REKLAMA

"Aleja włókniarek" Marty Madejskiej. O losie łódzkich włókniarek jako awansie społecznym przez mękę (powtórka)

To co najlepsze w Radiu TOK FM
Data emisji:
2019-01-01 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
43:53 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Wieczór Radia TOK FM, magazyny Emancypantki, przy mikrofonie Hanna Zielińska, a z nami w studiu jest dzisiaj Marta Madejska, dobry wieczór, dobry wieczór, pisarka, dziennikarka, kulturoznawczyni, autorka reportażu historycznego "Włókniarki". Dzisiaj o tej książce będziemy rozmawiać. Książce, która z 1 strony wpisuje się w nurt herstory, bardzo ważnym, wspierany w tej audycji, w tym radiu generalnie rzecz Rozwiń » biorąc, ale z drugiej strony książka mówiąca o historii Polski generalnie rzecz biorąc, też o przemianach ustrojowych.

Książka opisuje losy grupy zawodowej kobiet z takim okresie, które ma, bo zawiera kilka co najmniej jeśli nie kilkanaście mniejszych przełomów, bo reszta tej rewolucji 1905 roku do ne przez 2 wojny dwudziestolecie międzywojenne Polska ludowa transformacja taka jest może być generalna klamra pani książki tak mniej więcej tak Schetyna się może nie jakimś innym takim bardzo mocnym punktem, ale mniej więcej w tym momencie nadania Łodzi statusu ośrodka przemysłowego i dalej mechanizacji RN, a potem ta transformacja jest mocno klamrą, ale one też przeplata się z moim własnym doświadczeniem młodzi mają dużo bardziej boi się nie rodzi poza listem osobistym, które odbywało się już w latach 22 tysięcy jedno szósty i dalej, czyli od momentu, kiedy przyjechał do kina do Łodzi, która bywa nazywane miastem czy też jest nazwany 1 z tekstów miastem skazanym na prowincjonalizm, dlaczego tak może być pani zgadza się z taką tezą EMC właściwie musimy chyba się zgodzić tak, ale zachód dojedzie na miejsce nie kiedy przeanalizujemy te wszystkie takie i ekonomiczne i symboliczne jakieś polityczne czynniki na przestrzeni ostatnich 2 wieków to widzimy jak cały czas stał ciepła wypychana nie może ona po ostatniej zmianie ostatnie zmiany granicy z samym środku Polski takim sercu można powiedzieć, że nad Christian prawnicy trudno było w dość daleko nie mogła zostać w nich trudno, bo teoretycznie to wszystko jakoś przeoczyć jest też wciąż dużym miastem ponad 6100, a jednak w ich jednak ten taki symboliczny problem, który jeszcze kilka lat temu obowiązywał, że Łodzi nie ma na mapach pogody wieczornych programach telewizji wydaje się mieć solidne podstawy, a więc jest to jest taki paradoks miasta w centrum Polski bardzo istotnego gospodarczo, które jednak rzeczywiście cały czas wskazywane jest na prowincjonalizm w ten sposób ja pytam o pani doświadczenia osobiste mając na myśli też 3 historią mówioną w pani rodzinie czy historykom jest pani rodzinie czytam pojawiały się jakiekolwiek ślady klimaty tego co czytamy w książce nie zaś bardzo ważna jest w ogóle tama dla pani ja mam Eli odkrywane inne królową no mam rzeczywiście od odcinek Rędziny odkryli w Łodzi natomiast tych Włókniarz tematy to jest coś co zaczęłam odkrywać dopiero po przyjeździe do miasta razem z poznawaniem samego miasta to dla mnie czysta halą iPod Touch mentalnie to nie jest coś się wychowałam nic znam też ma dobrze to teraz w takim razie przyjrzyjmy się jeśli nie będzie jakimkolwiek krokom ślad bądź inspiracją rodzinnym pani prace nad tą książką miała pani do czynienia z różnego rodzaju materiałami archiwalnymi zdjęciami i kroniki filmowe trasa, ale też rozmowy rozmowy z włókniarkami, które nie są wyłącznie reliktem historycznym, bo po pierwsze, żyjątek, które pracowały jeszcze za PRL, a po drugie, właściwie ten zawód wciąż istnieje tak tak chociaż, gdy widzi się on jest wypchnięty bardzo mocno w do innych krajów wszystkim globalnego południa, ale nawet w Łodzi zachowała się jakaś garstka wciąż jeszcze funkcjonujących zakładów no i w ogóle jeśli chodzi o ten sektor odzieżowy na to jest dużo światek używa równiarek niematerialnej, ale w całym regionie łódzkim wciąż bardzo dużo kobiet żyjących można można spotkać też może nie tak łatwo spotkać, bo to jednak jest taki zawód w tym UE w tej pracowni zamknięte, więc będę więc, więc nie dużo osób jakoś nie zdaje sobie z tego sprawę ale owszem, wciąż żyją, chociaż są to odchodzące pokolenia tych usług Jarek, który pamiętają jeszcze tę trasę drugiej wojny czy zaraz po drugiej wojny bardzo wiele z nich dopiero wtedy przyjechały do Łodzi szukać pracy jako młode dziewczyny, ale są też te, które po, które ten przełom 80 tego dziewiątego lat dziewięćdziesiątych doświadczały jeszcze będąc dość młodymi, więc one one musiały się zmagać z szukaniem całkowicie nowego zawodu kiedyś miały dzieci do wychowania i i one też jeszcze pamiętają przecież te pracujące fabryki, więc je innym jest jest sporo tych osób z Łodzi którymi, z którym można rozmawiać rzeczywiście od tego zaczynała całe swoje poszukiwania kiedyś nawet nie wiedziałam, że to będą poszukiwane w mieście po prostu zajmowałam historiami mówiącymi w Łodzi trafią do stworzenia typografii, który miał taki program działań i rozmawiam z rozmaitymi osobami z dziennikarzami CNN nauczycielkami i również z Włókniarza miło jajkami i tak to się zaczęło zaczęło się od rozmów, a potem właśnie pojawiło się archiwami inne prasa propagandowe kroniki zdjęcia co kampania trwała i czy miała pani poczucie takiego my odkrywcy Kolumba owego, który pierwszy raz przybija do tej ziemi np. po wielu wielu latach pierwsze w interfejs tym tematem, bo przecież włókniarki były np. bohaterkami sztuki teatralnej wcześniej jak to pani ma namyśli już tutaj zaglądam na tamte ich oglądane spektakle poplątane gramy spektakle w przestrzeni Fabrycznej tak jak on był też nie była taka sztuka, bo Boch no spytałam, bo rzeczywiście ostatnich latach mam wrażenie, że trochę ten temat się wydobywa i był też tango Łódź staje się spektakl, który bardziej jakość skupia się na tych protestach inna historia splątania wyłoniono też takim performance duchowym częściowo, więc nie było to taki standardowy spektakl, ale ten wątek w pracę w teatrze i ziemia obiecana wystawiono na nowo jakiś czas temu rzeczywiście czujemy mamy dziś takie poczucie bycia pionierką też rzadko rzadko naprawdę rzadko miałam nic mi może rzeczywiście sporo wątków nomen omen wątków RM miałam wrażenie, że muszę sama zszywać, że mimo, że jest bardzo dużo ciekawych opracowań historycznych Konefał dotyczą jakiegoś tam fragmentu rzeczywistości czy okresu historycznego, które badają skrupulatnie, ale potrzebowałam dzikość to wszystko powiązać i też bardzo bardzo chciał dotrzeć do głosów oryginalnych zapisanych w LM, a tego w tych opracowaniach nie ma, ale chyba najbardziej takie wrażenie miałam w tych kilku momentach, kiedy zdarzało mi się wyjmować kurteczka z archiwum i w tej teczce zawsze jest Ernst takiej jak byk katalog wpisów osób, które korzystały z danego materiału w Pekinie taka karta elity te osoby, które proces hitami wiedzą, że to właściwie w każdym większym państwowym archiwum działa i zdarzyło mi się, że byłam pierwszą osobą wpisującą się na drukarkę od momentu, kiedy zbiory były udostępnione np. wielkiego aktorstwa naczynia Szkot od dziewięćdziesiątego drugiego roku w Ameryce Dan to był czas i tuż po transformacyjnym tak tak, bo czasem jesteś także te archiwa, których koszt trafiają one muszą zostać wcześniej opracowany czasem zdarzało mi się też ile wpisywała się na tokarce jako pierwsza osoba od osiemdziesiątego piątego roku w faszyzm tematyczne, więc może wtedy nie miałam poczucie bycia pionierką, ale miałam portier jednak zmierzania śladami czyimiś, które są już mocno też zakurzone, czyli de Czytelnicy właściwie poznają bohaterki pani książki włókniarki razem z panią o to jest też świat, który pani odkrywała stopniowo i przedstawia pani życie tych kobiet i warunki pracy rytm i też, że jakiegoś rodzaju stąd tło społeczno-polityczne ekonomiczne czy bardzo ważna data się pojawiają i prawa pracownicze i prawa kobiet wyzysk molestowanie ne różnego rodzaju problemy i właściwie można powiedzieć dosyć trudno w tej książce znaleźć jakiś jasna optymistyczna fragmentem oczywiście nie ze względu na książkę, bo ona jest wspaniale napisana ze względu NATO historia można, by powiedzieć, że takimi momentami mocy są strajki włókniarek te i pokojowej te powiedzmy bardziej zbrojne, ale też takim gruncie rzeczy też są aktami czy Stanami rozpaczy i miał się nie zgodzę się często słyszy na temat tej książki rzecz, że trudno tam znaleźć w tym, że przygląda się, że przygnębia wiem, że ona nie ma ona zasmuca MF nie zgodzę się jednak, że rzecz, że strajki były wyłącznie aktem rozpaczy i że nie ma tamtych mocnych głosów na jasnych nie wiem czy można je nazwać optymistycznymi, ale to też każdy, kto inaczej tramwaj też sporo jest chyba szoku takiego poznawczego bo, ponieważ nie znamy tych nie zdajemy sobie sprawę z tych realiów, a ranni to tu głównie na tym skupiamy, ale są tam UMŁ mam wrażenie jednak są elementy, które pozwalają zrozumieć jak w tych trudnych warunkach pracy i życie jednak dawały sobie radę kobiety jak silne były wiele z nich lubił swoją pracę i o tym, też są żółte elementy głosy, które udało się odzyskać ten wywiad, który ja robiłam IT in archiwalne wywiady, do których udawało mi się dotrzeć często o tym, mówią Glenn i tutaj trafiłyśmy weszły może na taki bardziej filozoficzne egzystencjalne rozważania właściwie, gdzie zaczyna się rozpaczy i to i t d . ale realnym po prostu cała rama życia była tak bardzo różna od tego co my dzisiaj znamy gromadzi się, nakładając swoje perspektywy dość mimo wszystkich trudności komfortowego życia postrzegamy to jako jednoznacznie i wyłącznie smutnej rozpaczliwą historii, ale tata próba wejścia wydaje mi się ich perspektywę jednak takiego zagłębienia się też psychologicznie może po skutkowałaby trochę innymi interpretacjami innych młodych do rzeki też byłe były przecież ogromnymi aktami analizę należy tak też bliskich przeważają odwagi Solidarności są bardzo takie pozytywne konstruktywne też wartości prawda, więc one same w sobie Sauer inni są właśnie czymś takim napędzającym, chociaż nie zawsze można jednoznacznie użyć tego określenia te optymistyczne mieliśmy chyba trochę też nie można tu jesteśmy ostatnio przytłoczeni propagandą niż wejście i optymizmu ING życie samo w sobie jest w skomplikowanej nie zawsze takie proste no to powiedzmy jak mogło oglądać się życie włókniarek oczywiście nie zdążono powiedzieć nie damy radę tych wszystkich epokach momentach historii, o których wspomniałem, ale znów powiedzmy, że w tym trudniejszym momencie, czyli początki dwudziestego wieku czy nawet jeszcze międzywojnia albo właśnie po rewolucji, by życie włókniarek życie zawodowe zaczynał się w późnym dzieciństwie w okresie nastoletnim taktyką może też warto zaznaczyć, że to nie jest też włókniarki sokolim oderwaną AM grupą, która jako jedyna w ten sposób zaczynała życie wtedy kobiety z klas niższych klas ludowych każda z nich musiała zacząć wspierać rodziny albo w ogóle utrzymywać się sama tak wcześnie to było możliwe jest czy to była chłopaka i pomagała w gospodarstwie i na polu czy to było jakieś dziewczyny, które zaczynały pracować jako służące też od 1011 . roku życia to właściwie są podobne historie i to dotyczyło większości naszych przodkiem dzisiaj już dużo osób są w obrazie zima książek książęta i dla chorych z firm ale, ale nie tak wyglądała rzeczywistość i włókniarki podobnie, ponieważ wtedy nie było w ogóle takich ustawodawstwo prawnych, które by regulowało to kiedy dziecko może zacząć prace one się dopiero powoli kształtowały potomek został wprowadzony np. temu w tym marginesem w przemyśle stał się dwunasty rok życia wiemy, że i tak to było jakoś nie mnie nie było to przestrzegane, ale powiedzmy że, żeby kilkunastoletnia kilkuletnie dziewczyna zetknęła pracy w fabryce, o ile ich rodzice też pracują, bo to nie była aż tak łatwo się dostać tylko fabryki jako pomagać to zwykle i potem stopniowo rosnąć przy uczą się do któregoś z bardziej skomplikowanych zawodów np. zostaję w porządku mam tutaj całą listę tych zawodów czy funkcji też pewnie wyrywkowo, bo ich ogromnie ogromnie, ale te nazwy niektóre są dla mnie naprawdę wtajemniczenie, które oczywiście znane, ale oprócz Prządki to były również sterować szkice Jarki przesłanki krojczy niemoc taczki numerki kończy Siarki przewijać i przewleka paczki z Rychnowa paczki szpule Arki szwaczki tapicerki wrzeciona Arki mnóstwo to i t d . tak bo gdy cały i złodziei najbardziej się ten przemysł najszybciej rozwija ona na bawełnie na przetwórstwie bawełny i ochrona wymaga wielu etapów produkcji nie może weszły już mechanizację maszyny były na napędzane siłą maszyny parowej to jednak te wszystkie etapy przygotowawcze, ale to właśnie ktoś musiał zawinąć ten nie dał szans na jej jakość zaliczkę za nami kolejna osoba ją przerabiała potem kolejna osoba musiała owinąć na kolejną cewki włożyć do USA wiara w system da tak m. in. pod włożyć do członka wtedy przyjmowała od kartka, a już i t d. tak dalej dlatego tak dużo tych funkcji też jeszcze przecież są kolejne etapy produkcji zdaniem od tej od tego włókna surowego przejdziemy do naszych drukowanej i tkaniny sprzedawany na całym świecie i wracając do do tego na początku dwudziestego wieku wtedy w ogóle nie było były zaledwie epizodem tego co byśmy dziś nazwali prawami pracowniczymi albo BHP, więc te warunki pracy fabryka w fabrykach były bardzo ciężkie, że zarówno technicznie, jaki tak wysiłkowi UMK pracowano po 12 albo nawet 16 godzin tym zapaleniu i oni naprawdę ogromnym ogromnym huku praca kilkanaście godzin nawet w biurze wygodnej pozycji jest niezwykle męczący Faron Woźniak dla nas to właśnie narodził się ten postulat 8 godzin pracy 8 godzin odpoczynku 8 godzin snu, który dzisiaj chyba też nie do końca wierzył on się w ogóle obowiązuje niektórzy uważają, że powinno się pracować więcej od kiedy cofamy się do dziewiętnastego wieku stąd właśnie z tego przemęczenia na licencję na silny postulat pracownicy przybliżymy te warunki pracy tak rzeczywiście tak jak pani pisze to były w takt tkalni trzeszczało w przędzalni, jakie się wyciszyć szumy bardzo gorąca i wilgotno jak jak w dżungli albo jak w saunie w tym praca w różnego rodzaju dyskomfort ach, ból pleców kaszy żylaki pylica różnego rodzaju choroby zawodowe czy rozpoczynający się oczywiście jakiś niewygody czy bólu apotem choroby zawodowe wspomniała pani o tym, że nie było jeszcze BHP, kiedy tu się zaczęło, kto w ogóle zaczął się tym interesować czy tekst ta kwestia warunków pracy higieny bezpieczeństwa pracy to jest kwestia również wywalczona od pracodawców tak jak wszystkie inne prawa czy jest to kwestia, która w, jaki sposób stopniowo ewoluowała cywilizowana właśnie na tych walczono i raczej to co było można powiedzieć koszmarem przyznawanej cywilizowane to raczej ze strachu przed buntami robotniczymi takiego wrażenia i ich przed tym jednak skutkami tego skrajnego wyzysku, do którego dochodziło pod koniec dziewiętnastego wieku jeśli mówimy o królestwie polskim, gdzie leżała młodzi RM z tej perspektywy wciąż, opowiadając zacząłem pojawi Inspekcja pracy za czas wprowadzać TR jednak jakiś pierwszy prawodawstwa właśnie regulujące czy to tutaj wielkich graniczne zatrudniania w fabrykach czy czytacie jakieś inne tego typu kwestie wiadomo, że z ich przestrzeganiem było bardzo słabą bardzo mocno te wszystkie postulaty dotyczące zarówno wpłat jakich warunków pracy w śmiałych rewolucji 1905 roku ME one wtedy były bardzo silnie podnoszone cayenne kolejnym takim momentem na ogólną dość istotnym granic jeśli chodzi o o takie prawodawstwo jest ustanowienie drugiej Rzeczpospolitej, czyli uzyskanie niepodległości stanowi tak naprawdę nowych instytucji głównego Inspektoratu pracy, ale znowu właśnie od inspektorów fabrycznych, które odwiedzały te zakłady pracy wiemy, że było bardzo ciężko z przestrzeganiem tych cywilizacyjnych osiągnięć, które zostały wprowadzone w 919 maja n p . wtedy wprowadzono właśnie w Polsce ośmiogodzinny dzień pracy RM ale, ponieważ dość złośliwie niedługo potem przyszedł wielki kryzys ekonomiczny i pracę zaczyna być tak pożądanymi rzadkim dobrem to też było nadmiernie wykorzystywane te warunki fizyczne były też ciężkie w każdy zawód ma swoje obciążenia każda praca fizyczna ma swoje obciążenia to było bardzo specyficzne w tym EWG Eni syna, bo ma prawie każdy mógł, na którym się pracuje PLI w jaki sposób Iana etylen potrzebuje jeszcze większej wilgotności i element tam jakiś określony tkaninę potrzebują tych wysokich temperatur wilgotności w depozyt maszyny też nie nagrzewają to można też zerkają te drgania też mają jakieś swoje określone konsekwencje niestety w organizmie co wiemy w ogóle zbadań, które dużo dużo dużo później były RM były robione i były też wypadki w były wypadki szczególnie w tych momentach takich granicznych, gdy już wprowadzono elementy mechanizacji jeszcze nie skrócono z dnia pracy jeszcze nie nie ustanowiono NT podstawowych prac nad to była ogromna ilość wypadków śmierć oraz przebaczenia i rentach z wykończeniem tak tak no bo to to jednak LM maszyna RM może w razie nie dekoncentruje zeznań daniny tak jest taka scena na ziemi obiecanej Wajdy, gdzie teraz bardzo TKA Norweg trzeba przyznać z tym wykorzystał ten wizualny potencjał tej tej jednak tragicznych kontekstów, czyli LT TK karmi nowa krew na białym płótnie przewlekaniem dalej przez maszynę, która się dekoncentruje zatrzymanie pracy, mimo że mimo, że coś się w starciu na ile, bo to może nie być oczywiste dla naszych słuchaczy włókniarki miały wybory i decydował o swoim losie to znaczy kimono było, skąd przybywały czy na ile jeszcze w tych latach, które pani opisujące sprawy stulecie obowiązywał taki domknięcie klasie ex im najmu krótko mówiąc to był jakikolwiek wybór daje życie ta praca nam się starałam się do dojść do tego szperając w tych głosach ale, ponieważ niestety bardzo dużo z nich nie umiała nie stać ani pisać, a te, które umiały jakoś wysyłały listy te listy niestety bardzo często za zawód ginęły w tym zawierucha ach, różnych historycznych, które mamy tutaj na koncie nam na tych ziemiach, więc tak, by jak właściciel i coraz wyższe i inne osoby badające temat wysuwamy domysły z tego co się udaje znany z tych relacji, które wręcz idealnie zakonnika w tamtych czasach, gdy wiemy żal MO, że one miały po prostu niewyobrażalnie dla nas niesamowite niesamowicie małe pole manewru zarówno ze względu na to, że były kobietami kobiety wtedy nie miała właściwie prawa do edukacji po na ponad podstawowej, ale też tradycyjnie, czyli żadnych perspektyw rozważania o tradycyjnie już raz się nie miałeś w ogóle dostępu do UE do tego ani edukacja rzemieślnika nie była dla nich dostępna kobiety miały wstępu na Uniwersytet kobiety nie miał praw wyborczych w królestwie polskim dziadku były bardzo mocno uzależniona od męża prawnie rzadko traciła możliwość np. podjęcia pracy bez zgody męża zmienia miejsce zamieszkania bez zgody męża wydania dokumentu bez zgody męża i t d . i t d . tak dalej wiemy widzimy już, że żal, że sama grupa kobiet jest mam ogromny gani sprawny na sobie nałożone do tego jeśli dojdziemy do kobiet z warstw niższych, które jeszcze z Sołtman po prostu Nigel gdzieś tam na dnie tych, gdyż drabinka hierarchii społecznej, gdy widzimy, że one właściwie mają takie pole manewru mogą to jedyne co zrobić jeśli są nasi AM i walczą tam o przetrwanie to spakować tobołki i ruszyli do miasta szukać tam prace mogłyby spróbować walczyć o tu prace w fabryce, która z tego co wiemy była dla nich el lepszą perspektywą ima szansę na służbie dla tak to polecamy książkę służący też kimono to dobrze dopisuje to co umową jest ona dla nich akapit tam wyjaśnione fachowych książek rzeczywiście naświetla cały cały ten, jaki rozegrał odezwa była wolniej niż świetne jest książka Urszuli Kryńskiej Story słabych żyli biednie Anna pokazuje też te konteksty ten brak wyboru o CIT znaczy elit widać po nich, ale i to było to samo dotyczy tych kolejnych fal kobiet migrujących za pracą i w międzywojniu i po wojnie dzisiaj mam wrażenie, że one bardzo często starają się walczyć mimo wszystko ruszać w tym ograniczonym polu jakie, jakie mają PRM, więc z Nou msza po bo dla nich były w stanie im tyle Penny Kale tek Grzesiek wywalczyć przed tak mikroskopijne mikroskopijnym mikroskopijnych możliwość innym co wiemy o takim życiu rodzinnym czy domowym włókniarek wiemy, że miał bardzo trudne warunki pracy, ale jak się okazuje też warunki mieszkaniowe rodzinne domowe też były nieprawdopodobnie trudne bardzo często, bo o tym jeszcze nie mówiliśmy, ale ta forma emancypacji czy awansu społecznego nawet Mitręga, jaką była praca w fabryce nie oznaczała jakich niezależności ekonomicznej to nadal były bardzo trudne warunki życiowe to nadal bardzo często, by oznaczało dom czy komórka bez ogrzewania czy bez wody brak możliwości opieki nad dziećmi i pytanie czy to był standard czy jednak było tak, że dla właściwie te kobiety były zadowolone z tego jak żyły, bo jednak przeniosły się ze wsi do miasta no jednak było wilgotno zimno, ale n p . nikt nie bił w ogóle MD kanalizacja jest czymś powszechnym chyba dopiero od powłok po drugie, Wandzel okresu podgrzewania w Polsce i chociażby na książki zupełnie innego zakresu niż samo jak Filipa Springera 13 pięter czy innej wsi NFZ w Warszawie międzywojennej dobrze pokazują, że takie warunki życia Target albo 1 komórka albo 1 izba przypadała na 12 osób wychodek był 1 na całe sąsiedztwo na zewnątrz reszta okiem spływał to wszystko IR wodę trzeba było nosić czasem nawet z przecznicy w wiadrach to to był standard życia ogromnej ilości ludności miejskiej anarchii też auta były równie zróżnicowane, ale nasz test po pańszczyźnianych Szach tu było gołe klepisko na na ziemi w swym zamiast podłogi tak samo wychodek Amber i studia ba czasem nawet daleko, a więc Ennis ona wiemy Ernst czy też budujemy domysły, że relatywnie rzecz biorąc RM szczególnie w tym momencie, kiedy Szczygły pannami miałem wrażenie pewnej mierze niezależności ekonomicznej jednak w tej fabryce ale kiedy dostawały pensje w pieniądzu EMG dostawały je i go jednak pan na siebie do ręki ani nie miał on prawo dysponować kliknijmy niezmienianie nie zarządzał należną mu, kiedy spojrzymy z naszej perspektywy domu mamy wrażenie, że w gminie nie było w tym prawie nic niezależność, bo były uzależnione właśnie od tych wszystkich warunków, o których pani powiedziała i w ogóle Annie k takie poczucie prywatności, jakie my dzisiaj znamy było im zupełnie nieznane te wszystkie te były jakieś Izby w kamienicach pojedynczo to były całe osiedle robotnicze ugrupowań płynność one były są one były po prostu uciec przed przed ekrany ludźmi właśnie 12 osób mieszkało w 1 izbie korzystałem z pracy, by na 3 zmiany, więc inni tylko w niedzielę było także wszyscy siedzą tam na kupie zupełnie inaczej też wtedy rozwijało życie wspólnotowe strajki planowało wtedy łatwiej, ale z drugiej strony dla nas to jest koszmar wyobraź sobie prawo to coś takiego, ale wiemy też i to jest bardzo ciekawe, że w tych włókienniczej w rodzinach nie tylko w Łodzi nie tylko w Polsce dokonuje się jednak pewne przesunięcie w tym tradycyjnym takim układzie obowiązków rodzinnych podział obowiązków rodzinnych i choć już wiemy, że on wciąż w większości spoczywał na kobiecie kobiety musiały organizować życie rodzinne to jak ono w ogóle umożliwia można było być matką bez tych praw pracowniczych np. roczny urlop wychowawczy i teraz jest standardem HRS rozkładam ręce tutaj didaskalia do winy on Onet no to jest coś co powinno nam dawać dużo refleksji na temat tego jak ogromną ilość siłę i zaparcia muszą mieć poprzednie pokolenia, żebyśmy my w ogóle pojawi się na ziemi musimy też działanie wracają do walki o przeżyciu tak tak i uchwalonych właśnie historia słabych ładnie o tym, piszę mam wrażenie musimy też będzie 3 całe masy ludzi jej nie dotrwało do dziś krzem głód bieda tyfus, który jest w ogóle po jakimś cichym bohaterem obu wojen szczególnie pierwszej wojny światowej MO, że tam trend, że to kolejne kryzysy spowodowały, że tylny napęd na próbę ich szanować są to co mamy i dbać o to, bo jesteśmy w Zabrzu wiem, że ludzie cały czas przerasta nasze często wrażenie, że to nieustannie, ale nieustannie się rozbudowuje ta populacja co jest faktem, ale z drugiej strony naprawdę ogromna ilość ludzi nigdy mu nie mnie rodzinie dotrwała do dzisiejszych czasów jesteśmy tymi ocaleni sami jesteśmy jakimiś kolejnymi pokoleniami truchta targi no tak to może dołóżmy jeszcze i jeszcze więcej ciężarów od tego czasu żeby docenić jak bardzo wyjątkowe jest to, że my nie tylko mamy takie ani inne warunki do życia pracy niezależnie od tego jak one są trudne, a pewnie większość z nas sądzi, że są trudne to, że w ogóle żyjemy, że jest to wyjątkowe to jeszcze sobie możemy uświadomić jak bardzo trudno było żyć pracować pracować Włókniarz com ze względu na ich płeć, ale były wiecznie narażone na molestowanie na ataki zdarzało się wręcz gwałty w miejsce pracy jeśli z tych gwałtów były ciąże na to oczywiście był problem kobiety włókniarki, a na pewno nie osoby, która dotyczy ciąży się przyczyniła, kiedy tutaj ten temat zaczął być podnoszony, by ochrona kobiet właśnie przed przemocą seksualną przed wyzyskiem fizycznym, bo to jest temat, który w zasadzie jest trudna do dyskutowania trudne do udokumentowania do dzisiaj właściwie w debacie publicznej pojawiają się dyskusje czy argumenty, a czy to na pewno była przemoc, a czy kobieta na pewno odpowiednio głośno krzyczała protestowała prosiła o pomoc lub czy miała odpowiednio długą spódnicę jak tutaj ta debata toczyła się tutaj może trochę w opozycji do tego co mówią nam przez chwilę nie powinniśmy kochać szanować innych jednak co mamy z drugiej strony widać takie bardzo niepokojące generalnym doniesienia właśnie to z fabryk czy z jakich innych zakładów czy biur pracy RM, które kiedyś, jakie czytamy czy chodzi o warunki pracy czy n p . o to molestowanie to on wrażenia jakieś Bakalarz, że nic nie zmieniłem się żmudnie także nic nie zmieniła, że cały czas krytyka dziwna spirale czy sinusoida Penn i że cały czas trzeba jednak walczyć, ale i są takie momenty, kiedy sytuacja kościoła podobnie pogarsza szczególnie to są zawsze etosu zawsze historyczny moment, kiedy jest kryzys jest ciężej o pracę wtedy używać tych argumentów również przy molestowaniu, że nasze cieszyć się masztu prace, a nie, a tutaj marudzić nie jest trudno oddać jak dokładnie przebiegała debata boję się nią nie zajmowałam, ale wiem, że z perspektywy tego włókien niczego przemysłu, który od samego prawie od samego prawa na pewno moment mechanizacji on był bardzo mocno sfeminizowany czemu bardzo duży rosnący odsetek pracujących kobiet i od samego początku był problem i on był na tyle jakoś powszechny nie nadawałby się zaraz feminizm one 80 % np. pracowników fabryki to kobiety no to w czym problem jednak karę nadzór, który zawsze znalazła mężczyznę władzy tak bym, chociaż też niestety wyciągnęłam przy okazji tych masz pytanie też różne relacje dotyczące gwałtu małżeńskiego n p . albo jak najbardziej wewnątrz środowiska robotniczego, chociaż częściej przede wszystkim na to miał taki wymiar nadzorcze i klasowy klasową przemoc seksualna i to było tak powszechne, że stało się w ogóle tematem poruszanym w prasie w dziewiętnastym wieku wydawano takie apele do kitu majstrów czy czy jakiś kierowników fabrycznych, aby nie traktować tego jak Harry Emu, aby zmienić tę sytuację klienta aż tak, czyli to muszą być Lynn robotnicy pozostają w tym milczące tak one elementem ich nie pytał nikt też o zdanie nikt nie piszą sołtysi reportażem z ich Pisza natomiast znajdujemy to jakiś biuletyny partyjne to prasa znajdujemy takie odezwy znajdujemy jakieś takie opisy tej sytuacji, stając się w tym 19 wieku jeszcze kimś takim oględnie innym dyplomatycznym językiem poruszyć ten problem czasem z kimś takim patosem my, a potem, ale potem staje się to jedno z takich aspektów którymi zajmuje się Inspekcja pracy w międzywojniu, a też brała się że, gdy inspektor pracy, w których Halina Krahelska i Maria Przybylska w ogóle wytoczyły całą kampanię RR przeciwko bardzo konkretnym osobom, które dopuszczały się tego procederu było im rzeczywiście ciężko namówić robotnicy, bojąc się utraty miał zeznać zeznań, ale dość udawało i potem czasem udawało się czasem nie udawało wyciągać konsekwencje wobec tych osób i wiemy co się działo w całej Polsce, bo ona też ING BSK pracowała w UE nie tylko w Łodzi pokłada zastępczyni głównego inspektora pracy i ich z 1 strony bardzo trudno rzeczywiście opisać ten proceder i trudno było namówić na pewno do zeznań robotnica z drugiej strony tych relacji na miękkich takich artykułów tego tytułu było tak dużo, że ja musiałam się zdystansować, żeby to nie był 1 aspekt, przez który postrzegam my postrzegamy robotnicy też, bo one się w ogóle jeśli się pojawia na ich temat w prasie w to w kontekście przemocy często tak to w ogóle tu w ogóle rzadko się pojawiali się pojawiać np. właśnie kontekście tej grupy, ale z pierwszym Szymon rak, a w ogóle jakiekolwiek inne informacje w prasie my właśnie poza takimi informacjami o trucia, bo to też się pojawiała to, że ktoś leśnym robotnica wypiła jakiś kwas czy czy coś innego czy pojawiają się jakiekolwiek ślady próba upodmiotowienia pracownic fabrycznych czy konkretnie włókniarek w ówczesnej prasie, a opisania ich jako po prostu bohaterek pracownic bohaterem tekstu tak niezależnie od takich tragedii w 2 nie mogę powiedzieć, że mnie, ale one też pisane są bardzo specyficznym językiem przez bardzo specyficzną grupę jakiś inteligent, który zdobył szlacheckich, którzy w, których to nie dotyczyły różnych ciekawostkach czy może nie macie kostki niektórzy naprawdę staraliśmy się dobre intencje, ale jako społecznicy pewni zaangażowani chcieli, by wyłuskiwać te tematy będące problemami społecznymi chcieli to jakoś naświetlać MII i czasem naprawdę to robi się to udawało natomiast Mbank problem czy to było podmiotom mającym wobec wobec nich trudno trudno tutaj jednak określić własną trochę takie ambiwalentne moim ambiwalentne odczucia też oczywiście kość potem on się wyłaniają z tych archiwów z IAS jest tego jakoś coraz więcej na potomka szczepu czterdziestym piątym kiedy, kiedy Robotniczej zaczyna być wynoszone sztandary no to jest taki nagły boom umysłów wszędzie w Tychach w tych wyborach, ale też znowu pytanie z 1 strony naprawdę opisywano niektóre realne ich problemy z drugiej strony wiemy, że częściej były traktowane przedmiotowo nie podmiotowo dotąd porozmawiajmy my ich podmiotowości też o walce ma ich podmiotowość to znaczy właśnie o strajkach, jaki to były metody, jaka to była forma oddolnej samoorganizacji, kto ich wspierał, bo tutaj, by dostać też wyglądały może trochę inaczej niż te, które znamy czy wyobrażamy sobie z kina zdarzały się w Niemczech takie seryjne umówione omdlenia, na które po prostu kierownictwo musiało jakoś zareagować, ale zdarzało się też takie właśnie na siłowe rozwiązania wyrzucanie kierownictwa z terenu fabryki przy pomocy właśnie butelek noży siekier niemal barykada pani się w zakładach pracy po 16 godzin 1 zmiana planuje drugą my takie to wszystko jeszcze było miałem wrażenie nie zawsze, ale czasami intuicyjne niezorganizowane no nie w takiej formie w jakim dzisiaj znamy strajkiem na pewno nic takiego co znaczy to zależy w jakim okresie mówi Marianna buty się bardzo mocno GM zmienia ten noże i dobry kodowanie się Anna razem z nożami, kiedy butelki i siekiery szły raczej w formie groźby, bo nie ma tam relacja, by ktoś ucierpiał to jest okres międzywojnia protest przeciwko wprowadzaniu siłowe mu to my racjonalizacji pracy, a więc ERM znów znane wielu znam z doświadczenia zwiększona ilość maszyn przy zmniejszonej ilości osób do pracy INI wtedy pojawiały się jeszcze siłowe rozwiązania, chociaż też raczej strajki byłe w takim pasywnym UR uporem i uporem, ale też mu musimy pamiętać, że w tym w naprzód jeszcze w okresie międzywojennym, a w swych wojsk policja granatowa normalnie potrafią siłowo tłumić strajki z czasem przemoc była po prostu odpowiedział na przemoc wojska carskie też nie miał żadnych jakichś zahamowań, żeby siłowo, a tłumić wszystkie tego typu wystąpienia po czterdziestym piątym widzimy i w Łodzi nie ma wystąpień, które miały ofiary śmiertelne i my jesteśmy przyzwyczajeni też z takiej narracji pełen strajków, które przynosiły przede wszystkim jakiś ofiary właśnie od Wybrzeża czy to wujek, ale w Łodzi od pierwszych wystąpień z lat 4548 czy potem luty 70 pierwszy czy marsz głodowy z osiemdziesiątego pierwszego roku to wszystko stołu pokojowe wystąpienia i wiemy, że część z nich była spontaniczna np. właśnie większość tych lat czterdziestych albo bardzo jakoś tak naprędce organizowana 70 pierwszy dotarł też był spontaniczny wybuch strajkowe i wtedy wreszcie Aztekowie cała Łódź nie tylko kobieta też mężczyźni inie tylko z fabryk włókienniczych, ale też wiem też innych przemysłów 80 pierwszy to już w pełni zaplanowana akcja Anna wyprowadzenia z marszu protestacyjnym w bardzo widać taką rosnącą go jednak świadomość swoich branż, ale nie da Silvę świadomość tego jak i jakim gestem jest strajk jak zaplanować jak jak to by przebiegł widać w Łodzi czy to były strajki i taki improwizowany się spontaniczne, które wybuchały czy takie precyzyjnie zaplanowane widać w Łodzi Penn i w tym przemyśle taki ogromny moim zdaniem MO na nacisk na to, żeby nie było ofiar, żeby nie było żadnych takich gestów, które mogą doprowadzić do renty czyjejkolwiek śmierci ja mam takie przynajmniej wrażenie to interpretuje to raczej ze swej perspektywy mówimy o książce aleja włókniarek za chwilę kilka egzemplarzy tej książki powędruje do słuchaczy Radia TOK FM to może na koniec zatrzymajmy się przy tym tytule, który jak rozumiem jest pewnego rodzaju manifestem sprzeciwem zwróceniem uwagi na istniejącą aleję Włókniarzy tak wcześnie to sprzeci w wobec Włókniarzy czy samej alei Włókniarzy ME powiedziałbym, że może jest to raczej przeciw w walce o równowagę przeci w uwaga, dążąc ku równowadze, chociaż tej równowagi płciowej nie było w tym z równowagi budżetowej w zawodzie nie było co zmienia faktu, że byli tam i Włókniarzy włókniarki, iż włókniarze nie mieli nic przeciwko temu, żeby określać ich również mianem włókniarek ja uważam, że nie optymizmu, ale bowiem, że ani tego potrzebowali tego rozróżnienia DM jednak jest symptomatyczne, że w tym 7 w tym tych lat siedemdziesiątych, kiedy pszczoły rano kilka ulic zrobiono to w jego arteria, którą prowadzi on prowadziła ludzi często z północy na południe kraju przez Łódź przyjeżdżało nienazwana tego, jaką wsi włókniarek szkoły przy bardziej ogólną, która by była bardziej włączająca im, że mimo potocznie naprawdę już tych mini żacy, bo tak wysoka, że potocznie mówiło się o początkach i mówiło się włókniarek kach mówiło się o całym przemyśle w takim sfeminizowanym w sposób potocznie, ale też w kronikach filmowych wszyscy o tym, wiedzieli co jednak, tworząc przestrzeń publiczną symboliczną w mieście zrobiono alei Włókniarzy naj dramatycznie znowu jest Spójnię, bo po polsku tak często to robimy, że kiedy mamy grupę żeńską męską w chodzie wnętrz aptek lub rażącego była aleja pielęgniarzy to 11 oraz biło prawda, mimo że są i pielęgniarzem to moja prawda, że jakoś byśmy mielibyśmy taki ERM taką zagwozdkę i to raczej właśnie to nawet na początku mnie to niebyła jakiś duży stanie mróz duże akt sprzeciwu oporu czy buntu tylko raczej takiej rozkoszy inne pytanie Otóż używam takiego kościelnego języka proszę wybaczyć, ale była taka ruska gmina, dlaczego ale, dlaczego nikt tego, by jednak włókniarek my dzisiaj dla jej może warto powiedzieć, że jakość KE ta część Her Story histo historyczny z historii jest intensywnie uzyskiwanej z okazji tego stulecia wywalczenia praw wyborczych przez kobiety w Łodzi rada miejska nadała głównej sali obrad rady miasta i mnie właśnie włókniarek łódzkich no i dalej zamknięta jest otoczenie budynku, ale jest, ale jest grą jak ten rynek dobrze widać, że teraz, że skoro został ustanowiony wszystkie arterie, które nazywają się męskimi nazwiskami albo fabrykanckiej mi rodzinami na Costa, by pomógł obudziło się, więc potrzeba, żeby równoważyć to koszmarnie wolno, tyle że nie należy go za grzechy i z 1 strony wydaje mi się, że to dobrze pokazuje pewną nierównowagę właśnie, a z drugiej strony no i nie da się cieszę że, że jednak co się dzieje, że CE masz świadomość nas jakość rośnie i tak właśnie sobie z kamienia metro bardzo dziękuję za rozmowę jedne państwa zachęcamy do pisania maili do nas na adres dla was małpa to krótka FM dla was mało potok kratka FM, a naszym gościem była dzisiaj autorka książki aleja włókniarek pisarka dziennikarka kulturoznawczyni Marta Madejska dziękuję bardzo dziękuję również zapraszamy na
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: TO CO NAJLEPSZE W RADIU TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! A w promocji Black Friday obowiązuje prawdziwe 50% zniżki!

KUP TERAZ 50% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA