REKLAMA

Polski El Greco. Ekstaza św. Franciszka. Niezwykła historia odkrycia i ocalenia obrazu

Data emisji:
2019-01-11 21:00
Audycja:
Wieczór - Hanna Zielińska
Prowadzący:
Czas trwania:
41:24 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Piątkowy wieczór Radia TOK FM, a z nami w studiu jest już Katarzyna Kowalska dziennikarka, autorka książki "Polski El Greco", dobry wieczór, dobry wieczór. Książka wydana przez wydawnictwo Iskry. Książka, która równie dobrze mogłaby być wydana przez różne wydawnictwa specjalizujące się 3 takich książkowych reportażach, reportażu historycznego, bo chyba można śmiało powiedzieć, że historia odkrywania tego obrazu, który jest głównym bohaterem, obrazu El Greco przedstawiającego Świętego Franciszka, że ta  historia no jest pisana jako reportaż historyczny.  Rozwiń »
Reportaże historyczne literackie różnie różna jest nazywana, aczkolwiek właśnie mam czasami wątpliwości czy to na pewno historia o odkrywaniu obrazu od tej straty w historii właśnie w tym przypadkiem nie jest to historia 2 niezwykle odważnych zdeterminowanych mianowanych kobiet, któremu wzrostu, gdy inni przemierzały Polskę wtedy jeszcze historykom sztuki dość nieznaną były to dość dziewicza czasami tereny gminne i po prostu spisywały zabytki, które napotykały, do których sama czasami docierały, bo nie pojawiał się nigdzie notatki na ich temat, a że 1 z nich Iza Galicka jest wprawiona w chodzeniu po górach w górskiej wspinaczce to po prostu bez problemu zbierać, bo nawet około 50 paru letnia kobieta z wchodzeniem po innych wątpliwych drabinach na złom na serio w finale wojownicy, a łączna kwota VAT generalnie dzwonnica będzie grał kluczową rolę Izabella Galicka to jest 1 z bohaterek Anny w duecie z Hanną z brytyjską są bohaterkami tej książki i to one rzeczywiście Inter inwentaryzuje się zabytki dbają o to, żeby te zabytki nie zginęły, żeby znaleźć ocalić od zapomnienia no to kluczowe wydarzenie, które jest książka destrukcja 900 sześćdziesiąty czwarty, ale faktycznie element tło jest znacznie szerszy jest specyficzny klimat w Polsce 20 lat po wojnie Warszawa jeszcze dźwiga się z ruin jest poczucie winy ogromnej straty i my jeśli chodzi o nowe klasy inteligencji jeśli chodzi o klasę zabytków, które zostały utracone i właściwie Beto odzyskiwanie od oszukiwania inwentaryzowane nie konserwował ani zabytków odbywa się w szczególnej atmosferze innej niż dzisiaj to by miało miejsce, w czym było wówczas to jeżdżenie po Polsce i poszukiwanie czyni pan teraz inwentaryzowane znalezionych już dzieł sztuki szczególnie w latach pięćdziesiątych różniło się to inne od tego co znamy dziś, bo rzeczywiście dzisiaj z tego z tego co mi opowiadali współcześni Venter za to, że śpisz w hotelach już dziś nawet jeśli samochodem prywatnym to jednak są to samochody wygodna z ogrzewaniem, więc nie ma problemu zupełny standard podróży służbowych w absolutnych, a Annę rzeczywiście w latach pięćdziesiątych wyglądało to zupełnie inaczej panie były uzbrojone w nowe Rybnik dzienny Annie Milewskiej udało się zdobyć rower z przerzutkami gęsto było po prostu chętna na na tamte czasy PRL tylko właśnie dzięki temu, że była partnerką Andrzeja Zawady słynnego słynnego himalaisty natomiast jeśli chodzi właśnie oni z Gdańską i Anny, bo jeszcze nie Hannes brytyjską Chanas gdyńska zaczęła ciut później, ale Iza Galicka jej pierwszą partnerkę taką inwentaryzację Polskę w tym przy tych wyjazdach inwentaryzacji morskich Ewę Smolik kostką podwórze właśnie tu odbywały się na rowerach zdezelowanych skrzypiących inny często dziewczyny łapały gumy, więc musiały sobie poradzić z tym problemem trudno jest pani gdzieniegdzie po prostu była taka możliwość to było jak i jak się dało spać się w stodole na ścianie to było wspaniale, ale często bywało także po prostu musiały spać się usług u sołtysa w domu, dzieląc łóżko niemalże z rodziną no dobrze, że nie derogacji z nią to z chętnych i tak też w ich tak, bywa że zimą się ludzie ogrzewali delegaci znana, ale dobrze, a wyjeżdżając z kim tańczę z miasta mówią, że szukają skarbów Night to im te skarby pokaże 1 za Boruca drugi okupant trzeci teraz są, więc nie wiadomo, jakie ma zamiar latem przyjeżdżają jeszcze chciałby, żeby im wyciągnąć pokazać i oddać nacisk PiS czy inwentaryzacje dokładnie określić wartość strat go piłkarzem na pewno problem był rzeczywiście bardzo dużym jeśli chodzi o kościół, bo inne państwo chciało opodatkować to co kościół posiada inny i nie w było zalecenie, żeby tworzyć inwentarza tzw . czyli el spisy wszystkiego co jest cenne w zasobach kościelnych danej parafii księża się oczyszcza wzbrania -li słuchający prymasa Wyszyńskiego, który powiedział wyraźnie nie róbcie tego, bo on po prostu nie jest to nie stracimy to po prostu zostanie opodatkowane pieniądze wypłyną z innym z kościoła albo zostanie to po prostu zabrane takie tak taka obawa była szczególnie w latach sześćdziesiątych potwierdzona w druku przypadkiem za aresztowania kopii matki nie jest ranny matki dostaje Boskiej częstochowskiej natomiast w latach pięćdziesiątych rzeczywiście, gdy w momencie, kiedy prymas Wyszyński powiedział, żeby tego nie robić inne drzwi się zamknęły do kościołów no, więc teraz Allianza oraz przekonać się, żeby jednak drzwi uchyli, choć może odrobinę, żeby usunąć z trochę dziwi ich 3 APA nie były sprytne, a więc ona po prostu zmieniły strategię nie mówił, że prowadzą inwentaryzację rzezie spisują zabytki tylko że, pisząc książkę na temat zabytków na danym terenie i to rzeczywiście wzbudzało ciekawość a gdy Hanna Pieczyńska jak wyraźnie powiedziała swoje nazwisko ile chory jest była krewną Tadeusza Sygietyńskiego założyciela Mazowsza to rzeczywiście ładne szczególnie załogę zaufanie szacunek do wsi, że od słynnego torreadora chloru do folkloru dokładniej wzbudzało zainteresowanie przede wszystkim takie znamy to nazwisko, więc więcej był tak to już brzmi znajomo to zawsze pomaga właśnie, gdy przełamać te pierwsze lody melon patrząc na to, jaką do pani prace wykonały myślę, że były bardzo skuteczna, bo obraz, o którym napisałam książkę odmów jest 1 z wielu zabytków przy wielu obiektów przez nią odkrytych, chociaż jedyny taki a gdy jednak avant chciałby też bardzo szczególną historią no można śmiało powiedzieć, że 1 z cenniejszych obiektów w polskich zbiorach, ale co jest niezwykła w tej historii to też to falowanie świadomości skarbu albo właściwie zupełnego zapomnienia o tym, że otrzymamy czy też wyparcia roszczeń przez dziesięciolecia szalał po prostu jakichś zjeżdżający się dziennikarze nawet zaraz mnie jeszcze w latach sześćdziesiątych na tę parafię albo jakiś w ogóle zupełne milczenie to jest też nietypowe dla historycznego awansu nie zgadza się rzeczywiście w dół było w środę derby salami mówiono o tym, obrazie rzeczywiście sześćdziesiąty siódmy roku moment, kiedy lokalny dziennikarz z Łodzi z polskiej agencji prasowej z gminą przez przypadek, a może ktoś mu podsunął artykuł w letniej historii sztuki na temat odkrycia el Greca obrazu el Greca w Polsce napisane właśnie przez Izabelę Branicką Hannes brytyjską BND wysłał depeszę do Warszawy i to do kosza trafiła do redakcji w całej Polsce mej Polsce 31 marca tydzień przed pierwszym kwietniowym wielu widziało Obornik na poważnie wewnątrz redakcji rzeczywiście opublikowały te informacje i zrobił się hałas, bo nikt nie odwołało już nigdy powiedział, że to jest żart z mięs potraktowano poważnie na szczęście przez okrągły miesiąc dziennikarze mówili o tym, zadawali pytania jeździli były ukłuć dziesiątą, kto pierwszy wjedzie na plebanie natomiast później kompletna cisza, więc jakiś czas rzeczywiście był z odnajdą wolą takie artykuły, że co jakiś czas dziennikarze pytali co z tym Grekiem co z tym obrazem czy był to na grę kończy to rynek el Greca na pewno przybędzie konserwacja, którą obiecali czy trafi do muzeum Narodowego w Warszawie jak zapowiadał prof. Lorentz, a dyrektor muzeum dyrektor ówczesny dyrektor muzeum Narodowego Anna, a jednak po opinii ekspertów, czyli prof. Jana białostockiego prof. Marka Rostworowskiego Anny dobrzyńskiej z Poznania ci wielcy, czyli właśnie prof. Lorentz wycofali się rakiem trochę z in tych deklaracji, które na początku złożyli nam, ponieważ profesor no białostocki, kiedy pojechał do Kosowa Lackiego, żeby zobaczyć inną w Rosji napisać czegoś ekspertyza nie przeprowadzić jakieś takie przynajmniej pobieżne badanie stwierdził, że to nie jest obraz el Greca no przecież zamazane były etc charakterystyczne chmurki dla Greka jakiś ciemny zniszczone pobrudzony werniks poziomu płynąc na pierwszy rzut oka widać było życzenie regresowych w właśnie, ale to tort był na minę profesorowi rzeczywiście podeszli do tego bez takiego może inaczej inny Express wieczorny rzeczywiście opublikowały artykuł na pierwszej stronie z nagłówkiem na czerwono wydrukowanym Grekom na pewno nie mówi prof. Jan białostocki się bardzo długo zastanawiam czy w ogóle rzeczywiście to jest czy rzeczywiście on tak powiedział czy może Gazeta sama Express wieczorny bulwarów, tak więc mogły być po prostu nie autoryzować tego wywiadu i pogodowy opuścić formację, która zupełnie inny jest sensacyjna tak jest sensacyjna nie jest zgodna z tym co profesor myślał, ale on kiedyś, gdy Iza Galicka dyżurny pojechała do domu już po jej śmierci hanys Lityński, żeby przejrzeć notatki przejrzeć Anny k Chanas gdyńska była bardzo skrupulatnym zbieraniu właśnie wszystkim wycinków prasowych robieniu notatek ołówkiem długopisem wszystko było po notowanym m. in . ona była wtedy z profesorami są w Kosowie lackim, gdzie do nich robili oględziny obrazu zrobiono taki właśnie z tego co każda z tych osób mówiła, bo praca z nimi samochodem do Warszawy o żonie ją kompletnie zaprzeczali, że ona nie miała nic dopowiedzenia siedziała po prostu notowała m. in. zanotowała co profesor białostockiemu pieniądze wrócą tą notatką wiernie zacytowała w książce było dla mnie na takim niezbędnym dowodem na to, że my, nawet jeżeli ten wywiad w ekspresie wieczornym nie była autoryzowana to jednak profesor białostocki tak myślał, ponieważ te wszystkie tezy, które zostały przedstawione w ekspresie wieczornym pojawiają się właśnie pojawiło się w trakcie rozmowy między profesorami między tymi ekspertami podczas powrotu do Warszawy inny następna fala 1000 siedemdziesiąty czwarta rok, kiedy kolejny przełom ta, kiedy odkryto sygnaturę Grekom na obrazie jedno już oczywiście znowu mamy atak dziennikarze wyczyn najazd dziennikarzy i na inny Instytut sztuki, w którym pracowały Izabella Galicka Chanas brytyjska, bo jeszcze tutaj warto dodać, że 3 siódmym roku mało, kto i pytało o opinię w materiałach archiwalnych i warzyw i rentach z Niemcami Instytutu sztuki Polskiej Akademii Nauk mimo, że to one znalazły i zorientowały się tak, że ten zniszczony obraz jednak, bo po pierwsze ma kilkaset lat po drugie, że jest to by właśnie ta hiszpańska kreska hiszpańską grecka el Grekom to one jednak były bardzo instrumentalnie przedmiotowo potraktowano natychmiast odsunięta absolutnie im w ogóle nie traktowane podmiotowo czy poważnie głos oczywiście przyjemni męscy eksperci, którzy mieli jak słyszymy tak, ale właśnie nigdzie nie zapyta lub prasą rzeczywiście, gdy szczątkową tym chyba cytowała ich wypowiedzi interesu, by nie przypominam jak i jaki mnie, ale przychodzili dziennikarze na pewno do do Instytutu sztuki na poddaszu na trzecie piętro więcej, więc cytaty z ich wypowiedzi pojawiały się w prasie natomiast telewizja radio nic 0, gdy dotarłam do wszystkich właściwie materiał, który się wtedy ukazały i byłam wręcz zszokowana tym, że po prostu nikt nie zapytał, dlaczego panie postawiły taką tezę na jakiej podstawie, jakie panie mają doświadczenie klapą historyczka niż Duda z poważnej instytucji Państwowej, ale podważono to są one powiedziały, więc między, jakby nawet, jeżeli byłby podchodzono do tego, gdy krytycznie bez wiary, że rzeczywiście to jest obraz el Greca to zapytajmy dlaczego, skąd one wzięły argumenty, jakie to było argumenty nikt tego nikt tego nikt takich pytań nie zadał wszyscy dali wiary rzeczywiście osobom, które miały tytuły profesorskie zupełnie inaczej było na szczęście 70 czwartym roku, aczkolwiek tutaj też głównym były konserwator zabytków, który zorganizował konferencję, na której ogłosił odkrycie bez sygnatury akt greckiej Domenico scala to kopuł los przydzielił im właściwe imię nazwisko Grekom dokładnie nie zaprosił na tę konferencję ani odkrywczym obrazu ani konserwatora, który odkrył sygnatury, a jeszcze to naprawdę dla tych wszystkich państwa, którzy czasami tynkarze kiedyś było lepiej naprawdę nie ma lepszego lekarstwa niż słuchanie tych uwag na szczęście po drugiej sytuacji historyk sztuki odkrywczyni na szczęście dziennikarze wiedzieli, gdzie skierować swoje drobne kroki i inni, by skierowali zarówno do konserwatora, czyli do Marii od pani Zofii Brzezińskiej oraz prof. Bohdana Marconiego i dom właśnie odkrywczyni obrazu już do wypowiedzi już się pojawiają bardzo szeroko zarówno w w telewizję się pojawiały zarówno w prasie i tak już było właściwie do samego końca, ale tam tak jak pani powiedziała nagle obraz znika dziennikarze też nie mają dostępu do informacji co się z nim dzieje przez 30 lat nie wiadomo, kto się obraz się znajduje czy nadal jest w Polsce, w jakich warunkach jest przechowywane i dlaczego nie można go oglądać w żadnej instytucji miał być w muzeum Narodowym gromadnie tak i nie mogą miało powstać muzeum na diecezjalne w Siedlcach bardzo długo trwało, zanim ono powstało i rzeczywiście trzymano podobno ten obraz już w wolnej Polsce w przemianach trzymano ten obraz w ukryciu, żeby właśnie zostało pokazane tam w Siedlcach natomiast, dlaczego w latach osiemdziesiątych ich dziś tłumaczono mi, że Bano się o to, że władza komunistyczna ten obraz po prostu zabierze im nie nie trafią do żadnej Państwowej placówki tak jak u nas dygnitarzy, że w zeznaniu odprowadzone jako n p . do jakiegoś dygnitarza partyjnego, choć dziś brzmi to absurdalnie no tak było absolutnie na to wszyscy wiemy, że te gabinety dygnitarzy bywały dekorowane antykami czy zabytkami również ze zbiorów muzeum Narodowego i to co też pojawia się w innych publikacjach także tutaj myślę, że jeśli chodzi o lata 738 te obawy były słuszne natomiast obraz pojawił się w tym muzeum, którym pani mówi w 2004 roku to już naprawdę niebyły czasy, kiedy można było się tej post komuny obawiać, przyjmując komunię, a tym bardziej, że wy dziennikarze już w latach dziewięćdziesiątych byli dość aktywnie w pytaniu o brąz w publikowaniu informacji jak rząd prowincji słucham, jakie padały odpowiedzi na Lecha ma zazwyczaj padały takie, że po pierwsze, czekano na budowę muzeum diecezjalnego, które w, którym ten obraz ma być takim najważniejszym obiektem i rzeczywiście tak się stało w muzeum otwarto w 2000 roku do miast w 2004 roku AM uroczyście odsłonięto obraz niczym innym po prostu zawieszono tam obraz el Greca RM, ale rzeczywiście modną od 14 zloty z bardzo długo tłumaczono to tym Jean King najpierw trzeba to muzeum i zbudować coś mnie nikt nie zbudował muzeum, ponieważ nasze znajduje w tej chwili w kamienicy, w której kiedyś zdaje gra była zbudowana, w których kierowcy już było, gdyby znajdował się tam seminarium duchowne, ale przystosować sale po czy kwota jest możliwa dyskusja o tym co też dobro wspólne jakby kto ma prawo dysponowania wartością artystyczną na ten obraz, który mówimy powstał około 1500 siedemdziesiątego piątego roku trudno tutaj mówić o tym, że właśnie ta konkretna parafia w tej konkretnej miejscowości ma pełne prawo własnościowe w ogóle w przypadku zabytkowych dzieł sztuki to jest trudna dyskusja za każdym razem czy to jest wartość publiczna czy to jest wartość prywatna i myślę, że o tutaj oprawa TB to własności w dużej mierze opierał się te obawy my też na to by jakimś sensie motywacja ukrywania tego obrazu prawo do zarządzania nim dom, a do tego trzeba ciągle jest nasz kościelny czy tej konkretnej parafii czy kościoła jako hierarchę jako organizacji czy jesteś właśnie mamy w jakimś sensie wartością społeczną wartością muzealną ja myślę, że tutaj nie ma nie ma co do tego wątpliwości żołnierz z widzenia prawnego tego nie potrafię powiedzieć natomiast niewątpliwie z punktu widzenia takiego do takiej wartości artystycznej dzieła i wartości Lenny ogółu czy ciepły wartości takiej potrzeby dla dla dla społeczeństwa nie ma wątpliwości rzeczywiście jest to dobra tak jak na początku powiedział śmierdzący z kilku najcenniejszych znajdujących się w Polsce odniosło się znajduje w rękach kościoła to jest własność kościelna mniej i rzeczywiście zrobiono ogromną pracę, żeby ten obraz nie znikną z Polski w czasach komunizmu, że tutaj tylko tony nos biskupa Mazura był na tyle silne na tyle czułe na tyle na tyle właśnie czuły na to, że trend temu obrazowi coś groził, że rzeczywiście ukrył go na tyle skutecznie, że nie istniał ani do niego dostęp pani do wiedzy, gdzie może się znajdować im przede wszystkim nie koniec wykradł element w latach dziewięćdziesiątych, dlaczego tak długo trwała budowa muzeum, toteż trudno określić tych obiektów tam jest bardzo dużo trzeba było je przygotować do maja do ekspozycji, kiedy otworzono muzeum okazało się, że nie ma wystarczających zabezpieczeń, żeby takie dzieło takiej klasy takiej wartości pokazać, więc to też jest zrozumiały jak i miast też rozumiem argumenty do nich władcy był muzealnych, żeby ten obraz rzeczywiście jeszcze droższe go przetrzymać, bo skoro przez tyle lat go nie pokazywaliśmy toi toi toi to latem zarząd już nowe, gdy różnice, tak więc najważniejsze jest to, że on jest zbyt eksponowane w dobrych warunkach nie dzieją się krzywda i że mogą go oglądać wszyscy im oraz czytać pani książka przy okazji oglądania tego obrazu ale, zatrzymując się przy wartości powiedzmy o naszym słuchaczom, dla których nie jest to oczywiste, a właściwie przy tych ME nieraz absurdalnych kosmicznych wartościach teoretycznych często czysto wyliczanych dotyczących konkretnych dzieł sztuki część stanowią właściwie jak tutaj zmierzyć wartość takiego działa na czym polega wartość tego konkretnego wizerunku Świętego Franciszka na czym polega wartość się Brands LG lekko, a Grekom pracował działał żył na przełomie szesnastego siedemnastego wieku już pani wspomniała o tym, że nazywał się domy Nikos Teo to kopulują z był malarzem hiszpańskim pochodzenia greckiego ten konkretny obraz, czyli ekstaza Świętego Franciszka namalował w 1500 siedemdziesiątym piątym roku lub bardzo blisko tej daty na jego na czym polega ta niezwykła wartości teraz patrzymy tylko gdy Świętego Franciszka on jest zaprezentowany pięknie na okładce pani książki no właściwie, dlaczego MOPS nie wszystkie obiekty, które są wprost z końca szesnastego wieku prezentują aż taką wartość innych mniej niż dobrze pamiętam Piotr Sarzyński chyba wpolityce dziś zrobiły takie zestawienie i jaki jest 1, ale aukcjach, jakie pojawiają się ceny właśnie za obrazy el Greca ten obraz nigdy przez fachowców nie zostały zwolnione z biedy 1 z tygodników napisał właśnie, że może być wart 3  000 000 USD, ale ich nie wierzy, że to ekspertyza została kiedykolwiek sporządzono taka właśnie dotyczą zawartości tego obrazu nie sądzę, żeby eksperci z z dumą obcy aukcyjnego Sotheby sojusze na ten temat wypowiadali 3 czy w ogóle mieli w rękach przetłumaczoną na angielski dokumentację konserwatorską, która jakiś tam sposób pomogłaby sporządzić właśnie taką ekspertyzę, a ja nie sądzę, żeby to do tego doszło natomiast wartość tego obrazu wg mnie, ale i biegną tutaj subiektywna rzeczywiście subiektywna podejście do tematu natomiast gdy z takiego by obiektywnego, gdyż są obiektywnego punktu widzenia wartość tego obrazu na pewno jest duża chociażby, dlatego że uchodzi za pierwowzór całej serii tej Franciszkańskiej, w której Święty Franciszek otrzymuje stygmaty świadczą o tym, po pierwsze linie tematyczne, które biegną do sygnatury w, a właściwie Zaj zaznaczono TKA trajektoria tych linii nie ma na obrazie jeszcze Chrystusa sera fińskiego, aczkolwiek już w momencie odkrycia obrazu w miejscu, gdzie zazwyczaj znajduje się Chrystus Serafiński na tym obrazie było po prostu dziura, aczkolwiek nie była ona aż tak dużo, żeby cały ten, gdyby tam się co znajdowało cały ten element obrazu, że sam Dalajlama zniszczyć 3 czy w ogóle, jakby sprawić, że po prostu, że byłby on nieczytelny dla konserwatorów czy dla badaczy sztuki więcej zdaniem konserwatorów jest to po prostu światłość, więc prawdopodobnie Grek dopiero parę dni pracował nad całą koncepcją tego obrazu na całą rozplanowanie tego co nas obraziła się znajdować dlaczego, gdy właśnie te, gdy ta sama ta trajektoria toaleta to zaznaczenie minister ma też, na które biegną od tej światłości do kina rondo do dłoni było do Nesty na to nasza ambicja, a także sygnatura do Domenico stało to kopule z Elbląga nie podpisywał wszystkich swych obrazów zresztą ona po prostu cały warsztat, w którym tych obrazów powstało jedni mówią, że stoi nie mówią, że nawet około 200, więc oczywiście nie wszystkie wyszły spod pędzla Aliora w każdy mistrz miał swoją pracownię nigdy swoich płyt czeladników artystycznych zapotrzebowanie było duże, więc tych ulg tych innych świętych Franciszka musiało powstać rzeczywiście jedno nikt w tyle ile nie jest to tyle ile było potrzebnych i UE, a tutaj wszystkim wszystko wskazuje na to badania konserwatorskie przeprowadzone w 1974 roku w 2016 roku przez ekspertów z muzeum Narodowego w Krakowie wskazują jednoznacznie, że jest to obraz, który wyszedł spod pędzla el Greca i wszystko na to wskazuje czyli aby siła uderzenia pędzla sposób pociągnięcia, jakim pędzlem malował to pismo pędzlem, która jest tak nazwały to obie badaczki odkrywczyni obrazu jednoznacznie świadczy o tym, że obraz został namalowany właśnie przez przez tego mistrza no i sygnatura co, do której 10 ze współczesnych badaczy ma na wątpliwości czy ona powstała w szesnastym wieku czy też może została jako sugeruje namalowano na przez 1 z konserwatorem przez Marię o swoim pod wpływem, a właściwie nie wiem może, więc trend jest właśnie z Jenny i panią Izabelą Branicką, a na nie tutaj nie ma wątpliwości że, gdy sygnatura była pod 3 warstwami przy malowaniu podręcznik sami ukryta w dodatku jak mówi Piotr Rupniewski to sygnatura sieci czy dla nas osadzonemu wozów tej nazwy tej pierwotnej warstwy farby i żaden konserwator żadna osoba, która miała do czynienia z tym obrazem naprawdę badająca toną wraz nie ma żadnych wątpliwości, że sygnatura powstała właśnie około 1500 siedemdziesiątego piątego roku co takiego w tej historii PRL czy w historii samych badaczy jak historyk sztuki Izabeli Branickiej hanys Lityński czy w tych czasach tej pomocy poszukiwania budowania na nowo polskich zbiorów dzieł sztuki zabytków czy w samej historii obrazu czy jego wartości, którą pani Teresa pisała co było dla pani takim szczególnym magnesem albo co dalej ciekawe w historię tego obrazu to też jego popularność się my jako historia dla dziennikarzy właśnie my opisana w takiej książce też nie była oczywista miłość ma też tak bessa trwała już mówimy tutaj o tych opisach notatkach czy artykułach prasowych, ale Izabela Galicka inne mówi o tym, że właściwie to ona próbowała zainteresować kogoś się tą historią i przez lata miała kontakt z różnymi dziennikarzami, ale w przypadku kontaktu z panią no tutaj ewidentnie jakaś Iskra zapłonęła Rybnik to znaczy ciężko mi powiedzieć co było takim małym domu Clinton Iskrą zapalną, ale rzeczywiście, kiedy przyjechałam do Izy gorlickiej Anny Nemś i prasową w programie informacyjnym w programie informacyjnym takich wywiadów, że tzw. tak co taki Kozak WK wyciska Rek MO gra się w kompleksy te ludzkie rozmowy nagrywa się i Hartwicha, czyli zadaje się 23 pytania, a najlepiej, żeby te wypowiedzi nie były zbyt długie, bo potem trzeba rozmontować limitach i następny dzień następny materiał po prostu taką troszkę troszkę to przybiera taką postać taśmy inne w tym przypadku, gdy ją rzeczywiście było także kiedy, gdy przyjechaliśmy do Izy Galicki ona przywitała nas wycinkami prasowymi takimi teczkami rozłożonymi na swoim stole i zaczęła opowiadać historię, którą przecież setki razy opowiadała dziennikarzom, więc dla niej nie było to na pewno nic nowego nic zaskakującego, ale m. in. przeczytała wiersz Ludwika Jerzego Kerna o tym jak on widział w kolei, a te 2 kobiety tak jasno całej wizji końca kwietnia po prostu rzeczywiście opisał jej całą tą sytuację za złe i zainteresowaniem prasy z zainteresowaniem ekspertów z nich krytycznym stosunkiem to wszystko bardzo młody piekarz zresztą jest był wybitnym rzeczywiście bardzo spostrzegawczy twórcą, więc jestem wiersz rzeczywiście było napisane w punkty i sobie już kiedy, kiedy wyszłam od pani Halickiej rzeczywiście pomyślą sobie, że trzeba było o tym, zrobić coś dłuższego, że ta historia nie może tak przepaść po prostu LM, a tym bardziej, że wtedy odbywała się konserwacja obrazu no nie ma nic lepszego dla telewizji niż pokazanie brak atrakcyjnych obrazków zdjęć, jakimi są właśnie na innych te momenty, które są niedostępne dla ludzi nikt w słowniku nie zostanie wpisana jest wpuszczony do pracowni konserwatorskiej, gdzie ci eksperci dzieci specjaliści właśnie siedzą i zaciekami, zdejmując maszt pożółkły werniks z, gdzie jest skarbnikiem coś podważają na obrazie w tym przypadku jeszcze powiększają obraz o 7 %, a w cudowną metodą przepięknie naklejają składki po prostu bardzo precyzyjnie właśnie łatając obraz po prostu szesnastowieczny płótno to jest po prostu dla mnie nam nikt dziś jest dla mnie fascynujące jak oni to jak oni to robić im 4 i rzeczywiście jest, ale właśnie, kiedy zobaczą na żywo to po prostu wiedziałam, że ten temat po prostu żyję nikt tego tematu nie można zostawić i jest przy każdym spotkaniu z Izą kaliską, jakby czułam, że inny Iza odkrywa przede mną kolejną tajemnicę kolejne moje albo to doskonała te emocje te informacje albo rzeczywiście może sobie nie zdawała sprawę z tego jak w jak bardzo zły z zabiła była ta historia, ale jak niezwykle ekscytująco granitu to w dochodzeniu do Planicy się rozłożyło na jakąś dużą część życia dla mnie było to zamknięte takiej pigułce mądrzy to dziś mogę ten dwuipółletni więc, ale samo pisanie książki są to odkrywanie tych wszystkich elementów było niesamowite jak potrafią naprawdę późno wieczorem zadzwonił do Izy po przeczytaniu jakiegoś artykułu i powiedzieć dlaczego, gdy on o tym nie wspomniała co to jest to jest niesamowite tak było np. właśnie z 1 taką rzeczą, o której Iza też zapomniała, a mianowicie w 1 z artykułów 1 jedynym przeczytałam, że powstała Kronika filmowa na temat odkryciu odkrycia el Greca z Unią jest jej potomstwo czy ty wiesz coś na temat tej kroniki, gdzie ona jest, bo muszę zobaczyć tak tak elit i on w życie powinien tam Londynu do przelotu w takim razie szukamy kronikę filmową 13 krotny mistrz na Chełmską, czyli nieopodal do wytwórni filmów dokumentalnych to w tej chwili to się znajduje w repozytorium cyfrowym Ellen ne pani mnie oszukała to oczywiście znalazłam nazwiska twórców filmu Will rock 60 sióstr Heleny wie, kto 60 dusz zarówno pani coś pomyliła nie może być 60 już nic się wtedy wokół tego obrazu nic o widza właśnie to dziewczyny pisały swój artykuł do właściwego branżowego specjalistycznego pisma biuletyn historyk sztuki Anny i za szybko przejrzała swoje pamiętniki Bono wszystko skrzętnie notował atuty niesamowite jest w ogóle świadectwo, jakby jeśli ktokolwiek ma wątpliwości co do tego czy co się wydarzyło czynie i za to natychmiast odszukał w swoich pamiętnikach i znajdzie potwierdzenia albo zaprzeczenie rzeczywiście odnalazła, że jadą z panem Iksiński nie pamiętam sztych jak pan się nazywał Annę k były z terenu właśnie, żeby sfilmować inwentaryzację zabytków i lutego tego dnia pan ją odwiedzała w Instytucie sztuki tego tygodnia na premiera kroniki filmowej w kinie 60 szósty rok, a o ich odkryciu się mówić dopiero w roku osiemdziesiątym siódmym nikt tego nie zauważył to było dla mnie niesamowite bo kiedy zobaczyłam tę kronikę, która trwa 2 minuty 17 sekund, która wspaniale pokazuje prace tych wtedy młodziutki rzeczywiście panie jak napisał o nich Ludwik Jerzy Kern w terenie z centymetrem krawieckim, które odmierzają Myjak rzeźba w kapliczce, która gdzieś są na jakimś strychu i oglądają jasełkowe lalki zakurzone, upatrując w tym nic ekscytującego niezwykle ciekawego obiektu zabytku Ewę Mes to sobie myślę, że po prostu Łój i ana końcu tej kroniki filmowej, że być może właśnie ten obraz odkryty na plebanii w Kosowie lackim z obrazem namalowanym przez samego el Greca tak się zastanawiam jak to jest możliwe, że nikt tego wtedy nie podchwycił coś się z domu wszystkich salach kinowych, bo tak to było w ówczesnych radnych przecież te kroniki były prezentowane tak przed każdą projekcją ona oczywiście była aktem aktualizowanej co jakiś czas zmieniały, ale jednak rzeczywistym szata zwana przez Polskę przejść z tą informacją, że być może Grekom może to jest kwestia tego, że te kroniki jednak były interpretowane jako czysta propaganda no bo jako takie narzędzie bardzo często te kroniki były wykorzystywane inne i nikt poważnie nie widział tego po prostu umrze pan uwagę, że to rzeczywiście może być prawda w chyba tak, ale też myślę, że tutaj w rządzie coś co ją bardzo długą nazwą przypadkiem Iza Galicka powiedziała mi, że nie ma przypadków, ale dla mnie to były przypadki to, że lokalny dziennikarz trafia na artykuł, że wysyła do depeszę do Warszawy, która tutaj jest dopiero mielona najpierw na redakcję warszawskiej potem na redakcję ogólnopolskiej, że trafia 1 kwietnia na łamach gazet ich co z tym zrobić właśnie ktoś sobie przypomina, że rzeczywiście wiedział w latach pięćdziesiątych obraz na plebanii, więc jedzie tam to był Józef Majkut ze słowa powszechnego, więc jedzie tam natychmiast właściwie, publikując taki mini reportaże, które do redakcji warszawska rzeczywiście depeszy dostała 30 marca nie są nią dzień przewagi nad innymi redakcjami, żeby opublikować już coś dłuższego czasu zbadanego i t d . i t d. to dla mnie to były po prostu cały czas przypadki, ale może rzeczywiście te nie były przypadkiem może może jakaś inna mentalność siły ręka Świętego Franciszka rządziła tym wszystkim, że w te kolejne karty albo to kolejne puzzle w tej układance zaczynały się składać w odpowiednim momencie nie ma tutaj bardzo bardzo długo niektóre pozostałe do Poznania we mnie odkryta albo nie odnalezione nie wszystkie też może będziemy państwu opowiadać się, żeby nie brać państwu przyjemności z kariery, ale powiedzmy inne jeszcze, bo to jest dla mnie bardzo ciekawe jak Izabella Galicka wspomina ten czas odpoczniemy czas pracowania komoda historyczka sztuki, która przeżywa boom przeżywa ono ważnym można powiedzieć 2 graniczne mają jakiś taki stan rzeczy czym jest czy stanowiska czy, z czym 2 graniczne sytuacje z 1 strony ma do czynienia z małym odkryciem życia w Mainz na przestrzeni zawodowej działalności jedno to jest największe wydarzenie nędzy w przypadku odkrycie Nenad wizerunku Świętego krzyża Franciszka opolskiego el Greca z drugiej strony to są takie czasy, kiedy właściwie ma ona zmaga się on my nie masz pytanie czy się zmagać Ciechan z Gdańska też tak uważała, że dla nas dzisiaj test rażące drobne brał pod uwagę dzisiejszą obyczajowość się świadomości równouprawnienia biorąc pod uwagę to, żeby staramy się przynajmniej jak najbardziej dzisiaj wybrać się nawet pod uwagę inne braki merytoryczne kwestie nie były związane z płcią, ale rzeczywiście, kiedy widzi się nawet Jerzy Kern o nich mówił pobłażliwie właściwie, jakie właśnie dziewczynki czy panienki w UE w tym wierszu na ile by impet w takiej perspektywie osobistej Izabeli Branickiej to pozostałość niewielkich czerń goryczy Niemcy przypominamy niem sta lińską też działającą w podobnym czasie ona w gruncie rzeczy, chociaż my dzisiaj tego, tak więc nie wiemy nie widzi Malone uderzyła w cieniu męża o naborze myślenicką w stosunku w porównaniu z pozycją swego męża, chociaż dzisiaj to ona jest inne tą, którą pamiętamy inny i to jej dorobek pamiętamy nie może wtedy no to właśnie taki dorobek właśnie kształcimy w niemal przemysłowe na dużą skalę jakiś bezdomny tutaj czarnym dziewczyna na Mazowszu szansę na butelce to jakiś inny folklorystyczne ozdoba, a wszystkie kolekcje artystyczne, gdyż były traktowane w niezupełnie poważni no, więc na ile Izabella Galicka tamte czasy wspomina jako oczywiście z 1 strony ekscytujące, bo właśnie to odkrycie, bo młodości bo, bo ma dowolna czy też w jakimś sensie wolna Polska, w której jednak pozostały zabytki, które należy ratować inwentaryzacja z drugiej strony takie przeszkody właściwie obyczajowej mentalna nie żadne inne cenne Iza Galicka ma w tej chwili duży dystans do tego oczywiście, bo dużo lat minęło od czasu od czasu tego co go ostracyzmu środowiska ekspertów on sześćdziesiąty siódmy rok do siedemdziesiątego czwartego rzeczywiście trwałą trwało to mielczanie na obrazach z globalnym, ale rzeczywiście to był dla nich bardzo trudny okres lat zawodowo jest podważenie podstawowego wydarzenia w jego życiu czy też właśnie ich kompetencji absolutnie tak natomiast co jest ciekawe ona nie została odsunięta od swojej pracy jest ona cały czas jeździł w tereny inwentaryzować zabytki miały kolejne odkrycia ona odkryła obraz Francesco masonów w Polsce pokłon pasterzy, który można oglądać w muzeum archidiecezji warszawskiej przepiękne też obraz niezauważony przez nikogo i mnóstwo takich właśnie odkryć mniejsze rychły bądź siły w mniejszych bądź większej rangi natomiast rzeczywiście one man przez to, że były może 2 były zupełnie inna brzmiały, jakby zupełnie przeciwstawne charaktery Iza była bardzo optymistycznie nastawiona do świata wierzyła w taką taką tą pozytywną moc sprawczą inni wierzyła, że przyjdzie ten moment, kiedy to wszystko się odmieni k Chanas brytyjska była mną nowym byłabym może bardziej pesymistyczna byłaby może bardziej zdystansowana może z większą rezerwą się odnosiła do do wszystkiego plasują się głowią się nawzajem się bardzo przyjaźnił wspierały się i ich bardzo dużo rozmawiało może próbował zbytu w różny sposób tłumaczyć, dlaczego tak się dzieje na pewno analizowały każde słowo, które usłyszały każdą notatkę wzroście pojawiła się w prasie, gdzie bądź gdziekolwiek Chyły cokolwiek się na ten temat pojawiło się wspierały w okresie tych kilku lat się, kiedy no właśnie kompetencje zostały podważone ich byt eksperckim zawodowy staną pod znakiem zapytania nie została odsunięta od praca, ale wyobrażam sobie zioła w środowisku ich statut status został jakoś podważone obniżone zdecydowanie tak natomiast natomiast tak jak mówią one nie zostało coś się kiedyś oficjalnie przeprosił przywrócił im dobre imię nic sąd przywrócenia dobrego imienia tak naprawdę nieźle profesor stworzą podważyło ich odkrycia okazało się to on miał rację obaj przyszli nigdy w już po odkryciu sygnatury powiedzieli, że gratulują odkrycia no i że cieszą się, że się pomylili, ale słowo przepraszam nie padło wiele tak natomiast tutaj jest jeszcze 1 taka przewrotność ciekawa, że tak jak 60 siódmym roku nikt ichnie odsunął od pracy nikt nie powiedział, że innym paniom już dziękujemy panie się do tego nie nadają, bo panien jednakowo historyk sztuki to wiedzą niewiele one dalej wykonywał swoją pracę robił ją z tak sumiennie jak na początku tak samo w 70 czwartym roku, kiedy nagle się okazało, że są genialne, bo jednak zauważyłem Greka w obrazie wtórnik nie widział el Greca też nic nie zmieniła legalnych wykonywał swoją mrówczą pracę co prawda oczywiście dziennikarze do nich częściej zagląda zaglądali zadawali pytania były wywiady z nimi one były właściwie ich sukces to odkrycie el Greca jest traktowane jako 1 z największych sukcesów w ogóle w od powstania on z Instytutu sztuki, a więc i od w ogóle od początku były od początku tych powojennych wyjazdów inwentaryzacja polskich, więc rzeczywiście rzeczywiście tutaj się właśnie niewiele zmieniło tak naprawdę można dalej wykonywał swoją pracę robiły najlepiej jak potrafię z ogromną radością drodzy państwo my mamy dla państwa egzemplarze książki, które dzisiaj mówimy książka wydana przez wydawnictwa Iskry inny pod patronatem Narodowego centrum kultury pod patronatem muzeum Narodowego w Krakowie i muzeum diecezjalne diecezji rannego w Siedlcach to w tym muzeum mogą państwo zaraz po lekturze tej książki obejrzeć obraz, a jeśli państwo chcą ten egzemplarz książki od nas otrzymać prośmy ducha maile na adres dla was małpa tak kropkę FM dla was małpa to krok KSM, a już bardzo dziękuję za rozmowę naszym gościem była dziennikarka autorka książki Katarzyna Kowalska dziękuję bardzo bardzo dziękuje zapraszamy na informacje, które będą za kilka minut w
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Uwaga, wiosenna promocja! Im dłuższy okres Dostępu Premium wybierzesz, tym większy rabat dostaniesz! 1 miesiąc 10%, 3 miesiące 20%, a 12 miesięcy aż 40% taniej!

KUP TERAZ - 40%

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!