REKLAMA

Na ile społeczny nastrój kierował zamachowcem w Gdańsku?

A teraz na poważnie
Data emisji:
2019-01-15 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
24:09 min.
Udostępnij:

Gościem Mikołaja Lizuta był dr Mikołaj Winiewski z Centrum Badań nad Uprzedzeniami. - Atmosfera nienawistnych komentarzy wobec różnych polityków w jakiś sposób przyczyniła się do tragedii w Gdańsku. Nawet jeżeli nie w kierowaniu zachowaniem sprawcy to poprzez wybranie ofiary i miejsca. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy była atakowana bardzo mocno przez wiele lat. Doszło do częściowego przyzwolenia na te ataki - mówił dr Mikołaj Winiewski.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Mikołaj Lizut, kłaniam się państwu, 6 minut temu minęło południe, a ze mną dr Mikołaj Winiewski, Centrum badań nad uprzedzeniami, dzień dobry, dzień dobry. Jak pan sądzi, na ile ręką zamachowca kierował obłęd, a na ile społeczny nastrój, czyli to, co się w Polsce dzieje: mowa nienawiści, czy po prostu to straszne polityczne pęknięcie, z którym mamy do czynienia już od kilku lat. Rozwiń »
To trudne pytanie, ale ma kilka części można zdać konstruujemy na kilka możemy od razu powiedzieć na czym, a te informacje, że pojawiłem na temat stanu psychicznego tego zamachowca na no to jednak wymagają potwierdzania diagnozę nadawali zostali ukarani salwa nie wiemy, ale pojawił się takie wypowiedzi nawet w rzeź tak tam osób wykształconych w kierunku psychologiczną straty próbowały grać na odległość diagnozować 

Można oczywiście zaryzykować taką tezę, że każdy, kto posuwa się do tak bestialskiego zamachu jest osobą niezrównoważoną psychicznie jakoś psychicznym defektem ułomnością, by można oczywiście stawiać takie można, ale ja bym się sprzeciwia takim technologia również 

Ja również dlatego zostawmy sprawę to idealne zrównoważenie przyjaznego znawcy tak interpretowany w pana pytania obłęd także tu wolałbym się nie wypowiadać na ten temat poczekamy aż w plan zostanie zbadana, a natomiast też chciałbym od turystów są trochę dość przewrotny sposób rzekłbym, że to jest o tyle złożona sprawa rzezi mówi Maciąga przyczynowo-skutkowych, a w nauce np. społeczne, a nie tylko w naukach społecznych to jednak często mówimy o tym, że określamy to jakiś pojedynczy czynniki, które nie wyjaśniają całe zmienności zachowana tak

Czyli, jeżeli mówimy o tym, że ta atmosfera właśnie ta atmosfera nienawistnych komentarzy wobec różnych polityków a w jaki sposób przyczyniła to też nie mówimy o tym, że przyczyniła się gniewem w całości tak tylko to jest jakaś część, a i tu się zgodził żadna prawdopodobnie ona ma ona miała swoją rolę Antka, nawet jeżeli z dnia w kierowaniu zachowaniem konkretnie sprawcę to chociażby w wyborze ofiarę przy wyborze miejsca a nie upatrywałbym tutaj raczej w w takim kontekście pewnych form tworzenia pewnej normy, a zwłaszcza w odniesieniu do wielkiej orkiestry Świątecznej pomocy Jurka Owsiaka, a którzy to byli atakowani bardzo mocno i są atakowane przez lat, jakby nagle w przynajmniej nasi ów częściowego przyzwolenia na na te ataki takie uczty PARP werbalne, a nie wydają się dotąd to na pewno stać taktycznych trenera mógł przyłożyć

A z drugiej strony są socjologowie w, którzy twierdzą, że Donald nie należy się spieszyć z tą z tym ideologii ideologii zerwaniem zamachu i tych wydarzeń 1 z tego względu, że nawet w takich krajach, gdzie poziom debaty publicznej jest znacznie łagodniejszy mowa nienawiści nie aż tak jaskrawa jak w Polsce także z gazet zdarzają się akty skrajnej agresji i także wobec osób publicznych polityków mam namyśli kraje skandynawskie 

Oczywiście, ale pamiętajmy, że rozpatrujemy bardzo widoczne i bardzo ekstremalne, ale pojedynczy przypadek tak jak odziana w takie sytuacje składa się bardzo wiele czynników i to trochę tak jak przewidywany jest wiele wielu naukowców i wielu specjalistów od służb ochrony specjalnych praw próbuje przewidywać, kto się radykalizuje, a ta moda, ale nie są, a w żaden sposób, ale jak będzie żona nawet niektórzy, ale nie nie ma nie mają szans zbliżyć do doskonałości ponadto są bardzo zła jesteśmy w stanie przewidzieć, kto się radykalizuje i kto po np. przejawiające się ekstremalne poglądy ekscentryczne poglądy ktoś podsunie jakieś dowody tego ekstremalnego działania, które są niezwykle rzadkie realistami wiele czynników są też czynniki związanym z sytuacją w domu często tak tak, z czym z sytuacją życiową, ale też poczuciem deprywacji braku kontroli beznadziejni, a takich osób więc, więc pojedynczy przypadek jest niezwykle trudno przewidzieć, ale obserwujemy jak popatrzymy na badania społeczne patrzymy na media obserwujemy na wzrost agresji, chociaż na tym poziomie Verba et no właśnie to tutaj za moment się przy tym zatrzymajmy, bo w ja mam wrażenie, że bardzo często tracimy przez układ odniesienia jeśli chodzi o poziom agresji werbalnej o poziom tego co się dzieje w języku publicznym, w czym on rzeczywiście ja bym się jakoś drastycznie zmienił w ostatnim czasie czy rzeczywiście do wypowiedzi skrajne wypowiedzi i szkalujące odbierające godność są w tej chwili normą i takim regularnym poziomem od komunikowania się w sferze publicznej w polityce przede wszystkim czy to jest w sumie tak, że poziom agresji czy poziom debaty był zawsze mniej więcej podobny i gdy czytamy wypowiedzi postaci 5 polityków historycznych choćby Piłsudskiego nadal można odnieść wrażenie, że mocne słowa także się zdarza o przeciwnikach politycznych i wahań cen to od uznało ten problem w odpowiedzi na te pytania, a my oczywiście stagnacja poziom przemocy politycznej Żyto porównamy dwudziestolecie międzywojenne z obecną sytuacją nowoczesny porównywalne zwiększa także teraz jest w DDR 4 na rozmowę z Mondial de mordy polityczne były one znacznie od bomb prezent Narutowicza, ale takich mordów czy, po czym walk politycznych, w których używano pięści pałek i rodziny z nawozami o zamach majowy tak przywiązana była krajem pełnym agresji w zasadzie tak nie było pochodu pierwszomajowego Bell, który nie kojarzy się krwawo tak oczywiście więcej detalem odniesienia musimy znaleźć jakiś punkt zakotwiczenia w 2 czy jest lepiej no i zdecydowanie w porównaniu z osób w tym w tej perspektywie czasowej ta natomiast Real akurat w na wałach naszego centrum głównie zajmujemy się mową nienawiści, wobec której mowa nienawiści tak definiujemy jako taką wrażliwą deprecjonując umową wobec grup mniejszościowych i ALT definicji może za bardzo mnie do polityków, więc nie monitorujemy po prostu w wypowiedzi odnośnie polityką wpłynie na NewConnect neonu stare domy są generowane jakoś przez lenistwo przez władze publiczne no choćby sprawa kryzysu migracyjnego, który w, które wywołała falę roztrzęsiony zwrot, bo tu jesteśmy w stanie dość jasno powiedzieć, że ten wzrost jest znaczące i one znaczące zarówno w w taki obserwowane aktywności chociażby w internacie, a tak po prostu znacząco więcej generujemy znacząco więcej tegoż przecieku, a odnośnie innych ta zaczęliśmy generować w w jak w Operze to okres narracyjne, ale robiliśmy takie badania reprezentatywnych próbach polskich razem z fundacją Batorego, a w roku 20142016, czyli zdalnym przed kryzysem czy przed tym wybuchom tego kryzysu w i w trakcie okna, ale i w obserwujemy ogromny wzrost w stosunku do niektórych grup, zwłaszcza muzułmanów pośrednie pytanie za pierwszym razem uchodźców, bo ten, kto nie był tak Matylda i to wydaje się jasne tak łatwo obserwowalne, ale np. druga rzecz także wymiary wygenerowana przez politykę i i przez rządzących, czyli nastroje antysemickie po nowelizacji ustawy o IPN tak wielką pali tak żeśmy przesadzili badaniem tematy zanalizować ruch w sieci, a takim Twitter Facebook i tamten wzrost było ogromne to znaczy tak, by odpowiedź, że tak tam dużej części polskiego interna to była była dramatyczna powróciły różne określenia już dawno zapomniane w tym czasie antysemickie, a na listach na ulicach będą możemy powiedzieć, że to się zresztą się zdecydowanie w ostatnim czasie zwiększy się jako wiceliderzy tylko badał że, a ja w ogóle wielu upatrywało w w tym kryzysie migracyjnym i w talii kampanii, a 2015 roku parlamentarnej, bo wtedy część takiego nie naszego języka została włączona do normalnej debaty, ale jak poznać, że to jest męczące taki produkt uboczny uprawniania bieżącej no to czas na brutalnej polityki w Neo polis z tak naprawdę nie chcą radykalizm, lecz nastrojów społecznych no po prostu to jest efekt uboczny czy wręcz przeciwnie w takim strachem dobrze się zarządza siecią tak nowym z chciałoby się powiedzie LG i chciałbym myśleć o tym, że to jest po prostu zwykła nieodpowiedzialność tak, że to są po prostu, że część tych wypowiedzi takie mam trochę wrażenie, że niektóre z tych wypowiedzi to nie jest w ogóle tego planu to tylko ta dezynwoltura dłuta tańcach chlapnie NT, a przez przez osoby, które nie są jeszcze przyzwyczajone do piastowania ważnych funkcji, jakby nie kontrolują swoich im swojego języka natomiast z drugiej strony jest tak, że strach czy takie zagrożenia co wynika z badań naszych, ale także badań psychologów społecznych na świecie na ma taką funkcję bardzo mobilizująco dla elektoratu nadają do naszej rozmowy tuż po informacjach Radia TOK FM dotarł Mikołaj Winiewski z centrum badań nad uprzedzeniami z państwa i moim gościom, a teraz informacji Mikołaj Winiewski centrum badań nad uprzedzeniami z państwa w moim gościem rozmawialiśmy z trochę o przyczynach, próbując jakoś tak nakreślić tło, w jakich tragedia w Gdańsku się dokonała i Jan i ten niesłychany zamach na prezydenta Adamowicza w, a teraz chciałbym, żebyśmy spróbowali się przyjrzeć nastrojom po zamachu w kilka razy w ostatni w historii Polski zdarzały się wielkie wstrząsające społecznie tragedię takie jak katastrofa Smoleńska not czy takie jak zabójstwo w Łodzi w biurze poselskim prawa i sprawiedliwości mieliśmy też sprawę człowieka, który podpalił się pod Pałacem kultury w proteście przeciwko temu co się dzieje w Polsce wydarzenia zupełnie dramatyczna, które z niej wszystkie one mam wrażenie wywołały ogromne społeczne szok w poruszenie ludzie wychodzili na ulice i starali się jakoś właśnie wspólnie zarządzane za zamanifestować na to przede wszystkim te wydarzenia i przejęły w natomiast wydaje mi się przytulić dodaje no tak niesamowitym laboratorium jest katastrofa Smoleńska, gdzie bardzo szybko wściekłem zawodowi żałobnicy weszli do gry i zaczęli tę sprawę rozgrywać i na bardzo szybko ten społeczny nastrój ich wielkiej żałoby wielkiego przerażenia smutku no bo w końcu przecież wszystkich przejęła ta tragiczna śmierć 96 osób, więc stała się jakimś polem politycznej gry w ciekawy temat będzie teraz to znaczy czy zamach i śmierć prezydenta Gdańska może zalegalizować spór polityczny tę ton to znaczy moimi prywatnymi znanym nic się niezmiennym, a tak jak w przywołanych przez pana przykładach to świetny można zobrazować sytuację na przerwę w Ameryce w stanach Zjednoczonych, gdzie co rusz mamy jakąś strzelaninę dużą rolę w tzw. szkolne masakry, która znów, które są bardzo często przyczyną do dyskusji na temat posiadania broni, ale nie ma żadnej dyskusji tonaż ta dyskusja jest sygnalizowana Republikanie czy ci zwolennicy broni od razu mówią ciszej nad tą trumną w, że teraz tutaj są centra stąd powinniśmy wysyłać do rodziny importowych do dyskusji odłoży and i poza sobą ostatnią sytuacją ośmielam się do miejscowości dlatego było, gdzie ta młodzież, a sprawa własne ręce zaczął protestować prowadzi Tomasza, ale też to przycichła finalne to znaczy też nic, aby nikt nie zmienia zostało to woda, ale włączona w ten stan spór, który jest tam nierozwiązywalne oczywiście to zupełnie inna sytuacja natomiast wydają się, że my też byliśmy świadkami tego co w tym chociażby kwestia Smoleńska, a Anglik zaprosiła nas wszystkich tych dość szybką po takim jednoczącym to w żałobie, która nas zjednoczyła na jakiś moment na bieżące sprawy bieżąca polityka wróciła na nowym przymierzu z fabryką pojawił się właśnie angaż pojawiła się też atmosfera obłędu w 2 oczywiście naturalnym odruchem kogoś pogrążonego w tragedii jest szukanie winnych i to jest pierwszy taki odruch, ale w gazetach magazynach powstrzyma zaglądnąć, bo dochodzimy do absurdu, że Putin z Tuskiem od zamordowali nam prezydenta przy pomocy sztucznej mgły i nagle wybuchów luminarze, ale i t d. toczyło się to przez parę lat przez parę lat żyliśmy w tym absurdzie no tak ale, ale wydaje się proporcja oczywiście o tym, pamięta tamto wydarzenie było po prostu o nich niespotykanej skali, a takie wydarzenia w naprawdę niespotykanej skali jak niespotykanych konsekwencjach mają jednak tendencję do generowania przynajmniej jakiś skrajny części skrajny skłoni część społeczeństwa takie spiskowe wyjaśnienia z tym zastrzeżeniem, że to niebyła skrajna jakaś enklawa tylko majstrem w znacznym główne siły rządzące w Polsce twierdziły że, że dokonano zamachu zbrodni do jakiegoś stopnia to znaczy MAK było napędzane przez jakąś część tej sceny ale jakbym ja myślę, że przyszli w błędnym zmierzały raczej w kierunku, a na pana prezydenta Adamowicza wdałem się, że ta sytuacja cieszy nas bardzo poruszyła to myślę, że nie będzie miała takiego mu takiego wymiarom ten szok minie tak jak nam to jest naturalna kolej rzeczy zarówno w żałobie jakich takich społecznych emocjach to wzmożenie w tym święcie musi opaść tak wiceszef wzrost nota, ale nie da się do średniej, ale dywan no tutaj analogie nasuwają z historią Madame non stop Juszczenko skończy, że jednak opinie o tym jak sytuacja, w której ginie na przedstawiciela, aby z 1 strony bardzo ostrego konfliktu politycznego inni sprzyjają dyskusyjny sprzyjał pojednaniu Koniarz Bento narracje pojawił się zaraz i on już się pojawiły to znaczy, o ile to co jest na pewno korzystne, że w mediach mainstreamowych jednak otrzymujemy utrzymywany jest pewien poziom ich wypowiedzi narracji to, iż w internacie pojawiła się cała masa takich dojście do dramatycznych wypowiedzi na temat amanta w tym prawicowe taki skrajnie prawicowy internet wybuchu w dość obrzydliwy sposób walczą o ten talent ma taką tendencję w bardzo cierpliwy wie pan przyszła mi do głowy oczywista dosyć analogia historyczna, czyli z rokiem jest drugim z zabójstwem prezydenta Narutowicza Narutowicza zabił Eligiusz Niewiadomski związany z endecją oczywiście, ale malarz wariat można powiedzieć strzelał w Zachęcie natomiast to co się działo z o wyborze Narutowicza na prezydenta to znaczy skala nienawiści była nieprawdopodobna i o tym, głównie pisała ówczesna prasa w dna, ale także w ta śmierć wydaje mi się w latach dwudziestych bardzo wiele zmieniła w opolskim życiu publicznym, a na jeśli chodzi o tę analogię to warto przypomnieć co Adamowicz był jeszcze niedawno pisał internet, że nie tylko internet, ale zarazem telewizja telewizja publiczna, więc po pierwsze, że Adamowicz był Niemcem po drugie, że był złodziejem z po po trzecie, że wreszcie, by propagował homoseksualizm, gdy prawo dzieci był komunistą był nawiązał byłą unijną March marionetką był obrońcą układu był chuliganem i napastnikiem to wszystko są cytaty z mediów nawet nie z komentarzy internetowych, ale z mediów związanych z obecną władzę tak jakby mnie do tego szedłem po części na początku odnosi się, że to w mojej zdaniem patrząc na badania dotyczące opłat mormoni jakiś, jaki wpły w mają Normana zachowań kształtowanie społecznych zachowana moim zdaniem w znacznym stopniu się przyczyniła do chociażby do tego, że właśnie takie Tytan w barwach czerpać wariat tak w tamtym czasie po nim posunął się do takiego aktu tak, zabijając także prezydenta Narutowicza nie wiemy, jakie są bezpośrednio motywacja tego sprawcy teraz wtedy to był jednak było wzmożenia polityczna roszada nastąpi motywację w przypadku Narutowicza, a 1 z tobą stricte motywowana politycznie, a też jakoś tam wizją, widząc talent z wdrażaniem zmalała do zabójstwa na stole oczywiście oczywiście, ale Malon dopatruje się tam jakiś medialności i to jak bez 2 zdań też myślę, że dopatrywał się właśnie tego rozróżnienia także własne firmy stanęły właśnie, że media publiczne, że dziennik telewizyjny na wiadomości tak w dość otwartym tekstem po prostu, a bez przedstawienia racji BEPS Base, jakby oddania głosu na rzucają różne oskarżenia do pracy mówią o osobach bo jaki w jakimś sensie doprowadziło do tego w moczu mogło doprowadzić tak przyczynić do tego, że to samo stało się tutaj to głównym złem jest zalana jest też coś co można, by było tak wziąć naiwnie jako pewną nadzieję to znaczy, że ten strzał w stan śmierć prezydenta Adamowicza będzie jakimś wstrząsem jej skłoni nas do negocjacji wierzy pan co w takiej, a dość nienawiść to w Janie wierzę w alei, ale wydaje się, że można upatrywać w tym jakiejś jakiś na dzień to co na pewno z pozytywnym elementem to jednak to, że para osób ze świecznika współ z drugiej strony tego konfliktu politycznego opór przeciwników jednak w dość znaczy taki bardzo zdecydowany sposób zareagowała interakcji takie pracować rząd obrzydliwe naszą erą tak ekstremalne przegoniliśmy zaczęliśmy przykłady odwrotne w przypadku mniej drastycznych aktów przemocy Warta, a wcześniej i Winstona pewne czy pozytywne efekty, że to minister Brudziński z radiową to, że pan prezydent Duda też wypowiedział się w takich sporach w sposób dość zdecydowane także można mieć nadzieję, ale ja osobiście nie ma co noc w no bo można podać takie przyjmowany w pewnych społecznych wstrząsów to może to dla mnie są polskie przyp bat, ale 1 dla chorych, która przynajmniej na jakiś czas wywołały skutek pozytywny wywołuje dziś o opamiętanie w ich żony, jeżeli ta sytuacja, że zmieni, aby język to w dłuższym w dłuższej perspektywie miałaby szansę na nas zmiany w rzeczywistości tak, żeby n p . ten szok, który teraz przeżywamy zmieniłby Jan Zelek polityków, którzy pamiętali, by się z używania dużych kwantyfikatorów o g zarzucana złej intencji swym przeciwnikom politycznym taki spór polityczny można prowadzić merytoryczne, a niekoniecznie ad personam no tak, ale tylko niektórzy upatrują w tę brutalizację języka po prostu mediom internet, z czym niszczały powoduje brutalizację ona nie politycy politycy byli zawsze ten sam, a policja dostosowują do tego medium w większość polityków w tej chwili posiada konta na Twitterze Facebooku i wpisuje się z tą narracją czy zaczyna się wpisywać tam atrakcje, a z kolei większość ludzi, a odbiera informacje z właśnie z internatem w sensie media tradycyjne, które są zresztą sposób monitorowane i dotowana redagowana przestają mieć taki wpływ na marzec to wspomniany tak znaczna ten przekaz bardzo serdecznie dziękuje za tę rozmowę dr Mikołaj Winiewski centrum badań nad uprzedzeniami UW państwa moim gościem w zachwyt informację, aby o nich raport gospodarczy, na które zaprasza Aleksandra Dziadykiewicz program przygotował Szczepana Żarek realizował Krzysztof Woźniak Mikołaj Lizut
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA