REKLAMA

5 stycznia 1919 w Niemczech wybuchło powstanie Spartakusa

Światopodgląd
Data emisji:
2019-01-04 15:40
Audycja:
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
16:13 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Światopodgląd, Agnieszka Lichnerowicz. Natomiast państwa gościem w studiu Radia TOK FM we Wrocławiu jest Michał Syska dyrektor ośrodka myśli społecznej imienia Ferdynanda Lassalle'a, ale też w ostatnich czasach, ostatnimi czasy doradca Roberta Biedronia, dzień dobry, dzień dobry. Chciałabym, żebyśmy w przededniu okrągłej, bo setnej, rocznicy opowiedzieli trochę słuchaczom o powstaniu Spartakusa i myślę, że wielu słuchaczy teraz myśli o tych 70tych latach przed naszą erą, ale my nie będziemy rozmawiać o powstaniu niewolników w starożytnym Rzymie, ale o wydarzeniach sprzed 100 lat w Niemczach.  Rozwiń »
Zanim to państwo opowiemy czym było powstanie Spartakusa to można RFN zapytała mnie jak pan rozumie tamte wydarzenia jak dziś o nich opowiadamy co to było wydają się, że ta historia oczyszczona ma kontekst niemieckiej, ale możemy ją umieścić w takim szerszym kontekście uniwersalnym jeśli chodzi o dziejach Międzynarodowego ruchu robotniczego, ponieważ 100 lat temu w Niemczech byliśmy świadkami rozłamu w łonie ruchu robotniczego 3 być może takiej najbardziej drastycznej formie najbardziej drastycznej formie rozejścia się pomiędzy lewicową reformistyczną, a lewicą rewolucyjną, ponieważ mieliśmy tam do czynienia jeśli idzie o powstanie z Spartakus owców z konfliktem pomiędzy lewicą socjaldemokratyczną lewicą reformy styczną, która postawiła sobie za cel budowę najpier w demokratycznego państwa i demokratycznych struktur w oparciu o te struktury, które odziedziczone po monarchii po państwie autorytarnym Ariel, a lewicą rewolucyjną, która stawia sobie za cenę rewolucję proletariacką u nas one bardzo źle to było bardzo dramatyczny czas ale, ale ten rozłam w ruchu robotniczym one były nie tylko cechą niemiecką, ale on miał nosa mojego zdrowia z jej znamy go wydają się, w czym byłby dumny z Chodzieży porównywanie zawsze niebezpieczne, ale może to, żeby umieścić to jakiś kontekstach inne w tym czasie też w podobnym czasie prawda w Rosji też najpier w obalono zostaje włada władza carska, a potem pojawiają się 2 opcje 1 to są bolszewicy komuniści, a druga bomb, w jakich zwał tak zwał, ale reform jeszcze w duchu lewicowym mitom ostatecznie zwyciężają władzę przejmują bolszewicy komuniści nie rozumiem, że możemy zacząć podobnym duchu opowiadać trochę wydarzenia w Niemczech, czyli jest listopad roku osiemnastego Niemcy przegrywają wojnę i zatrzymają się rozruchy w wystąpieniach marynarzy nad wojna wywołana radykalizację radykalizację posta w i niewątpliwie nastąpiła taka fala nastrojów nastrojów rewolucyjnych, które starały się wykorzystać partie lewicowe od umiarkowanej SPD po tzw. niezależną SPD, czyli takich lewicowych sety secesjonistów Socjaldemokracji, którzy w trakcie pierwszej wojny światowej opuścili szeregi SPD z powodu niezgody na poparcie dla wojny przez większość socjaldemokratów Różą Luksemburg jest wśród nich była tak i wśród nich, ale potem powstaje ta lewica rewolucyjna właśnie ten związek Spartakusa SUV, który ich komunistyczna partia Niemiec, ponieważ ma powstać jesienią 1918 roku i oni uważają, że socjaldemokraci zdradzili, bo ostatecznie poparli, a Mustaine, a tak to był to był to był 11 z powodów rozłamu i jeszcze w trakcie trwania wojny natomiast, że już po przekazaniu władzy Albertowi rządowi sformowane mu przez SPD i temu niezależną SPD czy po abdykacji Wilhelma tak tak tak można ten rząd socjaldemokratyczny jest bardzo trudnym położeniu, bo wiadomo, że Niemcy są państwo jest osłabione wojną są nastroje rewolucyjne z drugiej strony mamy siły tzw. starego reżimu, który opanował, które kontrolują ciągle armia czy administracja, a z drugiej strony, zwłaszcza atakowany przez te siły rewolucyjne, które domagają się budowy socjalizmu już teraz widzi się bardziej by stać, bo możemy tak to głód trochę opanowanego z tej perspektywy socjaldemokratycznej adres strony patrząc z perspektywy róży Luksemburg to ma przejąć władzę znowu jakaś Socjaldemokratyczna elita czy jednak jakieś rady lub RIP i faktycznie powstają rady robotnicze żołnierskiej co ciekawe SPD wchodzi w te rady i nawet zaczyna kontrolować nawet ma większość w tej strukturze, która koordynuje tt rat, które powstają zupełnie oddolnie i sam takim ruchem właściwie od takiej niedookreślonej pozycji w systemie politycznym, bo znów wojna władza już w tym listopadzie miało rozpadała się i są ludzie przejmowali żołnierze czy marynarze czy robić w kolejnych miastach miasteczkach przejmowali władzę w postaci 2 rat tak i wtedy i wtedy następuje, ale mamy mamy ten rząd rząd socjaldemokratyczny, w którym też dochodzi do różnicy zdań pomiędzy SPD, a tymi lewicowymi sed sed solistami zaspane szli tą niezależną partią socjaldemokratyczną, ponieważ SPD chce najpier w doprowadzić do wyboru konstytuanty i dopiero potem wyniki wyborów do konstytuanty mają zadecydować o ewentualnych socjalistyczny reformach i najpier w skupia się właśnie na demokratycznych procedurach na prawie wyborczym z drugiej strony ta jest stale lewicowa frakcja Socjaldemokracji chce połączyć wybory skonstruować Tomala chce już rozpocząć się rozpocząć w socjalistyczne reformy gospodarcze ekonomiczne no i wreszcie wyodrębnia się ta grupa rewolucyjna, która później, która ma wkrótce stanie się partią komunistyczną, która nie chce żadnych wyborów parlamentarnych tylko chce rewolucji, więc mamy 3 takie nurty, ale tak naprawdę 2 główne nurty to będzie plan reform mistyczne czworga demografii czy ta akcja demokratycznego państwa i wyników wyborów parlamentarnych i które nie odżegnuje się także współpracy z parkiem tzw. w inny wtedy to nazwaliśmy albo nazwane burżuazyjne mi no, a TomTom tą grupą rewolucyjną, która w końcu przystępuje do działania i powstańcy ze związku Spartakusa opanowują kilka instytucji kilka redakcji, ale i wtedy rząd socjaldemokratyczny wysłał przeciwko nim uzbrojone jednostki, czyli powstanie Spartakusa wybuchło 5 stycznia i trwało przez 10 dni do piętnastego styczniowa uważany jest właśnie za in w element czy fragment tej rewolucji listopadowej taszczyli obalenia Wilhelma i tworzenia się nowej Republiki Weimarskiej i wraz z radnych, jakbyś tak krótko, bo po powiedziała, że wysłali przeciwko nim na zasadzie MLS wiemy, kto najlepiej nazwać fajką psy to takie jednostki paramilitarne składające się głównie z weteranów z weteranów wojennych, którzy m. in. zabili startach minister minister obrony narodowej ustaw Noska, aczkolwiek realne jak przeczytałem świadectwa historyczne no to z nich wynika, że intencją przywódców SPD nie była aż tak brutalna rozprawa, że prawdopodobnie tam doszło do odwetu takiego osobistego tych członków rekord Suna na róży Luksemburg kilka rur i oknach ciemno, ale niewątpliwie zakończyła się to nowy taki sposób dramatyczne bratobójczych walk zasiłek, bo to na talerz na lewej stronie zginęło ponad 150 osób zostało za zamordowanych zabitych rannych wówczas Nitras dla mnie właśnie czekam bardzo jak zdobyć trochę utożsamia pana jako oręż z socjaldemokracją mnie zna się pan też Socjaldemokracji niemieckiej tak socjaldemokraci opowiadają sobie tamto tamte wydarzenia na mojej mojej koleżanki koledzy z SPD oczywiście mają wielki respekt dla dlatego co udało się przeprowadzić temu gabinetowi SPD, czyli przeprowadzić się państwo do demokracji parlamentarnej i wprowadzić także takie reformy, które my także znamy z tego samego okresu reformy, które także wprowadzał taki tymczasowy rząd socjalistyczny w Polsce rząd Daszyńskiego potem Moraczewskiego, czyli powszechne prawo wyborcze prawo wyborcze kobiet ośmiogodzinny ośmiogodzinny dzień pracy natomiast środowiska związane z tą lewicą bardziej radykalny przykład z partią lewicy, czyli Glinka w rocznicę zamordowania róży Luksemburg Karl Liebknecht organizują duże duże demonstracje składają kwiaty pod pomnikami róży Luksemburg i Carl Davis jest to dla nich, że po raz kolejny opowieść o tym jak elity nie chcą oddać ludowi władzy trochę tak aczkolwiek, aczkolwiek Róża Luksemburg i jest postacią na no tak znaczącą, że ona cieszy się z tym nasz ród wszystkich nurtów nurtów lewicy i ja bardzo ubolewam, że w Polsce w zeszłym roku mieliśmy do czynienia ze skandalicznym wydarzeniem, że w Zamościu usunięta tablicę upamiętniającą różę Róża Luksemburg warto pamiętać, że Róża Luksemburg jest najwybitniejszą kobietą Poli tyczką polskiego pochodzenia w historii teraz ludzkość tak naprawdę, bo jej dorobek intelektualny dorobek programowy jest jest olbrzymi, ale jest wciąż aktualny jej pisma były przypominane chociażby teraz w okresie na w okresie kryzysu finansowego i jej prace ekonomiczne są ciągle przydatny przy analizie współczesnych relacji ekonomicznych i warto też pamiętać, że ona była przeciwniczką autorytarnych czy totalitarnych ciągot bolszewików patriotyzm państwo zachęca do sięgnięcia do systemu podcast owego Przemysław Wielgosz kilka tygodni temu przypominaliśmy Róża Luksemburg, ale jeszcze 2 zdania chciałam wrócić do samego powstania Spartakusa takiego ono dla lewicy bardzo dramatycznego wydarzeniem, bo dla części lewicy to co się stało to była porażka Munk muł klasy Robotniczej obok tego tak, by w pewnym sensie opowieść z rozmów o pacyfikacji przez elity ja wrócę do tej interpretacji, ale pomimo to odpowiada inna na taki argument, że zgoda władz wydaje mi się wydaje mi się, że w, ale to jest zbyt jednoznacznie postawiona teza, bo z drugiej strony warto pamiętać, że jednak SPD cieszyła się olbrzymią popularnością była wówczas najsilniejszą partią polityczną i wygrała wybory w 1919 roku i cieszyła się dużą dużą legitymizację wsi także wśród klasy klasy Robotniczej w i testów na bardzo ciekawe, gdy czyta się opracowania na temat Alberta, a także tego co wtedy mówił i jakie były one były jego motywacje które, jakoby motywacja spada, bo przy mówisz o tym, że są 2 słowa wobec czego pan na żywo, bo to jest jakby ojciec z niemieckimi socjaldemokratami z o modzie i 1 z ważnych postaci o bo był właśnie tyle właśnie symbolem tej rodzące się demokracji parlamentarnej w była to osoba wywodząca się z klasy z klasy Robotniczej, która potem robiła źle działała w strukturach partyjnych redagowała gazetę i obejmował przywództwo było raczej nie był raczej ideologią w raczej pragmatycznym politykiem, ale te znamienne, że on go po wyborach właśnie w 1919 roku powiedział, że on będzie się kierował dobrem całego narodu ani swej partii w i to jest bardzo podobne i to pobrzmiewa w historię spada w Żarach Sobocińskiego w spacyfikowaniu stutysięczny strajk, który właśnie był ten zostanie Spartakus ciasne, ale jednocześnie w odpowiedzi na nas na to stać Spartakusa spada także mobilizowało strajkach swoich zwolenników, więc oczywiście może możemy tutaj dyskutować, ponieważ obrońcy linii Bartyla powiedzą, że w ten sposób zablokował w powstanie w 3 czy zwycięstwo rewolucji takie bolszewickie formie tak czy w takiej jednak autorytarnej czy totalitarnej, ale jednak w łonie SPD zwyciężył ten nurt odpowiedzialności za państwo i to jest bardzo silna do dzisiaj w spada nawet gdy toczyły się mknął WOT teraz w tym w tym czasie toczyły się dyskusje n p . o wstąpieniu SPD do wielkiej koalicji CDU to bardzo podobny dylemat jak ten przed 100 laty, bo właśnie współpraca z innymi partiami resortowym prawicowymi była też tłem konfliktu wonie Socjaldemokracji i tutaj także powoływano się na odpowiedzialność za państwo rezygnację z interesu partyjnego, więc dzieje spada są bardzo bardzo pod tym względem skomplikowane i niejednoznaczne bardzo dziękuje za rolę, bo rocznica okrągła jest stuletnia i jego tajski jutro, bo 5 stycznia zaczął się powstanie rozumiem, że SPD raczej żaden sposób nie będzie jej obchodzić chętnych raczej dobrze, że wraz ze wzrostem z tego z tego co wiem to partia lewicy Die Linke ta 1 z nich zawsze za za zawsze organizuje obchody i składane składane są są wieńce, ale wydaje mi się że, że już ten spór ma charakter taki czysto symboliczne, a wydaje mi się, że dzisiaj lewica Anne musi myśleć już o zupełnie nowych wyzwaniach i te dawne podziały one są już zupełnie dziś nieaktualne a jaki dzisiaj są te podziały dzisiaj dzisiaj, gdy popatrzymy na losy partii komunistycznej to jest bardzo ciekawe, że w partie komunistyczne już w połowie dwudziestego wieku właściwie po drugiej wojny światowej zaakceptowały demokrację parlamentarną partii we włoszech czy we Francji czy po obaleniu autorytarnych reżimów Portugalii radość dziś parlamentaryzm się gadżetami rosną coraz większą frustrację wszystko się pojawiają tak dlatego dlatego pojawiają się nowe ruchy nowe ruchy lewicowe, które kontestują zarówno z Socjaldemokracji, jaki chcemy tę partie komunistyczne, które przechodziły w ostatnich latach to jest jest też bardzo ciekawe po zjawisko przechodziły różne transformacji one przechodziły po osiemdziesiątym dziewiątym roku część z nich zmieniała nazwy zmienia swoje programy i przesunęła się na pozycję da takiej tradycyjnej lewicowej Socjaldemokracji, ale wydaje się, że dzisiaj już niema tego dylematu czy rewolucja czy wybory jednak mimo wszystko ten etap kwestia Demokratycznej legitymizacji jest jakby konsensusem natomiast niewątpliwie dramatem jest to jak odzyskać wiarę w demokratyczne instytucje, jakie odnowić to jest wyzwanie dla lewicy Michał Syska dyrektor ośrodka myśli społecznej imienia Ferdynanda Lassalle był państwa gościem bardzo dziękuję ja również
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA