REKLAMA

Rozmawiamy o książce "Ziemia Jałowa. Opowieść o Zagłębiu"

Światopodgląd
Data emisji:
2018-12-21 16:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
23:36 min.
Udostępnij:

Gościem Agnieszki Lichnerowicz była Magdalena Okraska, dziennikarka, etnografka, tłumaczka. Rozmawialiśmy o jej książce "Ziemia Jałowa. Opowieść o Zagłębiu".

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Światopodgląd, Agnieszka Lichnerowicz. Dziś w Światopodglądzie łączymy się teraz z reporterem Radia TOK FM Grzegorzem Koziołem, który jest w Karwinie w Czechach czy w czeskiej części Śląska Cieszyńskiego, dzień dobry Grzegorzu, dzień dobry. Chciałam tak jak państwo słyszeliście wiemy, że zginęło 13 górników w tym 12 Polaków z polskim dowodem, paszportem i jeden Czech. Wiemy, że akcja ratownicza została przerwana ze względu na bardzo trudne warunki, w kopalni wybuchł metan. Ja użyłam sformułowania akcja ratownicza, ale rozumiem, że już o ratowaniu nie ma mowy.  Rozwiń »
Jakie są dalsze plany ratowników na tyle na ile potrafisz powiedzieć oczywiście no właśnie dobrze, że to, by znaczyło się akcja ratownicza została wstrzymana z powodu trwającego pożaru podziemnego pożaru i wysokiej temperatury wrogich rakiet tam 200 stopnia, a może nawet więcej i to rzeczywiście była dramatyczna decyzja ratowników, dlatego że akcję przerwano po prostu wszelkie służby poinformowały, że nie ma możliwości, by górnicy, którzy dostali nagrodę mieli szansę na przeżycie po prostu ten wybuch był tak mocnych i o nim pożar endogeniczny od lat poziom podziemny był tak rozległych i że nie ma sensu narażania ratowników na ratowanie no Góra, choć już autor raportu UOKIK-u odważna decyzja o pomyśle trudna ratowników, bo jak przyzwyczailiśmy się słuchamy wykrytych informacji doniesień o polskich kopalniach o o wypadkach gdzie by zapewnić właściwą po prostu po żywego człowieka no i tu jednak nie było szans i tak jak ja mówiłam greckie służby poinformowały, że nie ma możliwości Górnika, którzy zostali nagrodzeni, a w Madrycie na czym polega teraz tak jego portret twojego pytania Otóż akcja polega na uczeniu tego tego pożaru podziemnego a ja tak jak dość mocno temperatur i trzeba to on mniejszy od hamować chcieli wybudować Ameryki po prostu wymurować ścianę i odciąć dopły w powietrza tak, by zdusić ten pożar i dopiero wtedy można będzie penetrować wyrobiska można będzie walczyć o tamtych stało i kierować możliwe tego nie wiadomo ile rozmawialiśmy prawniczego dostał Obamy, że to o nowym roku, ale to może równie dobrze być ALU to co im służyli państwo w serwisie informacyjnym kilka minut to może 1 z żali rannych górników został wypisany ze szpitala w Karwinie, ale wciąż renminbi jak rozumiem to niewiele inni górnicy są tam w tym kilku jest ciężko rannych 1 z nich walczy ożycie to nie łączy to, że za szybko i czy o tym, tam się rozmawia są jakieś informacje dotyczące tego jak do tego mogło dojść, czyli już jednak próby znalezienia przyczyn 3 czy odpoczniemy właśnie odpowiedzialność czy to jeszcze nie czy to jest za szybko no to jest dość szybko to pomyśl o rzekomym wiadomo, że jeżeli wybuchł metan chaos musiało coś im to spowodować krwiaka i lamp, ale jak muły i działów HR i ze Szczecinka rzecznicy czeskiego urzędu górniczego on jak powiedział w ten czas metanu musiało być co najmniej 4 i uroda droższe od dozwolonego sklepikami wód wołaniu przyczyn tragedii oczywiście uczestniczą uczestniczą specjaliści, ale także takie Cichockiego Wyższego Urzędu Górniczego to oczywiście pojawiają się od razu spekulacje i ich sekret to taki jest pod kopalniami mówić o tym, że być może MO ukrywano w MMA to stężenie metanu w Iłży odsłaniano czujniki otworem po to, by fedrunek trwał nieprzerwanie od i t d. ale niecelnie w złotych ukradł on by ktoś lubi takie hasło jak zresztą nagrań takich, którzy go były po byłego Górnika Tychy od Górnika, których przełamała na urlopie zdrowotnym, który sugerował, że właśnie w czeskich kopalń tak się postępuje, ale czy to prawda jako milioner z bardzo dziękuję Grzegorz Kozioł reporter Radia TOK FM jestem w Karwinie, gdzie właśnie wczoraj po południu doszło do wybuchu metanu zginęło 13 górników i tym samym w bardzo trudno mówić, ale tę informację dostały się w jakimś wstępem czy też będą państwo mieli z tyłu głowy, gdy teraz połączyliśmy się połączymy się z Magdaleną oklaskom i dziennikarką tłumaczką etnograf kół, ale w kontekście naszej rozmowy przede wszystkim autorką książki nie wiem reportażu ziemia jałowa opowieści o Zagłębiu, w którą wydało wydawnictwo trzecia strona dzień dobry jedzie do umów to jest właściwie Rachel, w czym mogłabym wskazać przy tym kilka opowieści tak jak by tak jak to czytam, ale w dużej mierze to jest właśnie opowieść o tym jak ktoś uprze zacytuję może to okładka ci, których kolorowy pociąg z napisem transformacja powiózł wesoło daleko wprzód nie są w stanie po prawie 3 dekadach zrozumieli, że ta sama zmiana zostawiła daleko w tyle setki tysięcy 3  000 000 ludzi z większych i małych ośrodków przybyło w dużej mierze to jest opowieść o tym, ożyciu miast i miasteczek, które powstały do życia wokół w samochód wokół przędzalni wytwórni w Zagłębiu dąbrowskim i gdy po osiemdziesiątym dziewiątym roku też zakłady, a tam zaraz użyję tego co pani nazywa przezroczystym językiem, ale dla skrótu zaczęły upadać zaczęła być zlikwidowane tak zaczęły upadać całe miasta, gdyby mogła pani w bardzo krótko wskazać, dlaczego ten proces grzebał w uproszczeniu całe miasta miasteczka i ono przede wszystkim chciałem przeanalizować to co się stanie jeśli miasto miasteczko MICA regionom, które opierały się wyłącznie tak jak pani wina przemyślą na konkretnym zakładzie karmić ludzi to była kopalnia czy przędzalnia piknik to ten przemysł w krótkim okresie na przestrzeni kilku lat zamierzamy zostanie zlikwidowany wygaszony zrestrukturyzowane ludzie zostaną rzuceni na bruk co się wtedy stanie i regionu pustoszeją zjadą z nich ludzie część emigruje z zagranicy często wielkich miast za pracą, ale dokładnie również Soboń oraz infrastruktura związana ze społeczeństwem kulturą spędzaniem wolnego czasu zwinie się transport PKS albo transport lokalny do pewnego stopnia zostaną ograniczone liczby połączeń kolejowych także zakład to nie tylko praca, choć rzeczywiście praca jest tutaj najważniejsza Jona jest w dużej mierze bohaterką książki na równi z tymi kilkoma miastami, które opisuję, ale zakład dawał również rozrywkę sposoby spędzania wolnego czasu opiekę edukację żłobki przyzakładowe przedszkola stołówki osiedla, czyli cała infrastruktura, której bez tej pracy bez tego zakładu nie ma w momencie, kiedy uznano, że minimum pełno gałęzi przemysłu są w cudzysłowie nierentowna niepotrzebna i zakłady zamknięto co ta infrastruktura również bardzo dużej mierze została z ograniczoną moi ludzie zostali osieroceni albo z regionu i hołd i dużo właśnie do tej pory tak wynika z częstych pani opowieści i reportaży o Zagłębiu, że te miasta miasteczka w zasadzie nie mieć mnie nie powstały to znaczy one dalej powoli umierają są na liście często tych miast inne, które obędą się zwijać ta opowieść pani o tym, mam nadzieję porozmawiamy w drugiej części jest oczywiście też po takim aktem oskarżenia wobec tych, którzy podejmowali decyzje czy u góry na alarm w rządzie Annę i czy lokalnie o konkretnych fabryka w i w dużej mierze tak rozumiem ten akt oskarżenia, że pani zdaniem nie szukali sposobu na 3 dni szukali sposobów, żeby zabijać, żeby ratowania tych zakładów albo przy niektórych, chociaż tych zakładów tylko po prostu przyjęli zasadę cytuję za tanio sprzedać sprzedać i sprzedać, ale więcej usłyszą państwo już od samej Magdaleny o oklaski w drugiej części rozmowy po informacjach wrócimy bohaterem jest książka ziemia jałowa opowieści o Zagłębiu to światu podgląd itp i Agnieszka Lichnerowicz z państwa gościem cały czas jest Magdalena Krasuska m. in . w kontekście naszej rozmowy przede wszystkim autorka reportażu książki reportażu ziemia jałowa opowieści o Zagłębiu i czas pozwolę sobie z VAT słowem wstępu zacytować fragment okładki ci, których kolorowy pociąg z napisem transformacja powiózł wesoło daleko wprzód nie są w stanie po prawie 3 dekadach zrozumieć, że ta sama zmiana zostawiła daleko w tyle setki tysięcy 3  000 000 ludzi z większych małych ośrodków nikogo z beneficjentów sytuacji nie interesowały losy pana Heńka sprywatyzowanej Huty w pani Marioli niepotrzebnego nagle osiedlowego magla czy pana Zdzisława zamykanej odlewni po co skoro kolorowy pociąg pędził przed siebie w stronę Europy, żeby z niego nie wypaść trzeba było mocno trzymać się na zakrętach w trudno odwracać się w pędzie przy Brzozie to pytanie zadano pani dziesiątki razy, ale pozwolę sobie zapytać w takim razie po raz kolejny w jak zatem odpowiada pani na to pytanie, że na co można było zrobić, bo trzeba było zamknąć nierentowne zakłady minimów to znaczy nowe lepsze, ale przede wszystkim nianie są politycznie to nie jest tak jak na sam reportaż to ja nagle jako jedno po 30 latach oddano niesamowity rekord w trzeciej drogi, której nie wzięto pod uwagę, ponieważ tak nie jest ja przede wszystkim przemową głosem regionu, który został zapomniany głosem tej części Polaków, którzy znaleźli się po no powiedzmy w złej stronie grubej kreski natomiast nie może zgodzić się w tym, że te wszystkie zakłady były nierentowne historie przytoczone w mojej książce pokazują, że zakłady wały zamykane np. za 300  000 zł długu czy za 2  000 000 zł długu to są pieniądze, z którymi każdy budżet nawet niewielkiego miasta może sobie poradzić po prostu obowiązywała taka narracja taka retoryka, która mówiła, że on musimy wziąć udział w całej zachodniej wolnorynkowej grze, czyli otworzyć się nam otworzyć na eksport otworzyć się na import i rywalizowaliśmy się często szemranych okolicznościach sprzedawaliśmy nasze, bo to powiedzieć wprost majątek Narodowy za zabójstwem tak naprawdę często, ponieważ wtedy uważano przez długi czas jeszcze uważano, że rząd to jest jedyna droga, że to jest jedyne jedyny sposób tylko, że nie byliśmy na to gotowi i to w momencie kiedy, kiedy dopiero od 20 latach analizujemy to skutki gospodarcze ekonomiczne, ale przede wszystkim społeczną i tych decyzji to one są straszliwa i a i tak naprawdę cały region pozostały bez szans, bo z miejsc pracy i czekają na reindustrializacji tylko, że żona prawdopodobnie już już finansom nowinę wiele decyzji soku z Lechią mąci i tam panie były podróżuje pan niejako od miasta do miasta od ruin fabryki do ruin fabryki czy o tym nie wiem budki z zapiekanką nic tutaj szukać barwnych przykładów, ale naprawdę niezwykła opowie zastanawiał się też jak bardzo śledcza jest pani stronę, ponieważ to jest też opowieść oto historia tych kilku przeżył szczególnie kilku opisanych zakładów pracy wytwórczych i miast, które wokół nich stała to czasami jest są historie trwające 153 lamp lat, więc ARiMR jak bardzo była to praca też śledczym jak ma pani poczucie bardzo to są historie wciąż nieopowiedziana niż duże, że faktycznie to są historie niedopowiedziane jawią się koniec trochę innej strony, czyli nie ze strony partykularnych indywidualnych historyjek i z rodzin, które w UE z powodu likwidacji zakładu doświadczyły ogromnej traumy Giodo i od tego jaki los się potoczyły tylko faktycznie całe zakłady, których ja od powstania do momentu likwidacji prywatyzacji czy też wyprzedania majątku historie prześledził on i nie zawsze jest łatwe już niecałe 30 lat, bo pierwszy w spółkach transformację już to nie jest łatwe dlatego rząd w dużo czy zakładów, które zamknęły się został zamknięty na początku lat dziewięćdziesiątych czy powiedzmy około 2000 roku o tym, niema niema dostępu do dokumentacji powietrzne są są archiwa ZUS -u są różne miejsca, gdzie można znaleźć, ale koniec w 1 miejscu w internacie z mało informacji na ten temat bardzo często przestaną prowadzić treningi przed własną jak Fon internetową także ich łup i trzeba zebrać historię społeczną i woli rozwoju tych zakładów w historii upadek na ustach wielu różnych dokumentów no i przede wszystkim także jeździła jak tutaj mieszka na miejscu także to nie jest niezłe, bo ktoś z Lubonia wielkiego miasta przyjeżdża do zaniedbanego regionu, bo i sama w swoim regionie, ale byłam w Będzinie Sosnowcu Dąbrowie Górniczej oraz przede wszystkim Zawiercie, która jest głównym bohaterem książki i UE i na talenty wielu zamkniętych zakładów tych szkieletów zakłada udało mi się wejść to nie jest przesadnie trudne trzeba mieć trochę sprytu moi przede wszystkim z przygotowaną na to jak żyli jak smutny jak straszliwe jest to w jego grze o miejscach, w których pracowało naprawdę setki tysiące ludzi są osoby w tym momencie porzucone na na pastwę roślinności i grafficiarzy to gmach właśnie, bo z 1 strony to jest bardzo smutna poruszająca opowieść z drugiej strony zastanawiam się bardzo sentymentalna byłyby opisuje pani też 4 miasta te zakłady, gdy one rozkwitały to właśnie, gdyby rosły przy nich bym osiedla mieszkaniowe przedszkola kina w tym sensie wydają się sentymentalna, bo też soczystych czytałam też zastanawiam czy 3 bb bb czy to budek jak bardzo to jest opowieść o przyszłości jak bardzo wiele popełniono błędów czy 3 przestępst w, że ona nietrwała, ale też nawet co pani powiedziała podkreślając, że nie jest pani jak z dużego miasta tylko tam mieszka ta książka jest też biżuteria tak go czytam tak się to czas zastanawiam czy jako czytelnik powinno się czuć winna no to zależy Waldek to już tygodnika hot Wheels miała tak to jest jak słyszę czytam w internecie mieszane opinie na temat tej książki większość jest dobro, ale zdarzają się niektóre mówią, że może to jest pierwsza książka o, która faktycznie wskazuje nazwiska nie reportaż prasowy tylko faktycznie książka, która analizuje transformacji pod tym względem, czyli nie mógł zlikwidowano uniknięto tylko mówić kto, kiedy i jak i na tych poziomach na poziomie ogólnym, czyli chór transformacji ustrojowej i reform Leszka Balcerowicza i rządu Tadeusza mazowieckiego, ale również na poziomie na poziomie lokalnym, czyli jak wskazuje nazwiska osób, które konkretnie doprowadziły do ruiny po prywatyzacji konkretne zakłady n p . Huta szkła kryształowego w Zawierciu, gdzie mieszka on i nie chowam się za inicjałami typu pan x tylko faktycznie jest to, iż jest to wskazane, ponieważ osoby mają wyroki nawet się one są jak jeszcze nieprawomocny także najbardziej można trzeba o tym, pisać, ale był też jakość czy grzyby jak wino w tym sensie jak też zastanawiam się, bo oczywiście naturalnie ten reportaż też jest głosem fermy na temat w tych dniach prób rozliczenia się to można zaliczyć próby zrozumienia polskiej transformacji to tym głosom, które przypominać o tych, którzy jak pani, że nie załapali się na ten kolorowy pociąg, którzy zapłacili bardzo wysoką cenę, bo pewnego dnia po prostu państwo się zwinęła z ich miast, a zakłady upadły czy zostały doprowadzone do upadku nowości, ale jak dziś mieszka w dużym mieście, chociaż nie urodziła się w nim feminizm zdaje się z sobie radzę od całkiem nieźle, więc stanąć jak bardzo to też ma być żywy wyrzut sumienia u ludzi, którym się udało lepiej no ale pytanie czy ci wszyscy powinni mieszkać w Warszawie Krakowie albo wrażliwości malarza jego niestety, ale większość większość terenu Polski większość regionów Kosowo to są się i małe miasto i nie możemy doprowadzić do takiego drenażu, że no mówiąc wprost model GT 3 osoby zdolne 3 osoby już w wieku 18 lat po uzyskaniu prawa jazdy egzaminu maturalnego ciągną do wielkiego miasto i czasu to nie jest nawet jedno z byłych miast wojewódzkich tego po prostu 1 z największych aglomeracji, ponieważ tylko tam mają perspektywy to jest to jest krótkowzroczna i cała ostatnie 30 lat pokazuje, że do niczego nie prowadzi tam państwo z jezdni dało się z regionu zwinęła się z miast powiatowych zwinęła się z gmin zwinął się z byłych miast wojewódzkich nawet takich jak i Siedlce Tarnobrzeg i muzea i inne wszystkie miasta właściwie wszystkie regiony ciążą teraz Gorkiego regulują kół, jakiego miejsca wśród, których prymat wiedzie wiedzie Warszawa, do której do, której wszyscy tak naprawdę czekają i to niekoniecznie z ulgą, bo rozmawiam z wieloma osobami, które chciałyby zostać z regionu we wszystkich miastach tylko po prostu nie są w stanie znaleźć pracy, która odpowiada kwalifikacjom, a przede wszystkim pracy za za godną płacę, która pozwoliłaby jej przeżyć no na poziomie innym niż niż płaca minimalna lub nie musiałaby ich do od długich dojazdów tak jak tutaj Zagłębia Dąbrowskiego głównie dojeżdża się do miast na Górnym Śląsku, a dostanie blisko, bo to jest minimum 4050 km Ajax u AM mu jak bardzo to jest sytuacja w takim sensie tak jestem ciekawa pani perspektywy beznadziejna to znaczy, bo ta książka jest ten reportaż jest w tym sensie dosyć przygnębiający, bo nawet w te próby rewitalizacji, które są podejmowane czy były przez włodarzy czy przez pojedynczych ludzi, którzy tam otwierają KIS takie bardziej powiedziałbym wielkomiejskie może to zbyt stereotypowo knajpki to trochę pani jednak ironizuje to znaczy wskazując, że to nie rozwiązuje problemów no na pewno problemów nie rozwiązuje kostka brukowa wycinanie drze w i robienie nowego parkingu, chociaż oczywiście ludzie do tej kostki brukowej do tych parkingów prawo mają, ponieważ wraz z infrastrukturą w transporcie zwinął i ludzie po prostu musieli kupić samochody, więc muszą gdzieś parkować i Jaśmina w absolutnie się nie śmie z prowincji, ponieważ zmniejsza schronienie w z drutu, jakby takich rewitalizacji może źle wyraziła ona AKS CEZ jest lub rewitalizacji tych takich stylu 15 lat wstecz tak się robiło to co tak trochę się śmieję, dlatego że nie wystarczą, bo rewitalizacja nie polega na tym właśnie, że w 2 startujemy uliczkę, chociaż oczywiście to również jest ważną rewitalizacja to przywrócenie życia do regionu, żeby przywrócić życia musi być przede wszystkim praca dopiero wtedy wejdzie ona odbudować, czyli rozrywka, czyli możliwości, czyli chcieli wrócić transport także bez pracy bez inwestycji już obojętnie jakie, jakie one będą dbać ciężko położyć przywrócić je skłonić młodych ludzi czy ludzie w różnym wieku, żeby oni po prostu z tych 3050 miejscowości w różnych regionach Polski nie uciekali nie wyjeżdżam Lech ani zbyt obiekt pomysły na to co znaczy my mam nadzieję że, że to się zacznie działać, bo było brudno pojawia się jakiś inicjatywa, ale też mamy oczywiście raport profesora przywożą z pamięcią Śleszyńskiej na tym zresztą jest moje rodzinne miasto nie rozumiem, że pani miasto również Anna i to wydaje się, że sytuacja dość beznadziejna no właśnie czytałam niedawno, bo w Gazecie, której pracy będzie wywiad prof. Śleszyński opublikowany w styczniu i co jest to są bardzo ciekawe wnioski natomiast na na poziomie całej interpretacji przyczyn i przyczyn strukturalnych one są podobne do moich tak naprawdę chcieli, czyli dość przygnębiający jest i jest to populacja ludzie wyjeżdżają ludzie w ogóle rodzi się w niej także po prostu te miasta będę się wyludnia się, że miasto, w którym mieszkam zawiedzie spadło po raz pierwszy działa poniżej 50  000 mieszkańców, a liczyła nawet 60 par także miasto będą się wyróżniały głównie dlatego właśnie, że ludzie z nich wyjeżdżają za pracą czy czegoś mniejszy znacznie atrakcyjniejszym życie jeśli są młodzi co można zrobić no można się starać się takie magiczne zaklęcie sieć Nielba przyciągnąć inwestorów w tylko, że należy to zrobić należy torowisko włodarze powinni zrobić z głową, czyli nie tylko za pomocą organizowania ściąganie z niskimi podatkami tzw. niskim kosztom pracy i specjalnych strefach ekonomicznych, które teraz powstają na potęgę, ale również zastanawia się, jakie będą społeczne skutki tego, że nadal będziemy gospodarką niskich płac, bo to nie jest jej to nie jest coś co zatrzyma ludzi w regionach koniec zatrzymań ludzi w Polsce także włodarze powinni mieć przede wszystkim świadomość tego zioła rozdzielanie czerwonego dywanu przed jakimkolwiek inwestorom niestety nie jest im idealnym pomysłem trzeba również życie mieszkańcy chwili mogą coś intrygującego w mieście działa nie powstanie tak naprawdę nic dodatkowego, czyli te wszystkie knajpki te wszystkie sklepy i we wszystkich kinach te wszystkie możliwości rozumiem, że wiaduktem pani mówi będzie nowym obywatelu to od razu mogę zareklamować i zapowiedzieć Raciążka, o której rozmawiałyśmy to jest ziemia jałowa opowieść o Zagłębiu Ruhry też niezwykle ciekawe, bo co chciał powiedzieć kawał historii tutaj państwo znajdą one różnego zakładu są też, że właśnie industrializacji rewolucji przemysłowej i w ogóle też z Zagłębia Dąbrowskiego trochę się Bochum teraz powiem żartobliwie na koniec o tym, rozmawiać, bo się rzeczywiście nie do końca rozumiem, gdzie jest początek, gdzie jest koniec i boję się, że mógł jechać łatwo urazić, więc będzie temat na następną mam nadzieję, że rozmowa autorka Magdalena Kraska dziennikarka etnograf Ka tłumaczka władz państwa gościom bardzo dziękuję za rozmowę dziękują i tyle co dziś dla państwa przygotowaliśmy z Małgorzatą Wólczyńską Szczepanem Mazurkiem program realizowała doszła informacja po nich
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam, oraz sprawdź jak działa nowe internetowe radio TOK+Muzyka. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj wygodniej w aplikacji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA