REKLAMA

Była "jednym z najdonioślejszych wydarzeń stulecia". Unia Lubelska jest patronką roku 2019

Magazyn Radia TOK FM
Data emisji:
2018-12-29 11:20
Prowadzący:
Czas trwania:
16:51 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Unia polsko-litewska zawarta w Lublinie była jednym z najdonioślejszych wydarzeń stulecia. Nie tylko dla połączonych z nią krajów, ale dla całej Europy środkowo-wschodniej. Jej skutki wykraczały daleko poza znaczenie polityczne czy gospodarcze. To akt, które złotymi literami zapisał się w historii i kulturze narodów Rzeczypospolitej. To jest fragment uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie ustanowienia roku 2019 rokiem Unii lubelskiej. Jest z nami dr Sebastian Adamkiewicz z portalu histmak.org adiunkt w dziale historycznym muzeum tradycji niepodległościowych w Łodzi, dzień dobry panie doktorze, dzień dobry pani redaktor, dzień dobry państwu. Rozwiń »
Słyszy łączymy się poprzez Skype panie doktorze czy pan się zgodził z tym stwierdzeniem, że właśnie Unia lubelska była 1 znajdą oni śledzić wydarzenia stulecia z pewnością byłyby inne może nie tyle stulecia, bo myślę, że Unia lubelska ten rok 1560 dziewiąty, więc stulecia może historii Polski z najmu niewątpliwie jest to bardzo ważny akt również Peak w tym ważny dla Europy środkowo-wschodniej są też jest w tej uchwale uchwycone, dlatego że w dużej mierze Unia lubelska jej skutki kreowały region Europy środkowo-wschodniej przez kolejne stulecia również bardzo silnie wpłynęła na mentalność na pewno patrzenie na historię utrwaliła pewne mity historyczne naszej tożsamości naszej świadomości historycznej, więc niewątpliwie Unia lubelska jest takim właśnie ważnym aktem, aczkolwiek nie należy zapominać, że Unia lubelska jest pewną konsekwencją jej kolejnych Unii polsko-litewski zawiązywane od 1300 osiemdziesiątego piątego roku, czyli od Unii w kremie Unia lubelska pewien sposób i nie jest spaja klamrą te wszystkie próby unifikacji państwa polskiego i litewskiego od 1300 osiemdziesiątego piątego roku aż do 1500 sześćdziesiątego dziewiątego roku i nie jest też końcem tego aktu unifikacji tych 2 państw, skąd się w ogóle wziął ten Sojusz polsko-litewski może przypomni im to Sojusz polsko-litewski miał się przede wszystkim ze względu na zagrożenie krzyżackie zagrożenie krzyżackie, które zaczęło występować w czternastym wieku zarówno dla państwa polskiego, jaki państwa litewskiego, a więc ten wspólny interes połączył te 2 państwa zarówno wielkie Księstwo litewskie i królestwo polskie, ale też miał się bardziej prozaicznego powodu Otóż w 1300 osiemdziesiątym piątym roku polskim królem była Jadwiga kobieta zasiadająca na tronie no, więc starano się ją starano się, aby wyszła za mąż za jakiegoś księcia albo jakiegoś kogoś z rodu panującego na takim przyjęciem okazał się wielki książę litewski Władysław Jagiełło, który ze względu właśnie ten wspólny interes polsko litewski wydawał się bić dla Jadwigi najodpowiedniejsze stąd też właśnie ta Unia polsko litewska i ten początek historii związku między tymi 2 państwami jak doszło do tego, że mam inne podpisano w końcu Unię lubelską czy to jest także wszyscy byli za tym, żeby w inny zjednoczyć się oba kraje już tak całkowicie jak to wyglądało no to jest proces niezwykle skomplikowany ją będzie skomplikowany i przed podpisaniem Unii lubelskiej i również po podpisaniu Unii lubelskiej, bo oczywiście były wspominając to wydarzenie bardzo często mówimy o nim w tak sielankowej atmosferze, że wszyscy chcieli ja, bo po podpisaniu wszystkich jedni cieszyli się nie do końca tak było, dlatego że cały proces unifikacji tych 2 państ w i oczywiście wiązało się jeszcze z jakimiś partykularnymi interesami zarówno po stronie polskiej litewskiej w latach sześćdziesiątych, a nawet wcześniej w latach pięćdziesiątych szesnastego wieku w koronie Królestwa polskiego poczynili na tym terenie Królestwa polskiego wytworzyła się wytworzy się tak znane lub egzekucyjnym w ruch średniej szlachty skupiający średnią szlachtę, którym zawierał w sobie taki bardzo nowatorski program reformy Królestwa polskiego, ale w oparciu o dawne akta prawne chodziło o to, żeby powrócić do dawnych aktów prawnych, które wydawały się być bardzo takie idealistyczne, które wydawały się być takim duchem kwintesencją i mniej Królestwa polskiego 1 z tych aktów była właśnie Unia w kremie, w której zawarto takie słowa, bo w stosunku, do którego historycy ciągle prowadzą dyskusje co ono tak naprawdę zna zazna znaczyło słowo, a wikary, a i kary i które miało oznaczać, że w wyniku Unii w Krewie wielkie Księstwo litewskie miało zostać wcielony do Królestwa polskiego i ruchu egzekucyjnego tego słowa również powrócił, domagając się centralizacji Królestwa polskiego centralizacji struktur Królestwa polskiego również poprzez włączenie wielkiego Księstwa litewskiego to jest pierwsza grupa, która bardzo silnie domaga się Unii drugą taką grupą, która silnie domaga się u nich jest Szlachta litewska jest Szlachta litewska, ponieważ wielkie Księstwo litewskie jest takim państwem, w którym dominującą grupą osią są litewscy możnowładcy, iż Szlachta litewska w takim procesie emancypacji w procesie wyzwalania się z oś jest tej dominacji możnowładców ona również domaga się u nich ze względu na to, że daje się i jej, że Unia będzie gwarantem ich praw i gwarantem ich praw i ten proces nie zrównywania praw pomiędzy szlachtą polską, a litewską Handball przystało szesnastym wieku takie doniosłe akty powstają w latach sześćdziesiątych szesnastego wieku m. in. drugi statut litewski czy chociażby wielka reforma administracyjna, która też tworzy pewną przestrzeń zrównywania pra w między szlachtą polską litewską i Szlachta litewska to jest drugi taki element, który bardzo silnie domaga się u w trzecim takim elementem jest Polski król Polski król Zygmunt August też jego stanowisko jest troszeczkę takie ich do zmiany, ale on z 1 strony chciałby unifikacji tych państ w dziś jest to gwarancja jego jego władzy władzy stabilne, ale z drugiej strony one różnych animozjach gra no i wreszcie mamy jedno Stronnictwo, który jest bardzo silnie antyunijnej ta jest rolnictwo możnowładców litewskich wydawałoby się, że nauka jest tylko jedno Stronnictwo, ale jest niezwykle silne, ponieważ posiada ogromny wpły w na Litwie posiada ogromne majątki i ono tak naprawdę stanowi główną barierę i unifikacji pomiędzy polską my, a Litwą Tesco przy nim taka opowieść, którą lubimy powtarzać, że oto Polska właśnie Polska Rzeczpospolita obojga narodów ICO dalej prowadzimy tę narrację o tolerancji o i zaraz się dziś to wpisze państwo bez stosów o tym, że tutaj po Rzeczpospolita była otwarta, że była domem dla wielu grup to jest ta opowieść o Polsce, którą muzycy tej Polsce przeprosin Rzeczpospolitej gminy, którą lubimy Anny na ile to jest naj le ma związek z rzeczywistością, ale oczywiście każdy mi jest jakość upra w dom czy każda taka opowiastka historyczna może nie nie tyle mi to opowiastki historyczne zakupu pra w do oczywiście na tle ówczesnych państ w europejskich Polska była krajem tolerancyjnym jeśli chodzi o tolerancję religijną była na pewno też państwo, w którym ten zasób praw obywatelskich przynajmniej jak grupka ludzi znacznie większe niż w Europie zachodniej i to dla sporej grupy, bo dla blisko 10 % społeczeństwa, nawet jeżeli będziemy oszacowali na 8 % społeczeństwa to i tak w grupach i znacznie większa niż w Europie zachodniej, ale z drugiej strony należy też pamiętać, że państwo polskie czy Rzeczpospolita obojga narodów państwo polsko-litewski, bo tak części historycy dzisiaj zaczynają mówić, żeby tak nie zawłaszczać Rzeczypospolitej jedynie dla tej polskiej strony nie to jest również państwo ogromnych nierówności społecznych to jest państwo jednak zdecydowana większość społeczeństwa jest bieżącej polityki wykluczone, że jednak jest to państwo, w którym dochodziło do różnego rodzaju konfliktów na tle religijnym czy nawet etnicznym nie dochodziło, choć aż do pogromów żydowskich, o czym mówisz nie rzadziej absolutnej tolerancyjnej mimo wszystko dla ludności żydowskiej Rzeczpospolitej do takich wydarzeń również dochodziło i nie jest oczywiście zawsze trzeba być niezwykle halo halo ojcu, bo mamy kłopoty z połączeniem z panem doktorem i to w takim momencie przypomnę rozmawiamy z dr Sebastianem Adamkiewicza tam historykiem za chwilę spróbujemy odzyskać połączenie rozmawiamy przy okazji filmu taki oto sprawy, że Sejm Rzeczpospolitej przyjął uchwałę zgodnie, z którą rok 2019 będzie rokiem Unii lubelskiej nim to jest oczywiście związane z rocznicą, ponieważ Unia lubelska została zawarta w 1500 sześćdziesiątym dziewiątym roku uchwała, która stwierdza właśnie ustanowienie roku 20190 kim oni lubelskiej pełna jest takiego zachwytu nad tym co się wydarzyło właśnie w latach sześćdziesiątych szesnastego wieku zdaje się, że mamy już połączenie z panem doktorem halo halo halo halo którymi się takich jak oba z nich zostaje wezwany na telefonie od magia Radia i my mówi chcieliśmy mówiliśmy o tym, że było to spory był to było to państwo pełne nierówności społecznej gdzieś tutaj nie pan zniknął z nowym, bo to państwo tak wielkie nierówności społecznych było to pani, po którym również występowały konflikty na tle religijnym od spełnienia tak jak w Europie zachodniej lub, w którym GMO wału, w jakich szczątkowej formie te kamienie silniejsze i antysemityzmem przykładem o tym, też należy pamiętać, budując tę mozaikę dawnej Rzeczypospolitej proszę powiedzieć, że to moja pomyłka, która się pojawia kilkukrotnie w krótkiej wypowiedzi, że zamiast właśnie Rzeczpospolita obojga narodów czy państwo polsko-litewski uparcie mówią Polska wydaje mi się, że to jest symptomatyczne, że przynajmniej w naszym kraju tak naprawdę to myślimy o tym, kraju jako takiej wielkiej Polsce, a jak się na to patrzy z perspektywy litewskiej i jaka była rzeczywistość historyczna czy ta my strona Polska istotnie dominowała dopóki tak na pewno to jest pełny efekt dziewiętnastowiecznego patrzenia na historie dziewiętnastowiecznego tak to jakich pary, które niesie oparło na tych marzeniach o odzyskanie niepodległości, ale odzyskanie niepodległości właśnie jako taka 1 wielka wspólnota pani oba gdzieś oparta na dawnym mieście dawnej Rzeczpospolitej ile to będzie tak, a wielka polityka Jagiellońska aleje jako Polka i Górnika lista zniknęła prawda tak tak tak to oczywiście wynikało również polonijne jak i kultury litewskiej Polonii jak i kultury Ruskiej tak ich całych tych protestów właśnie opanowania kultury polskiej na tych terenach wschodnich i stąd też takie wyobrażenie Rzeczpospolita jako call i ono 19 wieku dominowało ich krachu również w mówieniu o historii biegu budżetem, aczkolwiek dzisiaj, ale tylko w części mówią o państwie polsko-litewski i bardzo silnie tą polską liter koszt tego państwa w pracach naukowych wręczają podkreślali goście traktuje bardzo często grać tak jak również naukowych i mniej jako błąd, jeżeli to, by w Holandii Paul Hugon zwracać uwagę, żeby obok Eko polsko litewskie i toteż pewien sposób oddaje to, jakie realnie stosunki były w biegu liczy 7 lat w tym trybie, choć nie ma w tym, a te stosunki były pełne konfliktu wyobrażamy sobie tor torze Unia polsko litewska w Lublinie ona była taka sielankowa, a tymczasem ona była pełna konfliktów od samego początku, jeżeli mówimy na pewno pierwszym szkoleniu po śmierci Zygmunta Augusta 1500 siedemdziesiątym drugim roku numer to trzeba pamiętać o tym, zdaniem Stanisława UR układu, który pisał na temat ich temat że, aby Rzeczpospolita była gmachem niewykończonym, który był rozdzielane gdzieś tu opartego na różne regionalne baśnie polsko-litewski, choć każde dzielić inni nie mogli się pogodzić lub inkorporację Podlasia i oszczędny Wołynia, gdzie bojkotowali pierwsze trzeba kolegia bardzo taki silny sposób także LOK LO i ruch oporu tylko okres docierania się pomiędzy wielkim jak komitet i ma komplet dla polskiego, ale też obroną tożsamości poprzez Litwiniuk Tomka Sikory dzisiaj jej zwracają uwagę na to, że to jest państwo polsko-litewski z tak chciałbym jeszcze na koniec zapytać czy taką rzecz myślę bardzo trudno uchwytne są kategorie narodów w tamtym okresie Novotny jest coś już jest z drugiej strony ten naród w nowoczesnym myśleniu zdaje się, że przecież nie istnieje mamy elity mamy ludzi wykształconych mamy dla mamy chłopów po prostu, którzy znaleźli niespecjalnie przywiązywali sprawę do tego inne dzieci są narodowości niech pan proszę to jakoś rozwinie, bo to jest proces bardzo ciekawe zagadnienie to jest niezwykle ciekawa, ale też z klubem zagadnieniem Rohan nowoczesnym narodem mamy dopiero do czynienia na przełomie osiemnastego dziewiętnastego wieku, kiedy takie pojęcie narodu opartego o ulotek i Korei w przeszłości kultury języka przede wszystkim języka ona zaczyna się kształtować polskiej świadomości politycznej to jest końcówka osiemnastego wieku i Hugo Kołłątaj Staszic i to właśnie tak narodzie, który zaraz zniknie pani z wujka tak i zaraz zniknie Pańko alergikom myśleniem 19 wieku bardzo będzie silne będzie upał, a romantyzmu i myślenia o niepodległości przyszłego państwa natomiast gdy przed następnym wieku, kiedy zawierana jest Unia pomiędzy polską wokalistką naród, ale przede wszystkim wspólnota charakterze politycznym, czyli wspólnota Obywatelska praw politycznych i praw wolnościowych i w tym przypadku motory, ale grupa szlachty i mocno była, o które taką takie prawa posiada na komedię to jest kategoria etniczność i pewnego etnicznego pochodzenia i ona Rzeczpospolitej w Chinach może być Polakiem nie ma macie prawa obywatelskie, a jednocześnie być Rusinami, ponieważ np. posługuje się językiem ruskim albo jeszcze pod wpływem ludzkiej kultury i tam Didier, jakby odpadły 2 formacje z 1 strony narodowa i obywatelka posiadania praw obywatelskich i etniczna, a mają bardzo silne i bardzo mocno i ona w ogóle tworzy pewien komponent dekonstrukcji państwa feudalnego państwa feudalnego, gdzie czym innym są pewne prawa obywatel i prawa społeczne, a czym innym jak etniczność i z 4 i posługiwanie się w określonym językiem, że bycie pod wpływem określonej kultury, podsumowując tak sobie myślę, że dobrze, by było, żeby ten rok 2019 ustanowione jako rok Unii lubelskiej była dobrą okazją do tego, żeby pogadać z Litwinami o tym jak tamta strona widzi tamte wydarzenia i jakoś się wspólnie patrzeć na historii ani styl polskiej perspektywy jak pan doskonale nie tylko nic nie tylko rolnik z Chinami po nie ma narzędzi co nas niczym pospolite ligi ukraińskiej i białoruskie przede wszystkim białoruskie poszli inni korkociągu Białorusini w większości, a to był język język białoruski był oficjalnym językiem wielkiego Księstwa litewskiego i pojechałyby pewnie szansa na to, że byli do tego wspólnego dziedzictwa Rzeczypospolitej powrócił Boca pań, a Ukraina Litwa Białoruś ona jednak ich świadomość narodowa pokazała w kontrze do Rzeczypospolitej obojga narodów o liczbę nocnych godzin i będzie, o czym rozmawiać dziękuję bardzo dr Sebastian Adamkiewicz z portalu hit Max org oraz muzeum tradycji niepodległościowych w Łodzi teraz skrót informacji Radia TOK FM
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SOBOTNI MAGAZYN RADIA TOK FM - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! A w promocji Black Friday obowiązuje prawdziwe 50% zniżki!

KUP TERAZ 50% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA