REKLAMA

Czytelnicza ciągłość pokoleniowa? Wielu świetnych tytułów już się nie wznawia

Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2018-12-30 08:20
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
18:08 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Karolina Głowacka przy mikrofonie, trwa niedzielny poranek Radia TOK FM. Zawitała do nas Anna Czernow dzień dobry dzień dobry prezeska polskiej sekcji IBBY. 1 stycznia minie 9 rocznica urodzin Zbigniewa Nienackiego autora serii książek o panu samochodziku. Lubisz, ja z dzieciństwa wspominam jak najlepiej? Ja w dzieciństwie lubiłam, chociaż muszę przyznać, że poznałam tę serię poprzez filmy. Najpierw oglądałam filmy potem czytałam książki, ale jak przeczytałam, te książki już  jako osoba dorosła w celach takich badawczych, można powiedzieć, bardziej do pracy, to nie zrobiły na mnie aż tak dobrego wrażenia.  Rozwiń »
Wszak to one są takie jak i tego dzieci nie widzą, ale są mało, by tutaj milicja jest dobra nawet ORMO jest dobre niemieckiego miasta akurat nie przeszkadza w sensie koloryt epoki tzw. i różne takie mecze, a Chmielewski przecież też istniejące Joanny Chmielewskiej w jej kryminałach też jest milicja dobra i wszystko tam jest jakby w porządku to kto to akurat nie pamięta tylko ta narracja, która mi dzieciństwo w ogóle nie przeszkadzała, jakkolwiek od razu od krąży estakad dosyć Drenthe fani Lecha jednak wszystko jedno te wątki edukacyjne, które uwielbiają dorośli, kiedy przy wręczają książki swoim dzieciom, czyli nie my pamiętamy, że pan samochodzik był historykiem sztuki było odkrywane różne inne różne tajemnice NATO może to jest dobra na pewno LM z książkami może oczywiście można mieć do niej wiele pretensji w związku z kolorytem i t d . który jednak moim zdaniem dla dzieciaków dzisiejszych może być już po prostu zaniedbywanie nieczytelne mam dużo zalet przede wszystkim, ale pokazujemy taką dbałość o mienie publiczne mnie tego trochę brakuje w dzisiejszych książkach dla dzieci młodzieży, a tło tego sporo przed osiemdziesiątym dziewiątym rokiem właśnie takie też taki przekaz że, że do nas wszystkich należą pewna, że odszedł tak jak chciałaś półki jak stare monety, jaki jest właśnie znaleziska archeologiczne i każdy, kto próbuje je sprzedać wywieść się ukraść po prostu działa na szkodę publiczną ich obronie tej publicznej własności można np. wybrać się ma świetną przygodę to jest taki przepadek przekaz, który rzeczywiście troszeczkę jest nieaktualny, a szkoda, bo w duchu takiego można powiedzieć, że nowego patriotyzmu jak to się teraz pięknie nazywa czuli, że powinniśmy dbać o nasze naszą przestrzeń publiczną Nate tam powinniśmy się dokładać do tego, żeby właśnie niebyła zabrudzona, żeby nie była zanieczyszczona dbajmy o środowisku i środowisko to też jest jakby w tym duchu pisane były te książki, więc tego mi trochę brakuje, a panu samochodziku jest bardzo silnie zaznaczone psy tej rocznicy nadchodzącej korzystamy poniekąd, żeby opowiedzieć szerzej o przemianach literatury dla dzieci młodzieży w naszym kraju trochę o tym kto się obronił nikt z autorów 3 autorek przed laty się obroniło a kto nie my właśnie czy to jest także, że trzymają się przez chwilę Nienackiego czy on się bronić inni jemu podobni z tamtego czasu się bronią to zjawisko, które możemy nazwać wielkim przełomem przełomem kulturowym, które się dokonało w naszym kraju po osiemdziesiątym dziewiątym roku tak naprawdę rzadko o tym, myśli, ale bardzo dużo autorów, zwłaszcza literatury dla dzieci padło ofiarą tego zjawiska i Nienackiego, który był kochany przez Czytelników i on nadal jest kochany przez Czytelników starszym wieku zaś czeka na nostalgiczna tutaj miłość się włącza też ile było kontynuatorów przecież podhasłem pan samochodzik tak w ogóle pan to seria rzeczywiście była kontynuowana przez wielu autorów, którzy nawet tego dosyć słynni są w swoich gatunkach on np. Pilipiuk z tego co wiem autor Fantazy pisało kilka tomów nowego pana Samochodzika też umów się to nie jest to samo wszyscy chyba to co do tego zgodzimy, ale faktem jest, że Nienacki Vernon im przetrwał na marginesie przetrwał trochę świadomości Czytelników są tacy autorzy, którzy mimo, że mieli gigantyczne nakłady na prawdę przecież Peerelu to był naprawdę wielkie nakłady, którzy byli bardzo oczytani, którzy byli w każdej bibliotece szkolnej, którzy byli czytaj na lekcjach i poza nimi tak dalej zniknęli kompletnie bez śladu byśmy Anna Rogowska Anna Rogowska w w czasach mojego dzieciństwa to była autorka, która była czytana, które książki były filmowane przypomnijmy dziewczyna chłopak chłopaka, czyli heca na 14, a Jarek, który naprawdę była wielką postacią literatury dziecięcej teraz Griezmann jest tak stało się coś co jest tak bardzo smutne moim zdaniem, ale też bardzo naturalne dla przełomów kulturowych mianowicie w momencie, kiedy nadeszło nadeszły nowe czasy, kiedy zaczęliśmy rewidować po prostu co jest nasze co jest nie nasze co było narzucone co nie było narzucone, kiedy zmieniła się polityczna ideologiczna tak naprawdę sytuacja w Polsce no to odrzuciliśmy odrzuciliśmy po prostu większość tego co było tworzone przed osiemdziesiątym dziewiątym rokiem i w literaturze dziecięcej to specjał szczególnie widoczne, dlatego że nie było tam aż takich nestorów aż takich wielkich nazwisk nie ma nigdzie nie było nic nie mogło być zachowana ciągłość literatury dla dorosłych n p . dzięki Miłoszowi dajmy NATO dzięki takim pisarzom poetom którzy, którzy naprawdę byli znakomici niezależnie od czasów, którzy trwali trwają i są naszym takim połączeniem z PRL-em znany z czasami przed PRL-em literatury dziecięcej znacznie więcej ofiar getta ten przełom miał i chociażby Bach, by sytuacja Bach dania to było bodaj najpotrzebniejsze pisarz PRL-u w LO wydawał książki nakład 10  000 000 egzemplarzy i teraz właśnie moje pytanie do świata, gdzie te wszystkie książki są na jakimś śmietniku, w jakich magazynach bibliotecznych ileż jego powieści zostało sfilmowane zresztą były to filmy niemal kultowe prawda podróż za 1 uśmiech n p . i Mbank nie ma o nim praktycznie nikt nic w ogóle go nie ma gdzie takiego nie czytają wznawia się go, owszem, troszeczkę zresztą Han marzy o Synthosie troszeczkę wznawia, ale naprawdę ledwie ledwie 1 na marginesie UE w ogóle tutaj rynku książki dziecięcej po prostu nie ma tych autorów, ale cena to źle ważne, by zaproponować młodszym czytelnikom tej książki powrót do nich moim zdaniem to źle, że warto zaproponować powrót do tych książek moll młodszym czytelnikom jest to pytania w jest to pytanie tak naprawdę trudna, bo to zależy od indywidualnych PRL można powiedzieć preferencji danego młodego czytelnika, ale ja na pewno moim dzieciom zaproponowała moje ulubione książki dzieciństwa, aczkolwiek nikt nie bałabym się nie złościła nie byłoby mi przykro, gdyby moje dzieci powiedziały nie te książki są beznadziejne nie chcemy ich czytać proponować zawsze można wymuszać to już zupełnie inna sprawa pamiętajmy, że system szkolny też ma kilka takich kwiatków na swoich listach lektur, które mimo upływu lat cały czas proponuje z bardzo małym powodzeniem młodym czytelnikom, ale tu chodzi przede wszystkim to plemię w mojej ocenie taką ciągłość kultury tak w momencie, kiedy mamy kraje, w których nie było takich wielkich przełomów to bardzo widoczne jest tam jak Elle pisarzem młodego pokolenia cierpią tak naprawdę w dorobku pisarzy starszego pokolenia u nas tak nie jest u nas często wyważać otwarte już drzwi u nas jest także powstają książki, które naprawdę Ernst już kiedyś powstały w ten sposób bowiem nie mówię o tutaj w tym momencie o sytuacji plagiatu tylko mówię po pewnej sytuacji powtarzalności myśli tak w momencie, kiedy w innych krajach krajach Zachodu szeroko pojętego nad budową jest po prostu ten budynek inny na jego jego współczesne piętra patrzą na te piętra wcześniejsze wszystko ma powstać taki właśnie ewolucji Trocha literatury u nas nie było tak naprawdę same rewolucje, bo pamiętajmy, że to osiemdziesiąty dziewiąty to nie był pierwszy taki przełom przecież wcześniej powoła drugiej wojnie światowej był przełom i to znacznie gorszy przełom, dlatego że na pełną listę ksiąg ksiąg zakazanych trafiło mnóstwo tytułów one były fizycznie niszczone naprawdę były czystki w bibliotekach robione w UE prof. Papuzińska wspominać ratowało książki z bibliotek po prostu się wnosiło i przechowywał w prywatnych domach, ale umówmy się w te nakłady znikły po prostu ich tata tamten okres socrealizmu wprawdzie niezbyt długi w literaturze polskiej literaturze radzą też oczyścić się oczywiste, że dotknął nawet specjalne poświęcone zjazd w związku literatów polskich poświęcony literaturze dziecięcej właśnie socrealizm w literaturze dziecięcej to nie był długi okres, ale rzeczywiście dokonał istotnej wyrwę bardzo dużo tytułów zniknęło ich przeczyta badaczy historyków literatury dziecięcej oni zazwyczaj bardzo żałują tych książek dwudziestolecia międzywojennego prof. Papuzińska ów używa takiego sformułowania zatopiony królestwo, czyli mamy mamy książki, których stan fizyczny istnieją, ale one są już nie do odzyskania dla obiegu czytelniczego takim symbolicznym tytułem jest ciemno bohaterski Miś i Bronisławy Ostrowskiej książka, która kiedyś byłam bardzo potrzebna w czasie dwudziestolecia międzywojennego potem za to zatonęła w tym zatopionym kresy teraz już nie daje odkopać, bo nawet, gdybyśmy ją wznowić, a jest wznawiana no to po tych wszystkich latach nie wróci do obiegu czytelniczego, ale rzadko, kto pamięta, że po osiemdziesiąty dziewiątym roku było dokładnie taki sam przełącza się dokładnie z tym samym efektem efektem zatopionego Królestwa był, do którego trafiły teksty dobre teksty, które może nie to, że musimy wymuszać naszym dzieciom, ale właśnie teksty, które mogłoby wejść w nasz wspólny taki to kanon literatury dziecięcej tak znana, na których można wybudować pewne wątki pewne gatunki tak tak ciekawe, których nazwiska bym im przetrwały świadomości społecznej, które nie wydają się, że przetrwał n p . Alfred Szklarski, który jest tak na bardziej młodzieżową literaturą starostwem serio Tomkowi Dmowskim, który jest 1 z moich największych zawodów jeśli się do tego wrócić jako dorosła są pamiętam, że to tam z wypiekami na inne twarze te wszystkie informacje, po czym zajrzałam tam parę lat temu podszedłem i Sójki dłużyzny okropne wykłady nudne to jest naprawdę to jest nudne, a może młodszym czytelnikom dalej się to podobało Alfred Szklarski jest zaś nie tylko on byłoby kilka takich należą do głowy można, by znaleźć jest przykładem pisarze, których książki są po prostu zdezaktualizowało jeszcze za czasów naszego dzieciństwa one były interesujące, aczkolwiek ja pamiętam, że jak podobały mi się niektóre domy to inne były dla mnie kompletnie nie do czytania pamiętam, że zaczytywał się i czytam wielokrotnie Tomka w krainie kangurów jest dosyć prosto napisany tom podobał mi się też Saleta Tomek na tropach yeti natomiast nie byłam absolutnie w stanie przebrnąć przez przez Tomka w g Xhaka po prostu nie była w stanie nieraz zdanie tego załogę z blond i wydaje się, że pewien typ narracji pewna taka maniera pisania, która za czasów artyści kolonializm nie Allegro bardzo dużym stopniu notowania nawet nie trochę to się też gigantycznie się to zestarzała i dobrze, że zwracamy na to uwagę, że żal, że takie treści też trzeba rewidować, ale są i mówią sami narrację, że ta tematyka maniera narracyjna, która była Super w jego czasach nowych czasach dzisiejszych w ogóle nie sprawdza, więc nie wierzę w poczytać Tomka Wilmowskiego wśród młodzieży chcemy być szczera w natomiast wróciłem ostatnio do komiksów Okaj kły i Kokosz są fantastyczne 1 z dzieciństwa też wyczytywał chamstwa ja pamiętam komiksy Kajko i Kokosza, aczkolwiek ja byłam raczej tym Thorgal i raczej w ten w ten trudny lubiłam na razie Tytusa Romka Japonka Kajko i Kokosz, lecz nie rozumiem tych 2, ale uwielbia uwielbiam Tytusa Romka i Atom atakuje kogoś znalazło się na liście lektur 1 z tomików chciałam tutaj jest on w Legii nie ten model jest co poniekąd nie tak bardzo świetnie, ponieważ jednak w UE, jeżeli komiksy czytać w szkole to jednak współczesne komiksem bardzo wolała niż Kajka i Kokosza technikach są zabytki jest to zabawny komiks na pewno jeśli to jest jedyny komiks to niedobrze, ale co ja będę tutaj lobbować trochę zamknięty w kongresie w ogóle takie kultowe dla naszego dzieciństwa tytuły ETA, która właśnie Tytus Romek świadomych Kajko i Kokosz na pewno Nienacki z panem samochodzikiem na pewno Niziurski z niektórymi swoimi ścieżkami to jest akurat bardzo ciekawy pisarz bon był znakomity po prostu znakomity i to jest pisarz, którego do, którego utratę w ogóle jest z obiegu chociażby takiego powiedzmy badawczo erudycyjnych nie możemy sobie pozwolić żadnym wypadku inny na to tato, toteż taka taka może być przestrzeń nostalgię dla nas i ona też jest dla nas bardzo ważne dla nas dla ludzi z naszego pokolenia dla ludzi, którzy dzieciństwo, żeby uważać, żeby tego nie przenosić na młodsze pokolenia jeśli zgłoszenie, a jeżeli będziemy cokolwiek przewidzieć siłą no to tym bardziej zostanie znienawidzone, więc im umówmy się, zwłaszcza w dzisiejszych czasach trudno jest jakoś się siłą zmuszać książki skoro poziom czytelnictwa jak my i tak jest bardzo niewielki, ale chciałam tutaj powiedzieć bardzo ciekawym zjawisku mianowicie tuż po przełomie zaczynanie tak bardzo Otóż, gdy 10 lat poprzez oddanie tak tuż, ale właśnie Gazeta wyborcza i wokół, ulegając modzie, która wtedy panowała właśnie na różne kanony, bo nagle odkryto, że nikt nie ma czy centralnego od kanonu takich jest możliwość tworzenia różnych kanonów stwórzmy sobie kanony zastanówmy się co warto czytać co trzeba czytać tak dalej Gazeta wyborcza też ogłosiła swój autobus w ogóle taki projekt wydawniczy dodatek ten kanon miał się ukazać potem w formie książek nie wiem jak to się skończyła, ale jakoś chyba nie bardzo się ukazał się na mienie w całości i częścią tego projektu był kanon literatury dla dzieci młodzieży pomysł polegał na tym, że wyłoniono grono ekspertów, które wygrało w sumie 15 tytułów i el kolejna piętnastka miała zostać wybrana przez Czytelników gazety wyborczej bardzo interesujące są 2 kanony, ale wiem, że eksperci później pisali różne teksty na ten temat wspominali pracę nad tym kanonami troszeczkę tam narzekali, że spodziewali się od Czytelników tego nowoczesnego kanonu, a jednak to był taki dosyć właśnie konserwatywne kanon desek przeczytamy kanon Czytelników to oprócz Harrego Pottera, który znalazł w gronie tym zacnym to i tak naprawdę to są wszystko tytuły z naszego dzieciństwa Ojczenasz deptak opięte piękny przykład pan takie lektury pokoleniowe i my mamy szansę lektury pokoleniową i to dla mnie osobiście jest trochę przykre, że te moje tytuły, które ja czytam, że ich już kompletnie nie może nie mogę sobie obejrzeć w nowej szacie graficznej żyje nie mogę sobie na nowo przeczytać w nowym kontekście, że za każdym razem sięgam do mojej ukochanej Tomaszewskiej Marty i tak patyków Albert sięgam do Rzgowskiej abolicji dzwonek kogokolwiek z tamtych czasów no to trafiona te stare wydania z lat osiemdziesiątych, które mają dużo uroku, ale są zamrożone w czasie trochę też z pewnym zdziwieniem ich mieszanymi uczuciami znalazłem ostatnio w księgarni na nowo wydany elementarz ten słynny lektury zdążyć na elementy w identycznym formacie, jaki mnie jako dziecko przy przerzucają się rozpada odpycha go mieć nowe i trochę trochę nie wiedziałam czy to czysty fajny czy nie zostawiamy państwu też z tą refleksją nie, zamykając trochę naszą rozmowę i poniekąd wracając do niemieckiego i tej rozmowy o książkach przygodowych jak teraz jest rysy książkami przygody owymi dla dzieci z fantastyką oraz czy to nie jest trochę tak, że wolimy dzieciom podsuwać fantastykę i przygody niż taką poważną literaturę obyczajową, bo co, bo wydaje nam się żona nie lecieć wydaje mi się, że to my nasze podsumowanie tutaj też jest trochę raczej w przestrzeni nadziei naszej to znaczy to co czytam dzieciaki starsze co tam młodzież ma to też kwestia mody, która przychodzi do nich skądinąd nie od nas PRL i fantastyka, która jest absolutnie królową w tym momencie lektury z własnego wyboru być poważne, że mamie, która ze zrozumieniem, która tak naprawdę jest nurtem to nie jest gatunek literacki związku z tym to w ramach tego nurtu może wszystko powstawać może powstać humor satyra rzeczy poważne wystąpienie kryminały wszystko w siatce fantastycznej można napisać etat to jest wybór młodzieży i teraz ciekawa jest myśl, która się tutaj rodzi przynajmniej mnie Tramp CRU, dzięki której się mogę zapytać, dlaczego młodzież wybiera fantastyka co w tej Wanda co takiego jest co nas powinno zainteresować tylko dorosłych ludzi i to fantastyka moim zdaniem ona kreśli świat takim, jaki on jest bardziej niż litra lord literatura realistyczna oto co powiedziała, że literatura poważna jest nie dla dzieci nie dla młodzieży Otóż mam wrażenie, że często autorzy też wychodzą z tego założenia jest nawet dotykają poważnych tematów to jak nas trują łagodzą jakoś się właśnie rozmywają i wychodzą z tego takie książki protezy trochę tak, że niby piszemy o narkotykach, ale tak naprawdę, żeby nie było za strasznie, żeby nie było za poważnie, żeby broń Boże tyle brzydkich słów no tak brzydkie słowo stąd coraz częściej, ale właśnie zakończenia książek są bardzo symptomatyczne te książki jednak, żeby się kończy optymistycznie nieprzypadkowo na liście lektur z wolnego wyboru bez badań belek narodowej to wynik od lat mniej więcej w środku stawki jest my dzieci z dworca zoo to jest książka, którą myśmy się zaczytywał się pod ławką w szkole też książka, którą dalej się zaczytują dzieciaki dlatego też książka bardzo autentyczna go autentyzmu trochę brakuje w literaturze realistycznej tego autentyzmu jest bardzo dużo w literaturze fantastycznej wbrew pozorom, która ma się dobrze źle fantastyczna ma się fantastycznie FOT Anna Czernow prezeska polskiej sekcji i być dziękuję bardzo dziękujemy życzymy państwu na ten wyrok jak najlepszych Enej
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" teraz 45% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA