REKLAMA

Genialny artysta, który nigdy nie istniał

Data emisji:
2019-01-10 11:00
Audycja:
OFF Czarek
Prowadzący:
Czas trwania:
39:26 min.
Udostępnij:

Prof. Lechosław Lameński o życiu i zaginionej twórczość Stanisława Szukalskiego. Rozwiń »

Więcej: https://www.nytimes.com/2018/12/26/movies/struggle-the-life-and-lost-art-of-szukalski-review.html Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Genialny artysta, geniusz, ale całkowicie nieznany. Jego twórczość przepadła albo uległa zniszczeniu. Bez publiczności, bez krytyków swojej sztuki tak zignorowany przez świat, jak gdyby nigdy nie istniał - tak pisał o nim Ben Hecht, amerykański scenarzysta reżyser, dramaturg zwany Szekspirem Hollywood, a przecież jak mówią niektórzy, Rodin mógłby mu czyścić buty. W książce "walka piszą", że właściwie jedyną osobą, jedynym historykiem sztuki, który tym artystą się zajmował, jest pan Lechosław Lameński, więc pomyślałem sobie, że warto połączyć się ze studiem Radia TOK FM w Lublinie, gdzie prof. Lechosław Lameński z Instytutu historii sztuki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego już jest, dzień dobry panie profesorze, dzień dobry panu, dzień dobry państwu. Rozwiń »
Właściwie powinienem trochę skorygować moje wystąpienie, bo my to pewnie byłaby prawda jeszcze dotacji do momentu kilka tygodni temu, bo wtedy właśnie w serwisie Netflix pojawił się film zatytułowany walka nieznana nieznane życie i sztuka czy stracone życie i sztuka Stanisława Szukalskiego i Stanisławie Szukalskim dzisiaj rozmawiamy, bo to taki właśnie nowo odkryty my bardzo przecież, że udało się panu znaleźć czas panie profesorze, bo już w Hollywood lata temu zauważyć, że jest pan wyjątkowym wyjątkową osobą.

Bardzo mi miło ja się bardzo cieszy, że mogę u państwa być, ponieważ o Szukalskim mówię zawsze wszędzie bardzo chętnie i bardzo długa także będzie musiał powstrzymywać od różnych uwag na temat tego artysty, który rzeczywiście po wojnie w Polsce był zupełnie nieznany no z różnych względów, ale przede wszystkim chyba, dlatego że zebrał jednak emigrację, że jednak był antykomunistą zdecydowanym i jeszcze wiele anty można, by mu kur przyczepić także nie cieszyły się popularnością ani uznaniem ze strony decydentów 

Niektórzy mówią panie profesorze dużo łatwiej jest teraz rozmawiać o Szukalskim, dlatego że coraz mniej pozostało osób, które za swojego życia obraził albo zirytował być może tak rzeczywiście cechą charakterystyczną Szukalskiego, która pewnie mu przeszkodziła w zrobieniu naprawdę wielkiej kariery, bo był  bezwzględnie bardzo zdolnym

To był właśnie ten jego niepohamowany temperament, który powodował, że nie znosił jakichkolwiek słów krytyki pod adresem samego siebie przede wszystkim swojej twórczości co zresztą pan Irek Dobrowolski w filmie bardzo ładnie ukazał mówiąc o 1 fragmencie z jego życiorysu, kiedy spuścił ze schodów krytyka chicagowskiego za to, że przez przypadek dotknął jedno z jego rzeźb także haft piąty na liście 

A w piątek 18 stycznia w radiu TOK FM o godzinie 19 w programie kultura osobista wywiad Marty Perchuć-Burzyńskiej właśnie z Jurkiem Dobrowolskim reżyserem tego dokumentu życie zaginiona twórczość Stanisława z Szukalskiego, ale skąd on się wziął, bo tutaj w co to co zaskakiwało wszystkich po to, że jakiś po prostu samorodny talent talent tak wielki, że w jeszcze zanim miał tyle lat ile by go predestynował do przyjęcia do szkoły czy na studia to właściwie zachwycał wszystkich trochę bez konkursu czy poza konkursem czy właściwie wchodził tam, gdzie chciał do muzeów do do uniwersytetów szkół artystycznych

Tak to prawda niewątpliwie Szukalski był autentyczny samorodny talent temu, który się urodził w Warcie koło Sieradza stąd podaż taniego pseudonim artystyczny Stal zwarty Szukalski i już jako bardzo młody chłopiec uczęszczał na zajęcia w Arce Instytut Chicago, gdzie zauważono jego talent i zasugerowano, że dobrze było, żeby się uczył na jakiś uczelni artystycznej, a ponieważ jego ojciec był zagorzałym patriotę nie wyobrażam sobie, żeby syn nie uczył się w Krakowie i w efekcie Szukalskiego czternastoletni chłopiec został przyjęty przez Konstantego Laszczki wybitnego rzeźbiarza polskiego i profesora na studia do Akademii, mimo że nie wykonał zadania to też pokazuje, jaki był charakter Szukalskiego, który mieli wykonać wszyscy kandydaci na studia Otóż mieli wyrzeźbić albo najpierw narysować całą postać lub pozujący modelki Szukalski zarobił tylko kolano i modelki, ale zrobił tak świetnie, że blaszkę uznał, że to jest geniusz trzeba go przyjąć na studia Radiowo prawie 4 lata tak prawie 200 osób starało się o przyjęcie, a bodaj dostało się 11 wśród nich Szukalski no tak Szukalski w filmie mówi, chociaż trudno do końca nie jestem pewien czy wszystko to co tam mówił w po latach no jest prawdą, bo lubił konfabulować no właśnie ciekawe to jest to teraz oddzielenie człowieka od legendy Anny czy też z tego świata rzeczywistego od świata stworzonego no nie jest nie jest zadaniem prostym, bo wiemy jedno wszakże polatać Szukalski przy pomocy żony spisywał swoje wspomnienia one jak badacze, którzy zajęli się Szukalskiego Przybysz, owszem, ja jestem w Polsce ten, który się pierwsze zajął szuka z nim po wojnie, ale są też badacze może nie do końca profesjonalni na terenie Stanów zjednoczonych, którzy próbują coś na jego temat się dowiedzieć okazuje się, że rzeczywiście z perspektywy czasu Szukalski inaczej widzi swoją młodość początki twórczości osób w tym filmie toż to wychodzi, że dla nich raj, mówi że Szukalski nie chciał z nim rozmawiać na temat swojej przyszłości oczywiście powodów tutaj jest cały szereg wśród tych powodów dojedziemy w czasie naszej rozmowy w inny, ale nie powrócę do tej wypowiedzi wypowiedzi Bena hashtag, który powiedział, że to artysta, w którego dorobek czuła się twórczość została całkowicie zniszczona, jakiej rzeczywistości panie profesorze ile przetrwało na ile w z ulegały zaostrzeniu, kto to jest rzeczywiście pytanie bardzo trudne, bo Szukalski przyjechał faktycznie z całym swoim dorobkiem pod koniec 3005. roku ich już z tym dorobkiem nie wyjechał w momencie, kiedy wybuchła wojna Szukalski razem żoną uciekał z Polski udało się to szczęśliwie, ale cały dorobek pozostał na terenie Katowic, bo do 3009 . roku przebywał przede wszystkim w Katowicach i nie mamy stuprocentowej pewności, że w albumach, które Szukalski wydawało przy pomocy dla nabrania on zawsze wszędzie przy każdej rzeźbie pisał skradzione zniszczone przez komunistów bądź też w ogóle zniszczone w czasie drugiej wojny światowej co uległo zniszczeniu tego do końca nie wiemy jedno jest pewny oficjalnie zbiorach muzealnych dostępnych naszych polskich jest zaledwie kilka żyć jedno i może kilkanaście rysunków w każdym czasie 4 bardzo piękne rzeźby znajdują się w muzeum Górnośląskim w Bytomiu i tam radzę wszystkim, którzy są na własne oczy zobaczyć rzeźby Szukalskiego, żeby pojechać i tak samo wie bardzo piękne rzeźby walka tytułowa walka z tego filmu, czyli taka dłoni zaostrza pieczonymi palcami bardzo interesująca oraz coraz jedyne dzieło Szukalskiego wyrzeźbione z alabastru bardzo szlachetnym materiale powodem, dla którego rzeźby Szukalskiego mogą ulec zniszczeniu było zresztą, że były one wykonywane w ogromnej przewadze w gipsie Patyna zwanym, a więc w materiale niezbyt trwałe Szukalski no niestety nie miał za dużo pieniędzy właściwie ciągle klepał biedę, a przez swój negatywny stosunek do karety również znajdował rynku sztuki także do końca my nie wiemy wypływają różne rzeźby i to jeszcze w trakcie, kiedy ja pracowałem nad swoimi 2 książkami oraz nad trzecią, bo nie wiem czy panu redaktorowi czy pan Irek Dobrowolski wie dokładnie w dniu premiery jego filmu ukazał się mój album o Szukalskim zatytułowany po prostu Szukalski bardzo piękny album wydany przez fundację Viva la Carte w Warszawie, który już wchodzi na rynek i jest to pierwszy album wydany oszuka Polski po polsku także myślę, że bardzo fajna rzecz dość dobrze się dobra koincydencja władcy panie profesorze tak tak to się wszystko zgasły w wiadomym jest, że wprawdzie to niebyły rzeźby, ale zdjęcia projektu Stanisława Szukalskiego można było oglądać się w warszawskim centrum sztuki współczesnej na wystawie późna polskość formy narodowej tożsamości po 1989 roku tak to wszystko prawda organizatorzy tej wystawy za co jestem nim bardzo wdzięczny zwrócili się do mnie ja ją udostępniła szereg materiałów i to właśnie coraz była to najpiękniejsza chyba rzeźba z alabastru tak na początku przy wejściu do jakże no i stworzyć Szukalskiego poleży w portrecie Szukalskiego wspomniał pan słusznie o fotografiach, ponieważ Szukalski nie wiem może to była kwestia jego znajomości z Witkacym, który też pokochał fotografię Szukalski sam sfotografował swoje rzeźby i zachowały się te fotografie na szczęście poza tym mamy 2 przedwojenne albumy, które tak zainspirowały Glena Brajan do późniejszej znajomości Szukalski i w tych albumach na szczęście są świetne fotografie także to co zginęło pozostało na szczęście w tych fotografiach bardzo interesujących dobrze zarobionych dzięki czemu możemy prześledzić jak wyglądał rozwój twórczości Szukalskiego w czasie wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacji już za kilka minut o godzinie jedenastej 20 studio Radia TOK FM w Lublinie jest prof. Lechosław Lemański z Instytutu historii sztuki katolickiego Uniwersytetu lubelskiego dzisiaj o zapomnianym Gieniusz Stanisławie Szukalskim jest na Platformie Netflix można oglądać filmy o Stanisławie Szukalskim my informację o 1120 po informacjach wraca po studio Radia TOK FM w Lublinie z prof. Lechosław Lemański z Instytutu historii sztuki katolickiego Uniwersytetu lubelskiego znawca twórczości Stanisława Szukalskiego i o Stanisławie Szukalskim dzisiaj my rozmawiamy, jeżeli chodzi o spojrzenie na historyka sztuki to czy da się Stanisława Szukalskiego jakoś my z klasyfikować zakwalifikować przypisać mu różnego rodzaju etykiety powiedziałbym czy zaszufladkowania go, gdy zaczynał inny i być tak do roku 1939 można go może wrócić do szufladki z napisem Awangarda no to kto to jest trudne pytanie i nie jest wcale tak jednoznaczny, ponieważ twórczość Szukalskiego właśnie tej najbardziej ciekawe do 3009 . roku znajdziemy szereg różnych inspiracji pan tutaj wspomnieć o wypowiedzi Bena hektara, którego bardzo wspierali to właśnie w wspomnieniach Banach jak to jest mowa o tym, że Szukalski przyznało się do fascynacji Augustem rodem, a także Michałem aniołem miał niebywałą łatwość korzystania ze zdobyczy stylistycznych innych artystów różnych epok rzeczywiście można znaleźć w jego rzeźbach tych, które się zachowały na zdjęciach tylko ślady właśnie inspiracji twórczością Michała anioła m. in. postaciami, które występują w nagrobkach Medyceuszy we Florencji, ale także swoisty ekspresjonizmu i skłonności do impresjonizmu Augusta Rodina widać fascynacji kubizmem futuryzmem ekspresjonizmem, ale problem jest tym, że Szukalski potrafił to wszystkie inspiracje przetworzyć przepuścić przez własną świadomość przez własny talent talent, którym jeszcze pojawia się bardzo ważny element, który został potem będzie mu przeszkadzał przy głoszeniu haseł różnych narodowych to znaczy fascynacja sztuką ludów pierwotnych obu Ameryk ono naprawdę z niebywałą rozkoszą i frajdą chodził po muzeach oglądał czasopisma ilustrowane zresztą to w filmie też jest w pewnym momencie pokazywane, że miał całe stosy tych gazów, które przeglądał inspirował się pracami Azteków Majów no i jak mówię ludów pierwotnych obu Ameryk i w efekcie powstało z tego niebywale konglomerat, w którym ważną rolę odgrywały szczegóły w detale, a także świadoma deformacja ciała ludzkiego możesz Szukalskiego to są najczęściej pojedyncze postacie ludzi oraz tzw. biustu, czyli głowy, ale on naprawdę ogromnym charakterze ogromnej sile wyrazu i jakby słowa Awangarda do niego nie używał, bo on zresztą nie znosiła awangardy nie znoszę najwybitniejszych artystów europejskich głównie pochodzenia francuskiego, którzy przecież do 3009. roku rzeczywiście odgrywali ogromną rolę moi starsi bardziej doświadczeni koledzy historycy sztuki nawet się dziwią, dlaczego ja uległem magii Szukalskiego skoro to jego twórczość momentami jest taka eklektyczna, ale ten eklektyzm nie osobiście nie przeszkadza poza demon jest naprawdę pozorny, bo jak mówię Szukalski umiał to wszystko przepuścić przez własną nieprawdopodobną wyobraźnię, która spowodowała, że na dzisiaj patrząc tylko na te zdjęcia i z jesteśmy nimi zachwyceni dzisiaj można się zastanawiać jak to się stało, że twórczość Stanisława Szukalskiego ją sam jest zapomniany, ale spójrzmy przyjrzymy się w dwudziestoleciu międzywojennym mu niektórzy mówią, że można było rzucić kamykiem w Europie i trafić do twórczego, by twórczo osoby kreatywne wspaniałych artystów teoretyków ne do drzwi Europa cała kipiała Europa po pierwszej wojnie światowej kipiała z ne od zdolnych utalentowanych kreatywnych ludzi, a tymczasem przyjeżdża ktoś ze Stanów zjednoczonych i mówi to ja teraz będę tworzył narodową to tworzy ja będę w ogóle nadzorował wyznaczał nowe kierunki to ja będę wam mówił czym sztuka jest to musiało spotkać się z oburzeniem niscy protestami tak to prawda tak się stało do tego Szukalski dołożył swoje niekonwencjonalne zachowania w Polsce nie mieliśmy do tej pory w dwudziestoleciu międzywojennym oczywiście artysty, który by jako młody człowiek przyjechał do Polski i pokazał, że mamy swój temat 2 pięknie wydane albumy 1 świat Szukalskiego z 2003 . roku, a drugi o projektach architektonicznych szkicach rysunkach z 2009 . ten drugi notabene został uznany przez 1 z dziennikarek amerykańskich za najpiękniej wydaną książkę w stanach Zjednoczonych coś w tym było wskazywać, że przyjeżdża organizuje wystawę w 2009 . roku o w Pałacu sztuki Towarzystwa przyjaciół sztuk pięknych pokazuje te piękne albumy i zaczyna głosić niekonwencjonalne hasła on prawie do końca wykształcony z krakowskiej Akademii sztuk pięknych mówi trzeba zamknąć akademie sztuk pięknych w Krakowie profesorów rozgonić po świecie, bo oni niepotrzebnie doprowadzają do upadku sztuki polskiej, ponieważ wzorują się na niej twórczej w sztuce francuskiej wg Szukalskiego rola Paryża się już skończyła kilka lat wcześniej miał tutaj namyśli oraz przede wszystkim 2005 . wielka międzynarodowa wystawa sztuki dekoracyjnej nowoczesnego przemysłu, gdzie Polska po raz pierwszy po 123 latach niewoli wystąpiła jako osobne państwo ze swoimi artystami i znalazł się wśród nich właśnie Stanisław Szukalski co było zresztą zasługą bardzo ważne osoby dla rozwoju ruchu rzemiosła w Polsce i Jerzego wahał włoskiego to był pierwszy sukces jego międzynarodowy, ale w Polsce m. in . Jarosław Iwaszkiewicz pytał na łamach gazety co robią licznie rozsiane rzeźby niejakiego pana Szukalskiego w pawilonie polskim skoro tam nie ma Xawerego Dunikowskiego Augusta Zamoyskiego i t d. także Szukalski nagle wyskakuje jak to Królik z cylindra nikt o nim nic tak naprawdę niewiele ma to wspaniałe albumy różni ludzie w stanach Zjednoczonych wyrażają się oni bardzo pozytywnie, bo ten pierwszy okres jego pobytu w stanach, bo rzeczywiście bardzo twórczy i w latach 191424 Szukalski był naprawdę bardzo ważną osobą bohemy życia artystycznego Chicago do jego pracowni przychodzili najciekawsi ludzie z tamtego życia artystycznego tak, że przyjeżdża facet z ciekawą twórczością i do tego ogłosił obrazoburczy hasła, wyzywając najsłynniejszych najbardziej znanych artystów z Polski, bo też warto pamiętać, że z tych artystów polskich Szukalski cenił tylko zaledwie kilka postaci m. in. swego prof. Jacka Malczewskiego z czasów studiów w ASP uwielbiał też Wyspiańskiego, ale uważam, że był niedoceniony przez swoich rodaków robił na nim wrażenie Jan Matejko, a zupełnie z innej epoki Wit Stwosz był zachwycony ołtarzem wita Stwosza i myślę, że nawet można znaleźć pewne paralele w sposobie opracowywania postaci detalu przez lubelskiego i wita Stwosza no i jeszcze 1 artystka Zofia Stryjeńska budziła jego również entuzjazm natomiast twórcy światowi genialni, których my dzisiaj oczywiście z perspektywy czasu cenimy najwyżej jak Picasso brak i cała plejada artystów nowoczesny Podlasiu polskiego były absolutne 0, a jednakowoż inspirował, a jednakowoż inspirował to jak niebo ja myślę, że to nie jest kwestia tego samego Szukalskiego, ale wielu artystów naprawdę trudno, jeżeli w tak ważnym twórczym okresie jak pan powiedział dwudziestolecia międzywojennego pojawia się artysta mąż już 3 musi się jakoś odnosić do tego co było przedni bądź też do tego co jest wokół niego także można na zasadzie negacji, ale można też wyciągać pozytywne wnioski inspiracji i tworzyć własną sztukę i Szukalski udało się stworzyć, bo dzieła tego artysty naprawdę są rozpoznawalne mimo jak już powiedziałem tych pewnych wpływów bez wątpienia, widząc zdjęcie 3 rzeźby jakoś to jestem w stanie stwierdzić, że to jest dzieło Szukalskiego czy też to jest jakaś podróbka toi toi toi warto przyjść do wstydliwych aspektów, który dystans zwykle pojawia się przy okazji rozmowy o sztuce rozmowy o artystach czy artysta powinien tworzyć artysta też powinien angażować się jak komentować rzeczywistość jak bardzo i my oczywiście także Szukalski stał się częścią tego i oprócz swoich myśli przemyśleń filozofii artystycznej, która zgromadziła wokół niego grono widzów 7 Wisła krzyże z Kolorado serce tak inny postanowił także komentować rzeczywistość polityczną rzeczywistość społeczną w tym do zrozumienia, że to była część jego wizji sztuki, że właśnie sztuka narodowa sztuka, która miała wywodzi się albo też może budować pomost pomiędzy korzeniami pomiędzy początkami pomiędzy tymi pierwotnymi elementami jej Polski no, chociaż szyldy to były tak korzenie czy rzeczy czy te początki, które Szukalski sobie trochę stworzył wymyślił tak tu ma pan rację można myśleć podzielić artystów z lat 2 groby tych, którzy uważają, że ich emocje to co chcą powiedzieć na polu sztuki wyrażają same dzieła sztuki obojętnie czy to będzie architektura rzeźba czy malarstwo mnie, że nie wymagają, jakby komentarzem, ale są też artyści w dwudziestoleciu międzywojennym było ich rzeczywiście dużo aż kipiało, którzy nie tylko pokazywali krytykowi widowni swoje dzieła sztuki, ale uważali, że stać ich jeszcze na jakiś komentarz, a przede wszystkim na wymyślenie teorii sztuki na przedzie wśród naszych artystów mieliśmy rzeczywiście wspomnianego już dzisiaj przeze mnie Witkacego, który stworzył naprawdę najbardziej rozbudowaną teorię malarstwa opartą o filozofię nowe formy w malarstwie wynikające stąd nieporozumienia czy też później już, bo to w latach trzydziestych w chociażby Katarzyna Kobro i jej mąż w tej chwili skleroza z głowy mizeria jest Władysław Wojnicki dziękuję za bardzo uważać nie Władysław Strzemiński, do której może dziś, bo genialnym teoretykiem, tyle że na niedocenianym nie miał może tej szansy wybicia się tego z mężem na psie toalety na dachach w Operze Mozarta i tutaj Szukalski, jakby połączył te 2 elementy własną sztukę z własnymi przemyśleniami ja jestem głęboko przekonany, że kiedy się w 2009 . roku pojawił to wynika, jakby z tego co w tych 2 albumach amerykańskich pisał on miał już w starannie wykrystalizował mu teorią własną, że po to, przyjeżdża do Polski, żeby zachwycić swoją twórczością oraz zbudować nową rzeczywistość, w której ta sztuka i on jako jedyny jak pan wspomniał kierujący rozwojem tej sztuki mógłby mu funkcjonować i w rezultacie do tego był też potrzeby ten szczep rogate serce własna Gazeta pismo Krak no i masa różnych tekstów teoretycznie, bo w 2009 . roku, ale i ich już w Krakowie wydaje taką broszurę atak Kraka twórcom w niej 3 akademie, gdzie właściwie zawiera cały swój program w skrócie artystycznym mówiący o tym jak powinna wyglądać nasza rzeczywistość co należy w tej rzeczywistości zmieniać, a ponieważ jest to był człowiekiem, który działał z rozmachem uważam, że trzeba zmieniać wszystko nie tylko system szkolnictwa artystycznego, ale do umowy szkolnictwo musi istnieć w nowej rzeczywistości, którą on nazywa polską drugą, a jak już Polska druga to powinna mieć własne herby nowe miejsce kultu miejsce spotkań wszystkich rodaków i znowu wychowamy wykształcony właściwie w Krakowie, choć bardzo często na Wawel widział smoczą jamę uważa, że miejscem kultu tak jak do tej pory to były groby królewskie w katedrze wawelskiej teraz trzeba stworzyć coś co nazywa duch tej nie o to miało być miejscem kultu w Smoczej Jamie poświęcone też wybitnym Polakom ta miała być nowa wersja Światowida pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego, którego uwielbiał po ojcu ojciec go właściwie w duchu kultur do marszałka Piłsudskiego wychowywał to wszystko miało być początkiem starannie za programowane akcji w myśl, której Polska miała przejąć wiodącą rolę jako kraj najbardziej twórczy inspirujący w nowej Europie, którą nazywamy Europą właściwie można powiedzieć, że Unia, która teraz funkcjonuje to, że jesteśmy w unii to co właściwie Szukalski i to wyprzedziła to wiedzieć o VAT być może panie profesorze, chociaż proszę pamiętać, że pewnie, gdyby Szukalski miał rozdawać karty to wielka Brytania czy Francja w tej Unii, ale nie znalazły no zgadza się słusznie pan tutaj tylko podkreśla, bo ci co nie wiedzą Szukalski rzeczywiście wykluczył z tej nowej Europy właśnie wielką Brytanię Francję Rosję jej bodajże Włochy jeśli pamięta jak te 13 osi Warszawa Włochy nie chcą Czecha nie chciał zdecydowanie skarżyły się realiom uważa, że są to kraje awanturnicze zaborczy te, które dążą do rana do zniszczenia, jakby relacji między ludzkich i dlatego ma przedstawić cały ten program, ale oczywiście program podawane w sposób bardzo agresywny nie mógł się spotkać ze zrozumieniem nieprzychylnym przyjęciem ze strony czynników oficjalnych wrócimy do naszej rozmowy po informacjach informacje o godzinie 1140 studio w Lublinie prof. Lechosław la miejski Arnold przypominam, że w piątek 18 stycznia w programie kultura osobista w radiu TOK FM o godzinie dziewiętnastej wywiad Marty Perchuć-Burzyńskiej z Jurkiem Dobrowolskim reżyserem dokumentu o Stanisławie Szukalskim lektur to można oglądać na Platformie Netflix, a państwa moim gościem ze studia Radia TOK FM w Lublinie jest prof. Lechosław Lemański z Instytutu historii sztuki katolickiego Uniwersytetu lubelskiego i Stanisławie Szukalskim dzisiaj rozmawiamy myślę sobie panie profesorze, że innych pewnie gdyby nie ta późniejsza część życia Żukowskiego to koncentrowaliśmy się w naszej rozmowie właśnie na sztuce czy filozofii naturą okazało się, że Szukalski ma też różne my pomysł no właśnie dotyczące pochodzenia człowieka i Anny i nawet tego pytania o to, skąd zło Otóż zło pojawia się właśnie w ludziach tylko w takich kreatora, które są mieszanką yeti i człowiek też tzw. jedni synowie, których co Szukalski wymyślisz ja żałuję, że no niestety wydarzenia drugiej wojny światowej, a może też pojawiające się choroba psychiczna, bo ja wielokrotnie rozmawiałem z 1 z jego uczniów z panem Marianem Konarski, który po konsultacjach z artystami był przekonany, że jednak Szukalski rozwija się notki, która jest odmianą choroby psychicznej wskazywać, że nie brnąć w tym kierunku żałuje, że rok 3009 . album zamyka wg mnie bardzo ważny etap kończy się tam najbardziej inspirująca najbardziej twórcza osobowość plastyczna Szukalskiego, a zaczynał się właśnie szalone zupełnie okres, kiedy Szukalski pod wpływem jak sam napisał wiadomości usłyszane w radio w czterdziestym roku życia wojska niemieckie zajęły danie jakąś miejscowość Bohuslav uznał, że jest to nazwa miejscowości, które ma rodowód słowiański i zaczął śledzić badać na podstawie mapy różne Włosi etymologicznie pochodzenie tych różnych nazw miejscowości co zajęło mu dobre 40 lat w filmie dowiadujemy się, że kilkadziesiąt ponad 50, jaką podaje wydział ma 42, a film jest mowa o 54 albumach ręcznie pisanych sklejonych z ogromną ilością szkiców rysunków i jest to rzeczywiście publikacja no tak brzmiało nazwał wielopoziomowe mówiąca o bardzo różnych elementach zarówno historia o tym, molo rogi po kulturze o języku nota można znaleźć wszystko na czele wszystkiego, jakby jest wyspa wielkanocna to jedyne miejsce które, gdzie ludzie się uratowali po potopie zresztą Szukalski jest zdania, że potop odbywa się cyklicznie co 20  000 lat Celje i było tych kilka takich miejsc, gdzie ludzie się uratowali, ale przede wszystkim wyspa wielkanocna no i oczywiście też tutaj łachy piasku tzw . Lechistan, czyli okolice Smoczej Jamy w Krakowie no i żałuję, że w efekcie jego twórczość po czterdziestym roku to są już pojedyncze coraz bardziej udziwnione realizacje rzeźbiarskie, z którą zresztą znaczna część pozostaje tylko na papierze w filmie to mamy na psie tzw . Kogut galijski, czyli koncepcja pomnika dla Francuzów za m. in. pomnik statuę wolności w nowym Jorku Szukalski sobie wyobrazić, że na placu przed katedrą morderca oddam na ideę klasy te stanie ogromny kompleks w basenie tam będzie przepływać woda tam, gdzie sanktuarium poświęcone francuskiemu partyzantom, czyli tzw. matki, a główną część dziarsko będzie stanowił leżący na grzbiecie koguta, który gra on chroni Mariannę symbolu Republiki francuskiej przed 3 atakującymi go wężami rzecz tyleż Paloma ile no ciekawa z drugiej strony pokazująca różne inspiracje, które wdrożyły już tak powiem umysł i talent Szukalskiego, ale takich rzeczy było znacznie więcej coraz bardziej udziwnione coraz mniej zrozumiały nie, tłumacząc się samych sobą formą rzeźbiarską m. in. też co pewnie już niektórzy z naszych słuchaczy wiedzą zaprojektował pomnik Jana Pawła II przedstawiające go całkowicie nagiego, który depcze 1 nogą w chandrę, a w rękach trzyma coś na kształt zębu, który chce ją mordować i to wysłał zdjęcie zdaje się oraz list w tej sprawie do naszego papieża Jana Pawła II obawiają się, że sekretarz ksiądz Dziwisz pewnie nawet nie pokazał tego papieżowi, bo to miłość oczywiście coś bardzo dziwnego, a także roztrwonił myślę, że swój talent ma rzecz teorii, którą sam uważał to znowu w filmie też mamy, że to jest największa teoria współczesnego świata, która u nogi po prostu daje mu pierwsze miejsce w naszej rzeczywistości jako czeka najbardziej twórczego najbardziej inspirujące, bo to właśnie później jak rozumiem to już jest remont tylko w takie bardzo ciche zapomniane życie w stanach Zjednoczonych później jedno przyjaźnie to właśnie z autorami albumów książek czy też publikacji o nim, których możemy poznać Cygan umiera to Glemp raj i jego holenderska żona Elena z walk we rzeczywiście, gdyby przez przypadek blendera i w antykwariacie nie zobaczą tych 2 wspomnianych przeze mnie albumów i zafascynował go tylko i pisma jak i Szukalski w pewnym momencie wymyślił to byśmy w ogóle pewnie o Szukalskim dzisiaj nie mówili pewnie, jakbym nie miał też materiałów do do swojej biją go magisterium, a potem do dalszych książek tutaj na szczęście wrażliwość Glena Brajan spowodowała, że dotarł ostatecznie doszło Karskiego i dopiero wówczas, czyli to jest początek lat siedemdziesiątych Szukalskiego zaczęło się cokolwiek lepiej powodzi, bo nie wszyscy pewnie pamiętają o Szukalskim dwukrotnie żonaty pierwszą żoną była Halle mogę malarka amatorka córka bardzo bogatego lekarza chicagowskiego, ale ten związek nie przetrwał próby czasu już Szukalski ostentacyjnie nic od swego teścia nie chciał z tego związku urodziła się jedyna córka Szukalskiego do Kaliny kapral jest tą, która ma niestety było to UFO przewidzianej w rzece nic wspólnego nie chciała mieć nic wspólnego, ponieważ ojciec się zakochał się jej opiekun oraz przedszkola działałem czołem Donovan Szukalski, z którą to spędził szczęśliwie 50 lat życia, ale ona też po prostu była osobą skromną półkrwi Indianką z tego co wiem, bo w rezultacie, gdyby nie grał brajlem nazwali we, którzy go naprawdę otoczyli opieką i wąskie grono jak Slim trojga 2 Giorgi cabrio tak ojciec Leonarda DiCaprio artysta komiksowy co sami nie dziwi, bo rzeczywiście twórczość Szukalskiego jego pomysły wizualne postaci na pewno Ziobrze widzi papież bardzo spodobały i dlatego się zaczęli spotykać rozmawiać, ale też piękna scena w tym filmie jak 1 z tych artystów komiksowych mówi zaprosił Szukalskiego na swoją wystawę na coś Szukalski przyszedł poprosił go chwilę spokoju, po czym wygłosił Winkler piękne wspaniałe przemówienie, ale na swój temat w ogóle nie mówiąc o tym, wartej 7 ze to pokazuje też jak i Szukalski był lubił mówić lubił operować lubi być w świetle reflektorów, ale wyłącznie, jeżeli to dotyczyło jego samego jego sztuki jego poglądów, które uważał za jedyne słuszne, a czy coś wiemy na temat jego córki Hani w citroenie niestety z ja też próbowałem przez wspomnianego pana Mariana Konarskiego i przez siostrzenicę Szukalskiego, który się też w filmie dosłownie wyrywkowo pojawia Romana Romanowicza oni tylko mi powiedzieli rzeczywiście córka nie utrzymywała z ojcem kontaktu z filmu wynika, że próbowali twórcy filmu się z nią skontaktować, ale nie udało nie wiadomo, gdzie jest podejrzewam, że żyjesz no w każdym bądź, że jest już na pewno panią wiekową, ale no pewnie ma własne dzieci, więc może też wnuki, by powinny być zainteresowane, jaki dzień to był dziadek bardzo interesujący jest ten projekt pomnika Jana Pawła drugiego polecamy naszym oczom może od zagranicznego w bardzo warto zobaczyć rzeczywiście notabene kilka bardzo ładnych zdjęć tego pomnika jego smakowitych fragmentów, bo myślę, że ogromną zasługą tego filmu jesteś nim trzeba się ze mną zgodzi cudowna penetracja kamery po zakamarkach szczegółów w szczegółach niektóre rzesz Szukalskiego ja pierwszy raz coś takiego widziałem, że kamery, jakby wchodził w środek rzeźby i pokazujemy te smakowite szczegóły w albumie k, o którym mówiłem wydanym przez fundację Viva la Carte jest kilka bardzo piękny właśnie z fragmentów tego pomnika Jana Pawła II zachęcam do ich go kupić jak w Pogorzelicy myślę sobie co teraz Szukalski no bo oczywiście nie powiedzieliśmy jeszcze jedno od takiej ciemnej stronie trochę właśnie polityczno-społeczne od ty ty oraz etycznej Szukalskiego z, która w właśnie też nie do końca była znana jak myślę co mówi Zofia twórca filmu jego kraju z wiedziało bo, bo tak jest w miarę jak FIM postępuje to to co to co dostrzegamy, że coś się, że nic się z narzeczy coś jest nie tak w tym w tym kraju w tej opowieści Anny i ich rozumiem, że żal, że oni wraz z jak tygrysy z rozmowami oraz tymi wywiadami dowiadywali się o tej mrocznej tych mrocznych elementach życia Szukalskiego traktatem roczne elementem no to oczywiście chodzi tu antysemityzm Szukalskiego, kto wie no ewidentnie był przynajmniej w wypowiedziach do 3009 . roku, ale to nijak nie do końca nie jestem pewien czy to wynikało, że liczy się z jego niechęci do Żydów jako o o odpowiedniej grupy społecznej czy też, dlatego że bardzo wielu w Polskiej rzeczywistości krytyków sztuki było rzeczywiście pochodzenia żydowskiego i oni LM to uczciwie, analizując twórczość Szukalskiego jego zachowania obrosły zaczynali pisać o nim negatywnie co jak już powiedziałem Szukalski nie był w stanie znieść zaś są to jego uwagi negatywnie odnoszą się właśnie do również innych krytyków no, niemniej jednak o antysemityzm był, a z drugiej strony 1 z ulubionych uczniów Szukalskiego wszczepia rogate serce dobór Norbert teraz Berg młodziutki wzięty z Podgórza, ale krakowskiego LO, którego nawet Szukalski i z tego co wiem walczył o swoje lub jego ojca, żeby tak ojciec pozwolił mu właśnie uczestniczyć w działaniach tej grupy szczep rogate serce ja myślę, że to z abstrahując już jakiś silny ból ten antysemityzm jest fakt, że Szukalski potem przygląda się temu co się zdarzyło w Europie po 1 września 3009 . roku na pewno dało chwila jakieś refleksji może dlatego nie chciał z tymi swoimi przyjaciółmi w ogóle na temat przyszłości tego co się działo w dwudziestoleciu międzywojennym działać, a przede wszystkim z przerażeniem zapewne zorientował się nocą w skrajnym nacjonalistą może zrobić jest w całą z całym narodem także tutaj o dno dlatego pewnie nic z nimi na ten temat nie rozmawiał bardzo dziękuję panie profesorze my prof. Lechosław Lemański z Instytutu historii sztuki katolickiego Uniwersytetu lubelskiego był państwa i moim gościem dziękuję panu bardzo dziękuję państwu było mi bardzo miło podzielić się moją wiedzą, choć Wilno niepełną w tym momencie tak ciekawą, a zarazem kontrowersyjną postacią Contbus Stanisław Szukalski dziękuję bardzo dziękuję panie profesorze przypomina 18 stycznia o godzinie dziewiętnastej w radiu TOK FM w programie kultura osobista wywiad Marty Perchuć-Burzyńskiej z Jurkiem Dobrowolskim reżyserem filmu dokumentalnego o Stanisławie Szukalskim ten film można obejrzeć na Platformie Netflix informację o godzinie dwunastej już za kilka minut po informacjach Mikołaj Lizut i jego program dzisiejszy przygotował Paweł Ziętara, a nad jakością czuwał Krzysztof
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Uwaga, wiosenna promocja! Im dłuższy okres Dostępu Premium wybierzesz, tym większy rabat dostaniesz! 1 miesiąc 10%, 3 miesiące 20%, a 12 miesięcy aż 40% taniej!

KUP TERAZ - 40%

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!