REKLAMA

O wirtualnym Muzeum Żydów w Białowieży opowiada Katarzyna Winiarska

Data emisji:
2018-12-21 21:20
Audycja:
Wieczór - Hanna Zielińska
Prowadzący:
Czas trwania:
30:51 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Piątkowy wieczór Radia TOK FM, przy mikrofonie Hanna Zielińska. W tej części wieczoru naszym gościem jest Katarzyna Winiarska, dobry wieczór, dobry wieczór, animatorka kultury, twórczyni wirtualnego muzeum historii Żydów w Białowieży. Muzeum, o którym na jego stronie internetowej, czyli siedzibie właściwej, to jest główna i jak na razie jedyna siedziba tego muzeum, czytamy tak: codziennie w drodze do pracy, szkoły i przychodni, na spacer do parku każdy z nas, czy na ulicy Waszkiewicza, czy na Olgi Grabiec, czy na Zastawie mija wiele domów, w których mieszkali Żydzi, a część z nas w nich mieszkać, codziennie robi zakupy w tych samych sklepach, w których kiedyś nasi rodzice czy dziadkowie kupowali produktu żydowskich sklepikarzy".  Rozwiń »
Turyści jedzą wykwintny obiad i pijąc pyszną kawę w restauracjach kawiarniach mieszczących się w kamienicach budowanych przez żydowskich gospodarzy najstarsze pokolenie mieszkańców dobrze pamięta Żydów i chętnie o nich opowiada pięknie napisał o nich poematy Borys Rusko poeta z Białowieży niektórzy noszą historie bliskich sobie Szmul Karo życie idę w swoim sercu całe życie są tacy, którzy mają używany do dziś przydomek odmienia czteroletni przyjaciółki Żydówki średnie pokolenie wie już niewiele dzieci nie mają ścisłe nie mają historii Żydów w Białowieży pojęcia strona muzeum jest po to, by nie zapomnieć naszej wspólnej historii w taki piękny tekst FIM piękny wstęp wprowadzenie do tego, o czym możemy przeczytać jest mnóstwo AB artykułów przede wszystkim ma też zdjęć archiwalnych dawnej Białowieży, ale co mnie uderzyło w tym tekście jedne w tym opisie projektu, jakim jest muzeum właściwie nie ma ani cienia grozy historii, gdyby jakiś kosmita przeczytał ten tekst pomyślał sobie chodzi tylko o to, że po prostu chcemy o nich pamiętać, by było tak dobrze jest tutaj napisane Żydzi są mile wspomnienia na niej ludzie bardzo chętnie o nich mówią mają sentyment i po prostu brakuje nam teraz może jakiś narzędzi czy słów czy wehikułów pamięci zróbmy coś, żeby nadal było przynajmniej tak przyjemnie są pamięci i jakby zupełnie, by nie było właśnie tej grozy w historii zagłady tego wszystkiego w co również w jakim stopniu zamieszani byli mieszkańcy różnych miejscowości w Polsce, którzy zostali w tych miejscowościach sami ciekawa jestem czy to jest pani taki właśnie zabieg pedagogiczny im nie związane z tym jak pani chciała, żeby to wyglądało może po prostu to jest pani, że w wersji świata optymistyczna no strasznie dużo pytań w 1 mamy Lighting, a w 1 pytaniu i też w tym co pani przeczytała, dlatego że TAWS, który był takim tekstem, otwierając stronę wirtualnego muzeum jest tekstem pisanym parę lat temu, więc od tego momentu dość dużo się zmieniło, więc może pokoleniach nie zmieniła się przede wszystkim to, że nie jest także dzieci młodzież nie ma pojęcia o historii żydowskiej Białowieży mam nadzieję, że w tej chwili mam pojęcia, że Załom faktycznie spełnia rolę pełnią swoją rolę na pewno na części z nich, ale myślę, że dla dużej grupy ponieważ, jakby poza podium poza tą warstwą badani właśnie z jak w zrobieniu tej strony, która zawiera większość rzeczy, którą udał się znaleźć w każdym razie na tamten moment, jakby też jako animatorka kultury podjął od razu szereg działań edukacyjnych, więc dać dużo jest dziećmi z młodzieżą o rozmawialiśmy o historii Żydów biało wieży było ich przyjechało wędrowny muzeum historii Żydów polskich Polin też, który stał w centrum Białowieży więc, jakby ten temat, ale od czasu założenia muzeum po wielokroć Białowieży był poruszany na nie mówiąc o grupie kilkunastu osób dzieci młodzieży już teraz, którzy też zdążyli przez to parę lat stać się młodzieżą LO ich, która jest bezpośrednio zaangażowana w przekazywanie dalej te historie, ponieważ przygotowała razem z Joanną procederze Sarko i za mną i z Pawłem Winiarskim przedstawienie sąsiedzi, których nie ma, które teraz zagraliśmy już kilkanaście razy i to są historię, która są prawdziwymi historiami dotyczącymi życia w Białowieży polsko białorusko żydowskiego Janik historię dalej opowiadają te postacie, o których mówią niewątpliwie mają dobrze dobrze już Niewiem mam nadzieję, że nie tylko zapamiętane, ale też gdzieś w sercu schowane, więc to jest 1 rzecz, która cieszy się, że się, że się niewątpliwie zmieniła, ale druga rzecz jasna każda historia z najstarszych mieszkańców cały czas do mnie płyną z takimi duży moment, kiedy one w taki był występ niemal do historii był właśnie tuż po tym, jak ten tekst napisami otworzyła muzeum na takim uroczystości, którą zrobiłam wtedy nieźle chodziłam przez jakiś czas przez 2 lata prawie po Białowieży pytając, zbierając te historie wszyscy w zasadzie wiedzieli, że ja robię nie chciał się podzielić co z tego wyszło coś co jest zrobiłam co się udało dowiedzieć się nie zrobią takie spotkanie, gdy zaprezentowałam od otwarcia otworzyłam upubliczniła tę stronę na oczach na oczach zgromadzonych Białowieża i przyszło bardzo dużo ludzi ponad 100 osób rzeczywiście Zielona i miejscowości wierzyliście byłem bardzo dobre dobry odbiór i mnóstwo ludzi do mnie potem przez kolejne 23 tygodnie w zasadzie nie było dnia, żeby ktoś Białowieży albo do mnie podszedł na ulicy albo nie wysłał e-maila albo nie zadzwonił mówiąc moja babcia panią proszę proszę przejść jeszcze mój dziadek coś albo ja mam w domu dokumenty prócz proszę przejść to pokażę albo i MOL miał też mieszkam w domu, który należał do wody żydowskie właściciela, więc taki worek z historiami się okaże, że jest wręcz otworzył i co robi nic i cały czas jest teraz życie jest taki spadek jednak ile z tych osób jest ograniczona liczba osób, które są w stanie coś pamiętać jeszcze mają mają są na tyle wiekowi, że pamiętają czasy przedwojenne, ale jeszcze mi się zdarza nawet teraz, że ktoś mi się pnie jeszcze jest 1 osoba nie była chyba tej pani w jeszcze do niej da zmieniła się też trochę topografia, bo ulica, którą ja teraz tutaj wymieniła mówiąc dawna wieś Stoczek obecnie ulica Waszkiewicza to znowu wróciła nazwa została przywrócona Białowieży i ta ulica nazywa się teraz Stoczek tyle lat co zresztą w myśl jest bardzo fajne, bo i tak i tak ludzie tam nazwę używali bardzo często się mówiło, że to stać na Stoczku i jak to jest powszechnym powszechnej pamięci ta nazwa, więc cieszę się, że wróciła na teraz rzeczywiście wymaga to ogromny mojej pracy teraz, żeby nazwę Waszkiewicza, która się pojawia w 2 tysiące lat na mojej stronie znowu zaktualizować do do nazwy Stoczek MMA teraz, żeby idąc do tego pytania czy to jest tak dynamicznie na prawdę mówiąc trochę nie wiemy tak jak w zasadzie nic nie wiedzieliśmy, kiedy zaczynam ten projekt poza paroma nazwiskami, które Piotr Bajko zasłużony regionalista historyk Białowieski zapisały, który był takim pierwszym moim wodę kontaktem, żeby gdzieś ruszyć zacząć pytać no to z tych paru lat z gry było nam się, więc ja mam w tej chwili zapisanych około 300 osób zmieniają nazwiska, o których wiem czasem dużo czasem znam tylko imię nazwisko mało wiemy dlatego, że jakby nie ma w zasadzie żadnych źródeł coś się dość szybko okazało, że w archiwach nie ma nic lub prawie nic, że bardzo trudno jest udało mi się znaleźć nam się ze źródłami stało, bo to też nie stoczyli uznaje po prostu im film to w biało wieża była przed innym przed pierwszą wojną światową należał do Guberni Grodzieńskiej jeśli są jakieś dokumenty to one są w archiwach białoruskich próbowała wyciągnąć zrobiłam w zamian 2 kwerendy w archiwum w Grodnie, ale niestety dowiedziałam się z nich jakiś naprawdę ze strzępków, że taki ataki płacił Niewiem ubezpieczenie czy tam płacił jakiś ów w jakieś pieniądze za jakąś posesję, na której miał swój ogród czy coś takiego, więc jakiś naprawdę strzępki, jakby nic konkretnego żadnych dokumentów gminy żydowskiej w Białowieży nigdzie się nie udało znaleźć wszędzie słyszę to samo czy to jest takim w Białymstoku czy w archiwach w Warszawie czy w Yad Vashem proszę pani z terenów Guberni Grodzieńskiej nie mamy nic z tego obszaru, o którym pani mówi o Białowieży albo spotykać z komentarzami osi jak pani nie znajdzie na czym chcemy realnie nie ma, niemniej jednak ile rzeczy udało mi się znaleźć natomiast ta, jakby też ta wiedza mieszkańców tych najstarszych mieszkańców, którzy opowiadali jest bezcenna ponieważ, jakby te różne imiona nazwiska, która nie pamiętają czy domy, w których to ci ludzie mieszkali nie ma tego nie widać baz bez wiedzy po prostu tego, czego tego nie ma w różne rzeczy te nazwiska pozwalają mi potem szukać też w archiwach różnych internetowych i z odnajduje jakiś kawałki tych rodzin jakiś potomków tych rodzin tuż potem z tych 2 zostawili do Białowieży znaleźli zupełnie indziej i ustalamy ustalamy, jaki wspólne wspólne momenty, a nie dzielą się ze mną jakimiś dokumentami swoją wiedzą bardzo często jest tak, że to ja im więcej mówi o ich LO rodzinie w Białowieży niż oni sami wiedzą natomiast jest także to to źródło właśnie, który jest w ludziach pamięci ludzi w Białowieży to trzeba jak by pamiętać o tym, że to są ludzie, którzy przed wojną w większości to były dzieci więc, jakby ich wersja to co oni pamiętają kryzys ogólnoświatowy zjazd szczególna perspektywa perspektywa dzieci oni większość z nich nie miała dostępu i trochę do takiego świata, a który siedział na poziomie dorosły do świata polityki do świata tego co się działo między społecznościami oni opowiadają, chociaż w tym co mówią widać różne rzeczy tak jakby to jak oni opowiadają to jak opowiadają o tym na ile ich relacje były ścisłe albo właśnie luźne z tymi żydowskimi mieszkańcami czy z żydowskimi kolegami z klas przecież oni chodzili razem do 1 się do 1 szkoły do 1 klasy re i dożycie to to jakby w tym troszeczkę widać jak te relacje mogą wyglądać natomiast takich trudnych historii takich poważnych czy taki dotyczących dotyczących nie ma konfliktu pomiędzy społecznościami w samych tych relacjach nie ma no no, jakby ta perspektywa jest taka że, że ciężko jest tam uchwycić natomiast różne rzeczy się pojawiają, lecz pojawią się na pewno wspomnienie zagłady to nawet te dzieci pamiętają pamiętają jak Żydów wypędzano z domu pamiętają, jaki wkłada jakich zapędzono na ciężarówki dużo osób ma takie takie bardzo osobiste wspomnienia, że pamiętam, że pani pamięta, że konkretna dziewczynka Roza jej koleżanka na to jak Alain miał żegnała na tej ciężarówce albo kto która tam sąsiadka podała mleko małemu dziecku które, jakby było napędzane też na to matą ciężarówkę, więc sam sam moment sam moment deportacji Żydów z Białowieży do Get ta pamiętają starsi mam też paru rozmówców takich starszych, którzy już mieli po 15 lat w czasie wojny oni pamiętają trochę więcej i troszeczkę ta ta perspektywa jest też trochę inna natomiast, jakby też trudno się dziwić, że ludzie, którzy teraz, jakby to historie opowiadają chcą ją opowiedzieć w nogach do góry, gdzie ponownie też ci, którzy już co opowiadać to są też ci, którzy mają właśnie takie historie na wniesienie zgłaszają ci, którzy palą w jakimś sensie uczestniczyli porody drugiej stronie tej może tak być natomiast Maciej biorąc pod uwagę, że może być także, że mi, że jak za krótko to historie badam i żal, jaki z drugiej strony nikt tego wcześniej nie nominalni tych nie robił, że może tak być, że jakieś ciemne historie tamte biało wieży jeszcze drzemią, ale z drugiej strony myślę sobie, że jednak na tyle innym nie jestem osobą obcą Białowieży ludzie mi jakoś ufają też myślę, że dlatego byłam w stanie ten projekt zrobić, że nie nie przychodziłam jako ktoś obcy pytacie historia ich z Białowieży do tego nie powiedziałyśmy nie jest pani obcą osobą, ale dobrze ale gdy jest zaraz powiem, ale bardzo zależy, by dokończyć od tych złych złe historia z drugiej strony jest także pani prof. Barbara Engelking w tej książce Bazyla z nami dalej jest noc ogromnej pisze o powiecie bielskim, które by dla w okresie w dwudziestolecia międzywojennego to był właśnie wcześniej była była poniżana po pierwszej wojnie światowej, kiedy w Białowieży po raz pierwszy po raz pierwszy biało wieża zaczęła należeć do państwa polskiego Białowieża przy należał wtedy do powiatu Bielsk Podlaski i zarób i w jak i w tym rozdziale, który by pani prof. Engelking pisze w tej książce dalej jest emocji w rozmowie, którą złotym a jakby rok rozmawiam o tym, powiecie i Białowieżę, jakby pani profesor mówi Żak to jest trochę spec trochę inny teren niż te różne inne powiaty i ta specyfika, gdyby polega m. in . na tym ja też tak to trochę czuję, że że, że jednak tam nie mieszkały 2 społeczności tylko 3, że jej, że jakby ta sytuacja, że mamy nie nie Polaków i Żydów tylko przede wszystkim Białorusinów Żydów i Polaków, którzy przyjechali tam umówmy się ostatni do Białowieży tak to dopiero dopiero wraz z rozwojem przemysłu drzewnego w Polsce mieszkańcy Białowieży tam zaczęli zaczęli funkcjonować wcześniej wcześnie, by to jest teren wielkiego Księstwa litewskiego, jakby zdecydowaniem jesteśmy my jesteśmy na indeks na innym historycznym historycznym terenie cały czas w gruncie i ta sytuacja z, a z kolei sytuacja w dwudziestoleciu międzywojennym postawiłam mieszkańców tych ziem Białorusinów w sytuacji gorszej niż właśnie tych Polaków, którzy tam w zasadzie na tym terenie Berlinowi tak, aby powstawało państwo polskie i jakby tutaj była pewna, że pewne były może nawet nie roszczenia ale jakby w nos w pewnym nie było równości tak nie było równości w związku z tym, jakby ta sytuacja nie może Białorusini stanowili większość, jakby ich sytuacja nabrała cech mniejszościowych przez to że, że zaczęli funkcjonować w państwie polskim, która bardzo to polskość się chciało, zwłaszcza na tych terenach, na których tej Polski wcześniej nie było mocno zaznaczyć w związku z tym ta sytuacja, jakby pomiędzy tymi społecznościami mogła się inaczej układać tak i jakby wszystko wskazuje na to, że ten powiat bielski w porównaniu z tymi innymi powiatami, o których nam ciężko czytać to książka danych jest noc tak była była jakaś inna IR i najlepsza natomiast mamy różne też dokumenty np. listy, które stało z, które pochodzą od rodziny potomków, ponieważ udało się znaleźć ileś osób potomków rodzin tyle zła, że Legia miała sprzed wojny blaszanych pośle, nie zachował się listy nie w niektórych rodzinach listy, które pisali ci z tych rodzin, którzy zostali do tych, którzy już byli w Izraelu i z tych listów wynika, że może taki to co się działo w Polsce w połowie lat trzydziestych taka nagonka na nasz Żydów, by gotowanie sklepów w hasła takie właśnie antysemickie on na biało wieży to całkiem nie ominęło Białowieży to całkiem nie minęło, więc także nie jest także tam, że to jest jakaś idylla tak tak samo wpły w tych opowieściach moich mieszkańców chcą też mówimy do spektaklu otwartym tekstem bardzo mi zależało, żeby to tam właśnie wybrzmiało, żeby nie budować takiej tylko idylliczne go obrazą wszyscy w zasadzie, z którymi rozmaici rozmówcy czy karać większość rozmówców nie chce teraz kogoś urazić opowiadali historie o matce i także Żydzi, czyli jak talentem totalnie nieprawdziwy odrzucony naraz oficjalnie przez kościół odrzucony mit, że Żydzi do wyrabiania Macy potrzebują krwi krwi gonienie Żyda i wszyscy mi opowiadali to z komentarzem, że to nieprawda i że oni wiedzą, że to nieprawda dojeżdżam do broni i widziałam, że o, jaką napięcia mocy i że nic takiego jak dodają, ale i, że wojna miałam zadziałali wiedziałam, że oni innego robią, ale jednak, ale rodzice nastraszyli albo sąsiedzi mnie straszyli albo tak trochę miał taki niepokój, bo takie podwórka pozamykane, więc z 1 strony wszyscy się dystansowali do tego wszyscy powiedzieli, że to nieprawda, że oni wiedzą, że nie, ale jednak wszyscy mi to historia przekazali, że ona w tej Białowieży funkcjonowała, nawet jeżeli ci rodzice, którzy straszyli też mogli już w stanie namieszać, ale miejskie legendy o małomiasteczkowym legendę no to wracamy teraz do pań wobec decyzji w Białowieży osoby, która przywraca teraz żydowską tożsamość Białowieży, ale też jakimś sensie sama swoją tożsamość się osadza w Białowieży tak może to jest dużo powiedziane, że przywracamy żydowską tożsamość Białowieży była, jakby też nie chciałabym, żeby jak nie mam takiej intencji, żeby teraz mówić, że biało wieża była żydowskim Sztetl Rambo to procent czym żydowskich mieszkańców nie był chyba aż tak duży, chociaż jak patrzę na pani Mel stronie pod koniec dziewiętnastego wieku na 9200 mieszkańców 4800 Kalisz ciśnienie to, że to w toto coś nie nie nie do końca tak nie te dane, bo to, jakby zależy to z tymi danymi to strasznie trudna sprawa po pierwsze nie do końca wiemy nikt nie ma żadnych twardych danych, które będą mówiły, o ile są dane tylko z pierwszego ze spisów 1921 roku i bardzo trudno jest porównać je do tego co to znaczy Białowieża, bo to co teraz nazywamy białą wieżą to jest to przed wojną to było kilka wsi są dość niezależnych, jeżeli je do wszystkich do siebie dodamy to ten proces był bardzo mało, jeżeli weźmiemy pod uwagę tylko Stoczek już to wspomniane, czyli to główny Łódź dzisiaj z nami uwierzy, a wtedy to wieś Stoczek czy właśnie ulicy Stoczek to ten proces był znacznie większy natomiast na tyle spotem 2001 . roku bardzo się też ta struktura struktura zmieniła i żadnych danych dalej nie mamy niestety nic się nie udało znaleźć w wielu miejscowościach jest także są po prostu dane dane danej miejscowości danej gminy i tam z Lisą spisy takie lokalne mieszkańców robione w Białowieży nie udało się tego znali, więc trochę nie wiemy ile tych osób było mówi się, że było około 500 osób przed wojną ciężko to potem też porównać do tych do tych liczb, dlatego że z kolei przed wojną mnóstwo ludzi przyjechało do pracy w przemyśle drzewnym i po prostu były całe osady robotników leśnych fakturę po tych, jakby ta Białowieża nagle z zwiększyła się do mieszkańców o parę tysięcy teraz z nimi liczyć ten procent no nie wiadomo w zasadzie te procenty są w Surażu z strasznie, jakby też trudne i chyba i chyba najmniej interesujące w tym wszystkim tak tak mi się wydaje więc, jakby to co ja bym chciała przywrócić to mi zależy, żeby ten element element historii żydowskiej przywrócić do całej historii Białowieży, zwłaszcza że w Białowieży historia tej miejscowości opowiadamy sobie w kółko tak, bo to jest miejscowość turystyczna opowiadamy o sobie opowiadają turystom powiadamiają grupom uczniów, którzy przyjeżdżają z całej Polski grupa, którzy przyjeżdżają z zagranicy tych przewodników mamy już Niewiem ilu ponad setkę przewodników Białowieży, z których w sezonie to każdy ma ileś tam wycieczek dziennie, więc ta historia Białowieży przywoływana naprawdę setki razy w UE i mi zależy, żeby ten element tej historii żydowskiej tych mieszkańców, którzy na głównej ulicy tam mieszkali wrócił do całej historii całej narracji historycznej Białowieży tak jakby rząd jest tak samo element tej historii jak jak element swojej historii w królewskiej carskiej w Białowieży i każdej innej społeczności którzy, która tam mieszka prawosławnych katolików baptystów i t d. także, jakby był to jakby chodzi o to, żeby ten element był równoprawnym elementem elementem historii Białowieży po tak myślę, że właśnie, żeby gdzieś moc ksiądz wsadził gdzieś móc tak żyć się jakoś kontakcie z tą swoją właśnie tym terenem lokalną małą ojczyzną, którą w stresie urodziło się kruszy wybrało no to jak, gdyż związana z panią nie strażniczką strażniczką tej żydowskiej tożsamości tak jak lato nie lubię taki strasznie duży hałas jest dobrze pani nie chciałbym, żeby po tanich Białowieży, żebyśmy cokolwiek dożywia się ja w ogóle nie pochodzę z Białowieży to dlatego też powiedziałam że, że taką małą ojczyzną, której się urodziliśmy albo, którą wybraliśmy w Białowieży duża jest osób, które wybrały ją jako mam swoją małą ojczyznę, a niektórzy się tam urodzili myślę, że są, jakby to jest tak samo tak samo ważne, a czasem nawet jak najbardziej zaangażowane w oczach czasem tak bywa, że przyjechał do Białowieży w 2000 drugim roku zakłada się razem z Jackiem Kuroniem Danutą Kuroń moim Pawłem i moim mężem Pawłem Winiarskim Uniwersytet powszechny Jana Józefa lipskiego w Teremiskach i był to, ponieważ jak bym takim moim, gdyby do tego jeszcze czuje powołana i z takim celem tam przyjechałam to jest animacja kultury no to ich program tego Uniwersytetu też na tym polegał, że my pracowaliśmy z młodzieżą i takim głównym programem tego Uniwersytetu im, za które w dużej części właśnie odpowiadałam była praca o lat z ME można to tak nazwać nad własną tożsamością każdego z nas stać na takim myśleniem o tym, że żaby w życiu pełnić różne role i wybrać sobie ktoś się czy będzie zainteresowany tym interesował potem, że tak tak naprawdę trochę nie ma znaczenia czy my będziemy potem matematykami historykami lekarzami czy Niewiem sprzedawcami w tym marne coraz mniej takich Jasną klarowną właśnie, że jakby trochę nie jak byk, że kwestia zainteresowań jest jednak drugie, tyle że czas, by zbudować takie moje jak to jest oparta na klucz wyborze wartości na świadomości siebie świadomość swojego miejsca swojego pochodzenia świadomości kraju, w którym się, że jej miejsca a jakby na świecie taki ciągnik i od mikro do makro skali no i takim elementem jest nie przyglądali się też, jakby sobie, ale i temu miejscu, w którym którym się jasno, ponieważ nasz Uniwersytet powstał w cudownym miejscu, jakim jest Podlasie, gdzie można się takiej różnorodności, której w wielu miejscach Polski czy większości polskich w tej chwili już niema przyglądać no to takim głównym programem, który prywatnie ja prowadziłam to był program, który nazwaliśmy i Komenda, czyli program właśnie takim takiego przyglądania się wielokulturowości, która co robiliśmy bezpośrednio to znaczy jeździliśmy właśnie do cerkwi oglądaliśmy cerkiew spotykaliśmy się w cerkwiach synagogach w meczetach w kościołach rozmawialiśmy z ludźmi, którzy tam na tym Podlasiu mieszkają, ale też zapraszaliśmy ze specjalistą można, żeby nam robili wykłady o tym wszystkim o historii tego miejsca i wtedy się też bardzo szybko okazało, że to, że możemy sobie dotknąć historii żydowskiej w Tykocinie trochę w Narewce, bo tam jest cmentarz i Kasia Bielawska, która z, a u nas wzbiera historia Żydów z Narewki trochę w Orli, bo tam zrujnowana synagoga, a w tym Białowieży no coś niby wiadomo, ale nic nie wiadomo wiadomo, że ci Żydzi byli, ale po prostu nic więcej, bo nie ma żadnych takich materialnych śladów jak cmentarz synagoga takich znaków konkretne tak nawet nie ma też tak tablicy czy my pewnie nie ma miejsc tzw. pamięci nie ma tak w związku z tym to już był taki moment, w którym powiedział no ale jak to Hanna i w tak ale, ponieważ wtedy byłam bardzo zajęta jeszcze prowadzeniem Uniwersytetu, gdzie tam mieliśmy zajmowaliśmy się młodzieżą pracować z młodzieżą 24 godziny na dobę to gdzieś tam miał w swojej pamięci jakiś różne drobiazgi sobie gdzieś zbierałam Jakubiak jak jakość wpadły w ręce natomiast nijak nie podjęłam jeszcze wtedy takiego takiego całościowego działania jeszcze parę znaków musiało do mnie do mnie przyjść, żeby się tym zajęła natomiast w Lund po tym, jak przestaliśmy prowadzić taki program stałych zajęć ze studentami, bo wtedy mieliśmy takie grupy na 9 miesięcy ta mieszkająca my zajęliśmy się prowadzeniem programów edukacyjnych w Białowieży z, zaczynając od przedszkolaków i potem idąc tymi przedszkolakami coraz dalej i aż aż do gimnazjum w UE da i jak dalej, próbując zrobić coś w tym przedszkolu oczywiście to ile mieliśmy środków na to tyle tyle nam się imiona się udało zdobyć środków to tyle nam się udawało robić programów jednocześnie dla młodszych starszych dzieci w związku z tym też weszłam Babią wieś jest naprawdę bardzo mała w całej gminie to jest 2250 chyba w tej chwili mieszkańców, a w samej Białowieży jeszcze mniej, więc dzieci w czasie, kiedy nie ma teraz może się to struktura się zmieniła, ale nie sądzę, by zgrać w czasie, kiedy ja prowadziłam różne programy współpracy z przedszkolem szkołą to wszystkich dzieci w Białowieży właśnie w wieku od 3 lat do końca gimnazjum było 150 rano to to są dzieci, które jak można w całości objąć w maju, gdy chętny może nie na 1 wydziale jak w swojej świadomości jak można znać każdego z wyraźnymi, czego się rano jak po lewej jak ani nawet za tę swoją relację z biało wieżą po co innego przyjechać edukować się napisać projekt realizować ten peron wiem, że tam nieźle grać w jakiś czas, ale to nadal nie jest jeszcze jednoznaczne z zamieszkaniem na stałe czy na kilkanaście lat być może my jak pani planuje prawdopodobnie już po prostu pozostać tu czynna jest też parę, że pan rhythm and we wsi parę pytań w 1 w 1 zdaniu mamy tam po prostu zamieszkaliśmy i tam się urodziły nasze dzieci i moment, w którym ja poznałam tak podnieśmy i mieszkaliśmy w Teremiskach zdobyliśmy dość wyizolowanie z tej samej Białowieży trochę przez to modnego się ze sobą 8 km ale, ale jednak to jest jakiś tam dystans byliśmy skupieni na tej pracy przez parę ładnych lat w samych remisach i tam z tymi mieszkańcami te remisy też robiliśmy takie takie wywiady takie prace dotyczące pamięci te miejsca te tej samej tej wioski natomiast moment, kiedy ja poznam Białowieżę Białowieża mnie bardziej poznała to był moment, kiedy mówi nasz syn poszedł do przedszkola jest bardzo proste w pełni korzysta z rakiem dobrze, że rola i małe rozpoznacie nas wrażenie, jakby w znanych i chociaż funkcjonują społeczności znasz innych rodziców nagle się widzi problemy innych społeczności od strony właśnie rodzice użytkownika nie od strony animatora, który tam przychodzić, żeby się pomoc żył bardzo uważaliśmy, żeby nie nie nie robić takich działań, że ziemia teraz nie pouczać nie pouczać tutaj teraz wymyślimy pomysł na to na to wszystko nie i jakby ja też sobie kompletnie nie zdawał sprawy, jakie gmina może mieć może mieć problemy, dopóki nie zaczęłam mieć się nie zaczął sam ma mieć dzieci funkcjonują funkcjonujących w tej w tej Białowieży nie poznam rodziców nauczycieli ideom i jakby wszystkich innych tak natomiast wszystkim animatorom polecam szachy i SA mają ochotę coś dla mnie jest po prostu naprawdę mieszka gdzieś na stałe i mieć tam dzieci ani jeździć PKS-em przez lata nie mieliśmy samochodu i codziennie woziliśmy dzieci do przedszkola do szkoły pekaesem i PKS to jest po prostu najlepsze miejsce łączenia wiedzy i aktywna jak takie najlepsze miejsce do w ogóle budowania relacji z ludźmi naprawdę to jest w ogóle fascynujące i bardzo bardzo teraz zbliżają chciałabym wrócić do muzeum pokaże godne spotkań naszej rozmowy zaprosić już one nie tylko mieszkańców Białowieży do muzeum nie tylko rozsianych po wsze po świecie potomków białoruskich Żydów i inne nie tylko oby tych, którzy chcą zapamiętać swoją własną Białowieża od tych wszystkich, którzy interesują się procesami historycznymi generalnie rzecz biorąc polską historią historią polskich Żydów historią Podlasia historia wielokulturowości wracamy do muzeum ona nazywa się, by muzeum, ale w gruncie rzeczy jest to edukacyjna strona portal internetowy tak do zasady jest to taki mamy tam archiwa zdjęciowe z strona internetowa nie wiem czy edukacyjna bardziej bardziej taka, jakby Koum gromadząca to wiedza ta różne rzeczy, które się udało połapać, ale rzeczywiście stała się też takim komunikatorem w pewnym momencie takim komunikatorem z tymi, których ja szukam teraz także list tymi rodzinami potomków Białecki Żydów, bo rzeczywiście poza tym, że ja ich sama znajduje za pomocą różnych różnych sposobów wyszukiwania wyszukiwania takich osób to to też oni nie znajdują i znajdują mnie przez stronę mamy też swoje swój profil na Facebooku to koniec po angielsku, więc angielską nazwę ma muzeum potężną słuchaczy, którzy jeszcze mają historie, których pani nie znam, gdy jest ta dawno w każdym razie te historie, których ja nie powiedziano są na stronie muzeum, czyli wirtualne muzeum historii Żydów w Białowieży w ww jewish bialowieza pl w, a takie bieżące rzeczy różne informacje Jacques, a to gram spektakle to coś co się wydarza to wpłynęło jakiś 1 nowa informacja, kto się odnalazł się udało dowiedzieć, kto to to jest na na stronie na profilu wirtualnie za mordy historią w trosce o Białowieża i w na Facebooku czujesz Białowieża PL testy na Wyspach, które mogą państwo szukać informacji szukać się muzeum wirtualnego muzeum historii Żydów w Białowieży tam też znajdą państwo wszelkie kontakty z chcieliby państwo coś od siebie Doda się do muzeum może jakaś historia może jakieś archiwa może jakieś informacje zapraszamy państwa serdecznie tymczasem dzisiaj potem muzę po Białowieży trochę po w swoim świecie też pora oprowadza nas Katarzyna Winiarska animatorka kultury twórczyni wirtualnego muzeum historii Żydów w Białowieży dziękuję bardzo dziękuję bardzo zapraszamy na informacje
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!