócą do Rzeczypospolitej, a więc był przeciwny wybuchowi powstania Wielkopolskiego, choć później stanął na jego czele był przeciwny wybuchom 0102 . powstania Śląskiego i znowu stanął na na czele trzeciego liczył, że deklaracje z ich strony francuskiej, że w Polsce zostanie po plebiscycie przyznana ta część Górnego Śląska zgodnie z linią, którą on wytyczył linią Korfantego znowu by taka Itaka takich jak realizm i taka powiedziałbym naiwna wiara, że wielcy tego świata na piękną muszka i elegancję pana Korfantego na pewno zgodzą się na tę jego postulaty tymczasem rzeczywistość brutalność polityki wyglądała zupełnie inaczej Real polityk siła decydowała i to była też słabość Korfantego, ponieważ dno jego działania w czasie trzeciego powstania Śląskiego zadecydowały o klęsce w bitwie pod górą świętej Anny Marii i taka i spowodowała ten no można powiedzieć zakończony wraz ze śmiercią 1 drugiego bohatera ten przeogromny konflikt, który się ciągną przez cały okres drugiej Rzeczypospolitej konflikt z Michałem Grażyński, który był szefem sztabu grupy operacyjnej wschód, którą aresztował kazał aresztować Korfanty w czasie w czasie trzeciego powstania Górnośląskiego do tego konfliktu Korfantego z Grażyną Skin, który rzeczywiście będzie trwał przez całe lata bardzo źle się na Korfantego skończy po zamachu majowym, gdy Grażyńskiego stania się skończy złożonego Ela dla wolą stron dlatego, że to zatruwają również pamięć wybitnego działacza, jakim był również Michał Grażyński tak, że to na takich konfliktach tracą zawsze obie strony i tracą Górnoślązacy również, ale chciałbym jeszcze zapytać o konflikt z początków lat odradzające się druk RP, czyli konflikt Korfantego z Piłsudskim niektórzy twierdzą, że to było może nie tyle personalne, ale coś znacznie głębszego konflikt wizji, bo zderzyła się do Kor fantów ska wizja polskich Kresów Zachodnich mocno osadzonych w takim nowoczesnym zachodnim europejskim parlamentarnej śmiech z wizją, którą miał Polski Piłsudski, czyli wizją Polski Kresów Wschodnich no, więc zamieszczono trochę ugruntowana osadzono w mitologii romantycznej pani redaktor ta wizja to jest pokłosie PRL -u i pokłosie propagandy endeckiej, która była obecna w historiografii PRL-u, bo była bardzo wygodna polegała na z o ochłodzeniu osoby Józefa Piłsudskiego i wyciągania wszystkiego co ono uszkodziło tej wizji 1 z głównych architektów niepodległej Rzeczypospolitej Józef Piłsudski tak samo jak Korfanty tak samo absolutnie tak samo zamierzał odepchnąć odepchnąć Niemcy jak najdalej na zachód oczywiście na zachód, ale nie dalej niż granica etnograficzna w natomiast na Wschodzie była zupełnie inna sytuacja mniejszości narodowej litewska białoruska ukraińska były przemieszane z polską chodziło o stworzenie zupełnie innego konglomeratu w państwa koncepcji federacyjnej także to oni 1 z drugim nie miało wiele wspólnego i granica wschodnia i zachodnia chodziło o to, żeby ich jedno i drugą stronę zagrażającą ona ma, więc inni Niemcy i Rosji odepchnąć jak najdalej na zachód i na wschód jeśli chodzi o to odpycha nie ma na zachód to tutaj nie było nie było specjalnie różnicy między Korfanty mi Piłsudskim różnica była w tej w tej metodzie to jest cały czas liczenie najpier w na powrót armii Hallera z Francji przez Gdańsk i wywołanie powstania najpier w na Pomorzu, a potem w Wielkopolsce silne udało wrócili do ciężaru oczywiście wrócili pociągami przez konkurencję i przez przez Niemcy do dochodu do Ostrowa Wielkopolskiego Kalisza także ich nic i Józef Piłsudski był Duńczykiem polityki faktów dokonanych Korfanty był medalistą i po prostu tak nagłym, że dachem wisiał bez refleksyjnie Ukrainki francuskiej, że notą kończyło się po prostu wielkimi zawodami i porażkami i nie tylko polityki Polski, ale również, ale również jego oczywiście wszyscy i wszędzie od 11 listopada osiemnastego roku, kiedy się skończyła wojna z na froncie zachodnim oczywiście nasze skończyła od 3 i koła podbiegunowego tak samo aż po morze Egejskie wszyscy walczyli ze wszystkimi Finowie z Rosją bolszewicką Galuś głową z Zabrza wyszarpać i to wszystko trwało aż do 2003. mniej więcej roku także każdy niemalże z każdym Korfanty nie czuł się dobrze w tego typu w prowadzeniu polityki Józef Piłsudski czuł się jak ryba w wodzie i stąd stąd ten konflikt i osobowości i ambicji aspiracji i metod uprawiania polityki i stąd wziął się także panie profesorze torze Korfanty złości wiem nie odegrały znaczącej roli jeśli chodzi o rząd Polski od PKP polityka na szczeblu centralnym nowa plaża była wicepremierem, ale do dwudziestym trzecie roku trwały raptem, więc w zarządzie Witos Santo trudno mówić jakich ważnej roli, ale mamy 2 momenty zresztą fatalnie obciążony tym rządu pamiętajmy, że jesień 2003 . roku to jest muzyka Polska zbrojna na skraju wojny domowej z 1 strony związki zawodowe grożą strajkiem powszechnym, a rząd Witosa i wicepremiera Korfantego grozi wprowadzeniem stanu wyjątkowego o mały włos z nową rok po śmierci Narutowicza groził nam kolejny niezwykle ostry konflikt wewnętrzny i to również pogrążało w jakim sensie Korfantego, ale chciał powiedzieć, że takich 2 momentach rok 1918 w listopadzie Korfanty jedzie do Warszawy i liczy na to, że będzie odgrywał jakąś rolę w tej polityce centralnej to się nie udaje Piłsudski jest też zawsze igrzysk, wiążąc je wysłał go do Daszyńskiego Korfanty żądał w oprócz 3 tekst zarezerwowanych dla zaboru pruskiego czwarty teki ministra spra w zagranicznych dla siebie no dziś wiadomo było, że polityka zagraniczna w tym czasie miał w rękach Józef Piłsudski oczywiście rząd jaki by nie był to to taki był natomiast natomiast tą polityką kierował kierował kierował Józef Piłsudski to było absolutnie do szkół nie do przyjęcia Korfanty wobec legendy Józefa Piłsudskiego osiemnastym roku był po prostu brudno zbyt słabym partnerem jeszcze dojdą do rozgrywek w drugi moment Tesco czerwiec z roku 1922 po to, Górny Śląsk został włączony do Polski Korfanty oczywiście postanawia zdyskontować ten sukces, bo niewątpliwie jest symbolem tego co wydarzyło się na Górnym Śląsku zrywa z endecją przechodzi do chadeków nawet zostaje desygnowany przez Sejm na premiera, ale napotyka znowu zdecydowany akcent można im Józefa Piłsudskiego, który nie ma do niego zaufania właśnie na skutek tych jego wygórowanych ambicji w negocjacjach utworzenie rządu Narodowego w willi znaleźli się na czele z Koszalina, gdzie grają w rolnictwie w po tak, ale jeszcze jeszcze za tymi ambicjami musi coś stać urażony przez ludzkie ambicje Piłsudskiego nie bolały go do Sulejówka urażone ambicje Korfantego, który w tym czasie nowo próbuje rozgrywać, jaką człowiek centrum między narodową demokracją, a obozem obozem Józefa Piłsudskiego również w dni zostaje potraktowany przez Józefa Piłsudskiego, który kategorycznie nie zgadza się na nas na powierzenie powierzenie misji formowania nowego rządu Korfantemu stąd jest ten kryzys Konstytucyjny w małej konstytucji tej z lutego dziewiętnastego roku, w którym Józef Piłsudski zażądał wyjaśnień, kto kogo i kiedy, w jakich okolicznościach desygnuje co jest wtedy komisją konstytucja co jest komisją sejmową co jest konwent seniorów kto, kto rzeczywiście i co znaczą określone słowa tejże małej konstytucji w każdym razie nie zgadza się kategorycznie na na Korfantego potem potem jest lepiej myślę, że to był to był konflikt oprócz metody uprawiania polityki, która go po prostu skonfliktował Korfantego w czasie powstania ze spisu czy kamień to jest również konflikt na tle ambicjonalny to Korfanty był rzeczywiście niezwykle ambicjonalnie arogancki co podkreślają, by jego współpracownicy i wiele relacji z czasów plebiscytu i później trzeciego powstania Śląskiego taki miał taki miał charakter nie potrafił zjednywać sobie sobie ludzi czyli, cytując klasyka moje, a mjr nad Osą do wyższych rzeczy jest to stworzone my potem był ten epizod, który bank wzruszy wspominał czy te 2 miesiące na stanowisku wicepremiera w rządzie Witold Kochan trzecim roku brak jest, ale ostatecznie Korfanty wrócił do Śląskiego matecznika i zasadził rzucił się w wir interesów został nim być może tak to ująć się rekinom lokalnej finansjery możemy powiedzieć, że w zasadzie ta próba najpierw bycia premierem, a potem wicepremierem 2002. 2003 . roku w to jest już apogeum kariery politycznej Wojciecha Korfantego po przecież wcześniej naczelna rada ludowa w Poznaniu potem dyktator trzeciego powstania przewodniczący komisji plebiscytowej polskiej to jest ten szczyt, a później wraca wraca na Górny Śląsk z 1 strony prowadzi interesy, a z drugiej strony konsoliduje środowisko polityczne chadecji Śląskiej i jeśli chodzi o te interesy to on starali jak świat polityka, czyli w spółki skarbu państwa te odziedziczone po po Prusach państwo polskie przejmuje majątek dawny rządu pruskiego, a więc jest jest w tych w tych spółkach nadzorczych nad kopalniami Górnośląski mini jest prezesem rady nadzorczej banku Śląskiego i to daje mu z 1 strony dochód ten dochód częściowo częściowo jest przeznaczony na wydawanie własnego pisma, które Rzeczpospolita, ale też Polonia Polonia tak Polonia gra na Górnym Śląsku i to daje mu takim poważną tubę propagandową to jest pamiętajmy nie ma telewizji nie ma jeszcze Radia nie ma ani razu od podstaw gaże gwiazd Gazeta jest to podstawowym środkiem, ale rodzina wróciła z człowiekiem z Tarnobrzega w równoważnym, a przez to spółki skarbu państwa jest bardzo bardzo majętny zakupuje dom jedno dochody jego roczne to kto to jest pokaźna bardzo suma można powiedzieć, że należał do ówczesnych potentatów w potentatów finansowych i w zasadzie do 2006 . roku, kiedy został po przewrocie majowym we wrześniu odwołany odwołany z tych spółek skarbu państwa to nowy trend ten okres prosperity w trwa kupuje dom w VAT na Górnym Śląsku ów w Katowicach, więc to jest to można powiedzieć piękna rezydencja Wojciecha Korfantego w każdym razie w każdym razie w tym czasie już zarysowuje ten okres krytyki i podziału Górnego Śląska społeczeństwa Górnego Śląska i jedni i jedynie uważają, że Ziobrze, że Korfanty robi to w imię polskiej racji stanu i propaguje polskość Gazeta zresztą taką funkcję spełnia natomiast jego przeciwnicy polityczni przedstawiają go oczywiście bezzasadnie jako zdrajcę sprawy narodowej jako nowego kapitalista, który żyje z ciężkiej pracy ludu Górnośląskiego, więc tych z tych spółek skarbu państwa tych tych górniczych prawda, jeżeli mogę jeszcze uzupełnić, jeżeli chodzi o ten majątek to znalazłem informację, że szczytowych latach wykazywał ponad 100  000 zł dochodu do opodatkowania i test równowartość dzisiejszego 1 000 000 czy są niebagatelne pieniądze plus oczywiście był posiadaczem kilku okazałych nieruchomości na Śląsku i 70 hektarowego majątku w Wielkopolsce, że im jeszcze to bogactwo panie profesorze, o czym pan już troszeczkę wspomniał kranówki głową 3 Kłos oczy, ale też, że i same Korfanty zachowywał się w sposób arogancki był krewki potrafiło w restauracji pobić się kogoś z kimś pokłócił tak no i jego zachowania były takie wspomniana kolejny dyskusyjny wspomniała pani jego zachowania i postawę z okresu berlińskiego no to po prostu był charakter charakter taki, który do trudno mu było trudno mu było być pokornym mając taki taki majątek i mając takie wpływy i znaczenie w zasadzie tak jak powiedzieliśmy Górny Śląsk był w tym czasie podzielony Zaj przeciwko tamtemu Iza i przeci w Grażyńskiego mój to się działo już już nikt przed przewrotem majowym, ponieważ został wykluczony Korfanty ze związku powstańców śląskich, więc założył osobną organizacje powstańczą były 2 organizacje kombatanckie i na czele tej tej pierwszej stał Karol Grzesik ten, który był aresztowany przez przez Korfantego dowódca grupy grupy wschodniej planowany na naczelnego wodza po Maciej Mielżyński trzeciego powstania Górnośląskiego czy mamy rok 1926 IT jest koniec prosperity mamy zamach majowy ME Michał Grażyński, z którym my przecież Korfanty jest on od kilku lat skonfliktowane i które urazy z trzeciego powstania Śląskiego nie zapomniał zostaje wojewodą śląskim i co wtedy przede wszystkim wrzesień 2006 . roku, a więc kilka miesięcy później Korfanty zostaje odwołany ze wszystkich rad nadzorczych banku Śląskiego i skarbowe Erbud, bo tak się nazywała ta koncern zrzeszającej kopalnie skarbu państwa, ale zostaje Polonia i Korfanty jest właścicielem pisma, które rozchodzi się dużym nakładzie NATO i oczywiście z bardzo krytyczni wobec sanacji oczywiście jest niezwykle krytyczny przede wszystkim Korfanty tak jak powiedzieliśmy, by uczyć się legalizmu stojącym na gruncie tak wychowany był tak ukształtowany trudno mieć za złe, a tu zamach stanu zamach stanu proponuje zorganizowanie poza Warszawą zgromadzenia Narodowego ściągnięcia wszystkich posłów to można powiedzieć że, o ile Maciej Rataj ówczesny marszałek Sejmu był nastawiony koncyliacyjny chciałbym te walki przewrotu majowego czym prędzej zakończyć czym prędzej spacyfikować sytuację zresztą do tego samego dążyły Józef Piłsudski o tyle Korfanty chce to podtrzymywać można powiedzieć że, gdyby na miejscu Rataja był Korfanty albo Korfanty miał więcej zdolności umiejętności no to groziłaby nam od maja 2006 . roku wojna domowa no i to i to właśnie ta nieustępliwość no ściąga gromy na jego głowę ściąga gromy sanacja przecież kilka kilka tygodni po po przewrocie majowym Józef Piłsudski przez ten sam Sejm Senat przez to zgromadzenie narodowe zostaje wybrany na urząd prezydenta nie przyjmuje tego urzędu, ale sam ten wybór jest świadectwem nos spacyfikowanie można powiedzieć w jakim sensie zalegalizowania przewrotu i na Józef Piłsudski nie rozwiązuje zgromadzenia Narodowego ani Sejm ani Senatu natomiast tą osobą bojową tą osobą bojową jest oczywiście Wojciech Korfanty przypomnijmy, że jest on nie tylko posłem na Sejm, ale jest jednocześnie posłem na Sejm Śląski, bo na podstawie konwencji genewskiej dla Górnego Śląska był to obszar autonomiczny, który posiadał odrębny parlament własny Sejm Śląski o angaż ma dość ciekawe rzeczy działy i też jest też jest i posłem i na Sejm Rzeczypospolitej jest posłem na nasz Sejm na Sejm Śląski wytaczane są oczywiście przeciwko Konstantemu można powiedzieć idiotyczne zarzuty, że pozostaje na żołdzie hut czy czyn na utrzymaniu niemieckich koncernów przemysłowych na terenie Górnego Śląska, że bierze dotacje na na wydawanie tejże Polonii do kont można powiedzieć, że to był wart pac pałaca i metody walki sanacja akurat z Korfantym Korfantego z sanacją były były mniej więcej no również zajadłe i równie proporcjonalne, a zresztą posługują się takimi samymi narzędziami mylny Korfanty ma swoją Polonię Grażyński uruchamia dziennik Polska zachodnia, u którego naczelnym zadaniem jest atakowanie Korfantego wspomniany przez pana profesora związek powstańców śląskich, który był kontrolowany przez wojewodę otrzymuje przywileje i pieniądze, a związek z zagranicy, którzy są sprzymierzeni z Korfantym to służenie i tak i i pozostawieni bez niczego, więc czy można zaryzykować takie stwierdzenie, że Grażyński w takim most Cłowy sposób po prostu mścił się na Korfanty ten w drugą obaj byli siebie wartości trudno mi w trudno mi się wynikać z pomysłowości i charakter związania się czy osobisty lub polityczna ale gdy nie nabyły to na pewno osobiste wynikające właśnie z jeszcze z czasów trzeciego powstania zaszłości Michał Grażyński skądinąd był był znany i poważany jako niezwykle oddany w propagowaniu polskości działacze wspierający ich związek Polaków w Niemczech najrozmaitszymi najrozmaitszymi metodami niemożna go inny front może oskarżyć o jakąkolwiek firmą niemiecką działalność wprost przeciwnie wraz ze względów na nas na potęgę kapitału niemieckiego na Górnym Śląsku mieszka duża część dzieci pracowników zakładów przemysłowych Górnoślązaków wymuszali na nich ci właściciele, aby uczęszczały do szkół niemieckich tymczasem koszt gruziński wprowadził egzaminy specjalne dla dla dla młodzieży, jeżeli znają język niemiecki będą chodziły do szkół niemieckich, jeżeli w domu był język ojczysty Polski dotąd dzieci nie znały niemieckiego wchodziły siłą rzeczy do do szkół polskich, więc nie można ani Korfantego ani Grażyńskiego broń Boże podejrzewać o działania 33 czy antypolskie czy z poręki z poręki niemieckich wprost przeciwnie natomiast ten spór miał tak jak powiedziałem i politycznej i ambicjonalnych charakter i ich do było absolutnie niszczący absolutnie niszczący niszczący również, dlatego że wojewoda Śląski zostało w pewnym momencie przewodniczącym związku harcerstwa polskiego, a więc osobą do znaną nie tylko w regionie Górnego Śląska, ale również osobą publiczną w w całej w całej Rzeczypospolitej w organizacji, która stawiała swoim członkom instruktorom bardzo wysokie wymagania etyczne w związku z tym zaangażowanie w ten w ten wspólną odbijało się odbijało się cieniem na jego postaci inna, ale i również na postać Grażyńskiego także cieszyć dramatyczna sytuacja można powiedzieć też ciekawa sytuacja w sejmie śląskim, o którym już wspominaliśmy bo kiedy przewaga w sejmie śląskim mieli zwolennicy Korfantego do Grażyńskiego dwukrotnie test ten Sejm Śląski rozwiązywał bardzo interesujący skutek uzyskał wojewoda Śląski, a mianowicie w kolejnych wyborach coraz więcej mandatów zdobywała mniejszość niemiecka no tak tak tu stare przysłowie, gdzie 2 się bije tam trzeci korzysta tak jak mówiłem ten spór był absolutnie niszczący i traciły na tym, by obie strony, których za mobbing kolejny, że nie ma nie ma najmniejszych wątpliwości co do tego grasz zyski zdecydował się w końcu na radykalny ciosy i skierował przez grupę posłów do prezydium Sejmu w Warszawie tego Sejmu wniosek o postawienie Korfantego przed sądem Marszałkowskim no i zarzuty były bardzo poważne malwersacje podatkowe powiązania z niemieckim kapitałem na Śląsku pobierania subsydiów od rzeszy niemieckiej i wrogich Polsce organizacji nadużycia w radzie nadzorczej banku Śląskiego i wyrok w sądzie zapadł w listopadzie 2007 . roku im sąd potwierdził część zarzutów tak, ale większy, bo o nich oddalił także brak, ale oddali właściwie tylko to on z oszustwa podatkowe, a całą resztę podtrzymał niestety taki to jest element, który od dzisiaj jest jakąś czarną kartą na legendzie nalega, ale są dzisiaj wiemy o tej o tej ciemnej stronie Korfantego czy faktycznie pobierał subsydia od rzeszy niemieckiej widział nic nie to znaczy mnie się wydaje, że to były, że to były elementy czerpania dochodów z czasów kiedy, kiedy zarządzał bankiem śląskim to głównie tego tylko tego dotyczyły te zarzuty i wykazanej udowodnione nieprawidłowości i nikt natomiast trudno mi uwierzyć, żeby Korfanty czerpał czerpał dochody dochody z kapitału niemieckiego i gdyby był subsydiowany przez kapitał kapitał niemiecki z drugiej strony z drugiej strony możemy dzisiaj przyjąć taką hipotezę, że większym zagrożeniem dla Niemiec kości była realna władza w rękach Michała Grażyńskiego, który bynajmniej nie stosował żadnej taryfy ulgowej wobec Niemców i tym bardziej że Grażyński pochodził nie z zaboru pruskiego nie był z Górnego Śląska tylko pochodził ze Śląska cieszyńskiego i wykształcenie zdobył zdobył w Krakowie jak dorastał w Galicji natomiast Legalis to absolutnym był Korfanty i sądzili sądzili Niemcy, że w granicach konwencji genewskiej państwa prawa polskiego rządu będą mogli normalnie funkcjonować i mniejszość niemiecka będzie korzystała ze swoich praw natomiast Grażyński stosował metody niekonwencjonalne wobec mniejszości niemieckiej po tym wyroku Korfanty troszeczkę zapadł się w sobie zbliżył się z kościołem, który był niechętny sanacji coś tam próbował robić, ale to nie było nic poważnego i w zasadzie Ernst Grażyński znowu się zasłużył w roku trzydziestym a, robiąc z niego męczennika poprzez osadzenie w twierdzy brzeskiej tak to był to było w wniosek o współdziałanie współdziałanie z centrolewicą, aczkolwiek chadecja Korfantego nie weszła nie wyszła w skład centrolewu, niemniej mimochodem władze sanacyjne przyczyniły się do do powstania 1 ogólnopolskiej nowej partii chadeckiej, dlatego że Popiel z Korfantym w twierdzy brzeskiej uzgodnili wszystkie ważniejsze punkty wspólne programowe i i możemy powiedzieć, że mimochodem, że sanacja spowodowała przynajmniej na tym odcinku zjednoczenie zjednoczenie opozycji i powstanie i powstanie nowej partii chadeckiej, czyli z połączenia chadecji Śląskiej narodową partią robotniczą w i tak i tak można powiedzieć, że zbyt drakońskie represje, a osadzenie w twierdzy brzeskiej do takich niewątpliwie należało spowodowały tak ani inną reakcję, a podobno też zbudował na nowo popularność Korfantego, bo jego powrót do Katowic miał być triumfalny tak i to jest to jest znowu mnie w przestroga dla wszystkich dla wszystkich polityków, że to wszystko powinno co się dzieje wpolityce powinno być tutaj proporcją gardeł to znaczy odpowiadać odpowiadać sytuacji, o ile już po dwudziesty siódmym roku do tego sądu Marszałkowskiego, kiedy wpłynęły oskarżenia już podjęto ogromną kampanię na rzecz domu niewinności niewinności Korfantego o tyle w roku trzydziestym ta kampania przybrała daleko większe rozmiary tu protestowali już nie tylko Górnoślązacy nie tylko cały obóz Narodowy, ale również profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego konserwatyści także bardzo wiele środowisk było przeciwnych tym metodom, które zastosowała sanacja wobec opozycji w 1930 roku to było znaczne przekroczenie do wszelkich wszelkich metod metod walki politycznej oczywiście Grażyński nie złożył broni nas zaatakował ponownie 3005. roku najpierw chciał, żeby Sejm Śląski uchylił Korfanty mu immunitet pod zarzutami korupcji znowu pobierania bezprawnych dotacje z niemieckich źródeł, ale posłowie się nie zgodzili no to wpłynął taki sam wniosek tym razem już od prokuratora Okręgowego i a w i właściwie podobno był już gotowe nawet nakaz aresztowania Korfanty nie wytrzymało tego wszystkiego co się działo i postanowił uciec do Czechosłowacji Toma miejsce w kwietniu 3005. roku do dramatu niestety dramat polegający na tym, że ten, który w, który wywalczył 3 na przynależność Górnego Śląska przynajmniej położył ogromne zasługi integracji Śląska z rzeczy pospolitą musi wyjeżdżać na emigrację w i nowym duchu niczym nie da się tego usprawiedliwić dotyczyło to zresztą nie tylko Korfantego dotyczyło to wielu tzw. więźniów brzeskich, którzy przed uprawomocnieniem wyroku opuścili Rzeczpospolitą tam Korfanty w Czechosłowacji zamieszkał początkowo Wincentego Witosa i domu mieszkał tam aż do anschlussu najpier w Austria potem do po włączeniu utworzenia protektoratu Czech i Moraw dołączyć można powiedzieć o włączeniu włączeniu Ciechu w obręb rzeszy niemieckiej w schronie już wówczas w ambasadzie francuskiej z fałszywym francuskim paszportem wyjechał wyjechał do Francji tam nawiązał kontakty z Ignacym Paderewskim z frontem Borusii no w każdym razie w każdym razie w tak jak powiedziałem ten ten kącik był tu absolutnie nie tylko idiotyczne, ale i morderczy dla dla Korfantego i dla dla Michała Grażyńskiego, bo tak jak powiedziałem ten konflikt do dziś to dziś skutkuje podziałem podziałem Górnoślązaków tak jak w Polsce centralnej i istnieje konflikt opcji orientacji wizje Piłsudski Dmowski tak na Górnym Śląsku konflikt jest co przekłada się lokalnych na lokalny konflikt Grażyńskiego w grę rzymskiej Korfanty tak jakby postulatach nie można byłoby już do tego konfliktu nabrać nabrać dystansu i wyważyć w jaki sposób te oceny plusy dodatnie plusy ujemne obu obu tych polityków do Polski wraca w kwietniu 3009. roku to było tuż po tym, jak Niemcy wypowiedziały nam układ o nieagresji inna i wraca do Polski, ale zostaje aresztowany i odnaleziony g Badia Kuta gorzej niż rok wcześniej w okropnym małostkowe rzeczy, która pokazywała, jaka była sanacja 30 osób w roku, kiedy umiera Korfantemu senny to z wrażeniem premiera nie dostał zginie rozjazd żelazna ręka nie dość rozmów wyznaje go i na ten pogrzeb syna Anny nie dociera, czyli aresztowany osadzony na powie na na Pawiaku folk 3009 . roku był wtedy pogrążona już do prasy i kimś bardzo chory tak właściwie innym mnóstwo tych chorób uszkodzona wątroba zapalenie woreczka żółciowego zapalenie opłucnej anemia to już jest nie tylko starszy człowiek przypomnijmy, że kilka lat młodszy od Józefa Piłsudskiego przeżył go od 44 lata, ale to mści się cały ten nerwowy tryb życia przecież działalność polityczna można powiedzieć zżera zjada zjada od wewnątrz każdego dnia każdego z polityków to jest praca po po kilkanaście godzin na dobę i no to wszystko nie służyło nie służyło zdrowiu może powiedzieć że, że z więzienia został zabrany samochodem i to niewiele niewiele później niewiele później zmarł został zwolniony po prostu ze względu na ich zły stan zdrowia, bo obawiano się na Górze w C-Elysée, więc zrobiono ze względów propagandowych byłby to ono absolutny absolutna kompromitacja już można powiedzieć władz sanacyjnych nie ma co powiedzieć żadne usprawiedliwienie takiej postawy takiego takiego zachowania zmarł 17 sierpnia 20 sierpnia 3009 . roku odbył się jego pogrzeb to była ostatnia wielka manifestacja w Katowicach przed wybuchem drugiej wojny światowej Ninę z pozostawionym w testamencie politycznym do ludu Śląskiego nawoływał walczcie o Polskę wielką mocarstwo ową katolicką praworządnym i zawsze sprawiedliwą, a ja jeszcze na koniec zmusza zapytać ile prawdy było w tej opowieści o cel pomalowane i farbą w działającą opary arszeniku dziś nikt tego nie jest w stanie dzisiaj ani potwierdzić ani zaprzeczyć to jest mniej więcej tak jak z armii zniknięciem czy zabójstwem gen. Zagórskiego, o czym niewiele wiemy jest dziesiątki takich zagadek i i myślę, że nikt specjalnie nikt specjalnie tego tego nie robił ale, ale takie legendy majątki większą moc prawdopodobieństwa, ale powtarzam jako legendy jedynie ze względu na nas na tę małostkowość, który mówiliśmy, jeżeli Litwa 3005 . roku zgodziła się na przeniesienie prochów matki Józefa Piłsudskiego z terenu Litwy do rządu do Wilna ażeby je tam pochować razem z sercem marszałka to brak takiej zgody na przyjazd Korfantego na pogrzeb syna był czymś absolutnie absolutnie złym nieodpowiedzialnym i nie ma słów nie ma słów na na potępienie tego typu tego typu zachowań i działań myślę że na tych szczeblach taka wspaniała umyślność daje daleko większe procenty niż stosowanie jakichkolwiek takich metod mściwości prostej prymitywnej zdrowej i bezsensowny dość cud cóż cóż więcej można powiedzieć a gdyby miał on ocenić życie działalność Korfantego to jaka byłaby to ocena panie profesorze w jej nowej to jest chyba także dzisiaj zaliczyliśmy go to chyba większość historyków do współtwórców niepodległej, ale wymieniane jest na tym kolejnym miejscu na tym kolejnym miejscu nie pierwszym, ale na pewno znajduje swoje miejsce w panteonie tych działaczy, którzy życie poświęcili w niepodległej i oczywiście na tym odcinku w odcinku Górnośląskim czy powiedzmy ograniczony do zaboru pruskiego i odegrali odegrali ogromną ogromną rolę w latach od doradzania i budowy niepodległej Rzeczpospolitej także z pewnością zasługuje na taki na taki tytuł 1 współtwórców niepodległości nie ma najmniejszych wątpliwości co do tego natomiast nie jest to to bohater 1 pierwszego i głównego planu prof. Grzegorz Nowik Polska Akademia nauki muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku był nasz gość przed północą bardzo dziękuję panie profesorze dziękuję szkoda, że tak smutno się to skończyło no i zawsze kończy się w przypadku tego cyklu śmiercią w efektowny, ale bohatera, ale to był w in to był taki smutny epizod tego życzę Korfantego zresztą pisał o tym, że to jest nagroda za 30 parę lat jego służby dla tak Polski polskości może dobrze się nie doczekał wybuchu drugiej wojny światowej i tego jak ta ma on odrodzona Rzeczpospolita k zostaje rozszarpany przez z pewnością, że nie doczekał Polski to i tak bardzo dziękuję panie profesorze państwu dziękuję za wspólny poniedziałkowy wieczór oczywiście do usłyszenia za tydzień, a teraz już w dobrej nocy kolorowych snó
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 60% taniej w promocji Black Friday!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA