REKLAMA

Noc biologów: Życie po śmierci - co się dzieje w martwym drzewie?

Radiowa Akademia Nauk
Data emisji:
2018-12-29 14:00
Audycja:
Radiowa Akademia Nauk
Prowadzący:
Czas trwania:
21:23 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radiowa Akademia Nauk, Karolina Głowacka przy mikrofonie. Już w przyszłym roku 2019, ale za chwilę 11 stycznia będzie noc biologów, to jest taka impreza popularyzatorska organizowana w różnych miejscach naszego kraju. Jest to bardzo fajne, że sprawa nie jest taka Warszawocentryczna, nie jest tylko w 1 mieście i w związku z tym teraz chcieliśmy państwu zapowiedzieć, przypomnieć o tej imprezie. A dwa szczególnie zapowiedzieć wykład dr habilitowanej Marty Wrzosek,  dzień dobry, dzień dobry, zakład filogenetyki molekularnej ewolucji Instytut Botaniki wydziału biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Pani doktor jest specjalistką od grzybów i będzie to wykład dotyczący życia martwego drzewa.  Rozwiń »
Będzie to właśnie 1 z wykładu w ramach nocy biologów i dobrze, dlaczego w ogóle drzewo umiera czy drzewo może umrzeć ze starości tak drzewo może umrzeć ze strat ze starości i drzewa mają bardzo różny wiek, do którego ma go dożyć znamy takie drzewa, które mają powyżej 2 tysięcy lat takich bardzo długowieczne należy Oliwka ne natomiast już np. klon srebrzysty, który był osadzony w Warszawie dość pospolicie po drugiej wojnie światowej właśnie w tej chwili najstarszy już od umierają Enej w tej chwili są intensywnie wymieniane na inne drzewa w Warszawie także każdy z warszawiaków przynajmniej może się, jakby ze Starym drzewom po przeglądać, więc drzewa mogą żyć ze starości, ale rozumiem, że też mogą dziś choroby je zabić nawet grzyby te, które tak panie uwielbiam tak no szczerze mówiąc na tym polega m. in. właśnie stare drzewa zaczynają coraz łatwiej zapadać na chorobę to naprawdę nie jest różnica między drzewem, a człowiekiem człowiek też ostatecznie umiera na starość tu umiera na różne choroby, którego starość dopadają podobnie jest drzewami drzewa mogą zakazić różny sposób mogą się zakazić od korzenia albo w miejscu, gdzie wiat złamie gałąź rzadko kiedy zdarza się zakażenie czymkolwiek po prostu wprost przez Koreę, a ty masz już powierzchnię liści też jest dobrym sposobem, który podobno dobrą drogą wyjścia z drzewa to słuszna uwaga, że tak wiele się nie różnimy od drzew, bo teraz w zasadzie trudno jest umrzeć ze starości prawda zawsze lekarze są w stanie zdiagnozować pękło to niewydolność tego tamtego już dawno przestaliśmy umierać tak po prostu coś w tym jest niedobrze, a czy może być także w drzewo jest Marty, mimo że wygląda tak jakby żyło w tym, że stoi sobie jest zima nie ma liści czy można się pomylić np. właśnie sądzi, że drzewo żyje no tak naprawdę się martwe zwierzę to nie jest to nie jest takie łatwe, ponieważ wystarczy spojrzeć na pączki Śpiąca co bądź jak chrupiące to są te zakończenia gałązek, z których na wiosnę rozwinął się młode gałązki wejdą z nim młode listki zielone takie pączki śpiące MCM i udziec starych drzew wstanie bezlitosnym są jednak pełne życia wystarczy je dotknąć, ale będą twarde w środku nawet mogą być lekko zielone, a mięso okryte łuskami, które są brązowe czarne każde drzewo ma swój układ łusek pączków śpiących natomiast, jeżeli drzewo jest martwe jak dotkniemy takich pączków śpiących teraz wybieram się w palcach rejonu w końcu się przewróci takie drzewo dalej trzeba się w końcu przewracają co więcej z punktu widzenia obiecano, że takie padające drzewo nie jest niczym złym, a wręcz odwrotnie no właśnie zaczyna się uczta zaczyna się nieuctwo już zaczęła tak dojrzała już trwa, ale NATO miast są takie grzyby w coś się nad pojawiał dopiero wtedy nie kiedy drzewo padnie ale, aczkolwiek już o tym, że od dłuższego czasu, ale ujawniają się dopiero po po po tym, jak drzewo przyjmie pozycję poziomą takich grzybów należą są pluski, które są wyjątkowo pięknymi drzewami wygląda jak sople lodu wystające z gdzież tam z uszkodzeń w korze sami potrafią być bardzo duże wszystkie są mrówki w Polsce zresztą stał pod ochroną to są drzewa, które bardzo często występują w drzewie grzyby żyjącym muzeum w drzewie, a on nie wyrządzając mu najmniejszej szkody od rzeczy każą nam nie widać zupełnie, aby szkodził drzewom i nigdy nie ujawniają się dopóki drzewo jest w miarę właśnie my w miarę jeszcze młode nie ujawniają się ze swoim wzrost czy generał w momencie, kiedy drzewo padnie i kiedy skończy się przepływ wody z części tzw. Bielan z tej drewna czy tej, która przewodzi wodę dopiero wtedy pojawiają się owocniki no właśnie, skąd taki Grzyb może się zorientować, że drzewo jest martwy na jej podstawie jakich komunikatów no przede wszystkim osłabia się ochrona drzewa przecież drzewo tak samo jak człowieka brak zwierzę ma swój układ odpornościowy mnóstwo różnych ciekawych sposobów, które chronią drzewa przed grzybami takim 1 sposobem jest wytwarzanie żywic, które zalewają rany drzewa możemy zresztą się przyjrzeć np. czereśniom, którym właśnie odpadła jednak czy druga gałąź te miejsca uszkodzeń zostają zalane żywicą jest sporo drzew, które właśnie bardzo intensywnie czy taka dywizja z takim produkują Dell inną metodą na samoleczenie jest stworzenie tzw. Kelusa czy leki nowej tkanki pokrywającej, która pojawia się w miejscu uszkodzenia, toteż możemy łatwo obserwować jak mamy miejsce po 10 pod cięciu gałęzi i widzimy że, gdy z boku zaczyna kolana raz stać przykrywać to miejsce cięcia w też inny sposób kolejnym które, które nawet dzisiaj przedstawiam studentom jest z tym na proces apoptozy, czyli programowanej śmierci komórek co są takie możemy zaobserwować w szczególności na liściach, jeżeli jakiś Grzyb atakuje liść, ale wymaga żywej komórki do życia to roślina włączam program śmierci indukowane śmierci komórek czy jest ona wiążąca zaczyna otaczać miejsce zakażenia martwymi komórkami komórki martwi się to również zasychają się taka część z grzybem uwięzionym w środku leki drobnej Zielonej wysepce po prostu odpada, jeżeli czasami oglądamy liście upstrzone drobnymi dziurkami, a ten drugi cóż to otoczone ciemną obwódką to najprawdopodobniej jest to, że władczym roślina ktoś potrafi wspaniale obronić przed szybem, która właśnie uruchomiła swój swój system obrony i drukowanej poprzez Negro zakończył bardzo zaawansowane mechanizmy ewolucyjne, a wspaniały mechanizm także drzewo potrafi się przed grzybem obronić w alei, czyli w takim razie takiej grze w ten, o którym mówiłyśmy ten, który czeka na nich wystąpił w kata, który czeka aż Grzyb wpadnie dowiaduje się o tym na podstawie niż chemicznych zapewne przede wszystkim godnie on przede wszystkim chodzi o to, że woda przestaje płynąć, więc wilgotność drewna jest takim sygnałem podstawowym dla dla grzyba okazuje się, że warstwa drewna, która przewodzi wodę jest najtrudniejszym dla grzybów miejscem do życia wtedy, kiedy drzewo żyje za tonę oraz REGON wydawałoby się, że są Paryża oraz wydawałoby się też dobre miejsce, bo mamy tak jak my spojrzymy na przekrój pnia to mamy w samym środku tzw . czas część twardziela ową, z którym mamy komórki drewna martwe lisy są one związkami ochronnymi są taniny suwerenny TR ta część zresztą jest ciemniejsza ewidentnie od części Bielas i stąd nazwa prawda część Biela sta przez część Biela stóp płynie intensywnie woda okazuje się, że dla grzybów jest roszczenie do przejścia bez tego one gdzieś tam czekają właśnie przyczajone, żeby tylko jak już to woda przestanie nagle płynąć natychmiast przechodzą tak naprawdę do ataków dr Marta Wrzosek znoszą studies Uniwersytetu Warszawskiego mówimy przy okazji zbliżającego się wykładu Anny w ramach ulgi w nocy biologów ta noc biologów to jest impreza popularyzator ska organizowana wielu miastach kraju zapraszamy na stronę internetową nocy biologów to można wszystko sprawdzić co będzie 11 stycznia 2 mój dzisiejszy gość będzie opowiadał o życiu martwego drzewa na dziś nie mamy w taki przedsmak tego wykładu teraz skrót informacji za chwilę do państwa wrócimy zastanowimy się nad tym co to znaczy, że drzewo kruchy niejaki zatem procesy jest się kryje dziś Karolina Głowacka przy mikrofonie test radiowa Akademia nauk rozmawiamy o życiu martwego drzewa wydawał się, że to paradoks to wręcz przeciwnie nasze studia dr hab. Marta Wrzosek dzień dobry żelaznych, gdzie biologii Uniwersytetu Warszawskiego specjalistka od grzybów, a mówimy przy okazji zbliżającej się i brak imprezy popularyzatorskiej nocy biologów 11 stycznia taka impreza i właśnie wykład dotyczący życia martwego drzewa i dr Marta Wrzosek przedstawi co to znaczy, że drzewo trochę mniej, a nawet zaczyna się sypać na złożenie nagle po jakimś czasie zaczyna się sypać w rękach tak można, że wszyscy znamy tak noga się może w tym zapaść dalsze działania to jest coś co jest ciekawe jak patrzymy na trujące drewno najczęściej do uruchomienia rozpoczyna się od środka prawda bardzo często nas patrzymy na takie leżące kłody, które mają jeszcze w miarę dobrze wyglądającą warstwę kory natomiast w środku zieje wielka dziura właśnie ze zjazdem pułapka prawna co więcej jest lekka wielka dziura, w której mnóstwo różnych zwierząt możesz się zadomowić na początkowo zresztą to dziurę jeszcze póki drzewo stoi wykorzystują różne zwierzęta nietoperze i i ptaki nie mówiąc już o owadach ta część, która pierwsza puchnie je to część twardziela wam drzewa, która właśnie wysadzana jest ze związkami ochronnymi wydawałoby się czy z najbardziej sztywno twardo i odporna na działanie grzybów jednak okazuje się, że są grzyby specjaliści, którzy właśnie to uczeń wykorzystują dzięki temu, że jest to martwa część drewna, przez którą nie płynie woda grzyby, które są odpowiednio wyposażone w enzymy są w stanie z tą częścią sobie łatwo poradzić do takich grzybów należą n p . o Pięta były one albo huba korzeniowa, które atakują od korzenia wtedy, kiedy drzewo jeszcze żyje powodują, że drzewo się robić coraz bardziej wypruć miała od środka też zgnilizna może, iż stosunkowo wysoko aż do kilku metrów w górę co oczywiście osłabia drzewo, które łatwiej się łamie potem wciąż wiążą one są mordercze dniami drzewa, jeżeli chodzi o huby korzeniowe OJ, pieńki to obawiam się, że rzeczywiście tak są największe szkodniki lasu, jakie znamy co więcej, jeżeli chodzi o derbach drze w w oczy nos tak zniżek każdą okazję dają perspektywę jest tak wraz z perspektywy człowieka również tanie są grzyby, które cieszyły się naszą sympatię nawet ekolodzy nie za bardzo je lubią poza tymi, którzy się specjalizują się z władzami, aby takie imponującą oprawę są przepiękne i one potrafią całymi latami żyć w drewnie natomiast huba korzeniowa jest po pierwsze, dość brzydka sama siebie w postaci owocnik owej jest bardzo groźna dla drzewa czy niektóre grzyby wprost prowadzą do śmierci drzewa niestety czas to powiedzieć jedno i leśnicy próbują z tym jakoś walczyć o jej sposobem walki i częściowo tylko niestety skutecznym jest zabezpieczanie pniaków świeżo ściętych drze w grzybem, który jest konkurencyjny wobec innych wobec Kuby korzeniowej ten Grzyb nazywa się w tle biopsji z gigantem, a wygląda mało atrakcyjnie jest taka biała dość śliska 3 dekady woskowa pleśni, która pojawia się na dniach ku natomiast rzeczywiście jest to druk, który tworzy warstwę, dzięki której zarodniki Kubiaka zarodniki Kuby korzeniowej nie wejdą już do tego pewniaka od góry czyli kto grzybem wojował od grzyba zginie tak w jakim sensie go w tym tle biopsji nie zabije huby korzeniowe, ale ograniczy jej rozwój problemy z 1, że huba korzeniowa często od korzenia atakuje my tutaj w tle biopsji niestety jest gorszy równej konkurencji dane w nim to są niektóre grzyby, które mogą doprowadzić do tego, że drzewo umrze, ale rozumiem wyobrażam sobie, że jest także drzewo padnie dopiero zaczynają się tam wchodzić różne organizmy wietrząc właśnie te ucztę, którą jak mówiłyśmy już trwa no ale gminy, ale można się do niej przyłączyć się dużo tych organizmów potrafi się podłączyć do takiego drzewa ja mogę powiedzieć ile grzybów samych grzybów bez bezkręgowców bez Skocz ogonków pajęczaków i owadów ne mogę wymienić się to będą dane pochodzące z naszych nowych badań w Puszczy Białowieskiej sprawdziliśmy 20 dniach kurs świerkowych rozkładających się 7 lat w podłożu w Puszczy Białowieskiej te kawałki drewna, które oglądaliśmy miały po 60 cm długości jest ogólnie rzecz biorąc to naprawdę nie jest dużo drewna i znaleźliśmy dzięki metodom genetycznym ponad 430 gatunków grzybów, a tych kawałkach z KRS we 3 z nich znaleźli również, choć i tak not ja również sprawdzałam moimi oczyma jak wyglądają te pianki czy tam kawałki drewna i szukamy owocników owocników dla znacznie większej liczbie pewniaków do takich leżących pod ziemią na ziemi znalazłam go 65 natomiast metoda generuje ona ujawniła całą ich różnorodność, ale skąd one wiedzą, że trzeba wylądować na tym drzewie zarodniki zabytek latają i k, któremu się uda co ważne martwe drzewo to dobrze, a reszta się marnuje niektóre latają inne atakuje go od gleby, a inne wręcz przypływają też dobrze pływa w nim też przypływają to co było dla nas zaskoczeniem znaleźliśmy na martwych pniaka świerkowych zanurzonych w glebie grzyby z grupy kryptonem kota kryptonem kota, czyli ukryte grzyby są bardzo interesująca grupa jak się wydaje ogromna, o której nie sprawi nie wiemy stąd nazwa kryptonem kota są to organizmy, które w swojej takiej zwykłej zwykłym życiu wyglądają jak jak pomniki i jest to główka z długą widział, pchając auto ruszają się też żadnych ruszają one się ruszają w roztworze glebowym wystarczy, że duży deszcz spadnie na dno lasu woda dojdzie gdzieś tam w okolicy korzeni i wtedy zaczynają poruszać się drobne wpływ Coventry chcemy kochać zasiedlają drewno większość z nas nigdy nie oskarżyła obu grzybów umiejętność poruszania się właśnie deszcz to jest wielki błąd tak naprawdę doceniamy absolutnie niedoceniony grzyby należy go tzw. od PiS to kontakty z tzw. supergrupa nerek, żeby opis konta są razem ze zwierzętami także to skojarzenie z pojemnikiem naprawdę nie jest przypadkowe rzeczywiście grzyby są znacznie bliżej spokrewnione z nami niż z roślinami, ale coś histerycznie było mieszane przy nabrzeżu nie było mieszanej to było mieszane ze względu na błąd winę musiano nawet po drodze w Instytucie Botaniki Zoologii to prawda, ale nie wykluczam, że już niedługo będę pracował w Instytucie Botaniki, ponieważ w związku ze zmianami wprawie będzie pewne przetasowanie i być może będziemy tworzyć nowe Instytut im, żeby się wybijają na niepodległość chyba jeszcze nie, ale może w przyszłości jak długo takie drzewo może się rozkładać inaczej mówiąc jak długo martwe drzewo może stanowić pożywienie dla technicznych zwierząt grzybów, bo to jest stan rzeczy, które często mówią ekolodzy zostawcie te grzyby te martwe drzewa ogłaszane są naprawdę ważne możesz się rozkładać setki lat i setki setki lat my mamy doświadczenie teraz jedno z 7 lat rozkładu niewielkich stosunkowo pewniaków w Puszczy Białowieskiej po 7 latach część innych kół, które były zanurzone w glebie rzeczywiście już jest mocno rozłożona w miastach, które już od wisiał, czyli jedno jest los mnie nie dotykają podłoża są niemal nie rozłożone po 7 latach trudno się do nich dostać w tym grzybom czy są dosyć suche były tak naprawdę obecność wilgoci jest bardzo istotna, by grzyby bardzo nie lubią prądów wody tak samo jak za bardzo lubią prądy powietrza natomiast wilgoć jest niezbędna do życia także od tego czy drewno jest słuchaczy wilgotne będzie zależało ile grzybów pojawi się na takim drewnie w więcej o życiu martwego drzewa mogą państwo usłyszeć na wykładzie Marty Wrzosek 11 stycznia w ramach nocy biologów to jest 1 z wykładów na bardzo licznych w całej tej imprezie, która jest organizowana w wielu miastach z bardzo fajna sprawa prawda, że to nie jest tylko w 1 miejscu tylko tylko może tez strona pomogą państwu zobaczyć taki charakterystyczny kot jest trudny symbolem nocy biologów tak naprawdę z sam pomysł nocy biologów wyszedł z Poznania ze Uniwersytetu Adama Mickiewicza i został przyjęty przez konferencję dziekanów wydziałów przyrodniczych takich konferencji dziekanów odbywają się corocznie i po raz pierwszy noc biologów została zorganizowana w 2012 roku także w tym roku mamy 88 edycję Nate 3 jednostki naukowe z Warszawy biorą w tym udział w tym Uniwersytet warszawski no rzeczywiście ma bardzo szeroka oferta zapraszamy serdecznie na koniec szczęście tylko zapytać Seko ogólną w refleksję nad biologią teraz współcześnie wydaje się, że nie dzięki nowym narzędziom genetycznym coraz lepszym technikom technologii można się zgłębić zupełnie nowe poziomy od chociażby to, o czym pani mówiła, że tak na oko 60 parę gatunków grzybów leśnych w Zagłębiu się okazało, że to ponad 300 tak czy to jest także przed biologią nowa złota era myślę, że tak w szczególności już wiemy, że mamy dużą grupę kryptonem kota, które zupełnie nieznana i tak naprawdę my w tej chwili w naszym laboratorium co roku opisujemy nowe gatunki dla nauki niektórym z nich pochodzą właśnie centrum laboratorium megagwiazda, która rozwiąże, więc się myli co więcej niektóre z tych nowych gatunków dla nauki pochodzą właśnie z Puszczy Białowieskiej i to nie z gleby albo żywych roślin tego właśnie skoro martwych świerków dla ekologów z istnieniem martwych głód w lesie jest czymś niezwykle istotnym z punktu widzenia różnorodności biologicznej mamy tak naprawdę 3 przynajmniej nowe gatunki, które w tej chwili opisujemy 1 z nich jest czymś bardzo rzadkim będzie nosiło nazwę tekstylia fora Białowieżę z PiS jest to, że w, którym jest przenoszony przez roztocza żyją najczęściej na kubkach martwych owadów pod karą za kupkę martwych owadów pod kołami jest to niezbyt duże chyba są tego, że w domach Henryk szyby dlatego są tak źle Poznań tak słabo poznane, ale okazuje się, że poznanie i genetyczne jest kluczowe, aby zrozumieć ewolucję grzybów i w tej chwili mój student Michał Borczuch właśnie tym się intensywnie zajmuje pozdrawiamy Michała Korczaka Lis życzymy powodzenia dr hab. Marta Wrzosek wydział biologii Uniwersytetu Warszawskiego zakład filogenetyki molekularnej i ewolucji specjalistka od grzybów dziękuję serdecznie za rozmowę dziękuję bardzo do widzenia i oczywiście zapraszamy na noc biologów 11 stycznia wszystko znajdą państwo na stronie internetowej na cygara
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: RADIOWA AKADEMIA NAUK

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!