REKLAMA

2019 Rokiem Gustawa Herlinga-Grudzińskiego

Klasyki dla grzeszników
Data emisji:
2019-01-05 15:00
Prowadzący:
Czas trwania:
26:26 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Audycja klasyki dla grzeszników, Karolina Głowacka przy mikrofonie. Rok 2019 decyzją Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej jest rokiem Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. W naszym studio prof. Włodzimierz Głowacki, dzień dobry panie profesorze, dobry pani, dzień dobry państwu, historyk literatury, wiceprezes fundacji na rzecz nauki polskiej, herlingolog, autor rozmów z pisarzem zawartych w tomach rozmowy z Dragonei, rozmowy w Neapolu czy książki "Ciemna miłość. Szkice do portretu Gustawa Herlinga-Grudzińskiego".  Rozwiń »
Tak sobie pomyślałam panie profesorze, że to bardzo dobrze, że rok 2019 jest rokiem Herlinga Grudzińskiego, bo nie, przygotowując się do naszej rozmowy szukałam dostępności w księgarniach internetowych wie pan tak szybko, jakby ktoś chciał sięgnąć do Herlinga Grudzińskiego i tak praktycznie żadnych e-booków jeśli chodzi o wznowienia to tak średnio to co jest łatwo dostępne to niepublikowane wcześniej, a opublikowany teraz świeże dziennik SL z lat 195758 zresztą szalenie cenne sensacyjne znalezisko, ale chciałoby się łatwo dostępnej całość proszę pani bardzo nad tym ubolewam najpierw dos spróbujmy dostrzec w tym pozytywne elementy znaczy, że pierwszy dał się się wyprzedały ta, a było tych książek bardzo dużo po drugiej książek najważniejszych autorów literatury polskiej dwudziestego wieku właściwie nie znajdzie pani księgarniach w artykule mocno rozproszone pojedyncze wyprzedane niewielu ma wydawane dzieła zbiorowe nawet w takim układzie popularnym to jest niewątpliwie słabość polskiego rynku księgarskiego powie specjalnie o rynku księgarskim ani wydawnictwo z kolei wydawnictwa są uzależnione od płynności finansowych na tym rynku, a jak wiemy czytelnictwo w Polsce jest bardzo niskie w związku z tym inne inne wszyscy wydawcy sporo ryzykują publikujący książki autorów, które nie staną się bestsellerami w sensie dosłownym, ale mogę usprawiedliwić czy pocieszyć panią, a dłuższy działa Herlinga-Grudzińskiego były dostępne na rynku w wydaniu z popularnym wydaniu zbiorowym ona się zakończą w roku 2002 od 2009 okazuje się wydanie zbiorowe Skomentowane krytyczne i w w tym roku w końcu tego roku ona o będzie zakończony także na stulecie urodzin pisarza oraz w roku pisarza będziemy mieli dostępne wszystkie utwory Henninga bardzo się cieszy 20 maja 2019 roku minie 100 lat od urodzin Gustawa Herlinga Grudzińskiego mnie jak czytamy w uchwale Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej UAM więzień sowieckiego łagru żołnierz armii Andersa uczestnik bitwy pod Monte Cassino emigranta współpracownik kultury Radia wolna Europa zaangażowany w pomoc polskiej opozycji antykomunistycznej, ale przede wszystkim cenione w ojczyźnie na świecie autor książki inny świat zapiski sowieckie miny inny świat to jest książka, która została opublikowana w 1951 myślę, że nie wszyscy to wiedzą, a Ghanę po raz pierwszy została wydana po angielsku 11 i tu było 20 ponad 20 lat przed archipelagiem Gułag zgadza się i hali zresztą sam to podkreślał, dopóki nie ukazał się archipelag Gułag tak naprawdę jest w Europie książka Herlinga-Grudzińskiego była traktowana no jak książka z marginesu niewiarygodna, dlaczego tak po raz, na którą została napisana na pewno przez bardzo przez danego autora, czyli Polaka, a Polacy jak głosiły także media zachodnie byli do Rosjan tradycyjnie był nastawieni negatywnie w związku z tym to co Polak napisał o Rosji nie mogło być wiarygodną obiektywną informację dopiero trzeba było opublikowania archipelagu Gułag, żeby okazało się, że to co pisali Polacy na swoich doświadczeniach w łagrach sowieckich, że to co napisał Gustaw Herling-Grudziński w innym świecie było prawdą co więcej i to stanowią unikalności innego świata książki Herlinga-Grudzińskiego jest wielkim utworem literackim nie ma najmniejszej wątpliwości to dzieło pisarza to nie są tylko zapiski w sensie potocznym oczywiście zapiski są też gatunkiem literackim szeroko znanym w literaturze rosyjskiej dziewiętnastego wieku, ale to jest utwór bardzo precyzyjnie skonstruowany, a o wyjątkowych walorach literackich i tak naprawdę wszyscy, którzy zetknęli się z tą książką właśnie na ten komponent literackiej zwracali uwagę, ale autorzy mówił chociażby w rozmowie z panem, że tu w zasadzie napisał tę książkę bez skreśleń, a ten tekst jest tak bardzo uważny, a w taki się w nie tak powiedział mu podkreślał to wielokrotnie musiał powiedzieć, że Diana wierzyłem w i powtarzałem tę wersję tak długo jak długo nie znam rękopisu, a dłuższy być może napisałby skreśleń, ale w drugiej fazie to znaczy wtedy, kiedy przepisywał swoją książkę czy przepisywał inny świat z rękopisu, nadając jej formę tej książce maszynopisu natomiast rękopis jest określany skreślenie jest mnóstwo są fragmenty przerabiane kilkukrotnie może ważniejsze, by było co innego Hering pisał tą nową książkę bardzo szybko zaczął około czterdziesty dziewiąty roku w pięćdziesiątym wiary Pierre pierwszym roku już ukazała się w tłumaczeniu Andrzeja czuł kosztują zaledwie 30 lat tak na to też powiedzmy, że mnie Herling-Grudziński w momencie wybuchu drugiej wojny światowej i praktycznie w momencie aresztowania, a później wysłania do łagru miał lat 2021 był bardzo młodym człowiekiem faktycznie jeszcze nikt nie dokończył swoich studiów polonistycznych w Warszawie, ale był człowiekiem już z 1 strony zawodowo bardzo znanym jako młody krytyk literacki z drugiej strony niewątpliwie był członkiem bardzo dojrzałym i uformowany dlatego, że to 3 i wyprowadził ze swojego doświadczenia jądrowego co mamy potwierdzone w jego tekstach jest świat zaś świadectwem bardzo głębokiej dojrzałości i zarówno światopoglądowy aksjologicznej etycznej to jest dzieło, które bardzo młody człowiek tu podkreślam ta cały czas ten wiek autorem bardzo młody człowiek przekazuje no i często ludziom wielokrotnie od niego starsza czy miał żal do zachodnich wydawców, że nie chcieli wydawać książki inny świat, bo to, że był w PRL -u zakazane to myślę, że nie było niespodzianki był w PRL-u zakazany, dlatego że powietrze był emigrantem, a po drugie to drugie było ważniejsze był współtwórcą kultury paryskiej i nie w emigracyjnym życiu Herlinga mamy 2 okresy, a umownie do roku 51005 . jest sąd współpracownikiem londyńskiego tygodnika wiadomości w latach 5355 współpracuje z wolną Europą przenoszą się zresztą do Monachium od pięćdziesiątego szóstego roku wznawia współpracę z Jerzym Giedroyciem i kulturą, którą wspólnie zakładali w czterdziestym siódmym roku i to oczywiście był taki kapitał, który powodował, że był słusznie uważano, że za 1 z najbardziej zaciekłych przeciwników Peerelu i systemu komunistycznego natomiast, jeżeli chodzi o jego przygody z wydawcami zachodnimi to tutaj musimy dokonać pewnych zróżnicowań nie ze wszystkim na pierwsze wydanie tak jak pani powiedziała po angielsku za tym poszły inne od wydania natomiast Herling najbardziej chyba odczuł po pierwsze, to, że wydanie włoskie, które się ukazało właściwie nie istniała na rynku ta sprawa jak potwór z Loch Ness przewija się w całej biografii Herlinga bez przerwy do tego wracał to znaczy, że tak jak pani powiedziała było to coś co powodowało jego nowy wyjątkowo zagrażają innym tak myśleli gra inny świat opublikował włoski wydawnictwo la Tercera i zdaniem Herlinga ta książka nigdy nie trafiła do księgarń ukazała się jakimś symbolicznym nakładzie dla serca zdecydował się chyba ze względu na to, że Herling był mężem Lidii krocie związane z dna z najważniejszą osobą w życiu intelektualnym Włoch, czyli z NFZ tym krocie jego rodziną książka była rzeczywiście nieobecna dopiero później się wydania w wydawnictwie Halki ginęli dopiero po archipelagu tak przyniosły mu na zwróciły na niego uwagę, ale było jeszcze inne wydanie nieistniejące rzeczywiście nieistniejące, które narobiły znacznie więcej szumu całość to więcej rozwiniemy poskarżyć informacji Radia TOK FM naszym gościem jest prof. Włodzimierz Borecki rozmawiamy o pisarzu Gustawie ringu Grudziński rok 2019 jest jego rokiem Karolina Głowacka przy mikrofonie wracamy do rozmowy o Gustaw Herling-Grudziński w naszym studiu prof. Włodzimierz Bolec dzień dobry teraz pani profesorze dr Halina Grzywacz mówiliśmy przed skrótem informacji o perturbacjach związanych z wydaniami e-książki inny świat Herlinga-Grudzińskiego na Zachodzie mówił Bono włoskich wydaniach, które pierwsze wydanie, owszem, było, ale są praktycznie nieistotne nieobecne w księgarniach drugie poważniejsze i 6 trzecim pan wspomniał była jeszcze trzecie włoskie teraz niedawno się teraz nowy dach i wandali, ale jak się powielić o przygodzie z francuskim megahercami, bo to jest zupełnie niezwykła historia Otóż w połowie lat pięćdziesiątych został przygotowany przekład francuski innego świata i fragmenty nawet były publikowane w prasie w francuskim w dodatku Le Figaro i w pewnym momencie okazało się, że wydawcą odstępuje od od tego wydania, a zaangażował się to wydanie sama barkami, który chciał opublikować inny świat w wydawnictwie Galina i zachował się list kami dawało mi Herlinga-Grudzińskiego zresztą już kilkakrotnie cytowany, że on uważa, że książka religia powinna być opublikowana natomiast do niestety decyzja jest negatywna oczywiście jak zwykle w takich sytuacjach podano jakąś nieprawdziwą przyczynę w rodzaju kwestii ekonomicznych i ta książka zapadła się w niebyt, mimo że była już przetłumaczona notabene z z wydania angielskiego i dopiero po osiemdziesiątym piątym roku książka ukazała się po francusku przekład był mu zweryfikowany przez kota Jeleńskiego i kiedy inny świat wszedł na rynek księgarski we Francji to autor najważniejszej najpopularniejszej najbardziej wpływowej audycji o książkach w telewizji francuskiej Bernard piwo, prowadząc rozmowy o książkach, które się ostatnio ukazały brał w niej udział m. in. Herning oraz kot Jeleński wykrzyknął, że to jest właściwie skandal to jest hańba, że w osiemdziesiątym piątym roku dopiero Francuzi mogą poznać 1 z najważniejszych książek o innym świecie ale jakie były prawdziwe powody wstrzymania to powody wstrzymania i może się zupełnie wolny wykrzykiwał, że to jest skandal, że to jest hańba, że tak późno, bo dopiero po osiemdziesiątym piątym roku czytelnik francuski może poznać 1 z najważniejszych książek o sowieckich obozach koncentracyjnych, dlaczego tak się stało Otóż, dlatego że cały establishment Europy zachodniej ten był od czasów zakończenia drugiej wojnie światowej podporządkowanych wpływom ideologicznym Prokomu mistycznej podkreślam pro komunistycznej lewicy, a ten Prokomu niż wyraża się w już w zabiegach stylistę stacja politycznych polegających na tym, że media obowiązywała ochrona wizerunku związku sowieckiego, a ponieważ związek sowiecki był jak wtedy mówiono nam nadzieją wszystkich uciśnionych i klasy Robotniczej, a zarazem państwem przodują przodującego ustroju to tą były fikcją opartą na ordynarnym kłamstwie trzeba było jakoś utrzymywać i niestety udział w utrzymywaniu tej fikcji wzięli na siebie na nie tylko agenci wpływu i cała dyplomacja sowiecka, ale także ci, których określano mianem pożytecznych idiotów niekiedy z dobrą wolą, ale z już kompletną głupotą i niscy nic mu słowem w związku sowieckim nie było łagrów, a jeżeli ktoś się na tyle o tym, pisać, kto był bardzo brutalnie traktowany był nawet procesy wytaczane tym, którzy tak twierdzili oni i rezultat był taki, że w szczególnie we Francji Prokomu mistyczna część establishmentu literackiego na bronił własną piersią tej tezy Michelin zawsze podkreślał stosunek do związku sowieckiego i do innego świata dzieli się na 2 części przez co urzędnicy MEN i posłał żyjący w jest to, więc i półrocze może było zdziwienie związane z końcówką za kilogramy innego świata państwo pewnie pamiętają jak to nie to zachęcam do lektury innych, gdzie już na wolności Herling-Grudziński spotyka człowieka, którego poznał w łagrze i ów człowiek szuka Grudzińskiego chcę coś się wyznać chcą coś powiedzieć mianowicie mówi murze min, żeby ratować samego siebie, żeby nie wrócić do pracy do lasu zadenuncjował 4 Niemców i prosili Grudzińskiego jedno słowo słowo rozumiem dosłownie padam gnije pojawiały się dyskusje w tej sprawie żegna Grudziński zachował się okrutnie wobec kogoś z kim dzieliła dramat łagru Grudziński na to odpowiadał że, gdyby to nie byli Niemcy to nie byłoby takich dyskusji, dlaczego Brudziński nie powiedział tego słowa rozumiem i na ile to opowiada o całym jego pisarskie w gruncie rzeczy i wizji człowieczeństwa to jest kluczowa sprawa dla światopoglądu Herlinga-Grudzińskiego dla jego nazwijmy to w ten sposób postrzegania człowieka i etyki moralności ludzkiej, ale także jest to kluczowa sprawa dla interpretacji ta sprawa pojawiła się bardzo późno, bo w latach dziewięćdziesiątych wcześniej nikt nie kwestionował tego zakończenia najpier w o pierwszej kwestii jest tak jak pani powiedziała końcowa scena im tego świata rozgrywa się w hotelu, w którym Hering chory przebywa już po wyzwoleniu Paryża po zakończeniu wojny przybywa do niego znajomy więzień, który opowiadam swoją historię tak jak się pani referowała re i czeka na to słowo rozumiemy słowo nie pada Herling nie odpowiada milczy w związku z tym cenne człowiek opuszcza pokój Herlinga, a i Szcze autor innego świata widzi go przyznana przez okno jak oddala się w lipcu moi jeśli ta scena, która jest kluczowa dla zrozumienia nie można powiedzieć czy tu etycznego światopoglądu Herlinga kumuluje w sobie kondensuje w sobie to najważniejsze przesłanie, które w hali głosił przez całe życie, a mianowicie, że człowiek w nieludzkich warunkach zachowuje się nieludzko, ale musimy mieć jakiś punkt odniesienia nad tym punktem odniesienia jest po prostu wolny świat ci wolne inne wybory ludzka Wola kierowana z wartościami moralnymi podstawowymi nienaruszalnej mi i nie można tych rzeczy mieszać wszystkich Herling-Grudziński nie chciał zastosować moralności z innego świata w sytuacji, gdy już nową dokładnie tak dokładnie tak być może tam jest taki kiedyś taki niedopowiedzenie, że być może, gdyby ta rozmowa miała miejsce jeszcze w łagrze to o mogłaby ona inaczej przebiegać, ale w wolnym świecie, w którym obowiązują normy etyczne normy prawne nie można się, ale w tym kiwać tymi normami, które były, ale ten więzień to zrobił w tych nieludzkich warunkach zgoda tyle tylko, że nie jest sprawą kogokolwiek w tym także kogoś, kto nie znała Year in z o obóz koncentracyjny z własnego doświadczenia wybaczanie w faktycznie wskazania na śmierć 3 niewinnych więźniów niezależnie kim oni byli, a ten więzień przyszedł z prośbą o usankcjonowanie zgody na to, że w tych nieludzkich warunkach można było wydać wyrok śmierci na swoich towarzyszy niedoli, ale pisarstwo Herlinga-Grudzińskiego to oczywiście nie tylko inny świat to są przede wszystkim dzienniki, gdzie to jest przede wszystkim dziennik pisany nocą, ale również opowiadania czy to jest także w całej literaturze widać odciśnięte piętno łagru co to możemy znaleźć jeśli w tym roku 2019 chcielibyśmy ponad prawie 32 Zieliński zaległości we tak proszę pani myli Herling-Grudziński mówili tak jak wszyscy pisarze, o których mówisz, że są pisarzami właściwie 1 książki, mimo że mogli napisać dziesiątki odcisnął swój wyraźny ślad na każdym swoim utworze, mimo że są to utwory inną gatunkowo różne inny świat dziennik pisany nocą oraz opowiadania są pisane troszeczkę inaczej utworzone oczywiście z innej materii i można powiedzieć tematycznie mieli narracji nie inaczej konstruowany, niemniej wszystkie te utwory na siebie zachodzą uzupełniają się jeśli chodzi o dziennik pisany nocą no to jest sprawa oczywista wielokrotnie Herning wraca w nim do innego świata do jego tematów to jest dziennik człowieka, który obcy opisuje sytuacje na Zachodzie Europy sytuację po traktacie jałtańskiej mi i 1 z takich najważniejszych tematów intelektualnych tej tej wielkiej książki mówi o Dzienniku jest kompletne niezrozumienie i zakłamanie intelektualistów czy establishmentu politycznego na Zachodzie już od pisze tego co się wydarzyło i wydarza w ówczesnej Europie podporządkowanej związkowi sowieckiemu natomiast opowiadania są utworami wydawałoby się całkowicie odmiennymi brało w nich praktycznie nie ma polityki nie ma żadnych odniesień do bieżących wydarzeń nawet społecznych to są utwory Base media nazywają metafizycznej mini to są utwory, których problematyka dotyczy dramatycznej sytuacji egzystencjalnych człowieka samotności cierpienia śmierci wykluczenia umieranie choroby zapraszamy do nadrabiania zaległości w swej twórczości Gustawa Herlinga-Grudzińskiego wydawców naprawdę zachęcam do przygotowania e-booków warto, żeby te książki były jak najbardziej dostępne prof. Włodzimierz Głowacki historyk literatury wiceprezes fundacji na rzecz nauki polskiej dziękuję bardzo panie profesorze dziękuję panu dziękuję
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KLASYKI DLA GRZESZNIKÓW

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Dostęp Premium z 30% zniżką od serca. Pokochaj pakiet "Aplikacja i WWW". Słuchaj gdzie chcesz i jak chcesz.

KUP TERAZ 30% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!