REKLAMA

Czy w windzie może być "windy"?

Data emisji:
2019-01-09 10:00
Audycja:
OFF Czarek
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
36:15 min.
Udostępnij:

O badaniach w Edynburgu, Londynie i Reading języka mieszkających tam Polaków odpowiada Joanna Durlik.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Cezary Łasiczka, program OFF Czarek, dzień dobry, witam serdecznie i zapraszam na dzisiejsze przygody. Łączymy się teraz ze studiem Radia TOK FM w Krakowie - tam jest pani Joanna Durlik, psycholingwistka, psycholog kognitywny, Instytut psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz laboratorium psychologii języka i dwujęzyczności LangUsta, dzień dobry, dzień dobry. Kto tak sprytnie wymyślili LangUsta? Rozwiń »
To był efekt grupowej pracy, taka właśnie gra słów byłaby jak najbardziej zamierzona nazwa cieszy też nie tylko o naszych polskich współpracowników, ale z hiszpańskich, ponieważ po hiszpańsku to ustanie kojarzą się z ustami, ale z gusta czcimy gusta podoba mi się, więc język mi się podoba dużo bardzo międzynarodowo bardziej niż spodziewaliśmy.

Dobrze, zajmuje się pani badaniem Polaków mieszkających na Wyspach w Edynburgu Londynie Annę i w innych interesujących miejscach pyły Pm Polaków, ale takich Polaków, którzy są nietypowi nietypowi, dlatego że oprócz 3 przeświadczenia, że Polski język jest najważniejsze i co oświadczają, iż po polsku jej odmawiają wypowiadania się w innym języku to ci Polacy są wyjątkowi, bo oni doszli do wniosku, że też należy komunikować np. z innymi językiem oficjalnym występującym na danym terenie co w te w pewnym momencie zaczyna prowadzić do takiej dwujęzyczności, ale specyficznie pojętej.

No bo to oni już jest dwujęzyczność, że jak mówimy z 1 zdaniem było po polsku z innymi po angielsku tylko czasami albo do 1 albo 2  języka wtrącamy słówka, które należą do do drugiego albo też tworzymy różne nowotwory językowe i inne na podstawie tego języka drugiego tak bym rzucił na początek pani piłeczkę odbił, a teraz panie odbija

A więc zgadza się i nie zgadnie z koleżanek z tym co znaczy to to, o czym pan powiedział, że taki podział na osoby, dla których język właśnie ojczysty jest najważniejszym jedynym językiem, który najlepiej, żeby wszyscy na świecie mówi versus osoby, które właśnie przełączają się na drugi język jak tylko wyjeżdżając zagranicę wersu znowu osoby, które języki mieszają ze sobą tak jak pan powiedział tworzą nowe słowa nowe konstrukcje gramatyczne man za połączeniem 2 języków taki podział byłby bardzo wygodne z punktu widzenia nas naukowców, bo świetnie się robił badania i prowadziło teoretyczne rozważanie, gdyby ludzie faktycznie tak funkcjonowali niestety nie funkcjonują to znaczy w większości przypadków te też żywe osoby, z którymi mamy do czynienia jako osobami badanymi i wszystko jedno czy w Polsce za granicą za granicą szczególnie widać to osoby, które łączą z w sobie, jakby wszystkie te 33 sposoby funkcjonowania i nie można jednocześnie właśnie bardzo dbać o swoją polszczyznę bardzo o bardzo ją pielęgnować starać się mówić takim ładnym literackim językiem jednocześnie świetnie znać język tego kraju, do którego się wyjechało i przede wszystkim mieszać te języki za sobą tworzyć właśnie nowe konstrukcje w momencie, kiedy nie wiem bardzo się spieszymy albo sytuacja jest emocjonalnie na święta, więc tak także fakt zdecydowanie wyglądały w mojej osoby badane jako mieszanka wszystkiego, bo to szansa, że to jest jeszcze 1 wątek jej aktywu pan nie wiem czy zawsze pojawia się w różnego rodzaju badaniach czy obserwacjach z Otóż okazuje się czasami, że osoby, które wjeżdżają do innych państ w i mówią innym językiem nagle ze zdziwieniem, a takim pozytywnym zaskoczeniem odkrywają, że w języku tym, którego do, której obowiązuje na danym terenie są słowa, które znakomicie w 1 czy 2 słowach oddają to co w ojczystym języku należy wyrazić kilkoma albo kilkunastoma nie wiem język niemiecki jest świetnym przykładem było Niemcy mają słowo właściwie pewnie na każdy rodzaj i z jakiegoś uczucia jedno, który składa się szkockich KUD 4 na jezdni mają to zawsze można je co kończy się już raz kolejny, że do wyników no i teraz n p . w swojej pracy też pisze pani mieszka w języku trafi tak, a kurczy przeważa spóźnia się radna Anna na spotkanie był straszny trafi no dobrze ruch to korki za dużo Roux za mało natężenie ruchu samochodowego, a k jak aparatu naukowego prawda ale by trafić do każdych, żeby utrafić co też trafić tak myślę, że to odkrycie, którym pan mówi rzeczywiście jest najpowszechniejsza, kiedy wyjeżdżamy i kiedy mamy na co dzień do czynienia nie tylko z językiem, ale też ludźmi, którzy tym językiem mówią jako językiem ojczystym są kulturą, w której dany język funkcjonuje z drugiej strony myślę, że nawet, pozostając w swoim środowisku języka ojczystego to jedno tutaj w Polsce prawda kiedy, kiedy zaczynaliśmy audycji usłyszałam słuchawkach głos osoby mówiącej, że Budzik wchodzimy do Jill to nie jest polskie słowo kryzys to moglibyśmy powiedzieć, że po sygnale albo nie wiem po dziś Mikołaj rej JHM znalazł coś idzie blachę ramy gęsi gęsi dyżurowały bez siebie tak samo środowisku Uniwersyteckim na ich mówimy o materiałach eksperymentalną można było powiedzieć oprócz bieli istnieje takie słowo w w Polskim języku opisującym badania naukowe, ale jakich przyczyn wygodniej nam używać tego słowa zaczerpniętego z innego języka no właśnie bardzo fascynujący po pierwsze jest z naukowego punktu widzenia z jakich przyczyn tak motywacyjny niech powie, dlaczego sięgamy po to, słowo jako użytkownik języka i sięgając głębiej, w jakich przyczyn na poziomie funkcjonowania naszego umysłu naszej wiedzy językowej, jeżeli chodzi o to względy ESG takiej preferencji prawda motywacji, dlaczego sięgamy po inne słowo to my też mogą być bardzo różna od takiego powiedziałem snobizmu językowego to znaczy będzie lepiej brzmiało, jeżeli użyję angielskiego słowa to efekt stylistyczny to znaczy, pożyczając słowo z innego języka chce osiągnąć wielkie zdziwienie mojego słuchacza czy też czytelnika prawda bardziej przykuć uwagę et Cetera et Cetera ewentualnie właśnie to jest taki wzgląd ekonomiczny to znaczy, że to co pan powiedział w 1 słowie Waryńskiego do niemieckiego zawiera się tak duże znaczenie, że po polsku musiałaby mówić bardzo długo aż tu używam 1 z pożyczonego słowa i UE i wszystko jest gotowa z drugiej strony właśnie lekki deszcz, kiedy pomyślimy o tym jak funkcjonuje nasz umysł jako taka poznawcza maszyneria przetwarzając SA informacje no i też nastawiona na to, żeby te informacje przystanek przetwarza te najbardziej sprawnie najbardziej ekonomicznie to właśnie okazuje się, że im więcej mam kontaktu z obcym językiem obcymi językami a tym bardziej te języki w naszym umyśle są aktywne, tym bardziej są na wierzchu, więc łatwiej jest nam sięgać po jakieś pojedyncze słowa czy może całe frazy całe struktury bez tego drugiego języka no bo mam czasu i używany prawda one są bardzo mnie bardzo ekonomiczne w użyciu, bo właśnie bardzo aktywny bardzo na wierzchu, a z drugiej strony właśnie odkrywamy, że są słowa i dla których nie ma w naszym języku to, że nie chodzi o to, że nie jest krótsza wersja winnym jest gra świetnie to w innej, która świetnie dodaje Laska słowa, których nie my mówimy Boże, jakie mogą się obyć całe życie bez tych słów np. kule w Chinach takie włoskie słowo Klecina, czyli ten ślad, który zostawia na blacie czy na powierzchni np. szklanka z wodą czy Skawą to takie Auchan jest prawda albo Japończycy mają wspaniały słowo z komedii, czyli słońce światło przebijające się przez gałęzie liście drze w tak czasami patrzymy do góry to słońce się przebija mówimy o połowę, a to po japońsku oraz MON i t d . tak dalej dobrze wrócimy albo jeszcze nie wrócimy znacie pewnie wrócimy, ale jeszcze patrzę, że mamy właśnie ciekawe czy Sobieszek słowo na pan dobrze jest nieważne, a pani ma jakiś taki ulubione słowo używane właśnie przez Polaków na Wyspach n p . które znakomicie mogą być zastąpione polskim albo albo drugie słowo, które właśnie nie może być zastąpiona polskimi jest całkowicie uzasadnione po angielsku to w tej chwili nie przychodzą na głowę, ale mój ostatni pobyt badawczym to dla odmiany nie była wielka Brytania nie było miejsca anglojęzyczne tylko Hiszpania południe Hiszpanii tam prowadziłam podobne w gruncie rzeczy badania to znaczy osoby zanurzone w drugim języku poprzez emigrację, ale tym razem w hiszpańskim przyda ci Polacy, którzy wyjechali mówią mówią głównie na co dzień w języku hiszpańskim ja tego hiszpańskiego te będące w Hiszpanii w Granadzie bardzo intensywnie się uczyłam i właśnie odkrywałam takie rzeczy, która takie sformułowania takie słowa, które tak fantastycznie opisują rzeczywistość n p . taka fraza Drachal, która elektro po hiszpańsku Super często używane i oznacza może być odpuść sobie może być zostaw to może być nie przejmuj z 1 właśnie po Polsce już za kombinować tak wyluzuj, ale Bolt muszę kombinować, a w tej hiszpańskiej w razie jest wszystko no tak to to słynne np. amerykańskie seriale balet, który rozważa się od intonacji oznacza z 40 i z różnych rzeczy niektóre z nich wyjaśnienie, które z nich można odnaleźć w filmie do niej Vlasko, ale świetna rola Ala Pacino, ale teraz wreszcie po hiszpańsku są bramy SA, czyli taka pogawędka po po posiłku z przyjaciółmi albo moje ulubione w ogóle wynalazek ma jedne z największych dla wynalazków ludzkości, czyli nie jest jest to dopiero, czyli tak nie ta drzemka po głównym posiłku koło drzemka po śniadaniu w przed kolejnym posiłkiem, więc mamy śniadanko potem sjesta dopiero potem Irlandczyk potem sjesta właściwa stajemy dopiero zaczynamy dzień genialne wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacje dziesiąty 25 studio w Krakowie pani Joanna Durlik psycholog kognitywne psychol gwizd AK z Instytutu psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz laboratorium psychologii języka i dwujęzyczności my gusta Langusta informacje dziesiąty 20 panowie łączymy się ze studiem Radia TOK FM w Krakowie tam jest pani Anna Durlik psychol whisky i psycholog kognitywne z laboratorium psychologii języka dwujęzyczności Lang usta oraz Instytutu psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego innych dzisiaj kolejne interesujące słowo bogata to szwedzkie słowo, które oznacza odbijający się światło Księżyca na wodzie, ale w nocy, czyli tak czy noc jesteśmy nad jeziorem albo nad morzem patrzymy i po prostu Starka świetlista droga, które są odbiciem świata Księżyca i to właśnie mandatach, a po polsku no właśnie tyle minut gadam, żeby te, choć jedno słowo nowości, dlaczego te badania, dlaczego Pająk interesują te kwestie co coś co z niej co w nich jest ciekawego, czego możemy się dowiedzieć w 2 różnych rzeczy i właśnie to połączenie dla mnie chyba najbardziej fascynujące, bo badanie dwujęzyczności, czyli tego w jaki sposób ludzki umysł dwujęzyczności wielojęzyczności i rentach i niż usiąść to tylko 2 języki tego w jaki sposób ludzki umysł radzi sobie ze więcej niż 1 językiem uczenie się potem używanie więcej niż 1 języka będzie bardzo fascynujące, bo łączy z 1 strony możliwość dowiedzenia się trochę więcej na temat tego w jaki sposób nasz umysł w ogóle funkcjonuje, czyli właśnie ta moja poznawcza strona bierze górę, a z drugiej strony właśnie używanie wielu języków na co dzień to jest przecież rzeczywistość coraz większej liczby osób na świecie dzieci i osób dorosłych osób, które wjeżdżają, które w tym zawierają wielokulturowe wielojęzyczne związki rodzą się w takich rodzinach tak dalej i t d . czyli badając właśnie wiedzą dwujęzyczność wielojęzyczność dotykamy problemu, który jest szalenie aktualny społecznie imię, ale wydaje mi się, że istotne nigdy nie stanie z tą tylko taka moja optymistyczna myśl, że robię rzeczy, które są bezsensowne dla dla ludzi spoza Akademii, ale wrażenie, które bardzo często odnoszę wychodząc poza poza to środowisko uniwersyteckie, prowadząc różne wykłady warsztaty dla rodziców dzieci dwujęzycznych np. nauczycieli to jest coś co naprawdę ludzi interesuje i o co mają bardzo dużo pytań, więc więc, zajmując się tymi wątkami mam poczucie, że badam rzeczy, które rzeczywiście są potrzebne przerażeni tylko nie tylko jako wiedza teoretyczna nawet nie trzeba wyjeżdżać z Polski wystarczy porozmawiać z pracownikami korporacji oczywiście takie osoby również badamy też w projektach i tam są dość dobrze nauczyć języka z 1 strony języka, który stworzył Słowak, gdy teoretycznie polskie, które właściwie są tłumacze czy karkami albo z pożyczeniem słów angielskich z drugiej strony wobec sposobu wypowiadania się o obrączkę i środowisko prawników jak powiedzieć nie, używając 140 słów małym druczkiem tak to drugą stronę do tego, o czym rozmawialiśmy przed chwilą, ale to już chyba dużo bardziej złożona złożona kwestia niż się wyłącznie procesy przetwarzania czy produkcji języka natomiast wracając do pracowników korporacji czy w ogóle osób, które lektury na co dzień mieszkający w powiecie cały czas w Polsce dużo używają języka innego niż Polski z bardzo interesujące właśnie porównywać te osoby z osobami mieszkającymi za granicą, ale i używającymi również czasem polskiego n p . w środowisku domowym no ale 1 na co dzień otoczonych w tym w tym językiem krajem imigracji na szkodę angielskim i okazuje się wówczas, że nawet, jeżeli te 2 grupy osób, czyli osób mieszkających w Polsce osoby mieszkające za granicą mają podobny poziom znajomości języka powiedzmy angielskiego, czyli mają bardzo bogate słownictwo potrafią się tym językiem sprawnie posługiwać zarówno mówiąc, gdy piszą z od kiedy sadzamy ją w laboratorium i prosimy o wykonanie takiej bardzo precyzyjnych zadań np. nazywają obrazki albo czytają słowa albo robi jeszcze inne rzeczy, które z pozoru są proste i mierzonym poprawność ich odpowiedzi czas, w którym udzielający odpowiedzi to okazuje się, że między tymi 2 grupami rzeczywiście są spore różnice i sama w fantastyczne znajomości języka, kiedy jednak ciągle jesteśmy otoczeni pierwszym językiem czyn powiedzmy znam angielski bardzo dobra, ale cały czas mieszka w Polsce i Polski jednak dominuje w tym od w moim otoczeniu sprawia, że moje funkcjonowanie językowo będzie nieco inne niż osoby, która świetnie zna angielski powiedzmy na porównywalnym poziomie nie zna go wcale dużo lepiej, ale jednak z angielskim otoczona na co dzień okazuje się, że właśnie to bycie otoczonym językiem na co dzień w literaturze psychologicznej mówimy tzw. inercji i zanurzeniu w drugim języku sprawia, że te języki nabierają był w Dallas zwanego statusu w naszym umyśle męża zamiast 1 dominującego głównego języka, którym na ogół osoby dorosłe jestem język ojczysty mamy mamy 2 języki właśnie podobnym poziomie dominacji i to to jest bardzo fascynująca w pełni widać na co dzień, ale to bardzo bardzo widać, kiedy właśnie przyjrzymy się tak pod lupą w jak działa język jak działa mózg właściwie je osoby dwujęzycznej, która w, który np. pokażemy słówko jakiś napisane na kawałku papieru albo albo osoba patrzy, bo patrzymy na słowo n p . pies, który może być przez sympatycznym czworonogiem albo może być właśnie nie ma dobrego polskiego słowa miasteczkiem, a tak albo czymś patrzymy na słowo miłość on, które może też oznaczać warzone taka, bo patrzymy na słowo windy, które może oznaczać wietrzymy wgłębi albo po prostu różne takie pudełka, które czasem się zacinają potem można pospać, bo godzi w Indiach jak reagują jak reaguje mózg osoby, które jest dwujęzyczna i w i patrzy na słówko, które można inaczej odczytać w różnych językach on w tym jest specyficznym przypadku, czyli właśnie słowa o podobnej albo takiej samej wręcz ortografii różnym znaczeniu, która pan przed chwilą przetoczył to jednak bardzo wyrazista reakcja to znaczy, jeżeli takie słowo typu pies Spice, albowiem dzieło Indii pokażemy osoby, która zna zarówno język Polski i angielski w kontekście powiedzmy polskojęzyczny prawda będzie ich zdanie albo chociażby kilka słów, które UE, które są Polski i między tymi słowami pojawi się właśnie takie słowo dwuznaczne co to słowo dwuznaczne można byłoby metaforycznie powiedzieć wzbudził bardzo duże zdziwienie tej osoby i na poziomie mózgu owym obserwujemy to n p . używając metody electro and fonografii tzw. badania eeg, które pozwalają nam dobrze śledzić co z biegiem czasu zmienia się w aktywności elektrycznej mózgu, czyli właśnie w jaki sposób nasz mózg reaguje na docierające do niego sygnały i w tym sygnale właśnie Alex ręce holograficzne możemy wyodrębnić pewne w drzewo o coś mówi epoki czy pewnego odcinki na odcinki czasu, ale która, o których wiemy już poprzedni badań, że odpowiadają za poszczególne etapy przetwarzania słowa jest takie momenty z około 400 milisekund po pojawieniu się bodźca, czyli widzimy słowo po raz pierwszy miał 400 milisekund bardzo bardzo mało czasu niż pół sekundy na ogół tego nie zauważamy, ale w tym właśnie mniej więcej w okienku czasowym dokonuje się przetwarzanie znaczenia czy przetwarzanie semantyczne bodźce np. słowa które, które przetwarzamy i właśnie w tym momencie jeżeli, jeżeli osoba widzi coś takiego dziwacznego prawda np. słowo, które należą do 2 języków naraz to zmienia się gwałtownie kształt PIR tej linii obrazują finał WOŚP napięcie elektryczne mózgu i potem widzi męża, że właśnie ten to dwuznaczna przynależność słowa do 2 języków naraz została przez osoby zauważona i to jest ten jest bardzo wyraźna reakcja, z którą mamy do czynienia, nawet jeżeli powiedzmy tereny te Homo gra, bo buty właśnie słowa dwuznaczne leżąc w języku określano tomografem serwis oferuje aż komplikuje myto, bo niech to będzie z 33 i językowe, bo spojrzeliśmy słowie pies tak dużych zmian jest właśnie hiszpańskie stopy czy stopa i pies pies i państw UE co teraz dzieje obawiam się, że moja odpowiedź będzie rozczarowująca poddani kolejnego języka już niewiele zmienia w tym momencie to znaczy chodzi przede wszystkim o to czy dane dane słowo dane nie były fraza w zależności od tego jak inne, jakim poziomie językowym mówimy należy tylko do 1 języka uczy jak łatwo jest los i zinterpretować, bo wiadomo, że należy tylko do tego języka czy też należy do więcej niż 1 i Real i kiedy ale, kiedy patrzę na przetwarzanie właśnie językowa osób dwujęzycznych powiedzmy z większą liczbą języków to się chyba nie prowadzi badań Otóż bardzo trudno znaleźć taką grupą osób badanych podobnych do siebie toalety widzimy przede wszystkim różnice ilościowe bardziej niż jakościowa różnica jakościowa jest w momencie, kiedy pojawia się kolejny język drugi język ale kiedy języków przybywa to różnicę już tylko ilościowe, czyli powiedzmy będzie bardziej wyrazisty ten komponent właśnie neuronalnych albo nie trochę dłuższy czas reakcji, ale to już nie będzie taka szokująca różnica w no dobrze, a co n p . z różnymi warstwami dostała się czy podobnie funkcjonuje np. Musk w 1 języku, ale taki sposób, gdzie jedno słówko może oznaczać coś innego n p . w slangu no nie wiem święta Bożego Narodzenia, które minęły słusznie tak w stanach Zjednoczonych Kanadzie i Święty Mikołaj, kiedy się pojawia to często to towarzyszy mu okrzyk Pol czy coś w wypowiedzi typu Home tłumy ludzi, których zmysłowo wału na dużych oraz Chochoł ucho jest właściwie takim czymś co mówi Święty Mikołaj no ale ktoś mieszkający na przedmieściach i słuchające rapu może pomyśli sobie Boże, dlaczego Święty Mikołaj używa diecezjalnych słów oznaczających na 1 z najstarszych zawodów świata w bardzo tę bardzo malowniczy przykład rzeczywiście tak rzeczywiście ta wieloznaczność słów, o którą stoi, ale mówiąc tak mówi pani prezes dziękuje czy przyp przyznaje pani rację el ME dziękuję dziękuję za przykład i przyznaje przyznaje rację jednocześnie, bo poza sugerował pan, że z podobnym zjawiskiem mamy do czynienia z zewnątrz języka prawdy to Namysłowa, które są wieloznaczne zaczął kompletnie różne rzeczy trochę bezpieczniejsze przykładem będzie może po ski zamek w kompletnie różne rzeczy w tym samym języku i to jest z punktu widzenia, jakby naszego systemu poznawczego podobne zjawisko mamy ten sam ciąg znaków albo tę samą sekwencję dźwięków i ona może mieć różne znaczenia w związku z tym naszym umysł staje przed dylematem, które wybrać prawda musi sobie poszukać w całym kontekście nie zdania sytuacji w odpowiedzi na te które, których znaczenie trzeba wybrać, więc do poszukiwania ICO tak konieczność u jedno na ćwiczenia, które znaczenie nam chodzi to jest taki dodatkowy właśnie wysiłek, który nasz system poznawczy musi podjąć i jeżeli chodzi o naturę procesu to one dokładnie taka sama w przypadku wieloznaczność słów w 1 języku i wieloznacznych słów pomiędzy pomiędzy językami i natomiast w przypadku przypadku porównanie 2 języków no to w rum to jest bardziej wyraziste prawda też bardziej zauważalne dla nas jako dla użytkowników języka, że faktycznie mamy taki problem ze zrozumieniem, bo na ogół, zwłaszcza kiedy przetwarzamy przetwarzamy drugi język do potrzebujemy w to włożyć troszeczkę więcej na więcej wysiłku, więc nic, więc w zasadzie podobne procesy ewentualnie różniąc się myśleniem o torze wrócił do tego wątku jest bardzo interesujący inne także po informacjach Radia TOK FM informacja dziesiąty 40 studio w Krakowie pani Anna Durlik Instytut psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego wracamy po informacjach od w Borowie łączymy się ze studiem Radia TOK FM w Krakowie tam jest pani Joanna Durlik psychol Wistka psycholog bitewne laboratorium psychologii języka i dwujęzyczność Langusta oraz Instytut psychologii Uniwersytetu Warszawskiego wzorowano je oczywiście Jagiellońskiego oczywistą oczywiście w nasza słuchaczka pyta, jaka jest różnica pomiędzy przypadkiem, który właśnie widzimy dwujęzyczna zabawić widzi i słowo windy albo w głębi tak a, a podobną sytuacją, gdzie w, której osoba jedno jest ona widzi błędne wyraz w tekście nie przychodzą mi weszli do głowy żadne konkretne badania, które pokazywałyby porównanie takich ani konkretne takich 2 przypadków natomiast będą mieć pełny intuicji i intuicję będą będą mniej konkretne siłą rzeczy niższe niż wyniki badań Otóż jeżeli, jeżeli mamy do czynienia ze słowem która, który jest zapisany w pełni poprawnie, ale właśnie powoduje jakiś konflikt poznawczy mówiące mówiąc bardziej technicznym językiem z tego powodu, że o przynależy jednocześnie do 2 języków to Ol jest ono jest ono przetwarzane, jakby automatycznie jako jako słowo i natychmiast osoba bez zatrzymywania się na tej na tej części formalnej prawda China na zapisie ortograficznym przechodzi do decydowania, o której znaczenie chodzi natomiast, jeżeli Gdziejest znaczenie, którego języka będzie, których znaczenie wewnątrz 1 języka to jak z zamkiem po polsku natomiast, jeżeli będzie mi słowo, z których które ma błąd ortograficzny to na wcześniejszym troszeczkę wcześniejszą ciągle mówimy o milisekundy na etapie przetwarzania tego słowa, kiedy dekorujemy właśnie odczytujemy ten sam zapis ortograficzny pojawi się, by mówiąc znów miksując języki RO nam wyskoczy prawda coś tutaj z tym słowem jest nie tak no i najprawdopodobniej błąd ortograficzny nie zaburzy nam przetwarzania słowa jakoś poważnie to znaczy zauważymy aż o błąd albo nawet nie zauważymy, jeżeli będziemy czytać bardzo szybko nie jesteśmy szczególnie wyczuleni na na poprawność ortograficzną i natychmiast do tego znaczenia dotrze, ale prawda w gruncie rzeczy przecież to Ottona, choć droga dosyć do tego znaczenia natomiast różnica pojawi się, ale prawdopodobnie z tym momencie przetwarzania słowa, w którym nasz głos umysłu czy też mózg w zależności od tego na jakim poziomie chcemy rozmawiać wyślę tam dzięki nam taki komunikat Hej, uważaj coś tutaj jest dziwnego, jeżeli mówimy o błędzie ortograficznym to się pojawi troszeczkę wcześniej, jeżeli mówimy o właśnie umów o przynależności do różnych języków i różnych znaczeniach to się pojawi troszeczkę później przetworzenie słowa pani Iwona pisemnie z tą osobą dwujęzyczną w tej chwili mieszkającą w Polsce i gminy dziwi i irytuje naszą słuchaczką sytuacje, kiedy w języku pisanym n p . pisząc po polsku wtrąca reguły z drugiego języka angielskiego w tym przypadku, czyli np. zdarza, iż napisać SO cha KO Wa, czyli szkoła tak zamiast znajdziesz bez ZK ORA i dopiero zauważać albo czasem nie zauważa przy sprawdzaniu tekst Zadury za mechanizm, lecz organiczne lenistwo czy niedbalstwo cha Ależ absolutnie niech to znaczy bez rozpoczął psychologa kły poznawczego oczywiście nigdy nie możemy niedbałość czy lenistwa wykluczyć, ale też nie to zupełnie na scenę nas interesuje jest to bardzo podziwu godnym w gruncie rzeczy mechanizm pokazujący jak świetnie naszym umysł nasz mózg dostaje się do tych warunków, w których funkcjonujemy, czyli zakładam, że leży, pisząc do nas osoba ma bardzo duże doświadczenie z językiem angielskim i angielska ortografia jest dla niej tak zautomatyzowana tak naturalna nie leży właśnie zapisuje czasami nawet polskie szeregi szeregi dźwięków zgodnie z tą rasą anglosaską transkrypcją, ale tylko od czasu do czasu to jest to stoczą mówią na samym początku prawda mieszanie języków, że to mieszanie języków wierzeń jesteśmy w środowisku, która lektura oba te języki nie zrozumie to takie mieszanie języków wewnątrz zdania to znani wewnątrz słowa będzie się najprawdopodobniej najczęściej pojawiał w takich momentach, kiedy się spieszy jesteśmy zmęczeni zdenerwowani czyli w jaki sposób obciążeni prawda nie mamy nie mamy takiej pełnej jasności myślenia powiedzielibyśmy całej swojej całych swoich zasobów poznawczych do dyspozycji dużo się dzieje naraz dużo naraz musimy przetworzyć i wtedy właśnie wskakują takie gminy takie drogi na skróty i to jest 1 z takich dróg na skróty którymi którymi nas nasz umysł może pójść, ponieważ ma daną czynność zautomatyzowaną w tym wypadku zapis właśnie w konkretnych dźwięków wg angielskiej ortografii, czyli nie trzeba się nie trzeba się o siebie na ten na siebie o to złościć nie trzeba absolutnie uważać, że ożeniłem starzejemy się prawda, ale nasz umysł zrobił się jakiś taki rozleniwia one Tosię zdarza osobom w każdym wieku dzieciom również jest bardzo fascynujące patrzeć na przykładna wypracowania szkolne runą w dziedzinie z polskich szkół, gdzie za granicą nie one liczyć w Niemczech czy we Francji jak właśnie one zapisują, ale zapisują polskie słowa zgodnie niezgodnie z polską ortografią, ale są niezgodnie z ortografią tamtego języka to jest jasne, że nad, którą warto pracować no bo chcemy jednak ostatecznie osiągnąć pełną poprawną na poprawność graficzną, ale rzecz z drugiej strony zupełnie naturalna z punktu widzenia dynamiki naszego systemu poznawczego mnie fascynuje go pewna pewne zagadnienie następne następująco Otóż to, że czasami osoby dwujęzyczne tu czytam wtrącają słowa z innego języka tak, czyli właśnie mówią potrafi QE albo na cześć zamieszcza w NATO o tym rozmawiamy dzisiaj, ale czasami pojawiają się słowa, które co innym słowem a, a ich angielski np. odpowiednik brzmi tylko podobnie przykładem jest pas bój o pasie drogowym jedziemy sobie samochodem n p . w Zjednoczonym królestwie no i teraz czas to jest kolejne no ale zamiast powiedzieć Lenin to taka osoba tłumaczy sobie, że leń to właściwie brzmi jak Alain, a skoro ma inną to linia słyszymy sługa musi zmienić linię stan tej linii będzie skręcał w volvo DAF w tyle nowymi ten Mikołaj z amerykańskich przedmieść od tusz właściwie ten przykład, który pan podał, czyli słów podobnie brzmiących znaczących trochę co innego bliski temu, o czym rozmawialiśmy przed chwilą te teczki pańskiemu Indii czyni przed chwilą rozmawialiśmy słowa, które mają podobieństwa to graficznie teraz rozmawiamy o słowach, które mają podobną wymowę prawda fonetycznie są tak, ale potem są tłumaczone na język Polski, czyli podobne słowo jest tłumaczony na Polski grunt i tutaj tutaj znowu musielibyśmy pogrzebać w strukturze naszej wiedzy językowej, czyli w mechanizmach, które w UE, które rządzą się którymi rządzi się nasza nasz umysł znowu znowu wracamy na ten poziom, bo to, że słowa są one są podobne do siebie brzmieniowo właśnie online linia sprawia, że łatwiej jest z nami nie dostęp lex karny to się też techniczne 2 dostępne kwartalny ułatwi nam jest odnaleźć jest naszym z naszych umysłowych słowniku, czyli wśród tych wszystkich słów, które UE, które znamy i tutaj dochodzimy do 1 ze kluczowe w myśl odkryć na temat na temat osób dwujęzycznych i przetwarzania dwujęzycznego, które w ogóle miało miejsce już już ładne trzy-cztery dekady temu mianowicie, że nigdy nie jest także w naszym umyśle 2 języki czy też 3 języki czy też biletami języków mamy zajmują osobne miejsca czy może cieszymy się możemy tak płynnie pomiędzy nimi przełączać prawda tak, by wyłącza jedynie włączam drugi język wszystko idzie gładko z tych miksu, więc językowo wiemy, że leżenie do końca ale, ale właśnie trzeba znów wróci do tego fakturze, że języki mamy tak naprawdę ze sobą zmieszane nasza wiedza językowa to jest wiedza językowa obejmująca wszystkie te języki razem, jeżeli słowa są do siebie podobne nie tylko wewnątrz języka, ale również między językami to wywołanie, że tak powiem 1 słowa np. usłyszy jakieś słowo słowo Alain sprawi, że leży w moim umyśle jednocześnie zaktywizuje się tak jakby pośrednio słowo, które po polsku jest do niego podobny, czyli słowo linia, nawet jeżeli ono w tym kontekście prawda jedziemy sobie tą lewą stroną przez angielską prowincję nie jest najbardziej adekwatna Alone z podobną formalnie w związku z tym zaktywizował się, gdyby automatycznie, ponieważ właśnie stoimy z naszym mentalnym słowniku nie ma takiego jednoznacznego rozróżnienia do Polski tu angielski, więc jeżeli ta aktywacja się rozchodzi się graficznie mówiąc rozchodzi tylko po polsku tylko po angielsku ona się rozchodzi przez wszystko i w związku z tym łatwo takie pomyłki dobrze muszę panią rozczarować nie kupiłem tego pani to sprzedający nie kupiłem, bo chcielibyście zobaczyć, że przecież cała sztuka w nauce języka dowolnego to jest właśnie zwracanie uwagi na te drobiazgi tak czym innym niezbyt na czym innym jest BiT tak czy mini jest Lenin, a czym innym jest na nim tak czym nie jest Dave, a czym innym jest dla nich i Johnson no fantastycznie wykorzystujemy tę wiedzę i 5, a wiadomo już za co innego, dlaczego mózg miał powiedzieć, a jest słowo ruiny, które znaczy, a z dnia, by to sobie skomplikować sytuację może przed tłumaczy Blake to prawie Klein Alain to linia, a linia to z nóg oraz nurtu, a zmieni Rob, bo błagam mózg tak działać tak, by ta sekwencja zdarzeń, którą Banderas podarek, który bardzo fantazyjne już zajęłaby sporo czasu ruch mierzono czas czas tutaj chodzi właśnie o szybkość tych skojarzeń i błędy, które popełniamy myślę, że nie tylko błędy językowe ale, ale różnego rodzaju błędy często biorą się stąd źle nie mamy nieograniczonego czasu do tego, żeby np. przygotować sobie odpowie, zwłaszcza jeżeli tam inny jakaś ciężarówka nadjeżdża z naprzeciwka prawda jest ważna brak trzeba zmienić szybko no to niekoniecznie kluczowe staje się dobranie najstraszniejszego TOK myślenia, a których jest dużo czasu tak to czy to jest pewien nawyk językowy, którego nie rozumiem, które wynika z tego, że właśnie mózg wykonuje jakąś przedziwną skomplikowaną operację zaćmy może pędzić zmieni Lenina tak, ale zmień pas, ale ani jedno ani drugie powiedz mi Lenina byłoby takim ewidentnym już, że sięgnięciem po słowa angielskie prawda to niektóre osoby właśnie osoby takie dbające powiedzmy o Opolszczyzny są są wyczulone starają się tego unikać albo mają znacznie bardziej z morza będzie zmienić pas, ale do tego słowa pan z polskiego trzeba dotrzeć prawda też sobie wyobrazić osobę, która od 15 lat jeździ po lewej stronie w wielkiej Brytanii nie niespecjalnie ma na ogół komitet trzeba po polsku mówić o ruchu droga drogowy już raz kolejny oglądanie przejdź do Stanów zjednoczonych jest ruch ruch prawostronny to zła sytuacja to dobrze czy chodzi chodzi właśnie o oto ile czasu mamy na przygotowanie wypowiedzi, nawet jeżeli konwersacja toczy się bardzo leniwie to ciągle nie mamy ochoty czekać na to, żeby nasz interlokutora przez pół minuty przygotował to co ma powiedzieć, upewniając się, że wszystko jest absolutnym porządku każde słowo dokładnie to dla ciała nie należy do tego języka, którego ma należeć kładziono, by mówiono bardzo szybko popełniamy różne błędy jak teraz myślę sobie o tym co powiedział 2 minuty temu to też już słyszę takie jak pan w retrospekcji jakieś nietrafny dobór językowe, których dokonałam, ale trudno chodzi o to, żebyśmy się zmieścili się 40 minutach, które mamy na rozmowę i to na ogół dzieli się z naturalnej konwersacji i właśnie stąd ta pokusa i mówiąc pokusa nie mam namyśli świadomej decyzji osoby mówiącej tylko znowu to co dzieje się na takim bardzo podstawowym umysłowym poziomie stąd ta ta łatwość, żeby pójść troszeczkę na skróty, czyli właśnie, jeżeli coś wygląda prawdopodobnie brzmi prawdopodobnie w miarę znaczy to co miałoby znaczyć no to dobra używamy, żeby konwersację przebiegała sprawniej stąd np. właśnie zmiana linii prawda albo nie wiem ordery firmie wysyłkowej zamiast zamiast zamówień tutaj jeszcze dodatkowo w nogach, ale właśnie ordery są tłumaczeniem tak czy użycia słowa angielskiego Atu nie ma do czynienia mamy do czynienia z użyciem słowa tylko z użyciem słowa podobnego angielskiego, po czym przetłumaczenie go na polskim, czyli komplikują sytuację właśnie zamiast iść no bo cała pani teza jest taka, że czasami idziemy na skróty no ale to właśnie przeczy tej tezie nie stać, ale się to zostać w tym momencie jasne rozumiem, że kończy nam się czas czas na konwersację film bardzo pani dziękuję pani Joanna Durlik psychol bliska i psycholog kognitywne z laboratorium psychologii języka dwujęzyczności Augusta oraz Instytutu psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego oba państwa moim gościem informację o godzinie jedenastej po informacjach wracamy do programu off
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Uwaga, wiosenna promocja! Im dłuższy okres Dostępu Premium wybierzesz, tym większy rabat dostaniesz! 1 miesiąc 10%, 3 miesiące 20%, a 12 miesięcy aż 40% taniej!

KUP TERAZ - 40%

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!